ĐỀ THI THỬ THPT QG MÔN: NGỮ VĂN NĂM HỌC: 2021

PHẦN LÀM VĂN Câu 1: Hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của anh/chị về khả năng làm nên những điều kỳ diệu và vượt qua “những giới hạn mà chúng ta ngỡ mình không th

TRƯỜNG THPT PÁC KHUÔNG ĐỀ THI THỬ THPT QG

MÔN: NGỮ VĂN NĂM HỌC: 2021 (Thời gian làm bài: 120 phút)

ĐỀ SỐ 1

I PHẦN ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Trong suy nghĩ của đại chúng, bóng đá Việt Nam không vượt qua khỏi “lũy tre làng”, “ao làng” Đông Nam

Á Sân chơi thực sự phù hợp với chúng ta chỉ có AFF Cup hay SEA Games Đối thủ lớn nhất mà chúng ta cần phải đánh bại luôn là Thái Lan

Nhiều người lấy Thái Lan làm thước đo đánh giá thành bại của bóng đá Việt Nam Một chiến thắng hay thất bại trước đối thủ láng giềng trong khu vực ấy được coi là niềm tự hào hay nỗi thất vọng lớn với chúng

ta

[…] Nhưng đội U23 của ông Park Hang Seo đang làm thay đổi suy nghĩ này theo cách thuyết phục nhất có thể Chưa bao giờ từ người hâm mộ cả nước cho tới giới chuyên môn cùng đồng nhất với niềm tin, niềm

tự hào vào một đội tuyển của Việt Nam lớn đến thế ở một giải đấu vượt khỏi quy mô khu vực

[…] Họ thực sự tin vào đội U23 theo cách và với những kỳ vọng mà họ chưa bao giờ nghĩ đến với đội tuyển nào của Việt Nam trước đó Niềm tự hào lớn lao là có thật Mối quan tâm lớn lao cũng là có thật Nhưng niềm tin lớn lao mới là cái gì đó quý giá vô cùng cũng đã được thắp lên trong lòng giới mộ điệu và

cả giới chuyên môn

[…] Chúng ta có tiềm năng để làm nên những điều kì diệu, để vượt qua những giới hạn mà chúng ta ngỡ mình không thể vượt qua Điều quan trọng là chúng ta cần những người biết cách đánh thức, khai thác và phát huy tiềm năng to lớn ấy Như cách ông Park Hang Seo đã và đang làm được với các tuyển thủ U23 lúc này

(Trích U23 Việt Nam đã làm thay đổi tầm nhìn về bóng đá nước nhà của người Việt – Theo Soha.vn)

Câu 1: Phần trích trên được viết theo phong cách chức năng ngôn ngữ nào?

Câu 2: Trình bày cách hiểu của anh/chị về câu: “Trong suy nghĩ của đại chúng, bóng đá Việt Nam không

vượt qua khỏi “lũy tre làng”, “ao làng” Đông Nam Á”?

Câu 3: Theo tác giả bài viết, “đội U23 của ông Park Hang Seo” đã làm thay đổi cách nhìn của giới hâm

mộ và giới chuyên môn về bóng đá nước nhà như thế nào?

Câu 4: Từ đoạn trích trên, rút ra một bài học có ý nghĩa nhất đối với anh/chị?

II PHẦN LÀM VĂN

Câu 1:

Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về khả năng làm nên những điều

kỳ diệu và vượt qua “những giới hạn mà chúng ta ngỡ mình không thể vượt qua” được đề cập trong phần Đọc hiểu

Câu 2:

Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp bi tráng và lãng mạn của người lính Tây Tiến trong đoạn thơ sau:

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc Quân xanh màu lá dữ oai hùm Mắt trừng gửi mộng qua biên giới Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm Rải rác biên cương mồ viễn xứ Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất Sông Mã gầm lên khúc độc hành

(Tây Tiến – Quang Dũng)

HẾT ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 1

- Từ trước đến nay mọi giải đấu vượt ra ngoài quy mô khu vực chúng ta chỉ coi đó là một kì thi đấu để cọ sát, học hỏi kinh nghiệm là chính

- Trong các kì thi đấu mang tầm vóc quốc tế, đội tuyển Việt Nam không đạt được thành tích nào đáng kể, bởi vậy, người hâm mộ cùng như giới chuyên môn luôn mặc định Việt Nam không có bất kì cơ hội nào chinh phục ở những giải đấu mang tầm cỡ châu lục và quốc tế

- Nhiều người lấy Thái Lan làm thước đo đánh giá thành bại của bóng đá Việt Nam Một chiến thắng hay thất bại trước đối thủ láng giềng trong khu vực ấy được coi là niềm tự hào hay nỗi thất vọng lớn với chúng

ta

Câu 3:

Theo tác giả, “đội U23 của ông Park Hang Seo” đã làm thay đổi cách nhìn của giới hâm mộ và giới chuyên môn về bóng đá nước nhà như sau:

- Đội tuyển bóng đá Việt Nam đã chiến thắng một đối thủ lớn là Quatar

- Đội tuyển bóng đá Việt Nam đã làm cho người hâm mộ cả nước, cho giới chuyến môn cùng đồng nhất niềm tin, niềm tự hào ở một giải đấu vượt qua khỏi quy mô tầm khu vực Họ đã thắp lên niềm tin ở người hâm mộ và giới chuyên môn bóng đá Việt Nam có thể vượt ra khỏi ao làng, vượt qua những giải đấu mang tầm cỡ khu vực để vươn đến những giải đấu mang tầm cỡ quốc tế

- Trong cuộc sống luôn có những khó khăn, nghịch cảnh, những giới hạn kìm hãm con người đến hạnh phúc Nhưng bản thân con người luôn có khả năng làm những điều to lớn hơn, vĩ đại hơn những gì mình vẫn nghĩ

- Khi vượt qua những giới hạn, con người sẽ đạt được:

+ Con người có thể tưởng thành hơn, vươn tới những kì tích trong cuộc sống

+ Vượt qua ranh giới, con người có thể làm nên những thay đổi vĩ đại mang tới hạnh phúc cho nhân loại (Trận thắng lịch sử của bóng đá U23 Việt Nam)

+ Vượt qua ranh giới của tư duy, con người có thể sáng tạo để làm nên những điều kì diệu

+ Vượt qua ranh giới của định kiến, ta sẽ biết tôn trọng sự đa dạng và trân trọng người khác để sống có ý nghĩa hơn

- Cần làm gì để có thể vượt qua những giới hạn:

+ Tự tin vào bản thân và những gì mình đã lựa chọn, đã làm

+ Không nản lòng trước mọi khó khăn, luôn có ý chí, lòng quyết tâm để vượt qua mọi trở ngại

- Bên cạnh đó cũng có những ranh giới mà chúng ta không nên vượt qua: những chuẩn mực về đạo đức, những quy định về pháp luật,…

3 Bài học nhận thức, hành động

- Em đã làm gì để vượt qua những ranh giới, vươn lên đạt tới thành công?

Câu 2:

1 Giới thiệu tác giả, tác phẩm, đoạn trích

- Quang Dũng là nhà gương mặt tiêu biểu của thơ ca thời kì kháng chiến chống Pháp Ông là một nghệ sĩ

đa tài với hồn thơ phóng khoáng, hồn hậu, lãng mạn và tài hoa

- Tây Tiến là bài thơ tiêu biểu của Quang Dũng và là bài thơ xuất sắc viết về người lính thời chống Pháp với bút pháp lãng mạn, tài hoa

- Đoạn thơ trên khắc họa thành công hình tượng người lình Tây Tiến với vẻ đẹp bi tráng và lãng mạn

2 Phân tích

2.1 Giải thích khái niệm

- “Cái bi” là sự gian khổ, hi sinh Cái tráng là sự hào hùng, tráng lệ Chất bi tráng của một hình tượng nghệ thuật là vẻ đẹp vừa có tính chất buồn thảm làm não lòng người vừa có tính chất hùng tráng, mạnh mẽ gây

ấn tượng Chất bi tráng hoà quyện vào nhau, sự gian khổ, hi sinh được thể hiện qua màu sắc hào hùng, tráng lệ, bi mà không luỵ

- Vẻ đẹp lãng mạn thể hiện trên những phương diện: cái tôi trữ tình tràn đầy tình cảm, cảm xúc, phát huy cao độ trí tưởng tượng, sử dụng những yếu tố cường điệu, thủ pháp đối lập để tô đậm cái phi thường, tạo nên ấn tượng mạnh mẽ về cái hào hùng Vẻ đẹp lãng mạn thể hiện ở cảm hứng hướng tới cái cao cả, sẵn sàng hi sinh cho lí tưởng chung của dân tộc, thể hiện ở vẻ đẹp tâm hồn hào hoa, thơ mộng

2.2 Phân tích thơ để làm rõ vẻ đẹp bi tráng và lãng mạn của người lính Tây Tiến

a Vẻ đẹp bi tráng của người lính Tây Tiến

* Ngoại hình: được khắc hoạ bằng một nét vẽ rất gân guốc, lạ hoá nhưng lại được bắt nguồn từ hiện thực:

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc Quân xanh màu lá dữ oai hùm

- Không mọc tóc, quân xanh màu lá đều là hậu quả của những trận sốt rét rừng khủng khiếp mà người nào cũng phải trải qua Trong hồi ức của những người lính Tây Tiến trở về, đoàn quân tử vong vì sốt rét rừng nhiều hơn là vì đánh trận bởi rừng thiêng nước độc mà thuốc men không có

- Quang Dũng không hề che giấu những gian khổ, khó khăn…, chỉ có điều nhà thơ không miêu tả một cách trần trụi Hiện thực ấy được khúc xạ qua bút pháp lãng mạn, trở thành cách nói mang khẩu khí của người lính Tây Tiến, cách nói rất chủ động: không mọc tóc chứ không phải tóc không thể mọc vì sốt rét tạo nên nét dữ dội, ngang tàng, cứng cỏi của người lính Tây Tiến; cái vẻ xanh xao vì đói khát, vì sốt rét của những người lính qua ngòi bút Quang Dũng lại toát lên vẻ oai phong, dữ dằn của những con hổ nơi rừng thiêng

“quân xanh màu lá dữ oai hùm”

* Ẩn sau ngoại hình ấy là sức mạnh nội tâm (hào hùng):

- Đoàn binh gợi lên sự mạnh mẽ lạ thường của "Quân đi điệp điệp trùng trùng" (Tố Hữu), của "tam quân tì

hổ khí thôn ngưu" (ba quân mạnh như hổ báo nuốt trôi trâu) (Phạm Ngũ Lão)

- Dữ oai hùm là khí phách, tinh thần của đoàn quân ấy, như mang oai linh của chúa sơn lâm rừng thẳm

- Mắt trừng là chi tiết cực tả sự giận dữ, phẫn nộ, sôi sục hướng về nhiệm vụ chiến đấu

=> Thủ pháp đối lập được sử dụng đắc địa trong việc khắc hoạ sự tương phản giữa ngoại hình ốm yếu và nội tâm mãnh liệt, dữ dội, ngang tàng

* Lí tưởng, khát vọng:

Rải rác biên cương mồ viễn xứ Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

- Câu thơ thứ nhất nếu tách ra khỏi đoạn thơ sẽ là một bức tranh hết sức ảm đạm:

+ Rải rác đây đó nơi biên cương của Tổ quốc, nơi rừng hoang lạnh lẽo xa xôi là những nấm mồ vô danh không một vòng hoa, không một nén hương tưởng niệm Hai chữ “rải rác” gợi vẻ hiu hắt, quạnh quẽ thật

ảm đạm và thê lương

+ Trong một câu thơ mà tác giả sử dụng tới hai từ Hán Việt biên cương, viễn xứ mang màu sắc trang trọng

cổ kính như để bao bọc cho những nấm mồ xa xứ ấy một bầu không khí thiêng liêng đượm vẻ ngậm ngùi, thành kính

- Mặc dù khung cảnh ấy hàng ngày vẫn trải ra trên các cung đường hành quân của người lính Tây Tiến nhưng nó không đủ sức làm các anh nản chí sờn lòng, mà trái lại càng nung nấu quyết tâm “Chiến trường

đi chẳng tiếc đời xanh”

+ Đời xanh là tuổi trẻ, là bao mơ ước, khát vọng đang ở phía trước Nhưng không gì quý hơn Tổ quốc, không có tình yêu nào cao hơn tình yêu Tổ quốc Nên hai chữ “chẳng tiếc” vang lên thật quyết liệt, dứt khoát như một lời thề chém đá

- Thế nhưng tác giả đã cố gắng làm giảm đi tính chất bi thương:

+ Áo bào (áo mặc ngoài của các vị tướng thời xưa) đã khiến họ trở thành những chiến tướng sang trọng:

Áo chàng đỏ tựa ráng pha Ngựa chàng sắc trắng như là tuyết in

+ Về đất là cách nói giảm nói tránh, cái chết lại là sự tựu nghĩa của những người anh hùng, thanh thản và

vô tư sau khi đã làm tròn nhiệm vụ (liên hệ câu thơ của Tố Hữu: Thanh thản chết như cày xong thửa ruộng…)

+ Sông Mã gầm lên khúc độc hành vừa dữ dội vừa hào hùng, khiến cái chết, sự hi sinh của người lính Tây Tiến không bi luỵ mà thấm đẫm tinh thần bi tráng Sông Mã tấu lên bản nhạc dữ dội của núi rừng như loạt đại bác đưa tiễn những anh hùng của dân tộc về nơi vĩnh hằng

b Vẻ đẹp lãng mạn của người lính Tây Tiến:

- Thế giới tâm hồn đầy mộng mơ thể hiện qua nỗi nhớ:

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

- Những người lính Tây Tiến không phải là những người khổng lồ không tim, bên trong cái vẻ oai hùng,

dữ dằn của họ là những tâm hồn, những trái tim rạo rực, khát khao yêu đương “đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm” Dáng kiều thơm gợi vẻ đẹp yêu kiều, thướt tha thanh lịch của người thiếu nữ Hà thành, là cái đẹp hội tụ sắc nước hương trời Những giấc mơ mang hình dáng kiều thơm đã trở thành động lực để giúp người lính vượt qua mọi khó khăn, gian khổ; đã thúc giục họ tiến lên phía trước; và cũng là sợi dây thiêng liêng của niềm tin mang họ vượt qua bom đạn trở về

c Nghệ thuật thể hiện

- Thể thơ 7 tiếng mang giọng điệu hào hùng như một khúc quân hành

- Kết hợp hài hòa giữa cái nhìn hiện thực với cảm hứng lãng mạn

- Những vần thơ giàu chất nhạc, chất họa

- Hình ảnh thơ vừa gân guốc, khỏe khoắn, vừa mềm mại, trữ tình

- Thủ pháp tương phản – đối lập – những yếu tố nghệ thuật mang dấu ấn thi pháp của chủ nghĩa lãng mạn

- Ngôn ngữ vừa giản dị, trẻ trung vừa có yếu tố cổ điển trang trọng

- Cách nói giảm, nói tránh kết hợp với bút pháp phóng đại, lí tưởng hóa

3 Kết luận

- Khái quát và mở rộng vấn đề

ĐỀ SỐ 2

I ĐỌC HIỂU

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu dưới đây:

“Một khi bị phụ thuộc quá nhiều vào cảnh ngộ, vào những yếu tố ngoài mình, bạn muốn sống an toàn, sợ thất bại, sợ thiệt thòi, sợ mất mát, mong chờ vào những chỉ dẫn của người khác, của kinh nghiệm ắt bạn sẽ

có những lựa chọn mà ta thường gọi là “khôn ngoan” Khôn ngoan quá thành ra không dám sống nên bạn

sẽ không thể biết mình là ai Việc không biết mình là ai sẽ dẫn đến hệ quả nghiêm trọng là bạn không tự tại Người không tự tại là người – đám – đông, sống a dua phong trào, tiêu phí năng lượng vào những chuyện không đáng có Những người như thế tôi gọi là những kẻ - nhầm – chỗ Họ luôn ngồi vào chỗ không

phải của mình, cầm vật không phải của mình, nói những lời không phải của mình Điều đó với một số người chưa hẳn đã là bi kịch nhưng với một kẻ tự trọng muốn được làm người tử tế thì đó là một sự xấu

hổ, một “nỗi nhục thầm kín” Sống tử tế thì không thể ngồi vào chỗ không phải của mình, không thể nói những lời không phải của mình và không thể cầm những vật không phải của mình

Vậy sự lựa chọn đầu tiên, nếu ý thức được, phải là lựa chọn sự tự lập […] Các bạn trẻ bây giờ sống trong một cảnh ngộ khác (với thế hệ chúng tôi ngày trước), hoàn toàn có thể chủ động trong lựa chọn cái vị thể

cá nhân này, tự lập hay phụ thuộc Lựa chọn sự tự lập là khởi đầu của hành trình để trở thành chính mình

(Trích “Lựa chọn để trở thành chính mình” – Nhạc sĩ Dương Thụ - Báo Sinh viên Việt Nam 12/2013)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích?

Câu 2 Theo tác giả, những nguyên nhân nào tạo nên “kẻ - nhầm – chỗ”?

Câu 3 Anh/chị hiểu như thế nào về ý kiến: “Khôn ngoan quá thành ra không dám sống nên bạn sẽ không

thể biết mình là ai?”

Câu 4 Anh/chị có đồng tình với suy nghĩ: Sống tử tế thì không thể ngồi vào chỗ không phải của mình,

không thể nói những lời không phải của mình và không thể cầm những vật không phải của mình? Vì sao?

Cảm nhận của anh/chị về khát vọng hạnh phúc của nhân vật Tràng (Vợ nhặt – Kim Lân, Ngữ văn 12, Tập

1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016) Từ đó liên hệ với khát khao được sống lương thiện của nhân vật Chí Phèo (Chí Phèo – Nam Cao, Ngữ văn 11, Tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016) để nhận xét về điểm tương đồng và khác biệt trong cách nhìn con người của hai nhà văn

HẾT ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 2

I ĐỌC HIỂU

Câu 1:

- Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận

Câu 2:

Các nguyên nhân tạo nên “kẻ - nhầm – chỗ”

- Khi bạn bị phụ thuộc vào cảnh ngộ, muốn sống an toàn, sợ thất bại, mất mát, mong muốn chỉ dẫn của người khác

- Khôn ngoan khiến bạn không dám sống, sống không biết mình là ai

- Khi không biết mình là ai sẽ dẫn đến hệ quả không tự tại

- Người không tự tại là người sống a dua, theo phong trào

⟹ Đó là những kẻ - nhầm – chỗ

Câu 3:

- “Khôn ngoan quá thành ra không dám sống nên bạn sẽ không thể biết mình là ai”

- Khôn ngoan quá tức là khi ta luôn suy xét quá kĩ càng, việc nào cũng sợ hãi thất bại, không dám thử sức, khi ấy:

+ Bản thân sẽ không thực sự biết năng lực, con người mình có thể vươn tới đâu, đạt đến mức độ nào

+ Bản thân sẽ bỏ lỡ cơ hội chứng tỏ năng lực, từ đó cũng bỏ lỡ sự thành công

Câu 4:

- Đồng tình với quan điểm

- Vì:

+ Sống tử tế là khi bạn sống thành thật với những suy nghĩ cảm xúc của chính mình

+ Sống tử tế là khi không tranh giành, cướp đoạt những thứ không phải của mình

+ Sống tử tế là khi biết giúp đỡ người khác mà không nghĩ đến việc sẽ được trả ơn

=> “Sống tử tế thì không thể ngồi vào chỗ không phải của mình, không thể nói những lời không phải của mình và không thể cầm những vật không phải của mình”

II LÀM VĂN

Câu 1:

* Giới thiệu vấn đề

* Giải thích vấn đề

“Lựa chọn sự tự lập là khởi đầu của hành trình để trở thành chính mình”

- Tự lập: là tự lo cho bản thân mình, không phụ thuộc vào sự giúp đỡ của người khác và các yếu tố bên ngoài Tự lập là cách sống cần có đối với mỗi người trong cuộc sống hiện đại

- Chính mình: được sống như bản chất vốn có, được sống theo những suy nghĩ, nhu cầu, mong muốn của bản thân mà không phải phụ thuộc bất cứ ai

=> Lựa chọn cuộc sống tự lập đầy gian nan, vất vả nhưng đó cũng chính là hành trình ngắn nhất để con người được sống với chính mình

* Bàn luận vấn đề

- Biểu hiện:

+ Tự hoàn thành mọi nhiệm vụ của bản thân không chờ đợi sự giúp đỡ từ bên ngoài

+ Tự biết chăm sóc cho bản thân

- Ý nghĩa của sự tự lập:

+ Tự lập giúp con người dám đương đầu và vượt qua mọi thử thách khó khăn trong cuộc sống

+ Tự lập giúp chúng ta được sống thật với chính mình, với những suy nghĩ và mơ ước của bản thân

+ Tự lập là cách để chúng ta tự khẳng định giá trị bản thân

+ Tự lập giúp ta phát triển toàn diện về mọi mặt

- Mở rộng vấn đề và liên hệ bản thân:

+ Phê phán thực trạng sống dựa dẫm, ỷ lại

+ Tự lập là lối sống cần có của tất cả mọi người để khẳng định giá trị bản thân và thúc đẩy xã hội phát triển + Liên hệ bản thân

Câu 2:

1 Giới thiệu tác giả, tác phẩm

- Kim Lân là nhà văn xuất sắc của văn học Việt Nam hiện đại, là cây bút chuyên viết truyện ngắn Thế giới nghệ thuật của ông là khung cảnh làng quê và hình tượng người nông dân Đó là mảng hiện thực mà ông gắn bó và hiểu biết sâu sắc Sáng lên trong các tác phẩm của ông là vẻ đẹp tâm hồn của người nông dân Việt Nam, những người sống cực nhọc, lam lũ, nghèo khổ nhưng vẫn yêu đời, chất phác, lạc quan, hóm hỉnh và tài hoa

- Vợ nhặt là truyện ngắn xuất sắc nhất của Kim Lân in trong tập Con chó xấu xí (1962) Tiền thân của truyện ngắn này là tiểu thuyết Xóm ngụ cư – được viết ngay sau Cách mạng tháng Tám nhưng dang dở và thất lạc bản thảo Sau hòa bình lặp lại (1954), ông dựa vào một phần cốt truyện cũ để viết truyện ngắn này

2 Phân tích

2.1 Giới thiệu nhân vật

- Lai lịch: dân ngụ cư, tha phương cầu thực, không sống được ở quê mình nên tìm đến một vùng đất khác,

bị kì thị, phân biệt đối xử

+ Không được chia ruộng đất

+ Không được sống cùng trong không gian của ngôi làng, phải sống ở rìa làng hoặc ngoài đê

+ Không được tham gia bất cứ sinh hoạt cộng đồng nào của làng xã

- Gia cảnh: nghèo

+ Gia đình chỉ có mẹ góa con côi, bố mất sớm

+ Công việc bấp bênh, không ổn định: kéo xe bò thuê

- Chân dung ngoại hình:

+ Hai mắt nhỏ tí gà gà đắm vào bóng chiều

+ Hai bên quai hàm bạnh ra

+ Thân hình to lớn vập vạp

+ Vừa đi vừa lảm nhảm những điều mình nghĩ

+ Ngửa mặt lên trời cười hềnh hệch

=> Có sức hấp dẫn với lũ trẻ con trong xóm chứ không phải các cô gái

=> Hội tụ đầy đủ các yếu tố bất lợi để có thể lấy được vợ

2.2 Phân tích khát vọng hạnh phúc thể hiện ở nhân vật Tràng

* Sự kiện đánh dấu bước ngoặt trong cuộc đời Tràng: nhặt được vợ

* Khát khao hạnh phúc thể hiện rõ qua những diễn biến tâm lý và hành động của nhân vật Tràng

Chiều hôm trước:

- Trước khi dẫn nhau về, Tràng đã dẫn thị đi mua một vài thứ cần thiết:

+ Mua cho 1 cái thúng con mới

+ Dẫn đi ăn một bữa no

+ Mua 2 hào dầu

=> Từ con người thô kệch trở nên tâm lí, tinh tế

- Trên đường về, niềm vui hiện rõ ở Tràng:

+ Phớn phở, tủm tỉm, sáng lấp lánh

+ Mặt vênh vênh lên tự đắc với mình

+ Như quên hết cảnh sống ê chề tăm tối hàng ngày… để sống với hạnh phúc mình đang nắm giữ

- Khi về đến nhà, Tràng có những biểu hiện rất lạ:

+ Bỗng thấy ngượng nghịu

+ Đứng tây ngây giữa nhà, chợt thấy sờ sợ

+ Tủm tỉm cười một mình, ngạc nhiên trong sung sướng

- Khi giới thiệu với mẹ về nàng dâu mới:

+ Sốt sắng chờ mẹ về

+ Khi bà cụ tứ trở về ríu rít vui mừng

+ Giới thiệu vợ với mẹ một cách trân trọng

+ Khi được đồng ý thì thở phào, người như nhẹ hẳn đi

Sáng hôm sau:

- Hạnh phúc đã khơi dậy ý thức bổn phận của người đàn ông trong gia đình

- Tràng tỉnh dậy muộn ⟶ dễ chịu, êm ái, lửng lơ như người từ trong giấc mơ đi ra ⟶ ngỡ ngàng trước hạnh phúc mình đang nắm giữ

- Tràng quan sát khung cảnh đang bày ra trước mắt mình, nhận thấy cảnh tượng thay đổi mới mẻ, khác lạ, + Nhà cửa được dọn dẹp sạch sẽ hẳn

+ Không khí gia đình: mẹ và vợ chung tay dọn dẹp, vun vén nhà cửa

=> Thức dậy trong Tràng nhiều cảm xúc:

- Thấm thía cảm động

- Bỗng thấy thương yêu, gắn bó

- Vui sướng, phấn chấn

=> Nhận thức mới mẻ: nhận thấy có bổn phận phải lo lắng cho vợ con sau này

=> Hành động: Xăm xăm chạy ra sân, muốn chung tay tu sửa căn nhà

=> Muốn chung tay để nghênh đón tương lai tươi sáng đến với gia đình

- Khao khát đổi đời: Quan tâm đến những chuyện ngoài xã hội: mạn Thái Nguyên, Bắc Giang không đóng thuê mà còn phá kho thóc Nhật chia cho người đói

⟹ Nghĩ ngợi ⟶ Nhớ lại ⟶ Ân hận, tiếc rẻ

- Hình ảnh đám người đói và lá cờ đỏ bay phấp phới lẩn khuất, ẩn hiện trong trí óc Tràng Hình ảnh lá cờ chính là tín hiệu cho tương lai tươi sáng ⟶ Người đọc tin tưởng Tràng sẽ đi theo Việt minh, theo cách mạng

2.3 Liên hệ với khát khao được sống lương thiện của nhân vật Chí Phèo

* Giới thiệu tác giả, tác phẩm Chí Phèo

- Nam Cao là cây bút xuất sắc của văn học Việt Nam hiện đại Đề tài trong những sáng tác của ông là người nông dân và người trí thức nghèo Những sáng tác của ông không chỉ tuân thủ nghiêm ngặt bút pháp của chủ nghĩa hiện thực mà còn thấm đượm tinh thần nhân đạo

- Chí Phèo là một trong những kiệt tác của Nam Cao Truyện ngắn này nguyên có tên là Cái lò gạch cũ; khi in thành sách lần đầu (NXB Đời mới, Hà Nội, 1941) nhà xuất bản tự ý đổi tên thành Đôi lứa xứng đôi Đến khi in lại trong tập Luống cày (1946), tác giả đặt lại tên là Chí Phèo

* Giới thiệu khái quát về nhân vật Chí Phèo

* Khát vọng được làm người lương thiện

- Nguyên nhân thức tỉnh Chí: tình yêu của Thị Nở

- Biểu hiện khát vọng làm người lương thiện:

+ Bắt đầu cảm nhận cuộc sống xung quanh mình

+ Muốn có một gia đình nhỏ

+ Muốn làm hòa với mọi người

+ Khi khát vọng bị đẩy vào tuyệt vọng, Chí Phèo đã giết chết Bá Kiến – kẻ trực tiếp gây ra những khốn nạn cho đời Chí và tự kết liễu đời mình

2.4 Liên hệ, so sánh

* Giống nhau:

- Khát vọng hạnh phúc và khát vọng lương thiện đều là những khát vọng chân chính của con người

- Khát vọng của những người nông dân trong cảnh thê thảm

* Khác nhau

- Nhân vật Tràng đã có được hạnh phúc riêng của mình và đang trên con đường nhận thức và cách thức đổi đời Tương lai của nhân vật bắt đầu lóe sáng