(TIỂU LUẬN) lý luận chung về giai cấp công nhân – liên hệ với giai cấp công nhân hiện đại ở các nước tư bản phát triển và giai cấp công nhân việt nam hiện nay

Liên hệ thực tiễn 1.1 Liên hệ với giai cấp công nhân hiện đại ngày nay ở các nước tư bản chủ nghĩa và các nước xã hội chủ nghĩa 1.2 Liên hệ với giai cấp công nhân Việt Nam trong giai đoạ

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

Học phần: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

ĐỀ TÀI:

Giảng viên hướng dẫn : Vũ Thu Hiền Sinh viên thực hiện : Ngô Xuân Đạt Lớp : K23ATC1

Mã sinh viên : 23A7510028

Hà Nội, ngày 2 tháng 6 năm 2021

Lý luận chung về giai cấp công nhân – Liên hệ với giai cấp công nhân hiện đại ở các nước tư bản phát triển và giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay

MỞ ĐẦU: ……… NỘI DUNG: ……… Phần 1: Lý luận: ………

1 Sơ lược về giai cấp công nhân

1.1 Định nghĩa giai cấp công nhân

1.2 Hai thuộc tính của giai cấp công nhân

2 Sứ mệnh lịch sử và nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân 2.1 Sứ mệnh lịch sử

2.2 Nội dung sứ mệnh lịch sử

3 Căn cứ khách quan và nhân tố chủ quan trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

3.1 Căn cứ khách quan

3.2 Nhân tố chủ quan

Phần 2: Liên hệ thực tiễn và liên hệ bản thân: ………

1 Liên hệ thực tiễn

1.1 Liên hệ với giai cấp công nhân hiện đại ngày nay ở các nước tư bản chủ nghĩa và các nước xã hội chủ nghĩa

1.2 Liên hệ với giai cấp công nhân Việt Nam trong giai đoạn hiện nay 1.3 Liên hệ với vai trò của Đảng cộng sản Việt Nam trong thời kỳ hội nhập

và toàn cầu hóa và đặc biệt trong giai đoạn chống tham nhũng hiện nay

2 Liên hệ bản thân

KẾT LUẬN: ……… TÀI LIỆU THAM KHẢO:

Mở đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Giai cấp công nhân là một bộ phận đặc biệt trong lịch sử con người nói chung, trong xã hội tư bản nói riêng Khái niệm phản ánh về giai cấp công nhân cũng

là một bộ phận quan trọng trong chủ nghĩa duy vật lịch sử, học thuyết giá trị thặng dư và trong chủ nghĩa xã hội khoa học Với vai trò như vậy, cho nên trong lịch sử đã xuất hiện nhiều tác phẩm kinh điển đề cập tới khái niệm giai cấp công nhân với những dấu hiệu khác nhau của những tác giả nổi tiếng như C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I Lênin Từ đó đặt ra nhu cầu nghiên cứu về giai cấp công nhân từ nhiều góc nhìn khác nhau đặc biệt là góc nhìn triết học (vì các nhà kinh điển cũng tiếp cận từ góc nhìn triết học) nhằm hệ thống hóa những dấu hiệu phản ánh những thuộc tính, tính chất của giai cấp công nhân và vai trò của những thuộc tính, tính chất ấy trong sự vận động và phát triển theo quy luật của chúng

Ở nước ta, công tác nghiên cứu lý luận chính trị , đặc biệt là nghiên cứu tư tưởng của C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin về chủ nghĩa xã hội và giai cấp công nhân tuy đã đạt được nhiều thành tựu song vẫn còn đó những hạn chế, khuyết điểm Nhìn chung lý luận còn lạc hậu, tính dự báo thấp, kết quả nghiên cứu lý luận chưa đáp ứng tốt yêu cầu của thực tiễn như các thuộc tính của giai cấp công nhân chưa được sắp xếp thành hệ thống, vị trí, vai trò của các thuộc tính chưa được xác định rõ ràng liên hệ giữa khái niệm giai cấp công nhân với các khái niệm khác của chủ nghĩa xã hội khoa học còn mờ nhạt, khái niệm giai cấp công nhân trong tư tưởng V.I.Lênin về chủ nghĩa đế quốc chưa được khai thác đầy đủ, chưa phân tích toàn diện sự biến đổi của khái niệm giai cấp công nhân

từ những năm 70 của thế kỷ XX đến nay,…

Tại Việt Nam, nơi giai cấp công nhân đang giữ vai trò lãnh đạo xây dựng đất nước

xã hội chủ nghĩa dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh thông qua chính đảng là Đảng Cộng sản Việt Nam thì nhu cầu đòi hỏi nhận thức rõ hơn về chính mình để hoạt động hiệu quả hơn của giai cấp công nhân lại càng trở nên quan

trọng hơn bao giờ hết.Việc làm rõ khái niệm giai cấp công nhân góp phần trang

bị thêm cơ sở lý luận cho nghiên cứu về khái niệm giai cấp công nhân Việt nam

Từ những lý do trên em lựa chọn nghiên cứu vấn đề Lý luận chung về giai cấp

công nhân – Liên hệ với giai cấp công nhân hiện đại ở các nước tư bản phát triển và giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích: Đề xuất một số mục tiêu và các giải pháp cơ bản cho sự phát triển của

đội ngũ công nhân ngày nay

Nhiệm vụ: Phân tích làm rõ định nghĩa, bản chất và sứ mệnh lịch sử của giai cấp

công nhân

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Giai cấp công nhân trong và ngoài nước

Phạm vi nghiên cứu: Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân ngày nay

4 Cơ sở lý luận và phạm vi nghiên cứu

Cơ sở lý luận: Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về vấn đề giai cấp công

nhân

Phương pháp nghiên cứu: Đề tài sử dụng phương pháp luận biện chứng duy vật

với các phương pháp như: thống nhất lôgic và lịch sử, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa và hệ thống hóa

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Ý nghĩa lý luận: Đề tài giải quyết vấn đề lý luận chung về giai cấp công nhân từ

đó liên hệ với giai cấp công nhân hiện đại ở các nước tư bản phát triển và giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay

Ý nghĩa thực tiễn: Dùng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu môn chủ nghĩa

xã hội khoa học

Nội dung Phần 1: Lý luận

1 Sơ lược về giai cấp công nhân

1.1 Định nghĩa giai cấp công nhân

Giai cấp công nhân là một tập đoàn xã hội ổn định, hình thành và phát triển cùng quá trình phát triển của nền công nghiệp hiện đại, với nhịp độ phát triển của lực lượng sản xuất có tính chất xã hội hoá ngày càng cao, là lực lượng lao động cơ bản tiên tiến trong các quy trình công nghệ, dịch vụ công nghiệp, trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia vào quá trình sản xuất, tái sản xuất ra của cải vật chất và cải tạo các quan hệ xã hội, là đại biểu cho lực lượng sản xuất và

phương thức sản xuất tiên tiến trong thời đại hiện nay.

Tại các nước tư bản, giai cấp công nhân là những người không có hoặc về cơ bản không có tư liệu sản xuất, làm thuê cho giai cấp tư sản và bị bóc lột giá trị thặng dư Tại các nước xã hội chủ nghĩa, giai cấp công nhân là người đã cùng nhân dân lao động làm chủ những tư liệu sản xuất chủ yếu, là giai cấp lãnh đạo xã hội trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.

1.2 Hai thuộc tính của giai cấp công nhân

C.Mác và Ph.Ăngghen đã sử dụng nhiều thuật ngữ khác nhau để chỉ giai cấp công nhân như giai cấp vô sản, giai cấp vô sản hiện đại, giai cấp công nhân hiện đại, giai cấp công nhân đại công nghiệp…

Đó là những cụm từ đồng nghĩa để chỉ giai cấp công nhân – con đẻ của nền đại công nghiệp tư bản chủ nghĩa, giai cấp đại diện cho lực lượng sản xuất tiên tiến

và phương thức sản xuất hiện đại Các ông còn dùng những thuật ngữ có nội dung hẹp hơn để chỉ các loại công nhân trong các ngành sản xuất khác nhau, trong những giai đoạn phát triển khác nhau của công nghiệp: công nhân khoáng sản, công nhân công trường thủ công, công nhân công xưởng…

Dù khái niệm giai cấp công nhân có nhiều tên gọi khác nhau như thế nào đi

chăng nữa thì theo C.Mác và Ph.Ăngghen vẫn chỉ mang hai thuộc tính cơ bản:

Về phương thức lao động, phương thức sản xuất: Đó là những người lao động

trực tiếp hay gián tiếp vận hành các công cụ sản xuất có tính chất công nghiệp ngày càng hiện đại và xã hội hóa cao C.Mác và Ph.Ăngghen đã nêu: “Các giai cấp khác đều suy tàn và tiêu vong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp, còn giai cấp vô sản lại là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp” ; ”Công nhân cũng là một phát minh của thời đại mới, giống như máy móc vậy…Công nhân Anh là đứa con đầu lòng của nền công nghiệp hiện đại”

Về vị trí trong quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa: Đó là những người lao động

không có tư liệu sản xuất, phải bán sức lao động cho nhà tư bản và bị nhà tư bản bóc lột về giá trị thặng dư Thuộc tính thứ hai này nói lên một trong những đặc trưng cơ bản của giai cấp công nhân dưới chế độ tư bản chủ nghĩa nên C.Mác và Ph.Ăngghen còn gọi giai cấp công nhân là giai cấp vô sản

Ngày nay, với sự phát triển của chủ nghĩa tư bản, bộ mặt của giai cấp công nhân hiện đại có nhiều thay đổi khác trước Cơ cấu ngành nghề của giai cấp công nhân đã có những thay đổi to, lớn bên cạnh công nhân của nền công nghiệp cơ khí đã xuất hiện công nhân của nền công nghiệp tự động hóa, với việc áp dụng phổ biến công nghệ thông tin vào sản xuất Song, dù cho trình độ

kỹ thuật có thay đổi như thế nào đi nữa thì xét theo tiêu chí kinh tế - xã hội, giai cấp công nhân vẫn tồn tại như một giai cấp đặc thù

2 Sứ mệnh lịch sử và nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân 2.1 Sứ mệnh lịch sử

Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là xoá bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa, xoá

bỏ chế độ người bóc lột người, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể nhân loại khỏi mọi sự áp bức, bóc lột, nghèo nàn, lạc hậu, xây dựng xã hội mới thực sự tốt đẹp chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản

Theo quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen, việc thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân cần phải trải qua hai bước Bước thứ nhất: giai cấp công

nhân trở thành giai cấp thống trị và giành lấy chính quyền nhà nước vào tay giai cấp mình Bước thứ hai: giai cấp công nhân dùng sự thống trị của mình để từng bước đoạt lấy toàn bộ tư bản trong tay giai cấp tư sản để tập trung tất cả những công cụ sản xuất vào trong tay nhà nước từ đó tiến hành tổ chức xây dựng xã hội mới – xã hội chủ nghĩa Hai bước này quan hệ chặt chẽ với nhau, giai cấp công nhân không thực hiện được bước thứ nhất thì cũng không thực hiện được bước thứ hai nhưng bước thứ hai là quan trọng nhất để giai cấp công nhân hoàn thành sứ mệnh của mình

2.2 Nội dung sứ mệnh lịch sử

Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân chính là những nhiệm vụ mà giai cấp công nhân cần phải thực hiện với tư cách là giai cấp tiên phong, là lực lượng chính trong công cuộc tổ chức cách mạng xác lập hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa

a Trong lĩnh vực kinh tế:

Giai cấp công nhân tiến hành xoá bỏ chế độ tư hữu tư nhân tư liệu sản xuất, xây dựng chế độ công hữu tư liệu sản xuất, nâng cao năng suất lao động thoả mãn từng bước nhu cầu phát triển của nhân dân Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong lĩnh vực này chỉ rõ mục tiêu cuối cùng của giai cấp công nhân, thoả mãn nhu cầu ngày càng đầy đủ hơn: làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu Do

đó nó cần phải được thực hiện một cách lâu dài, gian khổ, trải qua từng bước cụ thể Xoá bỏ chế độ chiếm hữu tư nhân tư liệu sản xuất; xây dựng chế độ công hữu là quá trình phù hợp nhưng phải dần dần từ từ

b Trong lĩnh vực chính trị:

Giai cấp công nhân phải trở thành giai cấp thống trị trong xã hội Đó là phải đập tan chính quyền tư sản; xây dựng chính quyền nhà nước(nền chuyên chính

vô sản): thực chất là để đảm bảo quyền lực chính trị thuộc về nhân dân, giữ vai trò quan trọng là công cụ xây dựng xã hội mới, là kiểu nhà nước: nhà nước nửa nhà nước và nhà nước tự tiêu vong

c Trong lĩnh vực xã hội:

Phải tiến hành xoá bỏ giai cấp bóc lột; phải tiến hành xoá bỏ giai cấp nói chung, tạo ra sự bình đẳng trong quan hệ giữa người với người Ở đây xoá bỏ giai cấp bóc lột với tư cách là giai cấp chứ không xoá bỏ các cá nhân vì họ có thể là những cá nhân có ích trong xã hội mới

Có thể nói nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân bao gồm bốn sự nghiệp Đó là sự nghiệp giải phóng giai cấp; sự nghiệp giải phóng xã hội, dân tộc; sự nghiệp giải phóng người lao động; và sự nghiệp giải phóng con người

Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân phải được thực hiện trên toàn thế giới

Để thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là một quá trình lâu dài, gian khổ, phức tạp, nên những người cộng sản phải kiên trì, không nóng vội, nó phải đợc tiến hành hai giai đoạn: tập trung lực lượng để giành chính quyền và tập trung lực lượng để xây dựng chế độ xã hội mới Liên hệ với nước ta, nội dung cơ bản của sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam được thể hiện thông qua việc thực hiện 2 giai đoạn cách mạng: Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và Cách mạng XHCN

3 Căn cứ khách quan và nhân tố chủ quan trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

3.1 Căn cứ khách quan

Học thuyết C.Mác và Ph.Ăngghen về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là luận chứng khoa học về địa vị kinh tế xã hội và vai trò lịch sử của giai cấp công nhân, về mục tiêu và con đường để giai cấp đó hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình Học thuyết đã chứng minh sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân được quy định bởi những điều kiện kinh tế, xã hội khách quan

a Về địa vị kinh tế xã hội

Dưới chủ nghĩa tư bản, giai cấp công nhân là sản phẩm của nền đại công nghiệp

tư bản chủ nghĩa, nó ra đời và phát triển cùng với sự hình thành phát triển của nền đại công nghiệp tư bản chủ nghĩa, được nền sản xuất công nghiệp hiện đại

rèn rũa tổ chức lại thành một lực lượng xã hội hùng mạnh

Như vậy giai cấp công nhân gắn liền với nền lao động sản xuất vật chất, đi liền

sự phát triển của công nghiệp ngày càng hiện đại kể cả khi xuất hiện nền kinh

tế tri thức

Do không có tư liệu sản xuất, giai cấp công nhân phải bán sức lao động làm thuê, bị nhà tư bản chiếm đoạt giá trị thặng dư, bị lệ thuộc hoàn toàn vào quá trình phân phối các kết quả lao động của chính họ Trong nền sản xuất tư bản chủ nghĩa, giai cấp công nhân bị toàn bộ giai cấp tư sản bóc lột, là giai cấp trực tiếp đối kháng với giai cấp tư sản, không có quyền trong tổ chức, điều hành lao động, phân phối sản phẩm lao động Do đó giai cấp công nhân không được làm chủ trong xã hội tư bản chủ nghĩa Họ bị bần cùng hoá so với giai cấp tư sản (bị bóc lột trong quá trình sản xuất, ngoài quá trình sản xuất và bị bóc lột theo chiều sâu)

b Về đặc điểm chính trị - xã hội

Do những đặc điểm về kinh tế chính trị xã hội của giai cấp công nhân: từ địa vị kinh tế xã hội của giai cấp công nhân, điều đó cũng quy định những đặc điểm

xã hội chính trị của giai cấp công nhân, do vậy giai cấp công nhân có vai trò sứ mệnh cao cả Những đặc điểm đó là:

Giai cấp công nhân bị giai cấp tư sản bóc lột, áp bức rất nặng nề Đề tăng giá trị thặng dư cho giai cấp tư sản: đã tăng thêm giờ làm Tăng lao động và biến người công nhân thành công cụ phụ thuộc máy móc, giai cấp công nhân bị bần cùng hóa… theo sự khách quan: đã có áp bức tất có đấu tranh

Giai cấp công nhân là giai cấp tiên tiến nhất: Giai cấp công nhân là đại diện cho phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa – phương thức sản xuất tiên tiến nhất và là lực lượng sản xuất có trình độ xã hội hoá cao, là lực lượng quyết định

sự phá vỡ phương thức sản xuất tư bản, thiết lập phương thức sản xuất mới 3.2 Nhân tố chủ quan

Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân xuất hiện một cách khách quan, song

để biến khả năng khách quan đó thành hiện thực thì phải thông qua những nhân

tố chủ quan Trong những nhân tố chủ quan ấy, việc thành lập ra Đảng cộng sản trung thành với sự nghiệp, lợi ích của giai cấp công nhân là yếu tố quyết định nhất đảm bảo cho giai cấp công nhân có thể hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình Chủ nghĩa Mác – Lênin đã chỉ ra những điều kiện thuộc nhân tố chủ quan để giai cấp công nhân hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình đó là:

a Sự phát triển của bản thân giai cấp công nhân cả về số lượng và chất lượng

Thông qua sự phát triển này có thể thấy sự lớn mạnh của giai cấp công nhân cùng với quy mô phát triển của nền sản xuất vật chất hiện đại trên nền tảng của công nghiệp, của kỹ thuật và công nghệ

Sự phát triển về số lượng phải gắn liền với sự phát triển về chất lượng giai cấp công nhân hiện đại, đảm bảo cho giai cấp công nhân thực hiện được sứ mệnh lịch sử của mình Chất lượng giai cấp công nhân phải thể hiện ở trình độ trưởng thành về ý thức chính trị của một giai cấp cách mạng, tức là tự giác nhận thức được vai trò và trọng trách của giai cấp mình đối với lịch sử, do đó giai cấp công nhân phải được giác ngộ về lý luận khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin

b Đảng Cộng sản là nhân tố chủ quan quan trọng nhất để giai cấp công nhân thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch sử của mình

Đảng cộng sản ra đời đảm nhận vai trò lãnh đạo cuộc cách mạng là dấu hiệu về

sự trưởng thành của giai cấp công nhân với tư cách giai cấp cách mạng

Sự ra đời của Đảng Cộng sản là sự kết hợp giữa chủ nghĩa xã hội khoa học, tức chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân

Giai cấp công nhân là cơ sở xã hội và nguồn bổ sung lực lượng quan trọng nhất của Đảng, làm cho Đảng mang bản chất giai cấp công nhân trở thành đội tiên phong bộ tham mưu chiến đấu của giai cấp Đảng Cộng sản đại biểu trung thành cho lợi ích của giai cấp công nhân, của dân tộc và xã hội.Sức mạnh của