Bài thu hoạch môn chính trị học vai trò của an ninh chính trị ở nước ta hiện nay

MỞ ĐẦU An ninh chính trị là một bộ phận quan trọng của an ninh quốc gia, có nội dung chính là đảm bảo sự ổn định chính trị và trật tự xã hội, tức đảm bảo hiệu quả và hiệu lực của quyền lực chính trị trong quốc gia đó. Đại hội XIII xác định: “Kiên quyết, kiên trì bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa. Giữ vững an ninh chính trị, bảo đảm trật tự an toàn xã hội, an ninh con người, an ninh kinh tế, an ninh mạng, xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương. Chủ động ngăn ngừa các nguy cơ chiến tranh, xung đột từ sớm, từ xa; phát hiện sớm và xử lý kịp thời những yếu tố bất lợi, nhất là những yếu tố, nguy cơ gây đột biến; đẩy mạnh đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hoạt động chống phá của các thế lực thù địch, phản động và cơ hội chính trị”.   NỘI DUNG NHỮNG VẤN ĐỀ AN NINH CHÍNH TRỊ CHỦ YẾU ĐẶT RA CHO VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ PHƯƠNG HƯỚNG ỨNG PHÓ 1. Các vấn đề chung về chủ quyền quốc gia Khi nước ta tham gia vào các tổ chức quốc tế cũng có nghĩa là chịu các ràng buộc pháp lý, đòi hỏi sự sửa đổi, bổ sung hệ thống pháp luật theo hướng bảo đảm hài hoà với các điều ước quốc tế. Một số nghiên cứu cho rằng, toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế như vậy ảnh hưởng nghiêm trọng đến chủ quyền quốc gia. Trong quá trình bổ sung, điều chỉnh này, một số nước có thể lợi dụng để gây sức ép, buộc Việt Nam phải chấp thuận các điều kiện do họ đặt ra như: thay đổi nguyên tắc tổ chức nhà nước, xã hội hóa nhiều vai trò của Nhà nước, đẩy mạnh tư nhân hóa kinh tế và chấp nhận nhiều nguyên tắc pháp lý xa lạ với bản chất của chế độ, gây bất lợi cho quốc phòng, an ninh của Việt Nam. Ngoài ra, các thế lực thù địch thông qua các chương trình, dự án hợp tác giúp Việt Nam xây dựng pháp luật, đưa các tư tưởng, học thuyết, các giá trị của mình vào hệ thống pháp luật Việt Nam. Đây có thể coi là tác động trực tiếp, là con đường ngắn nhất để các thế lực thù địch đạt được mục tiêu cuối cùng là xóa bỏ sự lãnh đạo của Đảng, thay đổi chế độ xã hội chù nghĩa ở Việt Nam. Mặt khác, bản thân Việt Nam, do còn trong tiển trình đổi mới, có nhiều vấn đề lý luận về nền kinh tế thị trường đinh hướng xã hội chủ nghĩa, về nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, về vai trò của Nhà nước trong điều kiện mới chưa được nghiên cứu một cách bài bản và có hệ thống. Năng lực cán bộ tham mưu, xây dựng pháp luật cũng còn rất hạn hẹp, ít về số lượng và thiếu kiến thức, kinh nghiệm dễ dẫn đến tình trạng bảo vệ lợi ích cục bộ của ngành, địa phương, chưa thực sự vì lợi ích chung và vì sự thuận lợi cho người dân 2. Các vấn đề an ninh về tư tưởng chính trị Nhìn từ góc độ an ninh quốc gia, thậm chí có thể thấy an ninh tư tưởng là an ninh quan trọng nhất cả trong dài hạn và ngắn hạn, vì chính hệ tư tưởng và giá trị văn hóa truyền thống, đù có nhiều hình thức khác nhau và thậm chí không được hiển ngôn, vẫn là các yếu tố cốt lõi nhất kết nối cộng đồng người của quốc gia đó thành một khối thống nhất, thông qua sự chia sẻ niềm tin và giá trị rộng rãi trong toàn bộ hệ thống, hun đúc nên phẩm cách và bản sắc, và do vậy, tác động đến sự hưng vong trong suốt lịch sử của một dân tộc. Các vấn đề về hệ tư tưởng

An ninh chính trị là một bộ phận quan trọng của an ninh quốc gia, có nội dung chính là đảm bảo sự ổn định chính trị và trật tự xã hội, tức đảm bảo hiệu quả và hiệu lực của quyền lực chính trị trong quốc gia đó Đại hội XIII xác định: “Kiên quyết, kiên trì bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa Giữ vững an ninh chính trị, bảo đảm trật tự an toàn

xã hội, an ninh con người, an ninh kinh tế, an ninh mạng, xây dựng xã hội trật

tự, kỷ cương Chủ động ngăn ngừa các nguy cơ chiến tranh, xung đột từ sớm,

từ xa; phát hiện sớm và xử lý kịp thời những yếu tố bất lợi, nhất là những yếu

tố, nguy cơ gây đột biến; đẩy mạnh đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hoạt động chống phá của các thế lực thù địch, phản động và cơ hội chính trị”

NỘI DUNG NHỮNG VẤN ĐỀ AN NINH CHÍNH TRỊ CHỦ YẾU ĐẶT RA CHO VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ PHƯƠNG HƯỚNG ỨNG PHÓ

1 Các vấn đề chung về chủ quyền quốc gia

Khi nước ta tham gia vào các tổ chức quốc tế cũng có nghĩa là chịu các ràng buộc pháp lý, đòi hỏi sự sửa đổi, bổ sung hệ thống pháp luật theo hướng bảo đảm hài hoà với các điều ước quốc tế Một số nghiên cứu cho rằng, toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế như vậy ảnh hưởng nghiêm trọng đến chủ quyền quốc gia

Trong quá trình bổ sung, điều chỉnh này, một số nước có thể lợi dụng

để gây sức ép, buộc Việt Nam phải chấp thuận các điều kiện do họ đặt ra như: thay đổi nguyên tắc tổ chức nhà nước, xã hội hóa nhiều vai trò của Nhà nước, đẩy mạnh tư nhân hóa kinh tế và chấp nhận nhiều nguyên tắc pháp lý xa lạ với bản chất của chế độ, gây bất lợi cho quốc phòng, an ninh của Việt Nam Ngoài ra, các thế lực thù địch thông qua các chương trình, dự án hợp tác giúp Việt Nam xây dựng pháp luật, đưa các tư tưởng, học thuyết, các giá trị của mình vào hệ thống pháp luật Việt Nam Đây có thể coi là tác động trực tiếp, là con đường ngắn nhất để các thế lực thù địch đạt được mục tiêu cuối cùng là xóa bỏ sự lãnh đạo của Đảng, thay đổi chế độ xã hội chù nghĩa ở Việt Nam

Mặt khác, bản thân Việt Nam, do còn trong tiển trình đổi mới, có nhiều vấn đề lý luận về nền kinh tế thị trường đinh hướng xã hội chủ nghĩa, về nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, về vai trò của Nhà nước trong điều kiện mới chưa được nghiên cứu một cách bài bản và có hệ thống Năng lực cán bộ tham mưu, xây dựng pháp luật cũng còn rất hạn hẹp, ít về số lượng và thiếu kiến thức, kinh nghiệm dễ dẫn đến tình trạng bảo vệ lợi ích cục bộ của ngành, địa phương, chưa thực sự vì lợi ích chung và vì sự thuận lợi cho người dân

2 Các vấn đề an ninh về tư tưởng chính trị

Nhìn từ góc độ an ninh quốc gia, thậm chí có thể thấy an ninh tư tưởng

là an ninh quan trọng nhất cả trong dài hạn và ngắn hạn, vì chính hệ tư tưởng

và giá trị văn hóa truyền thống, đù có nhiều hình thức khác nhau và thậm chí

không được hiển ngôn, vẫn là các yếu tố cốt lõi nhất kết nối cộng đồng người của quốc gia đó thành một khối thống nhất, thông qua sự chia sẻ niềm tin và giá trị rộng rãi trong toàn bộ hệ thống, hun đúc nên phẩm cách và bản sắc, và

do vậy, tác động đến sự hưng vong trong suốt lịch sử của một dân tộc

Các vấn đề về hệ tư tưởng

Các nghiên cứu chính trị học của cả cánh tả hay cánh hữu đều thống nhất với nhau ở tầm quan trọng của hệ tư tưởng đối với quốc gia, mà trước hết

là với tư cách ý thức hệ nó định hình nhận thức xã hội, và từ đó tạo lập hệ giá trị chính trị, quy định tính chính đáng của quyền lực nhà nước và xác lập trật

tự cho mọi hoạt động chính trị, xã hội Chỉ cách đây vài trăm năm, không ai

có thể coi một nhà nước dân chủ là một nhà nước chính đáng, còn xa hơn nữa thì ngay cả nhà nước thế tục (vô thần) cũng đã là một tư tưởng xứng đáng bị kết án tử bởi nhà thờ và các lãnh tụ tôn giáo Xã hội luôn rối loạn mỗi khi có một khoảng trống ý thức hệ

Thách thức về an ninh tư tưởng ở Việt Nam tập trung chủ yếu trong khái niệm “diễn biến hòa bình”, vì Việt Nam luôn coi đây là một nguy cơ an ninh quan trọng và luôn nhấn mạnh qua nhiều kỳ Đại hội Đảng về nhiệm vụ:

“Đấu tranh làm thất bại âm mưu “diễn biến hòa bình”, hoạt động phá hoại, gây rối, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch”

Thuật ngữ “diễn biến hòa bình” được Ngoại trưởng Mỹ Dulles sử dụng trong thời kỳ Chiến tranh lạnh để chỉ một chiến lược ứng phó với Liên Xô và khối các nước xã hội chủ nghĩa Mặc dù sau Chiến tranh lạnh, Mỹ không dùng thuật ngữ này trong các văn bản chính thức, nhưng xét về bản chất và các nội dung triển khai trong chính sách đối ngoại thực tế, có thể thấy chiến lược này vẫn được triển khai, và không chỉ bởi Mỹ

Về bản chất, “diễn biến hòa bình” là biểu hiện của cuộc cạnh tranh tư tưởng, và trong những thời điểm nhất định, mức độ cạnh tranh có thể bi đẩy lên rất cao như là một cuộc chiến tranh tư tưởng, đặc biệt trong thời kỳ Chiến tranh lạnh Trong quan niệm của Việt Nam, chủ thể của “diễn biến hòa bình”

là các thế lực đế quốc, thù địch nhắm đến đối tượng là các quốc gia không đi

theo con đường tư bản chủ nghĩa phương Tây, bao gồm cả các nước xã hội chủ nghĩa, với mục tiêu là xóa bỏ các chế độ chính trị “không thân thiện” đó,

mà cụ thể ở Việt Nam là xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa, để xác lập sự thống trị của hệ tư tưởng và mô hình nhà nước tư bản chủ nghĩa trên toàn thế giới

Cùng với sự tấn công vào hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa, ở Việt Nam còn có một thách thức đặc thù khác là sự tấn công tư tưởng Hồ Chí Minh, mà

bộ phận tư tưởng chính trị là cốt lõi nhất Các thảo luận khoa học cũng như các khác biệt trong nhận thức về tư tưởng Hồ Chí Minh là một phần tất yếu trong quá trình phát triển nhận thức, và đương nhiên không phải là “tấn công

ý thức hệ” mà chúng ta đề cập đến ở đây “Sự tấn công” ở đây có hàm ý về việc sử dụng các thủ thuật ngụy biện “giả khoa học” để làm lệch lạc, hạ thấp ý nghĩa, hoặc thậm chí xóa bỏ tư tưởng Hồ Chí Minh Từ đó, hạ thấp vả phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng hiện nay

Đặc trưng của các thách thức về an ninh tư tưởng có thể tổng kết thành

5 nhóm:

* Tính phi vũ trang: Sử dụng các biện pháp dân sự và các công cụ phi

bạo lực tác động đến nhận thức và giá trị “Quyền lực mềm” là thuật ngữ chuyển tải sự ảnh hưởng thông qua các công cụ và hình thức không áp đặt như các chính sách về ngoại giao, kinh tế và đặc biệt là văn hóa và giáo dục

* Tính nội bộ: Lấy chuyển hóa từ bên trong quốc gia là trọng tâm Khác

với các thách thức mang tính quân sự, chiến lược “diễn biến hòa bình” đặt chuyển hóa nội bộ, mà trước hết là ý thức của các cá nhân và sau đó là ý thức của xã hội khiến cho nội bộ tự diễn biến và tự chuyển hóa, từ đó chuẩn bị cơ

sở để gặp thời cơ sẽ tạo ra sự sụp đổ thể chế, và các cuộc cách mạng “nhung” không tiếng sủng trên bình diện rộng của toàn bộ quốc gia

* Tính toàn diện: Tác động ý thức, tư tưởng luôn là sự tác động toàn

diện không chỉ trực tiếp đả phá hệ tư tưởng chính trị, mà còn khéo léo lồng cả trong các tất cả các lĩnh vực như kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục

* Tính đa dạng và tinh xảo trong hình thức: Các hình thức đề tác động đến

tư tưởng luôn có tính tinh xảo để gây dựng niềm tin và thậm chí luôn phải khoác

chiếc áo khách quan khoa học, thiện tâm Cũng như việc cải đạo, người cải đạo luôn phải thấy rằng sự thay đổi là do chính mình tự nguyện, mà không thấy rằng mình chỉ đi từ hệ thống tuân phục này sang một hệ thống tuân phục khác

* Tính toàn cầu: Sức mạnh của thuyết phục tư tưởng cũng nằm trong

chính số lượng của những người theo tư tưởng đó “Tất cà đều tin vào Chúa”

đã từng là lý lẽ quan trọng nhất để định hình giá trị và hành vi cho hàng tỷ người trên thế giới ở các nền văn hóa và khu vực địa lý khác nhau, và các thách thức về an ninh tư tưởng cũng vậy: Cuộc cạnh tranh tư tưởng luôn có phạm vi toàn cầu, và luôn khoác chiếc áo “giá trị phổ quát” của toàn nhân loại

Chỉ nhìn nhận đúng các đặc trưng này mới có thể thấy rõ và đối phó hữu hiệu với các thách thức về an ninh tư tưởng ở nước ta hiện nay Trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương khóa XII, Đảng

đã đưa ra chín biểu hiện đặc trưng của “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” trong nội bộ, bao gồm cả các biểu hiện rất cụ thể như: “đòi thực hiện đa nguyên đa đảng”, “phi chính trị hóa quân đội”, “phủ nhận nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, chế độ sở hữu toàn dân về đất đai”, “đòi tam quyền phân lập”

Các vấn đề về văn hóa, tôn giáo và dân tộc

Văn hóa thường được ví như bộ mã di truyền, xác định căn tính, bản sắc của dân tộc, là yếu tố bền vững, dài hạn thẩm thấu mọi lĩnh vực hoạt động

xã hội Vì là nền tảng tinh thần, nền văn hóa ảnh hưởng đến cả tư tưởng chính trị, cụ thể hơn là ảnh hưởng đến sự phù hợp, sức sống của các chế độ chính trị trong lịch sử dân tộc Vì vậy, vấn đề về an ninh văn hóa cũng thường được gắn với an ninh tư tưởng chính trị, dù tính chất và mức độ đe dọa trực tiếp có các khác biệt lớn Luật An ninh quốc gia cũng xác định nhiệm vụ “bảo vệ an ninh về tư tưởng và văn hóa, khối đại đoàn kết toàn dân tộc” bên cạnh các nhiệm vụ an ninh chính trị khác như bảo vệ chế độ chính trị và Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam; bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan,

tổ chức, cá nhân

Thách thức an ninh trên lĩnh vực văn hóa đến từ các hoạt động nhằm xóa bỏ văn hóa, lối sống và các giá trị xã hội chủ nghĩa, truyền bá lối sống tư sản phương Tây Các hoạt động này đả kích, chế nhạo quan điểm “xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”, coi đó là cổ hủ, lạc hậu và ngược lại với các chuẩn mực “văn minh, hiện đại” của “xã hội toàn cầu” hiện nay Các thách thức này không chỉ đến từ việc đả kích các chủ trương, đường lối, chính sách văn hóa như vậy, mà còn kết hợp với việc tác động, lôi kéo giới văn nghệ sĩ đưa ra các tác phẩm có tính chống phá chế độ,

cổ vũ lối sống thực dụng, ích kỷ, đẩy cái tôi đến “thái cực” dưới vỏ bọc “giá trị hiện đại và toàn cầu”

Trên lĩnh vực tôn giáo cũng tương tự, những sự khác biệt giữa người có đạo với người không theo đạo cũng được sử dụng để cường điệu thành mâu thuẫn giữa cộng sản vô thần với nhân dân, khiến một bộ phận các tôn giáo trở thành lực lượng đối lập

Trên lĩnh vực dân tộc, khối đại đoàn kết dân tộc cũng có các thách thức nghiêm trọng đến từ hoạt động gây chia rẽ giữa dân tộc Kinh với các dân tộc thiểu số, đặc biệt tại các vùng biên cương trọng yếu Sự nuôi dưỡng, cổ vũ và cung cấp phương tiện cho các phong trào “ly khai” ở những vùng chiến lược như Tây Nguyên, Tây Nam Bộ và Tây Bắc, với tính chất và đặc thù khác nhau nhưng đều có khả năng gây các điểm nóng, mất ổn định chính trị - xã hội nghiêm trọng, dẫn đến hoạt động phá rối an ninh và thậm chí bạo loạn, lật

đổ chính quyền địa phương

Vấn đề tôn giáo và dân tộc, cùng với vấn đề giai cấp có thể nói là ba vấn đề trụ cột nhất mà bất cứ nhà nước nào cũng phải thiết kế các cơ chế giải quyết Ở những nước mà cơ cấu dân tộc và tôn giáo tương đối thuần nhất, các vấn đề này trong quá khứ ít được đưa thành trọng tâm Với toàn cầu hóa và cách mạng khoa học - công nghệ hiện đại, tình hình trở nên rất khác Bên cạnh các cuộc di dân (hợp pháp và bất hợp pháp), sự dịch chuyển lao động toàn cầu cũng như sự giao tiếp qua các phương tiện hiện đại đã khiến ngay cả

các quốc gia vốn tương đối thuần nhất về cơ cấu sắc tộc và tôn giáo cũng phải thay đổi quan niệm

Sự mất ổn định chính trị và sự nổi lên của các đảng cực hữu của nhiều nước châu Âu, mà điển hình là Anh, Pháp và Đức chính là phát sinh từ mâu thuẫn gay gắt trong cách thức giải quyết vấn đề dân tộc này Thách thức an ninh về dân tộc và tôn giáo lại càng phức tạp gấp bội khi chúng hòa quyện với nhau như ở Việt Nam, và hòa quyện với các vấn đề giai cấp, tức các vấn đề về kinh tế Các giải pháp nếu chỉ hướng đến vấn đề kinh tế (tạo công ăn việc làm, thu nhập ) dù rất quan trọng lại luôn chưa đủ và thậm chí kém hiệu quả nếu không quan tâm đến đúng đối tượng để thay đổi nhận thức, như câu chuyện về nhà nước có thể đầu tư lớn để làm toàn bộ hệ thống cung cấp điện nhưng người dân sẽ luôn nhớ và tin theo người cho bóng đèn thắp sáng Do vậy, về hình thức, người truyền đạo làm điều tốt đẹp, nhưng về mục đích bên trong, các hành động như vậy nhắm tới việc tạo nên sự chênh lệch về kinh tế

và vãn hóa giữa các cộng đồng dân tộc, từ đó tác động tới nhận thức của đồng bào dân tộc với chính quyền, đặc biệt là chính quyền địa phương

An ninh tư tưởng và an ninh mạng

Các vấn đề về an ninh tư tưởng gắn chặt với vấn đề an ninh mạng vì mạng xã hội chính là môi trường truyền bá tư tưởng quan trọng nhất trong xã hội hiện đại Việc công kích, bôi nhọ nhằm hạ uy tín của lãnh đạo Đảng, Nhà nước ngày càng tinh vi và có tổ chức chặt chẽ theo từng “chiến dịch”, theo từng sự kiện Hệ quả là đã có các tác động tiêu cực tới tư tưởng, nhận thức của một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân; gây tâm lý hoang mang, nghi ngờ, làm suy giảm lòng tin vào chế độ xã hội chủ nghĩa và vai trò lãnh đạo của Đảng, Nhà nước

Hơn thế nữa, các hoạt động tấn công mạng không chỉ gây các tác động

tư tưởng, mà có thể trở thành vũ khí nguy hiểm, có sức tàn phá nặng nề khi được sử dụng song hành cùng các loại vũ khí truyền thống nếu xung đột vũ

trang xảy ra, ứng phó với các thách thức này, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị số 28-CT/TW, ngày 16-9-2013 về tăng cường công tác bảo đảm an toàn thông tin mạng; Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chi thị số 15/ CT-TTg, ngày 17-6-2014 về tăng cường công tác bảo đảm an ninh và an toàn thông tin mạng trong tình hình mới Gần đây nhất, ngày 8-1-2018, Thủ tướng

đã thành lập Bộ Tư lệnh tác chiến không gian mạng thuộc Bộ Quốc phòng, chính thức công nhận tầm quan trọng của vấn đề về chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, bên cạnh bốn lĩnh vực an ninh truyền thống: trên không, trên bộ, trên biển và trong không gian vũ trụ

3 Các vấn đề an ninh về thể chế chính trị

Các vấn đề an ninh về Đảng, Nhà nước và hệ thống chính quyền

Các vấn đề an ninh về tư tưởng chính trị, tự bản thân chúng sẽ không có nhiều ý nghĩa nếu không dẫn đến các tác động cụ thể tới hiệu quả và hiệu lực trong thực tế của quyền lực chính trị ở một quốc gia, tức dẫn tới các đe dọa về tính ổn định và phát triển bền vững của chế độ Ở Việt Nam, quyền lực chính trị được tập trung vào các thể chế Đảng, Nhà nước và hệ thống chính quyền các cấp Các vấn đề an ninh thể chế chính trị về căn bản là làm suy giảm hiệu lực, hiệu quả của các thể chế chính trị căn bản này, và có thể được phân thành

ba cấp độ theo tính chất nghiêm trọng: đó là các hoạt động gây rối, bạo loạn

và lật đổ Có thể nói, cốt lõi của an ninh chính trị là an ninh chế độ chính trị,

mà ở Việt Nam chính là vấn đề vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, hiệu quả quản lý của Nhà nước và sự tham gia chính trị của người dân

về bản chất, đó là các thách thức trong ba trụ cột làm nên niềm tin của người dân vào tính chính đáng của quyền lực, quy định sự tuân thủ và trật tự cần thiết của một quốc gia như các nghiên cứu chính trị đã chỉ ra

Cần nhìn nhận cả hai mặt của các thách thức này: cả về chủ quan - tức các thách thức bên trong hệ thống chính trị và khách quan - các thách thức từ bên ngoài hệ thống chính trị

Về chủ quan, ngay trong Đảng: Ngay từ Đại hội VIII năm 1996, Đảng

đã xác định: “Nạn tham nhũng đang là một nguy cơ trực tiếp quan hệ đến sự

sống còn của hệ thống chính trị” Các đại hội tiếp theo vẫn khẳng định nguy

cơ mang “tính sống còn” này, và thậm chí còn chỉ ra thêm các nguy cơ khác

đe dọa sự tồn vong của chế độ như: “Tình trạng tham nhũng, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống ở một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên

là rất nghiêm trọng”; “Bệnh cơ hội, chủ nghĩa cá nhân trong một bộ phận cán

bộ, đảng viên có chiều hướng gia tăng, vẫn còn tình trạng “chạy chức “, “chạy quyền”, “chạy tội”, “chạy bằng cấp” Đó là một nguy cơ lớn liên quan đến

sự sống còn của Đảng, của chế độ”

Sau 20 năm, Đại hội XII của Đảng vẫn nhận định rằng, dù có các “kết quả bước đầu quan trọng, tạo chuyển biến tích cực”, song các hiện tượng đó

“chưa được đẩy lùi”, và thậm chí một số mặt “diễn biến phức tạp hơn” Ngay

cả khi đã rất nghiêm khắc như vậy, trong Đại hội XII, các nhận định này cũng

bị có ý kiến chất vấn rằng đánh giá như vậy phải chăng là quá lạc quan Đương nhiên, các đánh giá định tính đó luôn gây tranh cãi, nhưng có thể thấy rằng, thách thức từ bên trong như vậy vẫn hiện hữu và vẫn ở mức độ nghiêm trọng, vì vậy Hội nghị Trung ương 4 khóa XII tiếp tục ra nghị quyết khẳng định quyết tâm đẩy lùi các nguy cơ này với các giải pháp và nhằm vào các biểu hiện rất cụ thể, chi tiết

Về khách quan, các thách thức bao gồm:

Các hoạt động đả kích chế độ xã hội chủ nghĩa, các thể chế đảng và nhà nước Các hoạt động kích động gây rối, tạo ra khó khăn cho việc triển khai các chính sách quốc gia, làm mất hiệu lực của quyền lực nhà nước, đặc biệt ở cấp địa phương

Các hoạt động bạo loạn lật đổ do một số nhóm người Việt với sự hậu thuẫn từ các thế lực thù địch Các nghiên cứu gần đây của Việt Nam cũng được chỉ ra “công nghệ lật đổ" với kịch bản gồm:

+ Hình thành lực lượng đối lập sẵn sàng cho cuộc bầu cử

+ Đẩy mạnh truyền thống kích động trong bầu cử

+ Tẩy chay hoặc không công nhận kết quả bầu cử nếu phe đối lập không chiến thắng

+ Tổ chức các đám đông với tư cách “người dân” xuống đường đấu tranh, cùng với truyền thống, nhất là từ mạng xã hội để gây ra bạo lực đường phố, “cách mạng đường phố”

+ Can thiệp từ bên ngoài với danh nghĩa “ủng hộ những chiến sĩ đấu tranh vì dân chủ” vì “có gian lận bầu cử”

+ Công nhận chính phủ mới của phe đối lập

Như vậy, có thể thấy, một số đặc điểm nổi bật của công nghệ lật đổ này là:

- Vai trò quan trọng của truyền thông

- Vai trò của các tổ chức phi chính phủ trong chuẩn bị lực lượng

- Vai trò của giới trẻ như lực lượng xung kích chủ chốt

- Tận dụng mâu thuẫn nội tại trong xã hội và các tình huống chính trị, điểm nóng xã hội làm ngòi nổ cho bạo loạn lật đổ các thể chế

Những vấn đề về các tổ chức chính trị - xã hội

- Phát triển các tổ chức chính trị dưới hình thức tổ chức dân sự

- Công đoàn độc lập và các hội nghề nghiệp độc lập(báo chí, văn nghệ)

- Thành lập các tổ chức mang tính đảng chính trị; tác động đến các lực lượng vũ trang công an, quân đội trung lập và các tổ chức chính trị xã hội -làm mất hiệu lực của quyền lực nhà nước

- Kích động gây khó khăn cho việc triển khai các chính sách quốc gia

- Phát triển các tổ chức chính trị dưới hình thức tổ chức dân sự

4 Các kinh nghiệm ứng phó ở Việt Nam

Các vấn đề an ninh chính trị ở Việt Nam có các đặc điểm riêng như trên

đã phân tích, do bối cảnh cụ thể của nước ta cũng như bối cành quốc tế, đó là

hệ thống chính trị một đảng cầm quyền, sự tan rã của khối các nước xã hội chủ nghĩa Liên Xô và Đông Âu Bản thân Việt Nam vẫn ở trình độ phát triển thấp, thiếu nguồn lực cũng như chịu nhiều sức ép từ các nước lớn khi mở cửa

và hội nhập quốc tế Như Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chỉ đạo, về tổng quát, Việt Nam cần: “Nâng cao chất lượng công tác dự báo, phân tích tình hình; nhân diện rõ đối tác, đối tượng; phát hiện từ sớm các mối đe dọa đến lợi ích, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội để chủ động tham mưu, đề xuất