(TIỂU LUẬN) đề tài văn hóa từ chức ở việt nam

văn hóa với hạt nhân cơ bản là phẩm chất, trí tuệ và những giá trị sáng tạo của con người cũng là một nguồn lực nội sinh quan trọng, quyết định đến sựphát triển bền vững của đất nước, vi

HỌC VIỆN BÁO CHÍ & TUYÊN TRUYỀN

KHOA TUYÊN TRUYỀN

VĂN HÓA TỪ CHỨC Ở VIỆT

Tiểu luận môn: Chính trị học

Sinh viên: Nguyễn Thị Ngọc Mai

Hà Nội, 2021

HỌC VIỆN BÁO CHÍ & TUYÊN TRUYỀN

KHOA TUYÊN TRUYỀN

Đề tài: Văn hóa từ chức ở Việt Nam

Giảng viên: Tô Thị Oanh

Sinh viên: Nguyễn Thị Ngọc Mai Lớp: Văn hóa phát triển k40

2.Tình hình nghiên cứu 3

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu 3

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 3

5 Cơ sở lí luận và phương pháp nghiên cứu 4

6 Kết cấu đề tài 4

B Nội dung 4

Chương 1 Quan niệm về văn hóa từ chức 4

1.1 Văn hóa từ chức là gì 4

1.2 Vai trò của văn hóa từ chức 6

Chương 2 Văn hóa từ chức ở Việt Nam hiện nay 8

2.1 Văn hóa từ chức ở một số quốc gia trên thế giới 8

2.1.1 Văn hóa từ chức ở một số nước Châu Á 8

2.1.2 Văn hóa từ chức ở một số nước Châu Âu 10

2.2 Văn hóa từ chức ở Việt Nam hiện nay 11

2.2.1.Văn hóa từ chức trong lịch sử Việt Nam 11

2.2.2 Văn hóa từ chức ở Việt Nam hiện nay 14

2.3 Một số nguyên nhân và biện pháp khắc phục 16

C.Kết luận 21

D.Danh mục tài liệu tham khảo 22

1

A Mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

Cùng với các nguồn lực kinh tế, tài nguyên thiên nhiên, quốc phòng an ninh, văn hóa với hạt nhân cơ bản là phẩm chất, trí tuệ và những giá trị sáng tạo của con người cũng là một nguồn lực nội sinh quan trọng, quyết định đến sựphát triển bền vững của đất nước, việc nhận thức đúng đắn về vai trò, tầm quan trọng của văn hóa cũng như có những cơ chế, chính sách hợp lý để phát triển nguồn lực này là những yêu cầu, điều kiện cần thiết để văn hóa phát huy được sức mạnh to lớn của mình, nhất là trong bối cảnh hiện nay.

Văn hóa là một khái niệm rộng mà trong đó bao gồm nhiều loại như văn hóa ứng xử, văn hóa đạo đức, văn hóa chính trị, và một trong số đó có một loạivăn hóa đã từng xuất hiện và tồn tại trong lịch sử dân tộc ta, nhưng bấy lâu này chúng ta lại ít có cơ hội được biết đến, trong khi trên thế giới nó đã trở thành một bản sắc riêng của mỗi quốc gia, trở thành một vấn đề phổ biến Đó chính là văn hóa từ chức

Hiện nay, văn hóa từ chức ở nước ta đang được nhiều nhà nghiên cứu đề cập đến và được dư luận xã hội quan tâm Người ta vẫn thường quan niệm văn hóa

từ chức là một hành động rất đỗi đặc biệt trong xã hội Có thể nhắc đến ông Đoàn Ngọc Hải- phó chủ tịch UBND Quận 1 thành phố Hồ Chí Minh đã làm đơn từ chức như lời hứa “không dẹp được vỉa hè sẽ về vườn” Việc từ chức này khiến cho dư luận bất ngờ bởi đây là câu chuyện không phổ thông trong văn hóa

từ chức Việt Nam Nhiều chuyên gia cho rằng, việc từ chức là hệ quả của việc nêu gương, tuy nhiên không thể kêu gọi xuông mà phải có chế tài

Đất nước ta đang trong quá trình hội nhập và phát triển, việc suy thoái về lối sống đạo đức của một bộ phận không nhỏ cán bộ Đảng viên và những nhà quản

lý thiếu năng lực sẽ làm kìm hãm sự phát triển của đất nước Chính vì vậy việc thể chế hóa văn hóa từ chức là một điều vô cùng cần thiết ở nước ta hiện nay Song văn hóa từ chức là gì? Trên thế giới văn hóa từ chức diễn ra ra sao và ở Việt Nam, nó được thực thi như thế nào? Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, em xin chọn đề tài “ Văn hóa từ chức ở Việt Nam” là đề tài cho bài tiểu luận

2

2.Tình hình nghiên cứu

Cho đến nay các vấn đề liên quan đến văn hóa từ chức vẫn còn là đề tài rất mới mẻ cho các nhà nghiên cứu Trong đó văn hóa từ chức là một trong số những yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành kế hoạch tổ chức

phong trào thi đua cán bộ công chức, viên chức thi đua thực hiện văn hóa công

sở giai đoạn 2019-2025 Mục đích của kế hoạch nhằm tạo sự chuyển biến mạnh

mẽ về ý thức và hành động của cán bộ công chức Đáng chú ý chính là Thủ tướng yêu cầu lãnh đạo xin thôi giữ chức vụ khi nhận thấy bản thân còn hạn chế

về năng lực và uy tín hoặc để xảy ra vấn đề nghiêm trọng trong lĩnh vực thuộc trách nhiệm mình được giao

Tuy vậy, văn hóa từ chức trong nền chính trị Việt Nam vẫn còn là một đề tài mới và mở, rất ít các công trình nghiên cứu một cách hệ thống và chuyên sâu Tiêu biểu có thể kể đến như bài viết “ Văn hóa từ chức” của Quyền Duy ( Tạp chí Cộng sản, số 843), hay bài “Nuôi dưỡng văn hóa từ chức” của Nguyễn Sỹ Dũng ( Báo lao động số 295, năm 2012)

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích: Việc nghiên cứu về vấn đề “văn hóa từ chức ở Việt Nam” nhằm góp phần hoàn thiện lí luận cơ bản về thực thi và triển khai văn hóa từ chức diễn

ra ở Việt Nam ra sao và như thế nào, trong đó trọng tâm là quan điểm về khái niệm văn hóa từ chức, nguyên nhân và biện pháp khắc phục; đánh giá mức độ hoàn thiện về tổ chức và hoạt động văn hóa từ chức qua từng giai đoạn lịch sử

và cho đến thời điểm hiện tại, phân tích thực trạng tổ chức và hoạt động của các

cơ quan, bộ máy Nhà nước từ đó đề ra được các phương hướng, giải pháp hoàn thiện vấn đề

Nhiệm vụ: Để đạt được những mục đích nêu trên có những nhiệm vụ như sau: nhận thức đầy đủ và sâu sắc hơn những vấn đề lí luận cơ bản về văn hóa từ chức ở Việt Nam; đưa ra những phương hướng và các giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện hơn văn hóa từ chức ở nước ta

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

Đối tượng, phạm vi nghiên cứu tập trung vào các vấn đề sau:

-Nghiên cứu về khái niệm của văn hóa từ chức, văn hóa từ chức là gì? Vai trò của văn hóa từ chức đối với đất nước là gì?

3-Nghiên cứu quá trình hình thành và phát triển, mức độ hoàn thiện của vănhóa từ chức từ xưa đến nay

-Đánh giá thực trạng, đề xuất phương án khắc phục, hoàn thiện

5 Cơ sở lí luận và phương pháp nghiên cứu

- Cơ sở lí luận chủ yếu được nghiên cứu dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về vấn đề văn hóa từ chức ở Việt Nam

- Trong quá trình nghiên cứu đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể là: phương pháp lịch sử và logic, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa và hệ thống hóa, Thông qua đó những vấn đề có liên quan đến đề tài được xem xét, đánh giá từ nhiều góc độ khác nhau, đảm bảo tính đầy đủ, toàn diện, có hệ thống và xác thực theo những nội dung cụ thể trong bài tiểu luận

Trước tiên ta cần hiểu và làm rõ được văn hóa là gì? Cho đến nay, có hàng

nghìn định nghĩa, quan niệm khác nhau về văn hóa trong đó có một số quan niệm như là:

- Văn hóa chính là sự kết hợp tất cả những gì tốt đẹp nhất của mỗi dân tộc

- Văn hóa là cái còn lại khi con người ta đã quên đi tất cả, là cái vẫn thiếu khi người ta đã học tất cả

- Văn hóa không chỉ là sự hiểu biết, nhưng trước hết nó đòi hỏi ở sự hiểu biết

4

Hồ Chí Minh- danh nhân văn hóa thế giới cho rằng: Vì lẽ sinh tồn cũng nhưmục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữviết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ

cho sinh hoạt hằng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa

Theo từ điển tiếng Việt, văn hóa có 5 cách định nghĩa như sau: 1.Tổng thể nói chung những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo trong quá trình lịch sử (VD: Kho tàng văn hóa dân tộc, văn hóa phương Đông, nền văn hóa cổ) 2 Những hoạt động của con người nhằm thỏa mãn nhu cầu đời sống tinh thần (Phát triển văn hóa, công tác văn hóa) 3 Tri thức, kiến thức khoa học (Học văn hóa, trình độ văn hóa) 4 Trình độ cao trong sinh hoạt xã hội, biểu hiện của văn minh (Sống có văn hóa, ăn nói thiếu có văn hóa) 5 Nền văn hóa của một thời kỳ lịch sử cổ xưa, được xác định trên cơ sở một tổng thể những di vật tìm thấy được có những đặc điểm giống nhau ( Văn hóa Đông Sơn, văn hóagồm màu, )

Văn hóa có mặt trong tất cả những hoạt động sống của con người và là tất yếu của cuộc sống, thế nên văn hóa từ chức cũng biểu hiện sự tất yếu của cuộc sống Vậy “văn hóa từ chức” được hiểu như thế nào? Nói một cách dễ hiểu thì

“chức” là “danh vị thể hiện cấp bậc, quyền hạn và trách nhiệm của một người trong hệ thống tổ chức của Nhà nước hay đoàn thể” “Từ chối” là “không chịu nhận cái được dành cho hoặc được yêu cầu” Vậy nói cách một dễ hiễu, “từ chức” là “ xin thôi không làm chức vụ hiện đang giữ”

Gắn với văn hóa, từ chức có thể hiểu theo nghĩa như một hành động tất yếu, phổ biến trong xã hội; trở thành cách ứng xử bình thường trong đời sống lãnh đạo, quản lý, đồng thời văn hóa từ chức cũng từ đó mà hình thành, phát triển hơn Và hành động từ chức là một hành động có văn hóa, góp phần thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội Nguyên ủy viên Trung ương Đảng, nguyên bộ trưởng bộ thông tin và truyền thông Lê Doãn Hợp đã cho rằng: “Nếu cán bộ không còn sự tín nhiệm, thì sự tự nguyện từ chức là văn minh với cả cá nhân và tổ chức đó

Có như thế mới giữ được niềm tin của nhân dân đối với Đảng”

“ Từ chức là chuyện văn hóa hơn là chuyện pháp lý, chế tài ở đây là lương tri.Nếu có một văn hóa chính trị dự trên lương tri thì việc từ chức khi không hoàn thành nhiệm vụ là điều gần như bắt buộc”- đó là khẳng định của tiến sĩ Nguyễn

Sĩ Dũng Chính vì thế rất cần phát huy văn hóa từ chức lan rộng đến toàn xã hội, để mọi người coi nền văn hóa đó là một sự hiển nhiên của cuộc sống, để mọi người coi đó như một trách nhiệm Đúng thế Nhận trách nhiệm và xin từ chức

5

là một văn hóa dựa trên phẩm giá, lòng tự trọng và bản lĩnh của con người khi

nhận thấy khuyết điểm, lỗi lầm của mình và khi nhận thấy mình không còn xứng đáng đảm nhận nhiệm vụ được giao phó

Như vậy, văn hóa từ chức được thể hiện thông qua ba tiêu chí sau đây:

Một là, về nhận thức và hành động, phải luôn trách nhiệm và tự giác, từ chức

vì bản thân nhận thức được đầy đủ rằng mình không thể đảm đương chức vụ mà

tổ chức đã giao chứ không phải từ chức để chạy tội, hoặc để đánh bóng tên tuổi Hai là, thực hiện văn hóa từ chức thì cá nhân người từ chức phải có trách nhiệm với bản thân và tổ chức, với chức trách và nhiệm vụ của mình

Ba là, có thái độ và hành vi ứng xử văn minh lịch sử khi từ chức

1.2 Vai trò của văn hóa từ chức

Riêng về văn hóa nói riêng, không thể phủ nhận vai trò quan trọng của nó đối với cuộc sống mỗi con người nói riêng và xã hội nói chung Chủ trương của Đảng gắn tăng trưởng kinh tế với phát triển văn hóa phát triển, xây dựng con người vào thực hiện tiến bộ công bằng xã hội đã trở thành tư tưởng chỉ đạo trong nhiều chương trình, kế hoạch phát triển Sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị cùng sự đầu tư của cả nhà nước, sự tham gia của nhân dân đã tạo ra những chuyển biến cho sự phát triển văn hóa, xây dựng con người Dự thảo văn kiện Đại hội lần thứ XII của Đảng đã đề ra phương hướng nhiệm vụ đó là phải xây dựng để văn hóa tiếp tục là nền tảng cho sự phát triển chung của đất nước,

là nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng đảmbảo sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc vì mục tiêu dân giàu nước mạnh công bằng dân chủ văn minh Chính vì thế mà văn hóa giữ một vai trò nhất định Đó là cơ sở phát triển kinh tế, là nền tảng tinh thần của xã hội, là

cơ sở hình thành nhân cách cá nhân, hoàn thiện con người và xã hội đồng thời thông qua giao lưu văn hóa xã hội quốc tế ,các nền văn hóa chắt lọc được

Còn khi nói đến văn hóa từ chức, theo bài “Nuôi dưỡng văn hóa từ chức” của Nguyễn Sỹ Dũng, ông chỉ ra văn hóa từ chức đó là:

Văn hóa từ chức giúp ta đưa những người tài giỏi, có trình độ vào đúng vị trí với họ

Văn hóa từ chức giúp thay thế những người ngồi “nhầm ghế” một cách nhẹ nhàng hơn Suy cho cùng, chuyện miễm nhiệm, bãi nhiệm vốn là những chuyện phức tạp, vừa tốn kém lại thường xuyên làm mất thể diện con người

6

Ngoài ra, ta còn nhận thấy nhiều vai trò của văn hóa từ chức đối với sự phát triển của xã hội Cụ thể là:

Đảm bảo sự vận hành và trong sạch trong bộ máy chính trị Trong một nền chính trị, văn hóa từ chức sẽ tự động “thay máu” đội ngũ quan chức không đủ năng lực, yếu kém về mặt phẩm chất trong hệ thống, nhường chỗ cho một ngườikhác phù hợp hơn, tiếp tục thực hiện công việc và sửa đổi sai phạm của người đitrước Ngoài ra, thừa nhận từ chức và hình thành được văn hóa từ chức cũng là một dạng cách thức để thay thế những người lãnh đạo kém cỏi, tăng tính hiệu quả cho bộ máy lãnh đạo, tạo sự công bằng cho tất cả mọi người thể hiện và đóng góp cho đất nước

Phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng cầm quyền Con người luôn là yếu tố chính quyết định sự thành công hay thất bại trong công việc Khi hệ thống chínhtrị có đội ngũ những người cầm quyền có khả năng về mọi mặt điều hành đất nước thì đất nước sẽ đi lên và phát triển Đồng thời nâng cao vị thế và uy tín củaĐảng cầm quyền, của bộ máy nhà nước đối với nhân dân và sẽ nhận được sự tínnhiệm, ủng hộ của nhân dân Ngược lại, những người lãnh đạo yếu kém lại cứ

cố thủ vị trí không dành cho mình thì hậu quả tất yếu chính là sự suy giảm của nước nhà và lòng tin của người dân dĩ nhiên sẽ không còn, tình trạng xấu hơn sẽdẫn đến tình trạng chống đối, bạo động, khủng hoảng làm cho xã hội rối ren, bấtổn

Xây dựng hình ảnh đề cao trách nhiệm của chính trị gia đối với đất nước Văn hóa từ chức thể hiện được ý thức và tinh thần trách nhiệm của chính khách đối với sự phát triển đất nước Khi nhận thức được tầm quan trọng đó họ ssẽ có trách nhiệm với vị trí của mình, cống hiến mọi tài lực và trí lực vì sự nghiệp chung của đất nước Nhưng một khi vị trí đó không còn phù hợp với năng lực của họ, họ sẽ tự nguyện rời vị trí Điều đó thể hiện rõ lòng tự trọng, ý thức vì cộng đồng, vì sự nghiệp chung của đất nước chứ không vì quyền lợi riêng của bản thân

Như vậy, văn hóa từ chức có vai trò hết sức to lớn đối với sự phát triển của một đất nước Tuy vậy nó vẫn còn tồn tại những hạn chế nhất định, tác động tiêu cực đến đời sống chính trị Việc từ chức có thể tạo nên sức ép, áp lực đối với đội ngũ lãnh đạo khiến họ không còn hăng say, nhiệt tình trong công việc Mặt khác, từ chức vô hình chung có thể trở thành công cụ để phục vụ cho mưu

đồ chính trị Đó là khi một cá nhân nào đó cảm thấy bản thân đang dần trở nên mất uy tín, hình ảnh cá nhân bị giảm sút, người đó có thể sẽ sử dụng việc từ chức đó nhằm tạo dựng lại hình ảnh cá nhân và vận động cho lần bầu cử tiếp

7

theo Kết quả trong lần bầu cử kế tiếp, người đó có thể trúng cử với tỷ lệ phiếu bầu cao hơn Nếu sự việc đó xảy ra, rất dễ dẫn đến tình trạng từ chức tràn lan gây xáo trộn, mất kiểm soát, sau cùng làm lãng phí nhân lực, tiền bạc quốc gia.

Có thể nói, văn hóa từ chức được xem như một hiện tượng khách quan trong đời sống, đặc biệt trong đời sống chính trị Tuy nhiên, việc từ chức cũng cần đúng lúc đúng chỗ, tránh sự việc diễn ra vô tội vạ, dẫn đến những tác động tiêu cực và trở thành mối lo cho chính trị

Chương 2 Văn hóa từ chức ở Việt Nam hiện nay

2.1 Văn hóa từ chức ở một số quốc gia trên thế giới

Từ chức đã trở thành một nét văn hóa trong đời sống chính trị tại nhiều nước Việc tự nguyện từ chức là một hành động cho thấy cách ứng xử văn hóa, được thấy phổ biến ở nhiều quốc gia như Nhật, Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc hayThái Lan, và một số quốc gia phát triển khác Ở nhiều nước công nghiệp phát triển, văn hóa từ chức được xem như một chuyện bình thường, nhẹ nhàng Đó như một sự rũ bỏ gánh nặng, để giữ thể diện cho bản thân có thể ngẩng cao đầu trước bàn dân thiên hạ Nhưng để tìm hiểu sâu xa và rõ ràng hơn về văn hóa từ chức của từng quốc gia, ta có thể điểm qua một số nước cụ thể sau

2.1.1 Các nước Châu Á

Nhật Bản, tháng 9/2011, Bộ trưởng Thương mại Yoshio Hachiro xin từ chức chỉ sau 8 ngày nhậm chức khi nói Fukushima là “vùng đất chết” trong chuyến thăm nhà máy điện hát nhân Fukushima số 1 cùng với thủ tưởng Noda Cũng tại Nhật, Bộ trưởng Giáo dục và Thể thảo Hakubun Shimomura xin từ chức vì việc chậm xây sân vận động cho Olympic Tokyo 2020, mà nguyên nhânchính là do thay đổi thiết kế mới, chi phí xây dựng quá cao vượt dự tính Có thể thấy rằng Nhật Bản là một trong số ít quốc gia mà việc từ chức phổ rộng trong nền chính trị Khi nghiên cứu về những trường hợp từ chức tại Nhật Bản, dễ thấy rằng yếu tố lịch sử văn hóa dân tộc có ảnh hưởng rất mạnh mẽ đến các quyết định từ chức của những nhà lãnh đạo ở quốc gia này Hay có thể khẳng định rằng, từ chức thực sự trở thành một ứng xử văn hóa trong chính trị

Tại Hàn Quốc, Thủ tướng Hàn tuyên bố từ chức vì vụ chìm phà Sewol Ngày 27/4/2014, Thủ tướng Hàn Quốc Chung Hong Won đã thông báo quyết

8

định từ chức giữa lúc chính phủ nước này bị chỉ trích về cách thức đối phó với

vụ chìm phà Sewol khi hơn 300 người chết và mất tích Chiếc phà Sewol đã gặptai nạn vào lúc 9h sáng ngày 16/4/2014 tại vùng biển ngoài khơi đảo Jindo ở Tây Nam Hàn Quốc khoảng 20km Trong số 476 người có mặt trên phà, 325 người là các học sinh tại trường trung học ở Ansan, tỉnh Gyeonggi, gần Seoul Tính tới 4 giờ chiều ngày 26/4/2014, ít nhất 187 người đã được xác định thiệt mạng trong vụ chìm phà, và 115 người hiện vẫn đang mất tích Tại buổi họp báongày 27/4, ông Chung đã có phát biểu “ Tôi muốn gửi lời xin lỗi vì cách xử lý thảm họa, từ các biện pháp ngăn chặn trước khi tai nạn xảy ra cho tới các công tác tìm kiếm, cứu hộ và xử lý thảm họa mà chính phủ thực hiện sau đó”, ông còn nói thêm “ Chứng kiến nỗi đau khổ cũng như sự tức giận mà gia đình các nạn nhân đang trải qua, tôi nghĩ rằng việc làm đúng đắn đối với tôi là nhận mọi trách nhiệm và từ chức” Đây có thể coi như một trong những thảm họa hàng hải tồi tệ nhất Hàn Quốc Cũng giống như Nhật Bản, ảnh hưởng từ tôn giáo và những giá trị văn hóa chính trị truyền thống chính là một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến quyết định từ chức của những nhà lãnh đạo ở Hàn Quốc Điều đó góp phần chứng minh mối quan hệ giữa văn hóa từ chức với nét văn hóa Á Đông đặc trưng như ở Nhật Bản và Hàn Quốc

Tại Trung Quốc, Thủ tướng “thép” Chu Dung Cơ từ chức vì cảm thấy bất lứctrước tham nhũng Trong số những vấn đề bức xúc của dân chúng Trung Quốc, tình trạng “bất lực trước vấn nạn tham nhũng” luôn nằm trong top đầu Và Chu Dung Cơ người được coi như một người có “bàn tay sắt” trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng đã có lời tuyên bố sau khi nhậm chức Thủ tướng tháng 3/1998 trong buổi họp báo đầu tiên ông nói “Tôi biết rằng mình đang đi vào bãi mìn rộng mênh mông chống tham nhũng Nhưng quyết không chùn bước mà vẫn dũng cảm tiến lên” Đồng thời ông cũng tuyên bố “Tôi chuẩn bị 100 chiếc quan tài cho cuộc đấu tranh chống tham nhũng, trong đó có một chiếc cho bản thân” Trước vụ án tham ô đặc biệt nghiêm trọng của cựu Bộ trưởng Công an Đào Tư Câu, liên quan tới 12 cán bộ cấp hàng tương đương Phó Thủ tướng và

52 vị cấp hàm tương đương Bộ trưởng, Chu Dung Cơ kiên quyết “Phải đưa ra xét xử tất cả, cần bắn bỏ thì bắn bỏ” Nhưng Hội nghị Trung ương họp tại Bắc Đới Hà vào tháng 8/2009 lại tuyên bố không truy cứu và thi hành kỷ luật đối với 64 vị cán bộ lãnh đạo trên Trước tình trạng này, Ông Chu Dung Cơ than thởrằng “ Tình trạng tham nhũng ở Trung Quốc đã quá nghiêm trọng” và chính bảnthân ông cũng phải bó tay Chính vì sự bất lực ấy mà Thủ tướng Chu đã kiên quyết xin từ chức và trở thành tấm gương về tiêu biểu về “văn hóa từ chức” tại Trung Quốc Như vậy, việc từ chức ở Trung Quốc chủ yếu xuất phát từ sức ép thể chế và cơ bản liên quan đến vấn đề tham nhũng và chống tham nhũng

9

2.1.2 Các nước Châu Âu

Ở Anh, Bộ trưởng bộ Quốc phòng Anh đã từ chức vì quan hệ với một người bạn giả làm một cố vấn chính phủ Bộ trưởng Quốc phòng Anh- Liam Fox đã tuyên bố từ chức vì bị nghi ngờ về mối quan hệ giữa ông với người bạn giả làm

cố vấn Chính phủ khi đi nước ngoài với ông trong những chuyến công du Người bạn này là Adam Werritty, một người bạn cùng phòng với ông lúc trước đồng thời cũng là phù rể trong đám cưới của ông năm 2005 Trong thư từ

chức ,ông đã có lời xin lỗi, thừa nhận sai lầm của mình khi để việc tư xen lẫn việc công, công tư không phân minh Lí dó từ chức của quan chức Anh có thể đến từ những việc rất nhỏ trong đời sống hằng ngày Đủ để thấy rằng việc từ chức đã chẳng có gì lớn lao hay hiếm hoi, xa lạ ở quốc gia này

Bộ trưởng Công vụ Pháp kiêm Thị trưởng thị trấn Draveil ở ngoại ô Paris- Georges Tron từ chức vì vụ bê bối tình dục Georges Tron người đã kết hôn và

có 3 người con đã từ chức sau khi bị 2 người phụ nữa khoảng 34 và 36 tuổi tố cáo đã quấy rối họ khi làm việc cho ông tại tòa thị chính Draveil trong khoảng thời gian từ 2017-2010 Ông đã bác bỏ những cáo buộc và kiện lại họ vì tội vu khống Tuy vậy ông vẫn từ chức cho thấy rằng ở Pháp việc xây dựng hình ảnh hoàn hảo không chỉ trong chính trị mà cả trong đời thường là yêu cầu quan trọng đối với các chính khách Vì vậy một khi hình ảnh của họ xấu đi trước công chúng, họ sẽ chịu trách nhiệm bằng chính việc rời bỏ chức vụ của mình Điều này phản ảnh sự hoàn thiện trong những quy định luật pháp của đất nước này

Đại sứ Hoa Kỳ tại Trung Quốc Gary Locke thông báo từ chức hồi đầu tháng 11/2012 sau hơn 2 năm làm việc tại Bắc Kinh để đoàn tụ với gia đình ở Mỹ Đại

sứ Locke cho hay ông đã thông báo riêng với Tổng thống Barack Obama về quyết định từ chức vào ngày 1/11 và đã nhận được sự ủng hộ Có thể thấy tại đất nước này, từ chức là chuyện bình thường Và ở nơi hiến pháp được coi là ra đời sớm và thành công trên thế giới, lí do của việc từ chức là rất nhẹ nhàng, và

cơ bản xuất phát từ sự tự ý thức vì lí do sức khỏe hay lí do cá nhân Qua đó phản ánh môi trường chính trị, xã hội và pháp lý khá đầy đủ cho sự từ chức và văn hóa từ chức

Tổng hợp lại từ các nước trên thế giới bao gồm cả Châu Á và Châu Âu, có thể thấy văn hóa từ chức đã không còn gì xa lạ với các quốc gia trên Họ coi việc từ chức như một lẽ đương nhiên khi không thể giữ được trọng trách trên vai

10

2.2 Văn hóa từ chức ở Việt Nam hiện nay

Văn hóa từ chức đã không chỉ diễn ra trên các nước bạn quốc tế, mà ngay tại Việt Nam, nền văn hóa đó cũng được trải dài không chỉ ở quá khứ mà cho đến hiện tại

2.2.1.Văn hóa từ chức trong lịch sử Việt Nam

Trong lịch sử Việt Nam thời kỳ phong kiến, đã có khá nhiều người tuy tài giỏi nhưng chọn treo ấn từ quan như Chu Văn An, Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Phạm Công Trứ, Họ từ chức không phải vì không làm tròn chức trách, gây họa lớn cho dân tộc mà phần lớn do bất bình với thời cuộc, không được vuatrọng dụng Thời phong kiến, nam nhi được ăn học để làm quan to chức trọng,

có địa vị trong xã hội Bởi vậy mới có câu “ Một người làm quan, cả họ được nhờ” Nhưng nếu thất thời, bị đè nén trù dập thì họ sẽ chọn cáo quan về quê ở

ẩn, “tránh sự đời”

Chu Văn An (1292-1370), tên thật là Chu An Quê ông ở làng Văn Thôn, xã Quang Liệt, huyện Thanh Đàm (nay thuộc xóm Văn, xã Thanh Liệt, huyện Thanh Trì, Hà Nội) Là một nhà giáo, thầy thuốc, đại quan nhà Trần, được phong tước Văn Trinh Công nên đời sau quen gọi Chu Văn An Cuộc đời thanh bạch và tiết tháo của ông là tấm gương sáng của thời bấy giờ Là người chính trực, đã từng đỗ Thái học nhưng không ra làm quan mà mở trường dạy học ở làng Huỳnh Cung, bên kia sông Tô Lịch Nhận thấy tài năng và đức độ của thầy,vua Trần Minh Tông(1314-1329) mời ông ra làm Tư nghiệp trường Quốc Tử Giám, dạy học cho thái tử Đến đời Dụ Tông- thời kỳ suy sụp nhà Trần, chứng kiến tình hình thế sự thay đổi, vua quan ăn chơi, bọn gian thần tham nhũng, đục khoét dân nghèo, Chu Văn An đã nhiều lần can ngăn và dâng sớ chém 7 nịnh thần Vua thờ ơ, không đoái hoài đến “Thất trảm sớ” của mình, ông treo ấn, trả lại mũ áo từ quan về quê mở lớp dạy học, viết sách Dù việc từ quan của thầy giáo Chu Văn An chỉ coi như một hành động bất đồng chính kiến với chế độ phong kiến đương thời nhưng cũng đã phản ánh được một phần nào ý thức trong văn hóa từ chức, là cơ sở góp phần cho xây dựng văn hóa từ chức sau này Nguyễn Trãi xin về quê ở ẩn do không được vua trọng dụng, tin dùng Nguyễn Trãi hiệu Ức Trai sinh năm 1380, quê quán làng Chi Ngại, Huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương sau dời về làng Nhị Khê, huyện Thường Tín, tỉnh Hà Sơn Bình Tuổi thơ ông là một thời kỳ thanh bần nhưng ông vẫn quyết chí gắng cônghọc tập, nổi tiếng là một người ham học, có kiến thức rộng về nhiều lĩnh vực, có

ý thức về nghĩa vụ của một kẻ sĩ yêu nước thương dân Năm 1400, Hồ Quý Ly

11