So sánh đánh giá tác động môi trường và đăng ký môi trường

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT BÀI TẬP NHÓM 07 SO SÁNH ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG ĐĂNG KÝ MÔI TRƯỜNG GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN TS Lê Kim Nguyệt Hà Nội, tháng 12 năm 2022 Mục Lục Lời mở đầu.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT

-BÀI TẬP NHÓM 07

SO SÁNH ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG

& ĐĂNG KÝ MÔI TRƯỜNG

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN : TS Lê Kim Nguyệt

Hà Nội, tháng 12 năm 2022

Mục Lục

Lời mở đầu 1

I Điểm giống nhau giữa đánh giá tác động môi trường và đăng ký môi trường 2

II Điểm khác nhau giữa Đánh giá tác động môi trường và Đăng ký môi trường 2

1 Khái niệm về Đánh giá tác động môi trường và Đăng ký môi trường 2

1.1 Khái niệm về đánh giá tác động môi trường 2

1.2 Khái niệm về đăng ký môi trường 2

2 Đối tượng thực hiện 3

2.1 Đối tượng thực hiện đánh giá tác động môi trường 3

2.2 Đối tượng thực hiện đăng ký môi trường 4

3 Chủ thể 4

4 Thời điểm thực hiện 5

4.1 Thời điểm đánh giá tác động môi trường 5

4.2 Thời điểm đăng ký môi trường 5

5 Nội dung báo cáo 5

5.1 Nội dung của báo cáo đánh giá tác động môi trường 5

5.2 Nội dung đăng ký môi trường bao gồm: 6

6 Thẩm quyền thẩm định 7

6.1 Về đánh giá tác động môi trường 7

6.2 Thẩm quyền đăng ký môi trường 8

7 Liên hệ thực tiễn 9

7.1 Về Đánh giá tác động môi trường 9

7.2 Về đăng ký môi trường 11

8 Kiến nghị và hoàn thiện 13

Kết luận 16

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

Lời mở đầu

Các doanh nghiệp, nhà máy, khu xí nghiệp có những phát sinh trong báo cáo đánh giá tác động môi trường sẽ kịp thời đề ra những biện pháp để giúp giải quyết, xử lý cũng như hạn chế các vấn đề cần giải quyết Đăng ký môi trường giúp cho cơ quan Nhà nước quản lý các dự án của doanh nghiệp tốt hơn và phòng ngừa, kiểm soát, xử lý chất thải, đảm bảo xu hướng phát triển bền vững về kinh tế - môi trường Thống kê thẩm định tác động môi trường giúp cho tổ chức và Nhà nước sở hữu khả năng khiến cho giảm thiểu tối

đa những ô nhiễm môi trường và đẩy lùi những hiện tượng biến đổi khí hậu, giữ giàng môi trường đột nhiên, kinh tế và phường hội tiếp giáp với được đảm bảo trong điều kiện thấp tạo điều kiện cho đơn vị vững mạnh trong khoảng thời gian dài và vững bền Việc phân biệt được hai hình thức trên sẽ giúp cho việc nắm bắt được những điểm mấu chốt, quan trọng trong quá trình thực hiện

I Điểm giống nhau giữa đánh giá tác động môi trường và đăng ký môi trường

 Đăng ký môi trường và Đánh giá tác động môi trường có liên kết với nhau khi thời điểm đăng ký môi trường được quy định khi một dự án đầu tư có phát sinh chất thải không thuộc đối tượng phải có giấy phép môi trường và thuộc đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường phải đăng ký môi trường trước khi vận hành chính thức

 Trong nội dung đăng ký môi trường và nội dung báo cáo đánh giá tác động môi trường có sự giống nhau về các nội dung liên quan đến chất xả thải và các biện pháp bảo vệ môi trường phù hợp khi tiến hành triển khai dự án

 Mục đích của Đánh giá tác động môi trường và Đăng ký môi trường đều hướng tới việc đưa ra các giải pháp phù hợp và kịp thời nhằm bảo vệ môi trường khi tiến hành triển khai dự án

II Điểm khác nhau giữa Đánh giá tác động môi trường và Đăng ký môi

trường

1 Khái niệm về Đánh giá tác động môi trường và Đăng ký môi trường

1.1 Khái niệm về đánh giá tác động môi trường

Đánh giá tác động môi trường là quá trình phân tích, đánh giá, nhận dạng, dự báo tác động đến môi trường của dự án đầu tư và đưa ra biện pháp giảm thiểu tác động xấu đến môi trường

(Khoản 7 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường 2020)

1.2 Khái niệm về đăng ký môi trường

Căn cứ theo Khoản 9 Điều 3 Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020 thì đăng ký môi trường là việc chủ dự án đầu tư, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ thực hiện đăng ký với

cơ quan quản lý nhà nước các nội dung liên quan đến xả chất thải và biện pháp bảo vệ môi trường của dự án đầu tư, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ (gọi chung là dự án đầu

2 Đối tượng thực hiện

2.1 Đối tượng thực hiện đánh giá tác động môi trường

Căn cứ theo Điều 30 Luật Bảo vệ môi trường 2020, Đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường bao gồm:

a, Dự án đầu tư nhóm I, bao gồm:

Dự án thuộc loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường với quy mô, công suất lớn; dự án thực hiện dịch vụ xử lý chất thải nguy hại; dự án

có nhập khẩu phế liệu từ nước ngoài làm nguyên liệu sản xuất;

Dự án thuộc loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường với quy mô, công suất trung bình nhưng có yếu tố nhạy cảm về môi trường; dự án không thuộc loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường với quy mô, công suất lớn nhưng có yếu tố nhạy cảm về môi trường;

Dự án sử dụng đất, đất có mặt nước, khu vực biển với quy mô lớn hoặc với quy mô trung bình nhưng có yếu tố nhạy cảm về môi trường;

Dự án khai thác khoáng sản, tài nguyên nước với quy mô, công suất lớn hoặc với quy mô, công suất trung bình nhưng có yếu tố nhạy cảm về môi trường;

Dự án có yêu cầu chuyển mục đích sử dụng đất quy mô trung bình trở lên nhưng

có yếu tố nhạy cảm về môi trường;

Dự án có yêu cầu di dân, tái định cư với quy mô lớn

b, Dự án đầu tư nhóm II, bao gồm:

Dự án sử dụng đất, đất có mặt nước, khu vực biển với quy mô trung bình hoặc với quy mô nhỏ nhưng có yếu tố nhạy cảm về môi trường;

Dự án khai thác khoáng sản, tài nguyên nước với quy mô, công suất trung bình hoặc với quy mô, công suất nhỏ nhưng có yếu tố nhạy cảm về môi trường;

Dự án có yêu cầu chuyển mục đích sử dụng đất với quy mô nhỏ nhưng có yếu tố nhạy cảm về môi trường;

Dự án có yêu cầu di dân, tái định cư với quy mô trung bình

Lưu ý: Các đối tượng trên thuộc dự án đầu tư công khẩn cấp theo quy định của pháp luật về đầu tư công không phải thực hiện đánh giá tác động môi trường

2.2 Đối tượng thực hiện đăng ký môi trường

Căn cứ theo khoản 1 Điều 49 Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020, Đối tượng phải đăng ký môi trường bao gồm:

Dự án đầu tư có phát sinh chất thải không thuộc đối tượng phải có giấy phép môi trường;

Cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ hoạt động trước ngày 01/01/2022 có phát sinh chất thải không thuộc đối tượng phải có giấy phép môi trường

Căn cứ theo khoản 2 Điều 49 Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020 về Đối tượng được miễn đăng ký môi trường bao gồm

Dự án đầu tư, cơ sở thuộc bí mật nhà nước về quốc phòng, an ninh;

Dự án đầu tư khi đi vào vận hành và cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ không phát sinh chất thải hoặc chỉ phát sinh chất thải với khối lượng nhỏ, được xử lý bằng công trình xử lý tại chỗ hoặc được quản lý theo quy định của chính quyền địa phương;

Danh mục dự án đầu tư, cơ sở được miễn đăng ký môi trường quy định tại Phụ lục XVI ban hành kèm theo Nghị định 08/2022/NĐ-CP

3 Chủ thể

 Đăng ký môi trường:

Theo khoản 3 Điều 40 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 thì chủ thể tiếp nhận việc đăng ký: Cơ quan quản lý nhà nước (UBND cấp xã)

 Đánh giá tác động môi trường:

Căn cứ theo khoản 1 Điều 31 Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020 thì đánh giá tác động môi trường do chủ dự án đầu tư tự thực hiện hoặc thông qua đơn vị tư vấn có đủ điều kiện thực hiện

4 Thời điểm thực hiện

4.1 Thời điểm đánh giá tác động môi trường

Thời điểm đánh giá tác động môi trường khoản 1 Điều 31 LBVMT2020

Đánh giá tác động môi trường được thực hiện đồng thời với quá trình lập báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc tài liệu tương đương với báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án

4.2 Thời điểm đăng ký môi trường

Thời điểm đăng ký môi trường được quy định tại khoản 6 Điều 49 LBVMT 2020

Đăng kí môi trường được lập và phê duyệt trước khi triển khai xây dựng hoặc vận hành sản xuất.Cụ thể :

a) Dự án đầu tư thuộc đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường phải đăng ký môi trường trước khi vận hành chính thức;

b) Dự án đầu tư không thuộc đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường phải đăng ký môi trường trước khi cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng đối với trường hợp phải có giấy phép xây dựng theo quy định của pháp luật về xây dựng hoặc trước khi xả chất thải ra môi trường đối với trường hợp không phải có giấy phép xây dựng theo quy định của pháp luật về xây dựng;

5 Nội dung báo cáo

5.1 Nội dung của báo cáo đánh giá tác động môi trường

Theo điều 332 Luật bảo vệ môi trường năm 2020 quy định về nội dung chính của báo cáo đánh giá tác động môi trường bao gồm:

Xuất xứ của dự án đầu tư, chủ dự án đầu tư, cơ quan có thẩm quyền phê duyệt dự

án đầu tư; căn cứ pháp lý, kỹ thuật; phương pháp đánh giá tác động môi trường và phương pháp khác được sử dụng (nếu có);

 Sự phù hợp của dự án đầu tư với Quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường và quy định khác của pháp luật có liên quan;

 Đánh giá việc lựa chọn công nghệ, hạng mục công trình và hoạt động của dự án đầu tư có khả năng tác động xấu đến môi trường;

Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, đa dạng sinh học; đánh giá hiện trạng môi trường; nhận dạng các đối tượng bị tác động, yếu tố nhạy cảm về môi trường nơi thực hiện dự án đầu tư; thuyết minh sự phù hợp của địa điểm lựa chọn thực hiện dự án đầu tư;

 Nhận dạng, đánh giá, dự báo các tác động môi trường chính, chất thải phát sinh theo các giai đoạn của dự án đầu tư đến môi trường; quy mô, tính chất của chất thải; tác động đến đa dạng sinh học, di sản thiên nhiên, di tích lịch sử - văn hóa và yếu tố nhạy cảm khác; tác động do giải phóng mặt bằng, di dân, tái định cư (nếu có); nhận dạng, đánh giá sự cố môi trường có thể xảy ra của dự án đầu tư;

 Công trình, biện pháp thu gom, lưu giữ, xử lý chất thải;

 Biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực khác của dự án đầu tư đến môi trường; phương án cải tạo, phục hồi môi trường (nếu có); phương án bồi hoàn đa dạng sinh học (nếu có); phương án phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường;

 Chương trình quản lý và giám sát môi trường;

Kết quả tham vấn;

 Kết luận, kiến nghị và cam kết của chủ dự án đầu tư

5.2 Nội dung đăng ký môi trường bao gồm:

Theo Khoản 4 Điều 49 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 quy định như sau:

Thông tin chung về dự án đầu tư, cơ sở;

Loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; công nghệ, công suất, sản phẩm; nguyên liệu, nhiên liệu, hóa chất sử dụng (nếu có);

Loại và khối lượng chất thải phát sinh;

Phương án thu gom, quản lý và xử lý chất thải theo quy định;

Cam kết thực hiện công tác bảo vệ môi trường

Trong quá trình hoạt động, nếu dự án đầu tư, cơ sở có thay đổi về nội dung đã đăng ký, chủ dự án đầu tư, cơ sở có trách nhiệm đăng ký môi trường lại trước khi thực hiện các thay đổi đó

Trường hợp việc thay đổi quy mô, tính chất của dự án đầu tư, cơ sở thuộc đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường hoặc phải có giấy phép môi trường, chủ dự án đầu tư, cơ sở có trách nhiệm thực hiện quy định về đánh giá tác động môi trường và giấy phép môi trường theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020

6 Thẩm quyền thẩm định

6.1 Về đánh giá tác động môi trường

Theo Điều 35 Luật Bảo vệ môi trường 2020 về Thẩm quyền thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường như sau:

Điều 35 Thẩm quyền thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường

1 Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với các dự án đầu tư sau đây, trừ dự án đầu tư quy định tại khoản 2 Điều này: a) Dự án đầu tư nhóm I quy định tại khoản 3 Điều 28 của Luật này;

b) Dự án đầu tư nhóm II quy định tại các điểm c, d, đ và e khoản 4 Điều 28 của Luật này thuộc thẩm quyền quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ; dự án đầu tư nằm trên địa bàn từ 02 đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên;

dự án đầu tư nằm trên vùng biển chưa xác định trách nhiệm quản lý hành chính của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; dự án đầu tư thuộc thẩm quyền cấp giấy phép khai thác khoáng sản, cấp giấy phép khai thác, sử dụng tài nguyên nước, cấp giấy phép nhận chìm ở biển, quyết định giao khu vực biển của Bộ Tài nguyên và Môi trường

2 Bộ Quốc phòng, Bộ Công an tổ chức thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với dự án đầu tư thuộc bí mật nhà nước về quốc phòng, an ninh

3 Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với dự án đầu tư trên địa bàn, trừ đối tượng quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này Bộ, cơ quan ngang Bộ có trách nhiệm phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi có dự án phải thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với dự án đầu tư thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư của mình

Tùy dự án mà sẽ có quy định khác nhau Ví dụ, dự án thuộc thẩm quyền Thẩm định, phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường của cấp tỉnh thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân sẽ ban hành quyết định phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc BQL các khu công nghiệp ban hành quyết định phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường (nếu được ủy quyền) Và thông thường khi nộp hồ sơ, chúng ta sẽ nộp trực tiếp tại

Sở Tài nguyên và môi trường

6.2 Thẩm quyền đăng ký môi trường

- Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tiếp nhận trực tiếp, qua đường bưu điện hoặc nhận bản điện tử thông qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến đăng ký môi trường

- Đối với dự án đầu tư, cơ sở trên địa bàn từ 02 đơn vị hành chính cấp xã trở lên, chủ

dự án đầu tư, cơ sở được quyền chọn Ủy ban nhân dân cấp xã để đăng ký môi trường

Ủy han nhân dân cấp xã có trách nghiệm sau đây:

 Tiếp nhận đăng ký môi trường

 Kiểm tra và xử lý vi phạm pháp luật BVMT của tổ chức, cá nhân đăng ký môi trường

 Hướng dẫn và giải quyết kiến nghị về BVMT

 Cập nhật dữ liệu về ĐKMT vào hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia

7 Liên hệ thực tiễn

7.1 Về Đánh giá tác động môi trường

Hiện nay, tại Việt Nam, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về ĐTM đã được hoàn thiện với Luật, Nghị định và Thông tư hướng dẫn lập báo cáo ĐTM đối với các loại hình dự án đầu tư khác nhau Bên cạnh đó, Chính phủ đã hình thành bộ máy quản lý nhà nước về BVMT từ Trung ương cho đến địa phương Ngoài Bộ TN&MT, UBND cấp tỉnh, các Bộ/ngành khác và Ban quản lý các khu công nghiệp cũng có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt báo cáo ĐTM

Trong những năm gần đây, trung bình mỗi năm Bộ TN&MT đã thẩm định khoảng

200 - 250 báo cáo ĐTM; ở cấp tỉnh, số liệu này rất khác nhau, tính trung bình trên toàn quốc mỗi địa phương là 33 - 35 báo cáo ĐTM; các Bộ/ngành thẩm định rất ít từ 1 - 30 báo cáo ĐTM, riêng Bộ Giao thông vận tải thẩm định khoảng 70 báo cáo mỗi năm Tuy nhiên, đến nay chưa có số liệu cụ thể về các đơn vị tư vấn ĐTM, ước tính khoảng gần 1.000 tổ chức, cá nhân thực hiện dịch vụ ĐTM trên phạm vi cả nước Ngoài ra, Việt Nam cũng chưa áp dụng hệ thống cấp Chứng chỉ hành nghề tư vấn ĐTM

Trong hơn 20 năm qua, các văn bản quy phạm pháp luật đã được sửa đổi, bổ sung

trình, thủ tục thẩm định ĐTM được quy định rõ ràng, minh bạch theo hướng cải cách hành chính, đảm bảo chất lượng của công tác thẩm định

Trong những năm gần đây, nội dung và chất lượng của báo cáo ĐTM có những tiến bộ nhất định Nhiều dự án trước khi vận hành chính thức đã được xác nhận thực hiện các công trình BVMT theo yêu cầu của báo cáo ĐTM Bên cạnh đó, việc giám sát BVMT đối với các dự án trọng điểm như dự án khai thác bô xít ở Tây Nguyên, dự án sắt Thạch Khê ở Hà Tĩnh đã được tiến hành một cách chặt chẽ Từ năm 2005 đến nay, hơn 100 dự

án đầu tư trên các lĩnh vực khác nhau đã phải thay đổi địa điểm hoặc không được phê duyệt vì không đảm bảo các yêu cầu về BVMT Như vậy, có thể thấy ĐTM trở thành công

cụ hữu ích khi gắn trách nhiệm của chủ dự án đối với công tác BVMT

Cùng với thời gian, hệ thống cơ quan quản lý nhà nước về BVMT đã được thiết lập từ cấp Trung ương đến địa phương Đội ngũ cán bộ ngày càng phát triển về số lượng

và chất lượng, đáp ứng theo từng giai đoạn phát triển của đất nước Bên cạnh đó, các nhà khoa học, cơ quan truyền thông và toàn xã hội ngày càng quan tâm hơn đến công tác ĐTM Việc tham vấn ý kiến cộng đồng khi thực hiện ĐTM trở thành yêu cầu bắt buộc, thể hiện sự dân chủ, nhân văn, khoa học… và đang từng bước tiếp cận với kinh nghiệm quốc tế

Ngoài những tiến bộ trong đánh giá tác động môi trường được thể hiện trong quy định pháp luật lẫn cách thực hiện thì việc đánh giá tác động môi trường ở nước ta vẫn còn nhiều hạn chế dẫn đến nhiều hành vi ngang nhiên thi công xây dựng trong khi không lập báo cáo đánh giá tác động môi trường ví dụ như trường hợp của công ty cổ phần Bách Đạt An

Theo báo tuổi trẻ đưa tin: TTO - Tỉnh Quảng Nam vừa quyết định xử phạt 600 triệu đồng đối với Công ty cổ phần Bách Đạt An do vi phạm trong công tác bảo vệ môi trường, không có báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với 2 dự án khu đô thị

Ngày 29-7, thông tin từ UBND tỉnh Quảng Nam cho hay tỉnh này đã ban hành quyết định xử phạt 600 triệu đồng đối với Công ty cổ phần Bách Đạt An (địa chỉ trụ sở Lô