I - Liệu pháp kéo giãn cột sốngTÁC DỤNG CỦA KÉO GIÃN CỘT SỐNG Tác dụng cơ học: – Làm giãn cơ tích cực: trong bệnh lý đau cột sống, sự kích thích rễ thần kinh và đau làm cơ co cứng phản x
Trang 1Báo cáo Môn học:
CƠ SINH VÀ ỨNG DỤNG
Giáo viên hướng dẫn: TS Nguyễn Phan KiênSinh viên thực hiện: - Trần Việt Hưng
- Phạm Thị Thanh Thủy
- Đinh Quang Kiên
Đề tài nghiên cứu:
Nghiên cứu của đầu kéo tự động của giường kéo cột sống
Trang 2Nội dung trình bày
1- Liệu pháp kéo giãn cột sống
1.1 - Kéo giãn cột sống cổ 1.2 - Kéo giãn cột sống thắt lưng 1.3 - Một số chỉ số tham khảo
2- Khảo sát một số giường kéo cột sống tự động
3- Xây dựng tiêu chuẩn cơ sở
3.1 - Thông số của đầu kéo 3.2 - Thông số của giường kéo 3.3 - Ứng dụng điều trị
Trang 3I - Liệu pháp kéo giãn cột sống
Liệu pháp kéo giãn cột sống được đề xuất vào khoảng những năm 1950 bởi nhà vật lý trị liệu James Cyriax dùng điều trị lưng và chi
Các nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng
cho thấy việc kéo giãn cột sống có hiệu quả tốt hơn trị liệu hồng ngoại, nhiệt trị liệu.
Trang 4I - Liệu pháp kéo giãn cột sống
TÁC DỤNG CỦA KÉO GIÃN CỘT SỐNG
Tác dụng cơ học:
– Làm giãn cơ tích cực: trong bệnh lý đau cột sống, sự kích thích rễ thần kinh và đau làm cơ co cứng phản xạ, sự co cứng co tác động trở lại làm cho đau càng trầm trọng hơn Kéo giãn cột sống trước tiên lực sẽ tác động lên cơ gây giãn cơ thụ động, giảm co cứng cơ và cắt đứt vòng xoáy bệnh lý đau
– Làm giảm áp lực nội đĩa đệm: lực kéo giãn dọc theo cột sống sẽ tác động vào nhiều điểm khác nhau của đoạn cột sống làm các khoang đốt được giãn rộng và có thể cao thêm trung bình 1,1mm, làm áp lực nội đĩa đệm giảm, và dẫn đến:
+ Làm tăng thẩm thấu nuôi dưỡng đĩa đệm, giúp nhân nhày và đĩa đệm căng phồng trở lại, tăng dinh dưỡng cho đĩa đệm do đó làm giảm quá trình thoái hóa của đĩa đệm.
+ Có thể giúp thu nhỏ thể tích đĩa đệm bị lồi hoặc thoát vị nếu khối thoát vị chưa bị xơ hóa.
– Điều chỉnh sai lệch của khớp đốt sống và cột sống: trong thoái hóa hoặc thoát vị đĩa đệm do chiều cao khoang gian đốt giảm làm di lệch diện khớp đốt sống.
– Giải phóng sự chèn ép lên các rễ và dây thần kinh sống: do làm tăng kích thước
lỗ tiếp hợp, giảm thể tích khối thoát vị… từ đó làm giảm kích thích rễ và giảm đau.
Trang 5I - Liệu pháp kéo giãn cột sống
Tác dụng điều trị
– Giảm đau: do làm giãn cơ, giảm áp lực nội đĩa đệm làm tăng cường nuôi dưỡng đĩa đệm, giải phóng chèn ép rễ thần kinh, tăng nuôi dưỡng cục bộ – Tăng tầm vận động của đoạn cột sống bị hạn chế, khôi phục lại hình dáng giải phẫu bình thường của cột sống.
– Tạo điều kiện thuận lợi cho đĩa đệm mới bị thoát ở mức độ nhẹ và vừa có thể trở lại vị trí cũ.
Trang 6I - Liệu pháp kéo giãn cột sống
Có nhiều nguyên lý chi phối các quy trình trị liệu, nhưng bốn nguyên tắc tổng quát nhất cần cho liệu pháp kéo giãn cột sống là:
Quy tắc Arndt-Schulz.
liều kích thích yếu không có tác dụng, liều đủ mạnh sinh ra hiệu ứng kích thích, liều mạnh quá gây ra hiệu ứng kìm hãm, còn liều quá mạnh thậm chí có thể kết thúc sự sống.
Quy tắc của Wilder về trạng thái ban đầu
Wilder khẳng định: ”Nếu sự kích thích của thần kinh thực vật hay sự hoạt động của
cơ quan chịu sự chi phối của thần kinh thực vật càng mạnh thì khả năng
kích thích với những liều gây kích thích càng ít và khả năng đáp ứng với những liều kìm hãm càng lớn”
Quy tắc về đặc trưng cá thể
Trong vật lý trị liệu là những phản ứng mang đặc trưng độ nhạy cảm cá thể Mỗi cá thể có đặc tính rất riêng của riêng mình, và thậm chí ngay ở từng bệnh nhân phản ứng ở từng giai đoạn cũng có thể không giống nhau.
Các quy tắc về chuyển trạng thái
Gubanov (1978) đã mô tả ba dạng khả dĩ trong chuyển trạng thái của hệ sinh
vật, bao gồm cả quá trình phản ứng của cơ thể đối với tác dụng của tác nhân vật lý
Trang 7I - Liệu pháp kéo giãn cột sống
I.1.a Điểm tỳ lực
- Trên hộp sọ hầu như không có những ụ nhô để
cho khung treo bám vào, do đó người ta thường
sử dụng hai vị trí đểm tỳ là: tay kéo dài phía trước
tỳ vào xương hàm dưới và tay kéo ngắn phía sau
tỳ vào xương chẩm
- Phần cơ thể phía dưới có thể không cần cố định
hoặc có thể dùng hai điểm tỳ cố định ở trên vai
I.1 Kéo giãn cột sống cổ
Trang 8I - Liệu pháp kéo giãn cột sống
I.1.b Phương kéo
- Phương kéo theo mặt phẳng trước sau:
chọn phương kéo sao cho làm cột sống hơi gấp
ra trước 20-30 độ, làm mở rộng lỗ tiếp hợp
I.1 Kéo giãn cột sống cổ
- Phương kéo theo mặt phẳng bên - bên: trong mặt phẳng bên - bên có thể kéo theo phương kéo thẳng, cũng có thể kéo theo phương kéo thẳng với hộp sọ xoay sang bên không đau hoặc theo phương kéo nghiêng sang bên không đau (khoảng 10-15 độ) để làm cho lỗ tiếp hợp bên đau mở rộng thêm
Trang 9I - Liệu pháp kéo giãn cột sống
I.1.c Lực kéo
- Độ dốc tăng giảm lực: sự tăng giảm lực kéo nhanh và đột ngột có thể kíchthích chuỗi hạch giao cảm cổ sau gây ra các triệu chứng về giao cảm như tăng nhịp tim, chóng mặt hóa mắt… Do đó kỹ thuật kéo giãn cột sống cổ yêu cầu độ dốc tăng giảm lực từ từ để hạn chế các triệu chứng giao cảm
- Lực kéo: với lực kéo bằng 10% thể trọng đủ để thắng được áp lực gian đốt,
khi tăng lực đến 30% trọng lượng cơ thể thì độ giãn của khoang gian đốt cột sống cổ đạt tối đa, khi đó nếu có tăng lực thêm nữa thì khoang gian đốt cũng không giãn thêm Do vậy, lực kéo giãn cột sống cổ nên chọn trong khoảng từ 10%-30% thể trọng Thông thường, có thể chọn lực kéo lần đầu khoảng 15% thể trọng, rồi tăng dần mỗi lần 0,5-1kg cho đến khi đạt khoảng 20% thể trọng thì duy trì lực này cho đến hết đợt
- Thời gian một lần kéo 15-20 phút, mỗi đợt 15-20 ngày
I.1 Kéo giãn cột sống cổ
Trang 10I - Liệu pháp kéo giãn cột sống
I.1.d Các tư thế kéo giãn cột sống cổ
- Kéo giãn cột sống cổ bằng tự trọng: kéo giãn
cột sống cổ bằng trọng lượng cơ thể với dây kéo
cố định chắc chắn ở trên cao và ở phía trước so
với ghế, bệnh nhân ngồi trên ghế hoàn toàn thư
giãn với thắt lưng gấp hai chân duỗi thẳng hai tay
bỏ thõng sát thân
- Kéo giãn cột sống cổ ở tư thế ngồi: bệnh nhân
ngồi thoải mái trên ghế, phương kéo chếch ra
trước 20-30 độ cho cột sống hơi gấp Kéo giãn ở
tư thế này có thể gây cho bệnh nhân tâm lý sợ và
trong khi kéo bệnh nhân không thoải mái, có thể
gây tai biến choáng khi kéo
I.1 Kéo giãn cột sống cổ
Trang 11I - Liệu pháp kéo giãn cột sống
I.1.d Các tư thế kéo giãn cột sống cổ
I.1 Kéo giãn cột sống cổ
- Kéo giãn cột sống cổ tư thế nằm: bệnh nhân nằm thoải mái, phương kéochếch so với mặt giường 20-200 cho cột sống cổ hơi gấp
Tư thế này có thể cho phép bệnh nhân thoải mái không bị gò bó khi kéo
Trang 12I - Liệu pháp kéo giãn cột sống
I.2.a Điểm tỳ
I.2 Kéo giãn cột sống thắt lưng
- Điểm tỳ phía trên: Có 2 điểm
+ Điểm tỳ bằng hai cọc cố định vào nách: cho phép lực tác dụng lên cả vùng cột sống lưng và thắt lưng Tuy nhiên việc điểm tỳ vào nách có thể gây các tai biến do chèn ép bó mạch thần kinh nách
+ Điểm tỳ hai bên bờ sườn: lực tác dụng thông qua hệ khung sườn đến cộtsống, điểm tỳ này cho phép lực tác dụng khu trú ở vùng cột sống thắt lưng Tuy nhiên cũng có thể gây khó chịu cho bệnh nhân do hạn chế hô hấp của lồng ngực
- Điểm tỳ phía dưới: dùng hai đai kéo cố định tỳ vào hai bên mào chậu
Trang 13I - Liệu pháp kéo giãn cột sống
I.2.b Phương kéo
Cũng như cột sống cổ, kéo cột sống thắt lưng theo phương chếch 20-30 độ cho cột sống hơi gấp làm tăng độ mở của khoang gian đốt và lỗ ghép
I.2 Kéo giãn cột sống thắt lưng
I.2.c Lực kéo
- Lực kéo phụ thuộc vào đoạn cột sống kéo, mục đích kéo, thể trọng, tuổi, giới, tình trạng thể lực của người bệnh Theo một số nghiên cứu, khi lực kéo tăng đến 50% thể trọng thì các khoang gian đốt bắt đầu mở Khi lực kéo đạt bằng thể trọng thì độ giãn của khoang gian đốt đạt tối đa Như vậy lực kéo có tác dụng trong khoảng từ 50% đến 100% trọng lượng cơ thể
- Thông thường hay sử dụng lực kéo tối đa bằng 2/3 trọng lượng cơ thể, Thời gian duy trì lực kéo khoảng 20 giây, duy trì lực nền khoảng 20 giây Độ dốc tăng lực phụ thuộc mức độ đau và mức độ co cơ
- Thời gian một lần kéo 15-20 phút, mỗi đợt 15-20 ngày
Trang 14I - Liệu pháp kéo giãn cột sống
I.2.b Phương kéo
Cũng như cột sống cổ, kéo cột sống thắt lưng theo phương chếch 20-30 độ cho cột sống hơi gấp làm tăng độ mở của khoang gian đốt và lỗ ghép
I.2 Kéo giãn cột sống thắt lưng
I.2.c Lực kéo
- Lực kéo phụ thuộc vào đoạn cột sống kéo, mục đích kéo, thể trọng, tuổi, giới, tình trạng thể lực của người bệnh Theo một số nghiên cứu, khi lực kéo tăng đến 50% thể trọng thì các khoang gian đốt bắt đầu mở Khi lực kéo đạt bằng thể trọng thì độ giãn của khoang gian đốt đạt tối đa Như vậy lực kéo có tác dụng trong khoảng từ 50% đến 100% trọng lượng cơ thể
- Thông thường hay sử dụng lực kéo tối đa bằng 2/3 trọng lượng cơ thể, Thời gian duy trì lực kéo khoảng 20 giây, duy trì lực nền khoảng 20 giây Độ dốc tăng lực phụ thuộc mức độ đau và mức độ co cơ
- Thời gian một lần kéo 15-20 phút, mỗi đợt 15-20 ngày
Trang 15I - Liệu pháp kéo giãn cột sống
I.2 Kéo giãn cột sống thắt lưng
Trang 16I - Liệu pháp kéo giãn cột sống
I.3 MỘT SỐ CHỈ SỐ THAM KHẢO
Trang 17II - Khảo sát một số giường kéo cột sống tự động
II.1 Thiết bị của hãng STRATEK ( Hàn quốc)
Thông số kỹ thuật
- Nguồn điện: 220V, 50/60Hz
- Công suất tiêu thụ: 150 W
- Lực kéo: 1- 80kg
- Thời gian điều trị : 1- 99 phút,
- Thời gian kéo: 1 – 99 giây
- Kiểu điều trị: Kiểu liên tục , gián đoạn , hỗn hợp
- Tốc độ kéo : 1,5mm đến 8.0 mm/ giây
- Trọng lượng: 140 kg
Trang 18II - Khảo sát một số giường kéo cột sống tự động
II.2 Giường kéo cột sống DFK-IIIB1 (Trung quốc)
- Có màn hình Màn hình LCD hiển thị
- 8 phương pháp điều trị (chế độ liện tục, gián đoạn và từng đợt)
- Có chức năng tự động bù lực kéo, đồng thời có thể so sánh giá trị cài đặt với giá trị thực tế
- Nguồn cung cấp: 220VAC/50Hz
- Công suất: 400VAC/300VA
- Lực kéo ngang lưng: 0~999N
- Lực kéo cổ: 0~200N
- Thời gian điều trị: 0~60 phút
- Thời gian liên tục: 0~9 phút
Trang 19II - Khảo sát một số giường kéo cột sống tự động
II.3 Giường kéo cột sống DFK-IIIB1 (Trung quốc)
- Nguồn điện sử dụng: AC 220V, 50/60Hz
- Điện tiêu thụ: 150W
- Trọng lượng kéo: 2,5 ~ 95 Kg
- Thời gian giữ và nghỉ: 0 ~ 99 giây
- Thời gian điều trị: 1 ~ 99
- Chế độ kéo điều trị: Liên tục, gián đoạn, hỗn hợp
- Tốc độ kéo: Liên tục hoặc điều chỉnh theo nhiều bậc
- Bảng điều khiển Núm xoay & phím mềm
- Trọng lượng đầu máy 14 Kg
- Kích thước bàn + đầu máy 2410 x 610 x 500 mm
- Hệ thống bàn có thể gấp khúc lên hoặc hạ thấp xuống:
Phần chân : 0 – 900 ; Phần đầu : - 57 – +180
- Bác sĩ có thể lựa chọn độ cao phù hợp đểlàm bàn tập vận động hoặc điều trị cho bệnh nhân
Trang 20II - Khảo sát một số giường kéo cột sống tự động
II.4 Giường kéo cột sống ITO – Nhật
- Thời gian giữ lực và thời gian nghỉ : 0 ~ 99 giây
- Điều khiển bằng phần mềm lập trình vi tính, hiển thị bằng màn hình LCD
Trang 21II - Khảo sát một số giường kéo cột sống tự động
II.5 Giường kéo cột sống Traction Unit (Mỹ)
- Thời gian giữ lực và thời gian nghỉ : 0 ~ 99 giây
- Điều khiển bằng phần mềm lập trình vi tính, hiển thị bằng màn hình LCD
Trang 22III - Xây dựng tiêu chuẩn cơ sở
Xây dựng thiết kế tổng thể
Trang 23III - Xây dựng tiêu chuẩn cơ sở
III.1 Các thông số cơ – điện của đầu kéo
Thông số kỹ thuật đầu kéo:
- Điện áp nguồn: 180V- 240V (50Hz)
- Công suất tiêu thụ < 75VA
- Dòng điện cực đại: 3,5A
- 03 chế độ kéo: Không đổi, ngắt quãng, xoay vòng và tổ hợp
- Thời gian kéo; từ 1-99phút
- Thời gian giữ: 0-99s
Trang 24III - Xây dựng tiêu chuẩn cơ sở
III.1 Các thông số cơ – điện của đầu kéo
Thông số hoạt động:
Sức căng của lực kéo
Trang 25III - Xây dựng tiêu chuẩn cơ sở
III.2 Các thông số cơ – điện của giường kéo
Thông số kỹ thuật giường kéo:
Trang 26III - Xây dựng tiêu chuẩn cơ sở
III.3 Ứng dụng trong điều trị:
- Thoái hoá đĩa đốt sống
- Hội chứng đau vai cánh tay
- Hội chứng cơ thang
- Chứng vẹo xương sống
- Chứng đau cơ
- Chứng gai xương