(TIỂU LUẬN) đề tài tư TƯỞNG hồ CHÍ MINH về độc lập dân tộc và vận DỤNG TRONG xây DỰNG, bảo vệ tổ QUỐC VIỆT NAM HIỆN NAY

Từ đó, Hồ Chí Minh đã vận dụng bài học từ Cách mạng tháng Mười Nga để áp dụng vào thực tiễn Việt Nam để tiến hành tổng khởi nghĩa giành chính quyền trên cả nước, từ đó tiến tới độc lập d

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN

MÔN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

(PLT06A)

ĐỀ TÀI TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC VÀ :

VẬN DỤNG TRONG XÂY DỰNG, BẢO VỆ TỔ QUỐC VIỆT NAM

HIỆN NAY

Giảng viên hướng dẫn: TS Nguyễn Hải Yến

Sinh viên thực hiện: Lê Thị Minh Hiền

Mã sinh viên: 23A4050132

Nhóm tín lớp: PLT06A-22

Cán bộ chấm thi Điểm

1

2

Hà Nội, ngày 5 tháng 4 năm 2022

MỤC L C Ụ

MỞ ĐẦU .1

1 Tính c p thi t cấ ế ủa đề tài 1

2 Mục đích và nhiệm v nghiên c u ụ ứ 1

2.1 Mục đích 1

2.2 Nhi m v ệ ụ 1

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 1

4 Cơ sở lý lu ận và phương pháp nghiên cứ 2 u 5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 2

NỘI DUNG 3

I Ph n lý lu n ầ ậ 3

1 Cơ sở hình thành tư tưởng H Chí Minh v c lồ ề độ ập dân t c 3 ộ 1.1 Thực tiễn Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX 3

1.2 Thực tiễn thế giới cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX 3

1.3 Chủ nghĩa Mác Lenin về quyền tự quyết của các dân tộc- .4

2 Nội dung tư tưởng H Chí Minh v c lồ ề độ ập dân t c ộ 4

2.1 Độc lập dân tộc là quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm của các dân tộc 4

2.2 Độc lập dân tộc phải gắn với tự do, ấm no, hạnh phúc của nhân dân 5

2.3 Độc lập dân tộc phải là nền độc lập thật sự, hoàn toàn và triệt để Độc lập dân tộc phải gắn liền với thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ 6

2.4 Độc lập cho dân tộc mình, đồng thời độc lập cho tất cả dân tộc khác .6

II Ph n liên hầ ệ thự c ti n ễ 7

1 Giá tr cị ủa tư tưởng HCM v ề độ ậ c l p dân t c ộ 7

1.1 Giá trị lý luận 7

1.2 Giá trị thực tiễn 7

2 V n dậ ụng tư tưởng Hồ Chí Minh v c l p dân t c trong xây d ng và b o v T ề độ ậ ộ ự ả ệ ổ quốc Việ t Nam hi n nay 8 ệ 3 Liên h v i b n thân sinh viên ệ ớ ả 10

KẾT LUẬN 12

TÀI LI U THAM KHỆ ẢO 13

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Độc lập dân tộc đã trở thành khát vọng mang tính phổ biến của toàn nhân loại Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga (1917) đã thúc đẩy phong trào giải phóng dân tộc ở nhiều nước, trong đó có Việt Nam Từ đó, Hồ Chí Minh đã vận dụng bài học từ Cách mạng tháng Mười Nga để áp dụng vào thực tiễn Việt Nam để tiến hành tổng khởi nghĩa giành chính quyền trên cả nước, từ đó tiến tới độc lập dân tộc Những giá trị trong tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc tới ngày nay vẫn còn nguyên vẹn để rút ra những bài học quý báu vận dụng vào thực tiễn xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Bởi vậy, nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc để vận dụng trong xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay là vô cùng quan trọng

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích

Nghiên cứu đề tài làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc đồng thời nhận thức được vai trò của tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc trong việc vận dụng vào công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay

2.2 Nhi m vệ ụ

Một là, chỉ ra và phân tích cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc

Hai là, phân tích những nội dung của tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc

Ba là, làm rõ những giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc

Phạm vi nghiên cứu: Việt Nam trong giai đoạn kháng chiến chống thực dân Pháp

và đế quốc Mỹ

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận: Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về độc lập dân tộc

Phương pháp nghiên cứu: Ngoài việc sử dụng phương pháp logic, phương pháp lịch

sử và sự kết hợp của hai phương pháp này, đề tài cũng sử dụng phương pháp phân tích văn bản kết hợp với nghiên cứu hoạt động thực tiễn của Hồ Chí Minh

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Ý nghĩa lý luận: Đề tài làm rõ những nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc cũng như những giá trị quý báu vận dụng vào thực tiễn

Ý nghĩa thực tiễn: Đề tài khẳng định giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và vận dụng vào thực tế Việt Nam hiện nay

NỘI DUNG

I Phần lý luận

1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về độc l p dân tậ ộc

1.1 Thực ti n Vi t Nam cu i th kễ ệ ố ế ỷ XIX đầ u th k ế ỷ XX

Sau khi thực dân Pháp xâm lược Việt Nam, chúng bắt tay vào khai thác thuộc địa một cách mạnh mẽ và từng bước biến nước ta trở thành một nước thuộc địa nửa phong kiến Từ năm 1858 đến cuối thế kỳ XIX, các phong trào đấu tranh yêu nước chống Pháp xâm lược liên tục nổ ra, nhưng cuối cùng đều thất bại do đi theo khuynh hướng phong kiến Đến đầu thế kỷ XX, khi xã hội Việt Nam có nhiều biến đổi và chịu ảnh hưởng từ các cuộc vận động cải cách, phong trào yêu nước theo khuynh hướng dân chủ tư sản xuất hiện Tuy nhiên, do giai cấp tư sản Việt Nam còn non yếu, các tổ chức và người lãnh đạo phong trào chưa có đường lối và phương pháp cách mạng đúng đắn nên đều thất bại Vì thế từ thực tiễn đặt ra vấn đề để có được độc lập dân tộc cần đấu tranh bằng con đường nào

Trong bối cảnh đó, sự ra đời của giai cấp công nhân và phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân Việt Nam đã làm cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở nước ta xuất hiện dấu hiệu mới của một thời đại mới sắp ra đời Công nhân Việt Nam chịu sự áp bức bóc lột từ thực dân, tư bản, phong kiến nên họ sớm đã vùng dậy đấu tranh từ đốt lán trại,

bỏ trốn tập thể đến đình công, bãi công Đây là điều kiện thuận lợi để chủ nghĩa Mác-Lenin được truyền bá vào nước ta Chính Hồ Chí Minh đã dày công truyền bá chủ nghĩa Mác-Lenin vào phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam, đánh dấu bước hình thành cơ bản tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc ở nước ta

1.2 Thực ti n th gi i cu i th kễ ế ớ ố ế ỷ XIX đầ u th ế kỷ XX

Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, chủ nghĩa tư bản trên thế giới đã phát triển thành

đế quốc chủ nghĩa Một số nước đế quốc chi phối toàn bộ tình hình thế giới và biến phần lớn các nước châu Á, châu Phi, khu vực Mỹ Latinh đã trở thành thuộc địa Tình hình đó đã làm sâu sắc thêm mâu thuẫn vốn có trong lòng chủ nghĩa tư bản là mâu thuẫn giữa giai cấp

tư sản với giai cấp vô sản Những mâu thuẫn này ngày càng trở nên gay gắt vào đầu thế kỷ

XX Giành độc lập cho các dân tộc thuộc địa không chỉ là đòi hỏi của riêng họ mà còn là mong muốn chung của giai cấp vô sản quốc tế, điều đó đã thúc đẩy phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới phát triển Khi sang phương Tây, Người quan tâm tìm hiểu khẩu hiệu

Tự do Bình đẳng Bác ái trong các cuộc cách mạng tư sản Người đã kế thừa, phát triển - - những quan điểm nhân quyền, dân quyền trong bản “Tuyên ngôn Độc lập” năm 1776 của

Mỹ, bản “Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền” năm 1791 của Pháp và đề xuất quan điểm về quyền mưu cầu độc lập, tự do, hạnh phúc của các dân tộc trong thời đại ngày nay

Và chính điều này đã góp phần hình thành nên tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc

1.3 Chủ nghĩa Mác-Lenin v quy n t quy t cề ề ự ế ủa các dân tộc

Lenin ủng hộ việc tách ra thành lập một quốc gia riêng biệt khi dân tộc đó bị áp bức, bóc lột bằng các biện pháp bạo lực Bối cảnh mà Lenin đưa ra vấn đề quyền dân tộc tự quyết là sự áp bức dân tộc đang tràn lan, phổ biến ở cả nước Nga và trên thế giới [1] Bối cảnh khi Lenin đưa ra quyền dân tộc tự quyết hoàn toàn phù hợp với thực tiễn Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX Vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lenin về quyền dân tộc tự quyết mà tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc đã được hình thành Nhờ đó, Hồ Chí Minh đã giải quyết được cuộc khủng hoảng về đường lối cứu nước và người lãnh đạo cách mạng ở Việt Nam lúc bấy giờ

2 Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh v ề độ ậ c l p dân t ộc

2.1 Độc lập dân t c là quy n thiêng liêng, b t kh xâm ph m c a các dân tộ ề ấ ả ạ ủ ộc

Bề dày lịch sử dân tộc Việt Nam gắn liền với truyền thống yêu nước, đấu tranh chống giặc ngoại xâm Điều đó cho thấy khát khao to lớn về một nền độc lập dân tộc, tự

do cho nhân dân của dân tộc ta Đó cũng là một giá trị tinh thần thiêng liêng, bất hủ của dân tộc mà Hồ Chí Minh là hiện thân cho tinh thần ấy

Tại Hội nghị Vecxay (Pháp) năm 1919, Người đã gửi tới bản “Yêu sách của nhân dân An Nam” với hai nội dung chính là đòi quyền bình đẳng về mặt pháp lý và đòi các quyền tự do, dân chủ Mặc dù không được chấp nhận nhưng qua sự kiện trên, lần đầu tiên

tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền của các dân tộc thuộc địa mà trước hết là quyền bình đẳng

tự do đã được hình thành

Trong “Chánh cương vắn tắt của Đảng” năm 1930, Hồ Chí Minh cũng đã xác định mục tiêu chính trị của Đảng là: đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến, làm cho nước Nam được hoàn toàn độc lập

Trong Tuyên ngôn Độc lập năm 1945, Người tuyên bố trước đồng bào và thế giới rằng: “Nước Việt nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thực đã thành một nước tự

do và độc lập Toàn thể dân Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng

và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy”

Trong thư gửi Liên hợp quốc năm 1946, một lần nữa Bác khẳng định: “Nhân dân chúng tôi thành thật mong muốn hòa bình Nhưng nhân dân chúng tôi cũng kiên quyết chiến đấu đến cùng để bảo vệ những quyền thiêng liêng nhất: toàn vẹn lãnh thổ cho Tổ quốc và độc lập cho đất nước” Khi thực dân Pháp tiến hành xâm lược lần thứ hai, trong

“Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến”, Người ra lời hiệu triệu, thể hiện quyết tâm sắt đá, bảo vệ bằng được nền độc lập dân tộc “Không! Chúng ta thà hi sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”

Năm 1965, đế quốc Mỹ tăng cường mở rộng chiến tranh ở Việt Nam Trong hoàn cảnh khó khăn, chiến tranh ác liệt, Hồ Chí Minh đã nêu lên một chân lý thời đại, một tuyên ngôn bất hủ của các dân tộc khao khát nền độc lập, tự do trên thế giới “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”

2.2 Độc lập dân t c phộ ải gắ n với t do, ự ấm no, h nh phúc cạ ủa nhân dân

Theo Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc phải gắn với tự do của nhân dân Người viện dẫn bản “Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền” của Cách mạng Pháp (1791) “Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi, và phải luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi” và khẳng định dân tộc Việt Nam đương nhiên cũng phải được tự do và bình đẳng về quyền lợi Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 thành công, nước nhà được độc lập một lần nữa Bác khẳng định độc lập phải gắn với tự do “Nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có ý nghĩa gì”

Bên cạnh đó, Người luôn coi, độc lập cũng phải gắn với cơm no, áo ấm và hạnh phúc của nhân dân, như Người từng bộc bạch đầy tâm huyết: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn

tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”

2.3 Độc lập dân t c phộ ải là nền độc lập th t s , hoàn toàn và triậ ự ệt để Độc l p dân tậ ộc phải g n li n v i th ng nh t, toàn v n lãnh thắ ề ớ ố ấ ẹ ổ

Hồ Chí Minh nhấn mạnh: độc lập mà người dân không có quyền tự quyết về ngoại giao, không có quân đội riêng, không có nền tài chính riêng… thì độc lập đó chẳng có ý nghĩa gì Trên tinh thần đó và trong hoàn cảnh nước ta còn nhiều khó khăn sau Cách mạng tháng Tám, Người đã thay mặt Chính phủ ký với đại diện Chính phủ Pháp “Hiệp định Sơ bộ” (6-3-1946), theo đó: “Chính phủ Pháp công nhận nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

là một quốc gia tự do có Chính phủ của mình, Nghị viện của mình, quân đội của mình, tài chính của mình”

Sau Cách mạng tháng Tám, lợi dụng tình hình đất nước ta còn đang rối ren, thực dân Pháp lại bày ra cái gọi là “Nam Kỳ tự trị” hòng chia cắt nước ta lần nữa Trong hoàn cảnh đó, Bác đã khẳng định trong “Thư gửi đồng bào Nam Bộ” (1946): “Đồng bào Nam

Bộ là dân nước Việt Nam Sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lý đó không bao giờ thay đổi” Mặc dù sau Hiệp định Gionevo (1954), nước ta tạm thời bị chia cắt làm hai miền, Người vẫn tiếp tục kiên trì đấu tranh thống nhất đất nước Tháng 2 1958, Người khẳng -định: “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một” Trong “Di chúc”, Người đã thể hiện niềm tin tuyệt đối và thắng lợi của cách mạng: “Tổ quốc ta nhất định sẽ thống nhất Đồng bào Nam Bắc nhất định sẽ sum họp một nhà” Có thể thấy rằng, tư tưởng trên là tư tưởng xuyên suốt trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh

2.4 Độc lập cho dân tộc mình, đồng thời độ ậc l p cho t t c dân t c khác.ấ ả ộ

Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945 không chỉ có ý nghĩa lịch sử đối với dân tộc Việt Nam mà còn có ý nghĩa đối với phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới

Đó là sự cổ vũ cho các quốc gia bị mất độc lập ở châu Á, châu Phi, khu vực Mỹ Latinh đấu

tranh Hồ Chí Minh viết: “Cách mạng Tháng Tám thắng lợi đã làm cho chúng ta trở nên một bộ phận trong đại gia đình dân chủ thế giới Cách mạng Tháng Tám có ảnh hưởng trực tiếp và rất to đến hai dân tộc bạn là Miên và Lào Cách mạng Tháng Tám thành công, nhân dân hai nước Miên, Lào cùng nổi lên chống đế quốc và đòi độc lập”[2] Điều này đã chứng minh một chân lý của thời đại: các dân tộc bị áp bức, bị xâm lược nếu có ý chí kiên cường

và đường lối đúng đắn, sáng tạo, biết đoàn kết đấu tranh vì độc lập, tự do; đứng vững trên lập trường của giai cấp công nhân và biết tranh thủ sức mạnh của thời đại thì dân tộc đó nhất định thắng lợi

II Phần liên hệ thực tiễn

1 Giá tr c ị ủa tư tưởng HCM về độc lập dân tộc

1.1 Giá tr lý luị ận

Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề độc lập dân tộc đã bổ sung và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác Lenin phù hợp với thực tế Việt Nam “Học chủ nghĩa Mác- -Lênin không phải nhắc như con vẹt “Vô sản thế giới liên hiệp lại” mà phải thống nhất chủ nghĩa Mác-Lênin với thực tiễn cách mạng Việt Nam Nói đến chủ nghĩa Mác Mác-Lênin ở Việt Nam là nói -đến chủ trương chính sách của Đảng Chủ nghĩa Mác Lênin không phải ở đâu người ta -cũng làm cộng sản, -cũng làm Xô viết” Nếu thấy người ta làm thế nào mình -cũng bắt chước -một mực làm theo thế ấy, thì đó vừa là lý luận suông, vô ích, vừa chưa biết khéo lợi dụng kinh nghiệm: “Nghe người ta nói giai cấp đấu tranh, mình cũng ra khẩu hiệu giai cấp đấu tranh, mà không xét hoàn cảnh nước mình như thế nào để làm cho đúng”[3] Điều này đã khẳng định rõ lí do vì sao dân tộc Việt Nam trước hết phải giành được độc lập dân tộc chứ không phải giai cấp cách mạng như Cách mạng tháng Mười Nga (1917) hay Cách mạng Pháp (1789) Và điều này là hoàn toàn đúng đắn khi áp dụng vào hoàn cảnh đất nước ta lúc bấy giờ, phải giành được độc lập dân tộc thì mới có thể đấu tranh giai cấp

1.2 Giá trị thực tiễn

Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề độc lập dân tộc đã được vận dụng trong thực tiễn cách mạng Việt Nam thành công Các cuộc đấu tranh từ khi thực dân Pháp tiến hành xâm

lược nước ta đến trước khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đều thất bại Nhưng kể từ khi Đảng ra đời và lãnh đạo, cách mạng dù khó khăn nhưng cuối cùng vẫn đi đến thắng lợi Và thắng lợi của chín năm kháng chiến chống Pháp, 30 năm kháng chiến chống Mỹ là minh chứng hùng hồn cho tính đúng đắn của tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc Chính vì vậy, tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc là giá trị lịch sử trường tồn của dân tộc ta,

là tài sản quý báu trong quá trình đấu tranh giành độc lập dân tộc và cả thời bình trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

2 V n dậ ụng tư tưởng H Chí Minh vồ ề độ ậ c l p dân t c trong xây d ng và b o v T ộ ự ả ệ ổ

quốc Việt Nam hi n nayệ

Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc không chỉ đúng đắn trong lịch sử mà vẫn luôn giữ nguyên giá trị tới ngày nay trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội do Đại hội VII thông qua

đã khẳng định trong thời kỳ đổi mới: "Toàn Đảng, toàn dân tiếp tục nắm vững ngọn cờ độc lập, dân tộc và chủ nghĩa xã hội, ngọn cờ vinh quang mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trao lại cho thế hệ hôm nay và thế hệ mai sau”[4] Bảo vệ Tổ quốc không phải chỉ khi chiến tranh xảy ra mà cần phải chuẩn bị nghiêm túc trong thời bình, sẵn sàng giành thế chủ động bởi nguy cơ xung đột vũ trang vẫn chưa bị loại trừ một cách triệt để, các cuộc nội chiến, tranh chấp lãnh thổ vẫn diễn ra ở nhiều khu vực (nội chiến Syria, nội chiến Lybia) Lợi dụng ưu thế về kinh tế và kỹ thuật, nhân danh chống khủng bố, chủ nghĩa đế quốc đã và đang thực hiện chiến lược “diễn biến hoà bình” can thiệp vào công việc nội bộ các nước buộc phải đi theo trật tự mà chúng lập ra

Bên cạnh sự xâm lược về quân sự thì một khía cạnh nữa cũng đáng lưu ý đó là văn hóa Thời đại công nghệ thông tin đã mở ra cơ hội giao lưu văn hóa vô cùng lớn Nhờ có mạng internet mà văn hóa, lịch sử nước ta được quảng bá nhiều hơn tới bạn bè quốc tế Chúng ta tự hào khi văn hóa Việt Nam được mang tới Triển lãm Thế giới EXPO 2020 tại Dubai, UAE với chủ đề “Dòng chảy bất tận” và các sự kiện liên quan diễn ra vào Ngày Quốc gia Việt Nam trong khuôn khổ chương trình Tuy nhiên sự bùng nổ công nghệ thông tin cũng là lỗ hổng để những kẻ phản động truyền bá nhân quyền của các nước tư bản hòng