(TIỂU LUẬN) những phương hướng cơ bản chỉ đạo quá trình xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa được xác định trong cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN: LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM ĐỀ TÀI Những phương hướng cơ bản chỉ đạo quá trình xây dựng và bảo vệ tổ quốc

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN: LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

ĐỀ TÀI

Những phương hướng cơ bản chỉ đạo quá trình xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa được xác định trong cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển

năm 2011) Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

Giảng viên hướng dẫn: Trần Thị Mai

Sinh viên thực hiện: Tạ Huyền Trang

Mã sinh viên: 23A4010760 Nhóm tín chỉ: 211PLT10A07

Mã đề: 17

Hà Nội, tháng 12 năm 2021

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 1

2.1. Mục đích : 1

2.2. Nhiệm vụ: 1

3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 2

3.1. Đối tượng nghiên cứu: 2

3.2. Phạm vi nghiên cứu 2

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 2

4.1. Cơ sở lý luận: 2

4.2. Phương pháp nghiên cứu: 2

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn 2

5.1. Ý nghĩa lý luận: 2

5.2 Ý nghĩa thực tiễn: 2

NỘI DUNG 3

I PHẦN LÝ LUẬN 3

1.1. Sự bổ sung, phát triển về phương hướng đi lên chủ nghĩa xã hội trong Cương lĩnh (bổ sung, phát triển năm 2011) 3

1.2 Ý nghĩa 6

1.2.1 Ý nghĩa lý luận 6

1.2.2 Ý nghĩa thực tiễn 6

2.1 Nhận xét và đánh giá những thành tựu và hạn chế hiện tại 8

2.2.1 Thành tựu đạt được 8

2.1.2 Hạn chế cần khắc phục 10

2.1.3 Kinh nghiệm rút ra 11

2.2 Trách nhiệm sinh viên trong thời đại mới 12

KẾT LUẬN 13 Tài liệu tham khảo 14

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Cương lĩnh (bổ sung, phát tiển năm 2011), một lần nữa đã tiếp tục khẳng định đường lối đổi mới của Đảng ta là đúng đắn, sáng tạo Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam Đặc biệt, trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều biến động nhanh, phức tạp, nhất

là những tác động của đại dịch Covid 19 Trong những năm tới, tình hình thế -giới và trong nước có cả thuận lợi, thời cơ và khó khăn, thách thức đan xen, đặt

ra nhiều vấn đề mới phức tạp hơn đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đòi hỏi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta phải đoàn kết một lòng tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy, có quyết tâm chính trị cao, dự báo chính xác, kịp thời diễn biến của tình hình, chủ động ứng phó kịp thời với mọi tình huống

Từ những lí do trên em xin chọn đề tài: “Những phương hướng cơ bản chỉ đạo quá trình xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa được xác định trong cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) Ý nghĩa lý luận và thực tiễn”

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích :

Chỉ rõ và phân tích những phương hướng cơ bản chỉ đạo quá trình xây dựng

và bảo vệ tổ quốc XHCN được xác định trong cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (bổ sung, phát triển năm 2011) Từ đó nêu lên ý nghĩa lý luận và thực tiễn của cương lĩnh

2.2 Nhiệm vụ:

Để đạt được mục tiêu trên, tiểu luận cần giải quyết các nhiệm vụ cơ bản sau:

- Phân tích tích những phương hướng cơ bản chỉ đạo quá trình xây dựng

và bảo vệ tổ quốc XHCN được xác định trong cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (bổ sung, phát triển năm 2011)

- Đưa ra ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

- Liên hệ thực tiễn hiện nay ( thành tựu, ưu điểm, hạn chế, bài học rút ra).

3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu:

Phương hướng cơ bản chỉ đạo xác định trong cương lĩnh (bổ sung, phát triển năm 2011)

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Không gian: Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa

xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011)

Thời gian: Giai đoạn hiện nay

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cơ sở lý luận:

Đề tài dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác –Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam

4.2 Phương pháp nghiên cứu:

Đề tài sử dụng phương pháp lịch sử, phương pháp lôgic, ngoài ra còn vận dụng các phương pháp phân tích hệ thống, tổng hợp, phương pháp thống kê,

so sánh, tổng kết thực tiễn để làm rõ nội dung nghiên cứu

5.1 Ý nghĩa lý luận: Đề tài trình bày phương hướng chỉ đạo quá trình xây

dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa của Đảng được xác định trong cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011)

5.2 Ý nghĩa thực tiễn: Khẳng định tầm quan trọng, ý nghĩa lịch sử và thời

đại của cương lĩnh chính trị Tiểu luận có thể dùg làm tài liệu tham khảo phục

vụ nghiên cứu, giảng dạy Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam và một số môn học

lý luận chính trị khác

NỘI DUNG

I PHẦN LÝ LUẬN

1.1 Sự bổ sung, phát triển về phương hướng đi lên chủ nghĩa xã hội trong Cương lĩnh (bổ sung, phát triển năm 2011)

So với Cương lĩnh năm 1991 và sự bổ sung, phát triển của Đại hội X, Cương lĩnh năm 2011 đã hoàn chỉnh và sắp xếp lại thứ tự các phương hướng, gồm 8 phương hướng cơ bản sau:

Một là, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước gắn với phát

triển kinh tế tri thức, bảo vệ tài nguyên, môi trường

CNH là một giai đoạn tất yếu của mỗi quốc gia Đối với Việt Nam, từ một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, muốn đi lên CNXH, nhất thiết phải trải qua công nghiệp hóa CNH gắn với HĐH giúp phát triển lực lượng sản xuất, làm thay đổi căn bản công nghệ sản xuất, tăng năng suất lao động Đây là thời kỳ tạo tiền

đề vật chất để không ngừng củng cố và tăng cường vai trò của kinh tế nhà nước trong điều tiết sản xuất và dẫn dắt thị trường Đồng thời, CNH HĐH là động - lực phát triển kinh tế xã hội, tạo điều kiện tăng cường củng cố an ninh quốc - - phòng và là tiền đề cho việc xây dựng một nền kinh tế độc lập, tự chủ, đủ sức tham gia một cách có hiệu quả vào sự phân công và hợp tác quốc tế

Hai là, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Trước hết cần khẳng định, kinh tế thị trường là sản phẩm của văn minh nhân loại, có thể tồn tại và thích ứng với nhiều hình thái xã hội khác nhau; kinh tế thị trường phát triển với trình độ cao dưới chủ nghĩa tư bản song không đồng nhất với chủ nghĩa tư bản và cũng không đối lập với CNXH Dù không phải là một cơ chế hoàn hảo, song kinh tế thị trường vẫn chứng tỏ là một cơ chế huy động, phân bổ nguồn lực, thúc đẩy sáng tạo và phát triển được coi là ưu thế nhất hiện nay Một quốc gia dựa trên nền tảng thị trường để phát triển kinh tế

có thể chưa chắc thành công, song một quốc gia không có nền kinh tế thị trường chắc chắn sẽ không thể phát triển trong dài hạn Tự thân kinh tế thị trường

không đưa đến chủ nghĩa xã hội, nhưng muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thành công dứt khoát phải phát triển kinh tế thị trường

Ba là, xây dựng nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; xây dựng

con người, nâng cao đời sống nhân dân, thực hiện tiến bộ và công bằng xã

hội

Để xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, phải lấy văn hoá làm nền tảng tinh thần, cần tiếp tục phát triển sâu rộng và nâng cao chất lượng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, gắn kết chặt chẽ và đồng bộ hơn với phát triển kinh tế xã hội, làm cho văn hoá thấm sâu vào mọi lĩnh vực - của đời sống xã hội Nhờ những định hướng đúng đắn đó, việc xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc đã đạt được nhiều kết quả tích cực

Bốn là, bảo đảm vững chắc quốc phòng và an ninh quốc gia, trật tự và an

toàn xã hội

Xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa là hai nhiệm vụ chiến lược có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Trong điều kiện mới, tình hình mới, cần nhận thức sâu sắc hơn, cụ thể hơn về mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Bảo đảm an ninh quốc gia ngày nay bao gồm: an ninh chính trị, an ninh kinh tế, an ninh văn hoá, an ninh tư tưởng, an ninh xã hội Bảo vệ

Tổ quốc ngày nay không chỉ là bảo vệ lãnh thổ, biên giới, hải đảo, vùng trời, vùng biển mà còn là bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân; bảo vệ kinh tế, văn hóa dân tộc, sự nghiệp đổi mới

Năm là, thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hoà bình, hợp tác

và phát triển; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế

Toàn cầu hoá là một xu thế tất yếu khách quan đang lôi cuốn nhiều nước tham gia Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, chúng ta phải chủ động

và tích cực hội nhập quốc tế Chủ động về đường lối, chính sách, bước đi trong hội nhập Tích cực chuẩn bị vươn lên tham gia mạnh mẽ hơn, đầy đủ hơn vào quá trình toàn cầu hoá kinh tế vì lợi ích quốc gia, dân tộc Đại hội XI bổ sung

cam kết nước ta là “thành viên có trách nhiệm” của các tổ chức quốc tế mà chúng ta tham gia

Sáu là, xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, thực hiện đại đoàn kết toàn

dân tộc, tăng cường và mở rộng mặt trận dân tộc thống nhất

Phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân là mục tiêu và bản chất của chế độ ta Dân chủ vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển Phát huy dân chủ gắn liền với phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc Đại hội XI và Đại hội XII của Đảng đều xác định đại đoàn kết toàn dân tộc vừa là nguồn lực chủ yếu để xây dựng xã hội mới, vừa là nhân tố quyết định bảo đảm thắng lợi bền vững của sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta Đại đoàn kết toàn dân tộc là đường lối chiến lược của cách mạng Việt Nam, là động lực và nguồn lực to lớn trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đoàn kết trong Đảng là hạt nhân, là cơ sở vững chắc để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Bảy là, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do

nhân dân, vì nhân dân

Nhà nước pháp quyền là sự tiến bộ của nhân loại, trong đó có đặc điểm nổi bật

là bảo đảm quyền tối cao của pháp luật Nhà nước pháp quyền ở nước ta là nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân Nhân dân thực hiện quyền làm chủ của mình chủ yếu bằng Nhà nước, thông qua Nhà nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước là công cụ chủ yếu để thực hiện quyền làm chủ của nhân dân

Tám là, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh

Đảng là nhân tố quyết định thắng lợi của sự nghiệp cách mạng nước ta Trong điều kiện hiện nay, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng là

“nhiệm vụ then chốt”, có ý nghĩa sống còn đối với Đảng và sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta Thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn phải được coi

là quy luật tồn tại và phát triển của Đảng

Căn cứ yêu cầu và điều kiện cụ thể của công cuộc đổi mới, Đại hội XII đã xác định các nhiệm vụ trụ cột của cách mạng nước ta hiện nay là: Phát triển kinh tế

- xã hội là nhiệm vụ trọng tâm, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt; xây dựng văn hóa, con người là nền tảng tinh thần của xã hội; tăng cường quốc phòng an ninh là trọng yếu thường xuyên Trong 30 năm đổi mới, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của đất nước ta, dân tộc ta ngày càng rõ ràng và đầy đủ hơn

1.2 Ý nghĩa

1.2.1 Ý nghĩa lý luận

Tại Đại hội XI, năm 2011, một lần nữa, Đảng ta điều chỉnh Cương lĩnh 1991 Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (bổ sung, phát triển năm 2011) là Cương lĩnh thứ ba của Đảng ta Cương lĩnh 2011 của Đảng Cộng sản Việt Nam không chỉ tiếp tục khẳng định con đường XHCN, mà đưa vào văn kiện này những nội dung mới phù hợp với những xu thế lớn của thời đại Đó là xu thế “hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ, hợp tác và phát triển”, đồng thời, Cương lĩnh cũng chỉ ra những thách thức đang diễn ra gay gắt trên thế giới và khu vực Đó là “… chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang,… hoạt động can thiệp, lật đổ, khủng bố, tranh chấp lãnh thổ, biển, đảo, tài nguyên và cạnh tranh quyết liệt về lợi ích kinh tế” Ngoài ra, đề ra mục tiêu, phương hướng

và định hướng lớn phát triển đất nước Cương lĩnh tạo cơ sở thống nhất ý chí

và hành động của toàn đảng Cương lĩnh là ngọn cờ tập hợp, đoàn kết các lực lượng xã hội dưới sự lãnh đạo của đảng, phấn đấu thực hiện thành công mục tiêu, lý tưởng của đảng Đồng thời, Cương lĩnh có giá trị định hướng, chỉ đạo chiến lược to lớn, toàn diện đối với sự nghiệp phát triển của một đất nước

1.2.2 Ý nghĩa thực tiễn

Trong 10 năm qua, mặc dù gặp nhiều khó khăn, thách thức lớn, nhưng kinh tế

- xã hội nước ta đã đạt được nhiều thành tựu rất quan trọng, khá toàn diện trên hầu hết các lĩnh vực hực hiện 3 đột phá chiến lược có bước chuyển biến tích T cực: Thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN từng bước được xác lập theo

hướng đầy đủ, hiện đại và hội nhập Giáo dục và đào tạo có bước đổi mới, đóng góp tích cực vào xây dựng con người, phát triển nguồn nhân lực Đẩy mạnh ứng dụng khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Nhiều công trình kết cấu hạ tầng hiện đại được xây dựng, đưa vào sử dụng Các lĩnh vực văn hoá, xã hội tiếp tục được phát triển, đời sống vật chất

và tinh thần của nhân dân được cải thiện rõ rệt Quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu được chú trọng; quốc phòng, an ninh được tăng cường; kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc Quan hệ đối ngoại và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam tiếp tục được nâng cao

Nhìn lại 35 năm thực hiện công cuộc đổi mới, 30 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, lý luận về đường lối đổi mới, về XHCN và con đường đi lên CNXH ở nước ta được xác định rõ hơn và từng bước hiện thực hoá Đất nước đã đạt được những thành tựu to lớn,

có ý nghĩa lịch sử, phát triển mạnh mẽ, toàn diện so với những năm trước đổi mới Những thành tựu đó tiếp tục khẳng định đường lối đổi mới của Đảng ta là đúng đắn, sáng tạo Trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều biến động nhanh, phức tạp, Cương lĩnh tiếp tục là ngọn cờ tư tưởng, ngọn cờ chiến đấu, ngọn cờ quy tụ sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc phấn đấu vì một nước Việt Nam

“dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”

Những gì đất nước ta đạt được đến ngày nay đã khẳng định sự đúng đắn, phù hợp thực tiễn của các phương hướng cơ bản xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước

ta trong Cương lĩnh 2011 Cho thấy Cương lĩnh chính là ngọn cờ tư tưởng lý

luận, là kim chỉ nam của Đảng, dẫn dắt toàn dân tộc vững vàng trên con đường đổi mới

II PHẦN LIÊN HỆ THỰC TIỄN:

2.1 Nhận xét và đánh giá những thành tựu và hạn chế hiện tại

2 2.1 Thành tựu đạt được

Trải qua 10 năm xây dựng và phát triển đất nước theo Cương lĩnh 2011, đất nước ta đã gặt hái được những thành tựu to lớn, quan trọng, chứng minh tính đúng đắn, toàn diện của Cương lĩnh

Đời sống vật chất, tinh thần có bước tiến rõ rệt, đời sống văn hóacó nhiều tiến

bộ Đất nước ngày càng giàu mạnh hơn Đặc biệt, quyền dân chủ được Hiến pháp khẳng định và thực hiện tốt hơn Nhân dân thực hiện quyền làm chủ trực tiếp ngày càng nhiều, nhất là trong thực hiện quyền ứng cử, bầu cử Quốc hội

và Hội đồng nhân dân các cấp

Cùng với đó, việc xây dựng nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp đạt kết quả quan trọng Mô hình tăng trưởng chú trọng phát triển theo chiều sâu, nâng cao chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh trên cơ sở nâng cao năng suất lao động, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới và sáng tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân - lực, phát huy lợi thế so sánh và chủ động hội nhập quốc tế Trong giai đoạn 2011-2019, tăng trưởng GDP của Việt Nam đạt 6,3%, nằm trong nhóm các nước có mức tăng trưởng cao nhất trong ASEAN Năm 2020, dù phải chịu ảnh hưởng nặng nề từ đại dịch COVID 19, Việt Nam vẫn thuộc nhóm chịu ảnh -hưởng ít

Việc xây dựng, phát triển văn hóa, con người có tiến bộ Sự nghiệp xây dựng văn hóa, con người đã được Đảng, Nhà nước quan tâm trong các chính sách phát triển kinh tế xã hội Nhiệm vụ xây dựng con người đáp ứng yêu cầu của - thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế có bước chuyển biến quan trọng Nhiều giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc và của từng vùng, miền được kế thừa bảo tồn, tôn trọng, được UNESSCO vinh danh, ,