(TIỂU LUẬN) những mâu thuẫn cơ bản trong lòng xã hội việt nam thuộc địa nửa phong kiến cương lĩnh chính trị đầu tiên của đảng đã đề ra chủ trương để giải quyết mâu thuẫn đó như thế nào ý nghĩa của cương lĩnh

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN: LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM ĐỀ TÀI: Những mâu thuẫn cơ bản trong lòng xã hội Việt Nam thuộc địa nửa phong

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN: LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

ĐỀ TÀI: Những mâu thuẫn cơ bản trong lòng xã hội Việt Nam thuộc địa nửa phong kiến Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng đã đề

ra chủ trương để giải quyết mâu thuẫn đó như thế nào? Ý nghĩa của Cương lĩnh

Giảng viên hướng dẫn: Tô Quốc Thái

Sinh viên thực hiện: Phạm Thị Phương Uyên

Mã sinh viên: 23A4050393

Nhóm tín chỉ: 211PLT10A01

Mã đề: Đề 07

Hà Nội, ngày 18 tháng 10 năm 2021

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 3

I Phần lý luận 3

1 Mâu thuẫn trong lòng xã hội Việt Nam nửa phong kiến 3

1.1 Mâu thuẫn dân tộc 3

1.2 Mâu thuẫn dân chủ 7

2 Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng 7

3 Ý nghĩa cương lĩnh chính trị 9

II Phần liên hệ thực tiễn 9

1 Liên hệ tranh chấp biển đảo giữa Việt Nam và Trung Quốc 9

1.1 Thực trạng tranh chấp 9

1.2 Chính sách Đảng 11

2 Liên hệ bản thân 12

2.1 Quan điểm cá nhân về việc giải quyết vấn đề dân tộc hiện nay và nhìn nhận về chính sách dân tộc của Đảng 12

2.2 Liên hệ sinh viên hiện nay 13

KẾT LUẬN 15

TÀI LIỆU THAM KHẢO 16

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trải qua bao thập kỷ đấu tranh vô cùng quyết liệt và anh dũng nhưng cũng đầy gian nan thử thách, Việt Nam ta từ một nước thuộc địa thấp cổ bé họng đã đánh bại những nước đế quốc to lớn với những chiến thắng vẻ vang, đưa đất nước ta bước vào kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Trước những thắng lợi đó, ta không thể phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam

Thế hệ trẻ ngày nay được sống trong một xã hội độc lập, tự do, văn minh, hiện đại, hưởng thụ thành quả nhờ sự lãnh đạo sáng suốt, đúng đắn của Đảng, máu mồ hôi nước mắt của bao thế hệ

cha anh trước Cũng như Bác Hồ từng nói:

“Dân ta phải biết sử ta/Cho tường gốc tích

nước nhà Việt Nam”, cho nên lớp trẻ cũng

phải được giáo dục về hoàn cảnh đất nước

lầm than lúc bấy giờ, sự ra đời của Đảng với

cương lĩnh chính trị đầu tiên làm tiền đề dẫn

đến những thắng lợi sau này và ý nghĩa của

chúng

Vì vậy, em chọn đề tài: “Những mâu thuẫn cơ bản trong lòng xã hội Việt Nam thuộc địa nửa phong kiến Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng đã đề ra chủ trương để giải quyết mâu thuẫn đó như thế nào? Ý nghĩa của Cương lĩnh” Đề tài còn nhiều hạn chế và thiếu sót, kính mong

nhận được những lời nhận xét và chỉ dẫn của thầy cô để có thể hoàn thiện hơn Em xin chân thành cảm ơn

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích của đề tài: nhận thức rõ và hiểu đúng đắn những mâu thuẫn

cơ bản trong lòng xã hội Việt Nam thuộc địa nửa phong kiến, phân tích những

Nguồn: Báo Hải Dương

2

chủ trương được đề ra để giải quyết mâu thuẫn đó trong cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng và nắm được ý nghĩa của cương lĩnh

Nhiệm vụ nghiên cứu: khái quát và hệ thống hóa một số nội dung Đề tài sẽ giải quyết những nội dung: những mâu thuẫn cơ bản trong lòng xã hội Việt Nam thuộc địa nửa phong kiến, cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

đã đề ra chủ trương giải quyết mâu thuẫn đó như thế nào, ý nghĩa của cương lĩnh, liên hệ đến thực tế ngày nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: những mâu thuẫn cơ bản trong lòng xã hội Việt Nam thuộc địa nửa phong kiến, cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng đã đề

ra chủ trương giải quyết mâu thuẫn đó như thế nào, ý nghĩa của cương lĩnh

Phạm vi nghiên cứu: bài luận tập trung nghiên cứu những mâu thuẫn xã hội Việt Nam thuộc địa nửa phong kiến (cuối thế kỉ XIX- đầu thế kỉ XX), nội dung cương lĩnh và ý nghĩa lịch sử

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận: Quan điểm chủ nghĩa Mác Lênin về mâu thuẫn xã hội Phương pháp nghiên cứu: đề tài sử dụng phương pháp luận biện chứng duy vật với các phương pháp như: thống nhất logic và lịch sử, phân tích, tổng hợp, khái quát hoá và hệ thống hóa

5 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của đề tài

Ý nghĩa lý luận: đề tài giải quyết lý luận về mâu thuẫn cơ bản trong lòng xã hội Việt Nam thuộc địa nửa phong kiến, cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng đã đề ra chủ trương giải quyết mâu thuẫn đó như thế nào, ý nghĩa của cương lĩnh thông qua quan điểm chủ nghĩa Mác- Lênin

Ý nghĩa thực tiễn: đề tài có ý nghĩa thực tiễn trong việc giải quyết mâu thuẫn xã hội và vấn đề dân tộc hiện nay

3

NỘI DUNG

I Phần lý luận

1 Mâu thuẫn trong lòng xã hội Việt Nam nửa phong kiến

Vốn là một nước được mệnh danh là “rừng vàng biển bạc”, nằm trong khu vực các quốc gia Đông Nam Á, lại có vị trí địa chính trị quan trọng, Việt Nam trở thành con mồi xâm lược của thực dân Pháp

Ngày 1-9-1858, Thực dân Pháp nổ sung xâm lược Việt Nam tại bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng) Triều đình phong kiến nhà Nguyễn đã công khai thỏa hiệp với thực dân Pháp Đất nước chịu hai ách thống trị, vua Nguyễn đứng đầu nhưng chỉ làm tay sai cho Pháp Tính chất xã hội Việt Nam bấy giờ là nước thuộc địa nửa phong kiến

1.1 Mâu thuẫn dân tộc

Tuy triều đình nhà Nguyễn đầu hàng trước thực dân Pháp nhưng nhân dân Việt Nam không chịu khuất phục Mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp ngày càng gay gắt bởi những chính sách cai trị tàn độc của chúng

1.1.1 Chính sách cai trị của thực dân Pháp về chính trị

Thực dân Pháp thi hành chính sách chuyên chế với bộ máy đàn áp nặng

nề Chúng biến triều đình nhà Nguyễn thành bù nhìn tay sai cho chúng Chúng bót nghẹt tự do, dân chủ, thẳng tay đàn áp, khủng bố các cuộc đấu tranh của nhân dân ta trong biển máu

Pháp thực hiện chính sách “chia để trị” nhằm phá vỡ khối đoàn kết dân tộc: chia ba kỳ (Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ) với các chế độ chính trị khác nhau nằm trong Liên bang Đông Dương thuộc Pháp (gồm Việt Nam, Campuchia, Lào, đứng đầu là viên Toàn quyền Pháp) Chúng chia rẽ người Kinh và các dân tộc khác, giữa miền núi và miền xuôi, giữa các tôn giáo…

Mỗi xứ gồm nhiều tỉnh đứng đầu các xứ và tỉnh là các viên quan người Pháp, dưới tỉnh là phủ huyện châu Đơn vị hành chính cơ sở ở Việt Nam vẫn

4

là làng xã Bộ máy chính quyền từ trung ương đến địa phương do người Pháp

chi phối Thực dân Pháp tước bỏ quyền lực của chính quyền phong kiến nhà

Nguyễn

1.1.2 Chính sách cai trị của thực dân Pháp về kinh tế

Từ năm 1897, thực dân Pháp bắt đầu tiến hành các cuộc khai thác thuộc

địa lớn: khai thác thuộc địa lần thứ nhất (1897-1914) và khai thác thuộc địa

lần thứ hai (1919-1929) Mưu đồ của Pháp là thực hiện chính sách kinh tế

phản động và bảo thủ biến Việt Nam nói riêng và Đông Dương nói chung

thành thị trường tiêu thụ hàng hóa của “chính quốc”, đồng thời ra sức vơ vét

tài nguyên, bóc lột sức lao động rẻ mạt của người bản xứ, cùng nhiều hình

thức thuế khóa nặng nề (thuế thân, thuế chợ, thuế đỏ) Chúng thực hiện chính

sách độc quyền về kinh tế trên tất cả các ngành nông nghiệp, công nghiệp,

thương nghiệp Thực dân Pháp thiết lập một cách hạn chế phương thức sản

xuất tư bản chủ nghĩa

Trên đây là những bức tranh mô phỏng nhân dân ta bị bọn thực dân

đánh đập, hành hạ, gánh còng lưng những thứ thuế vô lí nhất

Chúng duy trì lối bóc lét phong kiến kết hợp cướp bóc đế quốc (đây là

đặc điểm của bóc lột thuộc địa) làm nông dân phá sản, kìm hãm sản xuất

5

Vào giai đoạn đầu, Pháp chú trọng khai thác Việt Nam trong hai lĩnh vực nông nghiệpvà khai mỏ

Nông nghiệp: năm 1897 Pháp ép

triều đình Nguyễn kí điều ước “nhượng

quyền” khai khẩn đất hoang cho chúng

Pháp trắng trợn cướp đoạt đất đai của

nông dân để lập các đồn điền cao su bắt

ép nhân dân lao động không công hoặc

thuê với giá rẻ mạt, đến cái nơi mà

người ta bảo là “dễ đi khó về”, “khi đi

trai tráng lúc về bủng beo”

Nguồn: Sử Việt Công nghiệp: chúng hạn chế phát triển công nghiệp nhẹ, kìm hãm công

nghiệp nặng, tập trung chủ yếu khai thác mỏ Phần lớn các xí nghiệp khai mỏ nằm trong tay người Pháp, chúng bóc lột công nhân, tiền lương trả thì rẻ mạt

để đổi lại mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận

Thương nghiệp: Việt Nam trở thành thị trường độc quyền của Pháp,

chúng độc quyền thu thuế xuất nhập khẩu và các hàng hóa của ta phải ưu tiên xuất sang Pháp không được phép xuất sang nước khác Vì muốn biến Việt Nam trở thành thị trường tiêu thụ hàng công nghiệp dư thừa của Pháp mà chúng kìm hãm sự phát triển của công nghiệp Do đó mà nền công nghiệp Việt Nam nhỏ bé, què quặt

Đời sống nhân dân Việt Nam lúc bấy giờ cơ cực, lầm than không kể hết

1.1.3 Chính sách cai trị của thực dân Pháp về văn hóa- xã hội

6

Thực dân Pháp thực hiện chính sách văn hóa nô dịch, gây tâm lí tự ti, khuyến khích các hoạt động mê tín dị đoan, đồi phong bại tục, duy trì tệ nạn

xã hội vốn, đồng thời du nhập những giá trị phản văn hoá, dùng rượu cồn và thuốc phiện để đầu độc dân chúng, ra sức tuyên truyền tư tưởng “khai hoá văn minh” của nước “Đại Pháp”

Nguồn: anhxua.net

Chúng tìm mọi cách bưng bít và ngăn chặn mọi ảnh hưởng của nền văn hóa dân chủ tiến bộ vào Việt Nam và thi hành chính sách “ngu dân” để dễ bề thống trị Mọi hoạt động yêu nước của nhân dân đều bị cấm đoán Chúng xây dựng nhà tù còn nhiều hơn trường học nhằm giam giữ người Việt yêu nước Điển hình là nhà tù Hỏa Lò- một trong những nhà tù lớn nhất thời bấy giờ

7

1.2 Mâu thuẫn dân chủ

Dưới chế độ phong kiến, giai cấp địa chủ và nông dân là hai giai cấp cơ bản trong xã hội, khi Việt Nam trở thành thuộc địa của Pháp, giai cấp địa chủ

bị phân hóa Một bộ phận địa chủ câu kết với thực dân Pháp và làm tay sai đắc lực cho Pháp trong việc ra sức đàn áp phong trào yêu nước và bóc lột nông dân; Một bộ phận khác nêu cao tinh thần dân tộc khởi xướng và lãnh đạo các phong trào chống Pháp và bảo vệ chế độ phong kiến, tiêu biểu là phong trào Cần Vương Giai cấp nông dân chiếm số lượng đông đảo nhất (> 90% dân số), là giai cấp bị phong kiến, thực dân bóc lột nặng nề Do vậy, ngoài mâu thuẫn giai cấp vốn có với giai cấp địa chủ, từ khi thực dân Pháp xâm lược, giai cấp nông dân còn có mâu thuẫn sâu sắc với thực dân xâm lược Đây là lực lượng hùng hậu, có tinh thần đấu tranh kiên cường bất khuất, khi

có lực lượng tiên phong lãnh đạo, họ sẵn sàng vùng dậy làm cách mạng

Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, Việt Nam đã có sự biến đổi rất quan trọng cả về chính trị, kinh tế, xã hội Chính sách cai trị và khai thác bóc lột của thực dân Pháp đã làm phân hóa những giai cấp vốn là của chế độ phong kiến (địa chủ, nông dân) đồng thời tạo nên những giai cấp, tầng lớp mới (công nhân, tư sản dân tộc, tiểu tư sản) với thái độ chính trị khác nhau Những mâu thuẫn mới trong xã hội Việt Nam xuất hiện Trong đó, mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp và phong kiến phản động trở thành mâu thuẫn chủ yếu nhất và ngày càng gay gắt

Tựu chung lại, mâu thuẫn cơ bản trong lòng xã hội Việt Nam thuộc địa nửa phong kiến gồm mâu thuẫn dân tộc và mâu thuẫn dân chủ Trong đó, mâu thuẫn cơ bản và chủ yếu nhất cần tập trung giải quyết hàng đầu là mâu thuẫn dân tộc

2 Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

Trước những mâu thuẫn dân tộc gay gắt, lần lượt các cuộc đấu tranh nổ

ra nhưng đều thất bại Với tình hình bấy giờ, hội nghị thành lập Đảng cộng

8

sản Việt Nam đã ra đời dưới sự chủ trì của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam được hình thành

Mục tiêu chiến lược của cách mạng Việt Nam: “chủ trương làm tư sản

dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản”

Nhiệm vụ chủ yếu trước mắt: “Đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn

phong kiến”, “Làm cho nước Nam được hoàn toàn độc lập” Cương lĩnh đã xác định: Chống đế quốc và chống phong kiến là nhiệm vụ cơ bản để giành độc lập cho dân tộc và ruộng đất cho dân cày, trong đó chống đế quốc, giành độc lập cho dân tộc được đặt ở vị trí hàng đầu

Về phương diện xã hội: dân chúng được tự do tổ chức, nam nữ bình quyền, phổ thông giáo dục theo công nông hoá

Về phương diện kinh tế: Thủ tiêu hết các thứ quốc trái; thâu hết sản nghiệp lớn (như công nghiệp, vận tải, ngân hàng, v.v.) của tư bản đế quốc chủ nghĩa Pháp để giao cho Chính phủ công nông binh quản lý; thâu hết ruộng đất của đế quốc chủ nghĩa làm của công chia cho dân cày nghèo; bỏ sưu thuế cho dân cày nghèo; mở mang công nghiệp và nông nghiệp; thi hành luật ngày làm tám giờ

Lực lượng cách mạng: phải đoàn kết công nhân, nông dân - đây là lực

lượng cơ bản, trong đó giai cấp công nhân lãnh đạo; đồng thời chủ trương đoàn kết tất cả các giai cấp, các lực lượng tiến bộ, yêu nước để tập trung chống đế quốc và tay sai

Phương pháp cách mạng: bằng con đường bạo lực cách mạng của quần

chúng, trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng không được thoả hiệp “không khi nào nhượng một chút lợi ích gì của công nông mà đi vào đường thoả hiệp”

Đoàn kết quốc tế: trong khi thực hiện nhiệm vụ giải phóng dân tộc,

đồng thời tranh thủ sự đoàn kết, ủng hộ của các dân tộc bị áp bức và giai cấp

9

vô sản thế giới, nhất là giai cấp vô sản Pháp, cách mạng Việt Nam liên lạc mật thiết và là một bộ phận của cách mạng vô sản thế giới

Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng đã tập trung giải quyết 2 nhiệm

vụ dân tộc và dân chủ trong đó ưu tiên hàng đầu là nhiệm vụ dân tộc

3 Ý nghĩa cương lĩnh chính trị

Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng ra đời đã xác định được những nội dung cơ bản nhất của con đường cách mạng Việt Nam, đáp ứng được những nhu cầu bức thiết của lịch sử và trở thành ngọn cờ tập hợp, đoàn kết các lực lượng cách mạng và toàn thể dân tộc Đồng thời cũng giải quyết sự bế tắc về đường lối cách mạng, vạch ra những hướng đi đúng đắn cho cách mạng

Việt Nam

Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng là một cương lĩnh đúng đắn và sáng tạo theo con đường cách mạng Hồ Chí Minh, phù hợp với xu thế phát triển của thời đại mới, đáp ứng yêu cầu khách quan của lịch sử, nhuần nhuyễn quan điểm giai cấp và thấm nhuần tinh thần dân tộc Nó đã giải quyết mối quan hệ giữa dân tộc và giai cấp, dân tộc với quốc tế thời đại, Chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa Mác-Lenin Cương lĩnh là một trong những cơ sở lý luận

và thực tiễn để Đảng ta tiếp tục hoạch định đường lối lãnh đạo và đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác Chính nhờ có chủ nghĩa Mác- Lênin làm nền tảng

tư tưởng, có cương lĩnh đường lối và chính sách cách mạng đúng đắn nên Đảng cộng sản Việt Nam trở thành đội tiên phong có tổ chức và là tổ chức cao nhất của giai cấp công nhân và nhân dân lao động

II Phần liên hệ thực tiễn

1 Liên hệ tranh chấp biển đảo giữa Việt Nam và Trung Quốc

1.1 Thực trạng tranh chấp

Việt Nam ta luôn được mệnh danh là “rừng vàng biển bạc”, danh xưng

này chẳng có gì đáng bàn cãi khi mà nước ta có nguồn tài nguyên vô cùng phong phú Và đây cũng chính là nguyên do chúng ta luôn bị các cường quốc