MỞ ĐẦU Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã thành công rất tốt đẹp, góp phần củng cố, nâng cao niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, vào sự nghiệp đổi mới đất nước; cổ vũ toàn Đảng, toàn dân, toàn quân phát huy tinh thần yêu nước, ý chí và khát vọng phát triển vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Định hướng phát triển đất nước giai đoạn 20212030, Đảng ta xác định kiên quyết, kiên trì bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa. Giữ vững an ninh chính trị, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, an ninh con người, an ninh kinh tế, an ninh mạng, xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương. Chủ động ngăn ngừa các nguy cơ chiến tranh, xung đột từ sớm, từ xa; phát hiện sớm và xử lý kịp thời những yếu tố bất lợi, nhất là những yếu tố nguy cơ gây đột biến; đẩy mạnh đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hoạt động chống phá của các thế lực thù địch. Tiếp tục thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hoá, đa dạng hoá; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, có hiệu quả; giữ vững môi trường hoà bình, ổn định, không ngừng nâng cao vị thế, uy tín quốc tế của Việt Nam. Sau khi được Quý thầy cô của Viện Quan hệ quốc tế cung cấp, truyền đạt nội dung của môn Quan hệ quốc tế, bản thân học viên đã được nghe, tiếp thu và nhận thức sâu sắc thêm nhiều kiến thức có nội dung quan trọng. Trong đó, bản thân học viên rất tâm huyết với nội dung về đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước Việt Nam hiện nay. Với nhận thức đó, học viên thực hiện chuyên đề thu hoạch có nội dung “Những nội dung cơ bản trong đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước Việt Nam hiện nay.
Trang 1BÀI THU HOẠCH MÔN QUAN HỆ QUỐC TẾ
“NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG ĐƯỜNG LỐI ĐỐI
NGOẠI CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC VIỆT NAM
HIỆN NAY”
Trang 2MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU 3NỘI DUNG 4
I XU HƯỚNG VẬN ĐỘNG CỦA CỤC DIỆN THẾ GIỚI NHỮNG NĂM TỚI
VÀ TÁC ĐỘNG TỚI VIỆT NAM 4
1.1 Các xu hướng vận động chủ yếu của cục diện thế giới những năm tới 41.2 Việt Nam trong cục diện thế giới hiện nay 5
2.1.2 Nguyên tắc 8
2.1.3 Nhiệm vụ đối ngoại 8
2.2 Phương châm đối ngoại 11
2.2.1 Phái huy sức mạnh toàn dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại; dựa vào phát huy nội lực là chính, tranh thủ tối đa ngoại lực 11
2.2.2 Hợp tác bình đẳng, cùng có lợi; vừa hợp tác, vừa đấu tranh 11
Trang 32.2.3 Tham gia hợp tác khu vực, đồng thời mở rộng quan hệ với tất cả các nước 12
2.2.4 Chủ động, linh hoạt, sáng tạo, hiệu quả 13
2.2.5 Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn
lãnh thổ của Tổ quốc 13
III CHỦ ĐỘNG VÀ TÍCH CỰC hội nhập quốc tế 13
3.1 Về mục tiêu 13
3.2 Quan điểm chỉ đạo 14
3.3 Nội dung “chủ động và tích cực hội nhập quốc tế” 15
3.4 Một số giải pháp chủ yếu về chủ động và tích cực hội nhập quốc tế 17
IV MỘT SỐ BÀI HỌC TRONG THỰC hiện đường lối đối NGOẠI THỜI KỲ ĐỔI MỚI 19 V XÂY DỰNG trường phái ngoại giao mang Đậm bản SẮC “CÂY TRE VIỆT NAM” 20
KẾT LUẬN 23
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 24
Trang 4MỞ ĐẦU
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã thành công rất tốt đẹp, gópphần củng cố, nâng cao niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, vào sự nghiệpđổi mới đất nước; cổ vũ toàn Đảng, toàn dân, toàn quân phát huy tinh thần yêu nước, ýchí và khát vọng phát triển vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, vănminh
Định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2021-2030, Đảng ta xác định kiên quyết,kiên trì bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc;bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa Giữ vững an ninh chính trị,bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, an ninh con người, an ninh kinh tế, an ninh mạng, xâydựng xã hội trật tự, kỷ cương Chủ động ngăn ngừa các nguy cơ chiến tranh, xung đột từsớm, từ xa; phát hiện sớm và xử lý kịp thời những yếu tố bất lợi, nhất là những yếu tốnguy cơ gây đột biến; đẩy mạnh đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hoạt động chốngphá của các thế lực thù địch Tiếp tục thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đaphương hoá, đa dạng hoá; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, cóhiệu quả; giữ vững môi trường hoà bình, ổn định, không ngừng nâng cao vị thế, uy tínquốc tế của Việt Nam
Sau khi được Quý thầy cô của Viện Quan hệ quốc tế cung cấp, truyền đạt nội dungcủa môn Quan hệ quốc tế, bản thân học viên đã được nghe, tiếp thu và nhận thức sâu sắcthêm nhiều kiến thức có nội dung quan trọng Trong đó, bản thân học viên rất tâm huyếtvới nội dung về đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước Việt Nam hiện nay
Với nhận thức đó, học viên thực hiện chuyên đề thu hoạch có nội dung “Những nội dung cơ bản trong đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước Việt Nam hiện nay"
Trang 5NỘI DUNG
I XU HƯỚNG VẬN ĐỘNG CỦA CỤC DIỆN THẾ GIỚI NHỮNG NĂM TỚI
VÀ TÁC ĐỘNG TỚI VIỆT NAM
1.1 Các xu hướng vận động chủ yếu của cục diện thế giới những năm
Thứ ba, cục diện thế giới trong những năm sắp tới tiếp tục vân động nhanh hơn
theo xu hưởng đa cực, đa trung tâm, trong đó sự vận động của quan hệ Mỹ - Trung và sựtập hợp lực lượng quốc tế xung quanh Mỹ - Trung đóng vai trò then chốt trong việc địnhhình cục diện thế giới thời gian tới
Thứ tư, dưới tác động ngày càng hiện hữu của Cách mạng công nghiệp 4.0 và nền
kinh tế số, cuộc đua tranh kinh tế và khoa học - công nghệ trên thế giới, nhất là giữa cáccường quốc, các trung tâm kinh tế sẽ ngày càng quyết liệt, diễn tiến nhanh chóng và tácđộng mang tính quyết định tới tương quan so sánh và phân bổ sức mạnh trên trường quốctế
Thứ năm, khu vực Ân Độ - Thái Bình Dương tiếp tục là trọng tâm của sự vận động
địa - chính trị và địa - kinh tế toàn cầu, là nơi diễn ra cuộc cạnh tranh chiến lược giữa cáccường quốc, nhất là giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng gay gắt
1.2 Việt Nam trong cục diện thế giới hiện nay
1.2.1 Định vị Việt Nam trong cục diện thế giới
Từ bối cảnh và vị thế hiện nay, chúng ta có thể định vị vị trí Việt Nam trên thế giớihiện nay ở mấy điểm căn bản:
Trang 6Thứ nhất, Việt Nam là một nước nằm ở trung tâm Đông Nam Á và châu Á - Thái
Bình Dương, có vị trí địa - chính trị rất quan trọng ở khu vực và thế giới - nơi hội tụ lợiích của nhiều nước lớn, đặc biệt là nơi các nước lớn đang điều chỉnh chính sách và giatăng ảnh hưởng
Thứ hai, Việt Nam ngày càng được biết đến rộng rãi là một quốc gia ổn định, là
tấm gương đổi mới, hội nhập thành công, phát triển nhanh và năng động, đã vươn lên trởthành nền kinh tế với quy mô đứng thứ tư trong ASEAN, đã trở thành một quốc gia có thunhập trung bình, đang hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập trung bình caovào năm 2030 và nước có thu nhập cao vào năm 2045 như Văn kiện Đại hội XIII củaĐảng đã đề ra
Thứ ba, Việt Nam là một chủ thể tích cực, chủ động, đáng tin cậy và thành viên có
trách nhiệm trong cộng đồng khu vực và thế giới, là thành viên ngày càng có vai trò quantrọng của Cộng đồng ASEAN, cũng như trong bàn cờ chính trị, kinh tế và an ninh khuvực Việt Nam có vai trò, uy tín và vị thế ngày càng cao trên trường quốc tế, ngày càngđược đông đảo bạn bè quốc tế biết tới và ủng hộ
Thứ tư, Việt Nam là một nước đang phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa,
có chính sách đối ngoại rộng mở, vì hòa bình, hợp tác, phát triển, là nhân tố tích cực chohòa bình, công bằng, dân chủ, tiến bộ ở khu vực và trên thế giới Việc Việt Nam có quan
hệ ngoại giao với 189/193 thành viên Liên hợp quốc, có quan hệ thương mại với 230 quốcgia và vùng lãnh thổ, có quan hệ đối tác chiến lược và toàn diện với 30 quốc gia, trong đóvới tất cả các nước P5, G7 và hầu hết các quốc gia trên thế giới, các tổ chức khu vực, liênkhu vực, châu lục, quốc tế đã thể hiện vị trí ngày càng quan trọng của Việt Nam trong đờisống quan hệ quốc tế
1.2.2 Tác động của cục diện thế giới hiện nay tới Việt Nam
Có thể kể ra một số tác động thuận và nghịch đan xen chủ yếu như sau:
Một là, trong cuộc chạy đua khốc liệt dưới tác động của cuộc Cách mạng công
nghiệp 4.0 và kinh tế số, để tăng sức mạnh tổng hợp, tất cả các quốc gia đều dành ưu tiêncao cho khoa học - công nghệ và đi liền với nó là chất lượng nguồn nhân lực Điều đó đặt
Trang 7Việt Nam trước những thách thức gay gắt hơn, có nguy cơ tụt hậu xa hơn, nếu không kịpthời có những điều chỉnh thích hợp trong chiến lược phát triển Tuy nhiên, bối cảnh củacuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 hiện nay cũng đặt chúng ta trước những thời cơ lớn đểbứt phá phát triển, gia tăng sức mạnh và vị thế quốc gia trong quan hệ quốc tế.
Hai là, Việt Nam nằm trong khu vực Đông Nam Á và châu Á - Thái Bình Dương,
là khu vực có sự phát triển kinh tế năng động, là “động lực” phát triển của thế giới, làtrung tâm địa - chính trị và kinh tế toàn cầu nên được tất cả các nước lớn quan tâm, do đóchịu tác động của sự tranh chấp, giành giật phức tạp giữa các nước lớn cả về chính trị,quân sự lẫn kinh tế, đưa lại cho chúng ta cả thời cơ và thách thức đan xen
1.2.3 Chính sách của Việt Nam
Từ tất cả những đặc điểm và xu hướng vận động của cục diện thế giới hiện hay và
vị thế của Việt Nam, đòi hỏi chúng ta cần chú trọng tới một số vấn đề sau:
Thứ nhất, kiên trì đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, vì lợi ích dân tộc thực sự,
theo đuổi chính sách đa dạng hóa, đa phương hóa nhất quán, thúc đẩy chủ nghĩa đaphương, khéo léo tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ rộng rãi của cộng đồng quốc tế
Thứ hai, trong khuôn khổ chiến lược chung, cần định vị rõ Việt Nam ở vị trí nào
trong chiến lược của các nước lớn? Mối nguy cơ nào là trực tiếp và lớn nhất? Trên quanđiểm tổng thể cần có phương cách đối phó nào để bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc? Ví dụnhư bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ cần được đặt trong mối liên hệ như thế nào vớiyêu cầu bảo vệ môi trường hòa bình, ổn định và thế trận đối ngoại nói chung trong bốicảnh sắp tới?
Thứ ba, có chính sách rõ ràng hơn và những biện pháp thiết thực nhằm khai thác
lợi thế là một nước ở khu vực đang trở thành trung tâm mới của thế giới, trong đó hết sứctích cực, chủ động, phát huy vai trò, góp phần gắn kết ASEAN như một cộng đồng
Thứ tư, tranh thủ thời cơ, thúc đẩy cải cách và đổi mới mạnh mẽ, tập trung xây
dựng nội lực thông qua phát triển nhanh và bền vững, sớm vượt qua bẫy thu nhập trung
Trang 8bình để nhanh chóng hiện thực hóa khát vọng vươn lên thành quốc gia thịnh vượng trongthời gian sớm nhất.
Thứ năm, tổ chức lại các lực lượng nghiên cứu đối ngoại theo sự chỉ đạo thống
nhất, làm tốt công tác nghiên cứu dự báo tình hình, đánh giá sâu sắc, toàn diện và bám sát
sự vận động của cục diện thế giới, chính sách của các nước lớn cũng như mối quan hệgiữa họ để đề ra một chiến lược tổng thể, đúng đắn
II NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG ĐƯỜNG LỐI ĐỐI NGOẠI CỦAĐẢNG, NHÀ NƯỚC VIỆT NAM HIỆN NAY
2.1 Mục tiêu, nguyên tắc, nhiệm vụ
2.1.1 Mục tiêu
Bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc, trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản củaHiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, bình đẳng, hợp tác, cùng có lợi; gópphần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phấn đấu đến gỉữa thế kỷ XXI, nước ta trởthành nước phát triển, theo định hướng xã hội chủ nghĩa Như vậy, Đại hội XIII của Đảngtiếp tục khẳng định mục tiêu hàng đầu của hoạt động đối ngoại là bảo đảm cao nhất lợi íchquốc gia - dân tộc Lợi ích tối cao quốc gia - dân tộc vừa là mục tiêu, vừa là nguyên tắcxuyên suốt của đối ngoại Đối ngoại vì lợi ích quốc gia - dân tộc thể hiện qua các nhiệm
vụ như: Đoàn kết dân tộc, tập hợp lực lượng đông đảo người Việt Nam trong và ngoàinước, phát huy tối đa nguồn lực trong nước, đồng thời huy động có hiệu quả nguồn lựcnước ngoài vì mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ, côngbằng, văn minh; đồng thời bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹnlãnh thổ; đoàn kết quốc tế, tác động tích cực tới nỗ lực tập hợp lực lượng quốc tế của ViệtNam vì mục tiêu hòa bình, hợp tác và phát triển; nâng cao uy tín của Đảng Cộng sản ViệtNam, khẳng định mục tiêu, lý tưởng của Đảng ta là vì lợi ích quốc gia - dân tộc
2.1.2 Nguyên tắc
Có hai loại nguyên tắc trong hoạt động đối ngoại: (1) nguyên tắc cơ bản, xuyênsuốt, bao trùm; (2) các nguyên tắc cụ thể
Trang 9- Nguyên tắc cơ bản, xuyên suốt, bao trùm trong đường lối đối ngoại củaĐảng và Nhà nước ta là hòa bình, độc lập, thống nhất và chủ nghĩa xã hội; đồng thời, phảisáng tạo, năng động, linh hoạt trong xử lý các tình huống, phù hợp với hoàn cảnh cụ thể,với vị trí của Việt Nam cũng như diễn biến của tình hình thế giới và khu vực, phù hợp vớiđặc điểm của từng đối tác Trong xử lý tình huống, cần “ba tránh”: tránh bị cô lập, tránhxung đột và tránh đối đầu.
- Các nguyên tắc cụ thể:
+ Tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào côngviệc nội bộ của nhau
+ Không dùng vũ lực hoặc đe doạ dùng vũ lực trong quan hệ quốc tế
+ Giải quyết các bất đồng và tranh chấp thông qua thương lượng hòa bình
+ Tôn trọng lẫn nhau, bình đẳng và cùng có lợi
2.1.3 Nhiệm vụ đối ngoại
Chính sách đối ngoại là một bộ phận hợp thành đường lối chung, là sự tiếp tụcchính sách đối nội, tạo điều kiện để thực hiện nhiệm vụ đối nội Xuất phát từ nhiệm vụcách mạng nước ta giai đoạn hiện nay và trên cơ sở những biến động của tình hình thếgiới thời gian gần đây, Đại hội XIII của Đảng đã xác định: “Trên cơ sở vừa hợp tác, vừađấu tranh, tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế vì lợi íchquốc gia - dân tộc, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt
Nam xã hội chủ nghĩa Tiếp tục phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại trong việc tạolập và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, huy động các nguồn lực bên ngoài để pháttriển đất nước, nâng cao vị thế và uy tín của đất nước Xây dựng nền ngoại giao toàn diện,hiện đại với ba trụ cột là đối ngoại đảng, ngoại giao nhà nước và đối ngoại nhân dân”
Như vậy, nhiệm vụ đối ngoại thể hiện trên các vấn đề sau:
Thứ nhất, vì lợi ích quốc gia - dân tộc, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội
chủ nghĩa
Trang 10Nhiệm vụ đối ngoại trước hết phải bảo vệ được lợi ích tối cao quốc gia - dân tộc,bảo vệ Tổ quốc bao gồm bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹnlãnh thổ, bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa Để giữ vững hòabình, ổn định, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, vấn
đề đầu tiên phải xây dựng nền quốc phòng chính quy, ngày càng hiện đại Tuy nhiên,trong điều kiện thế giới ngày nay, để bảo vệ đất nước theo quan điểm chỉ đạo của Đảng làgiữ nước từ sớm, từ xa, giữ nước từ khi nước còn chưa nguy thì còn cần phải kết hợp sứcmạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sử dụng sức mạnh trong nước và sức mạnh bênngoài và do đó, đối ngoại có tầm rất quan trọng
Thứ hai, đối ngoại có nhiệm vụ tạo lập và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định,
huy động các nguồn lực bên ngoài để phát triển đất nước
Nhiệm vụ đối ngoại là phải tạo lập được môi trường hòa bình để phục vụ cho sựnghiệp đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Giữvững môi trường hòa bình bao gồm hòa bình, ổn định trên tất cả lĩnh vực ở trong nước, làmôi trường hòa bình ở khu vực, trước hết là khu vực Đông Nam Á, tiếp đến là khu vựcĐông Á và rộng hơn là khu vực châu Á - Thái Bình Dương Chỉ trên cơ sở giữ vững môitrường hòa bình, ổn định, chúng ta mới có điều kiện mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế,tranh thủ nguồn lực bên ngoài cho phát triển đất nước Điều này càng quan trọng trongbối cảnh thế giới ngày nay, khi toàn cầu hóa và cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 đangdiễn ra mạnh mẽ và tác động sâu rộng
Thứ ba, đối ngoại có nhiệm vụ nâng cao vị thế, uy tín của đất nước trên trường
quốc tế
Để nâng cao vị thế của đất nước, trong các văn kiện Đại hội, Đảng ta đã khẳngđịnh Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy và thành viên tích cực, có trách nhiệm trong cộngđồng quốc tế Tuy nhiên, chủ trương đối ngoại phải được thể hiện trong thực tế Do đó,hoạt động đối ngoại nhằm tăng cường quan hệ hòa bình, hữu nghị với các nước, đẩy mạnhquan hệ hợp tác cùng có lợi với các đối tác trên các lĩnh vực khác nhau, đồng thời làm
Trang 11tròn nghĩa vụ của nước thành viên và có đóng góp tích cực cho sự phát triển của tổ chứcquốc tế mà Việt Nam tham gia Đây chính là tiền đề quan trọng để trên cơ sở đó, chúng ta
có thể huy động được nguồn lực bên ngoài cùng với nguồn lực bên trong phục vụ sựnghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Thứ tư, đối ngoại đặt lợi ích quốc gia - dân tộc là cao nhất, song Việt Nam vẫn luôn
kiên trì chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân Đảng và Nhà nước Việt Nam luônkhẳng định nhiệm vụ của đối ngoại là góp phần vào cuộc đấu tranh vì mục tiêu của thờiđại là hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội
Nhiệm vụ đối ngoại theo tinh thần của Đại hội XIII của Đảng nhằm đạt được ba lợiích có quan hệ mật thiết với nhau: An ninh - Phát triển - Vị thế, trong đó vấn đề phát triểnđất nước là nhiệm vụ quan trọng nhất Phục vụ cho phát triển đất nước được coi là nhiệm
vụ hàng đầu của đối ngoại, vì chỉ có phát triển mới tạo nên nền tảng vật chất cho việc thựchiện mục tiêu an ninh và nâng cao vị thế quốc tế của đất nước Tuy nhiên, không thể có sựphát triển và phát huy được ảnh hưởng quốc tế nếu không giữ vững được an ninh, bảo vệchủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ
2.2 Phương châm đối ngoại
2.2.1 Phát huy sức mạnh toàn dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại; dựa vào phát huy nội lực là chính, tranh thủ tối đa ngoại lực
Nội hàm của “sức mạnh dân tộc” trong bối cảnh ngày nay bao gồm cả các yếu tốsức mạnh “cứng” như kinh tế, quân sự, con người , các nguồn lực có thể huy động ởtrong nước và các yếu tố của sức mạnh “mềm” như văn hóa, truyền thống Sức mạnhcứng và sức mạnh mềm cần được vận dụng, kết hợp một cách hiệu quả, linh hoạt để bảođảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc
Nội hàm sức mạnh thời đại bao gồm: lựa chọn con đường phát triển phù hợp vớinội dung chủ yếu của thời đại ngày nay và những nhân tố mới trong giai đoạn hiện nay làcuộc cách mạng khoa học - công nghệ; xu thế toàn cầu hóa, hợp tác liên kết khu vực; xuthế hòa bình, hợp tác, phát triển
Trang 12Việc kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại trong thế giới ngày nay cũng
có nhiều thay đổi Hoạt động đối ngoại của các nước trên thế giới ngày nay luôn đặt lợiích quốc gia - dân tộc lên hàng đầu, cho nên việc tìm ra phương thức hữu hiệu để kết hợpsức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại trong từng vấn đề cụ thể là nhân tố quyết địnhthành bại của phương châm này
2.2.2 Hợp tác bình đẳng, cùng có lợi; vừa hợp tác, vừa đấu tranh
Trong điều kiện mở rộng quan hệ đối ngoại theo hướng đa phương hóa, đa
dạng hóa, Việt Nam đứng trước những cơ hội mới, song nguy cơ và thách thức từ bênngoài cũng gia tăng Do đó, cần nhận thức đúng và nắm vững vấn đề hợp tác và đấu tranh,coi đây là hai mặt gắn bó hữu cơ của quan hệ quốc tế Trong phương châm nắm vững haimặt hợp tác và đấu tranh, Đảng ta nhấn mạnh một nhận thức mới, đó là đấu tranh nhằmthúc đẩy hợp tác, tránh trực diện đối đầu, không để cho các thế lực không thân thiện vớiViệt Nam lợi dụng sơ hở để đẩy ta vào thế cô lập, đặc biệt là tránh một cuộc xung độtquân sự hoặc bị khiêu khích vũ trang Nắm vững hai mặt hợp tác và đấu tranh còn nhằmlợi dụng mâu thuẫn và sự cạnh tranh giữa các đối tác có quan hệ với nước ta, nhất là giữacác nước lớn, tranh thủ những lực lượng có thể tranh thủ được, phân hóa và thu hẹp đếnmức có thể được các thế lực chống đối hoặc không thân thiện với Việt Nam
Trong xử lý các vấn đề quốc tế, yêu cầu đặt ra là phải kết hợp nhuần nhuyễn haimặt hợp tác và đấu tranh, tránh hợp tác một chiều hoặc đấu tranh một chiều, cả haikhuynh hướng này đều dẫn tới tình huống bất lợi cho đất nước, cần phải tỉnh táo, có sáchlược khôn khéo trong hợp tác và đấu tranh, để mở rộng được quan hệ đối ngoại, “thêmbạn bớt thù”, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định phục vụ mục tiêu phát triển đấtnước
2.2.3 Tham gia hợp tác khu vực, đồng thời mở rộng quan hệ với tất cả các nước
Phương châm này thể hiện chính sách nhất quán của Đảng và Nhà nước Việt Nam
là mở rộng quan hệ quốc tế, góp phần gìn giữ môi trường hòa bình, ổn định, phát triển ở