Lập báo cáo lưu chuyển tiền tệ theo chuẩn mực kế toán công việt nam

Chuẩn mực này được soạn thào dựa trên Chuẩn mực kê toán công quốc tế số 2 "Báo cáo lưu chuyển tiền tệ" và các quy định hiện hành vê cơ chế tài chính, ngân sách của Việt Nam.. Bài viết tr

LẬP BÁO CÁO Lưu CHUYỂN TIỆN TỆ

PHAN THỊ THU HIẼN

Phiên bán Chuẩn mực kế toán cóng Việt Nam số 02 "Báo cáo lưu chuyển tiền tệ" được ban hành

lần đầu theo Quyết định số 1676/QĐ-BTC ngày 01/09/2021 của Bộ trường Bộ Tài chính, chính thức

được áp dụng từ ngày 01/09/2021 Chuẩn mực này được soạn thào dựa trên Chuẩn mực kê toán

công quốc tế số 2 "Báo cáo lưu chuyển tiền tệ" và các quy định hiện hành vê cơ chế tài chính, ngân

sách của Việt Nam Bài viết trao đổi về những vấn đề liên quan đến lập Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

theo Chuẩn mực kế toán công Việt Nam và một số vấn để mà các đơn vị công cần lưu ý trong quá

thực hiện Chuẩn mực này.

Từ khóa: Chuẩn mực ké toán công, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, báo cáo tài chính.

STATEMENT OF CASH FLOWS PREPARATION ACCORDING

TO VIETNAMESE PUBLIC SECTOR ACCOUNTING STANDARDS

Phan Thi Thu Hien

Vietnam Public Accounting Standard Ver 02

"Statement of cash flows" was first issued under

Decision No 1676/QD-BTC dated September 1st ,

2021 of the Minister of Finance, officially effective

from September 1 st, 2021 This Standard is prepared

based on the International Public Accounting

Standard No 2 "S tatement ofCash Flows" and the

current regulations on the financial and budgetary

mechanism of V

issues related to the preparation of the Statement

of Cash Flows in accordance with Vietnamese

Public Accounting Standards and some issues

that public entities need to pay attention to in the

implementation of this Standard.

Keywords: Public accounting standards, cash flow statement,

financial statement.

ietnam The article discusses

Ngày nhận bài: 9/5/2022

Ngày hoàn thiện biên tập: 20/5/2022

Ngày duyệt đăng: 25/5/2022

Ỷ nghĩa của Chuẩn mực kế toán công Việt Nam

"Báo cáo lưu chuyển tiền tệ"

Chuẩnmực Kế toán công Việt Nam số 02 (VPSAS

số 02) đượcban hành lần đầu theo Quyết định số

1676/QĐ-BTC ngày 01/09/2021của Bộ trưởng Bộ Tài

chính cùngvới 4 chuẩn mực kếtoán côngkhácgồm: Chuẩnmực kếtoán công Việt Namsố 01 Trình bày

báo cáo tài chính (BCTC); Chuẩn mực kế toán công

Việt Nam số 12 -Hàng tồn kho;Chuẩnmực kế toán

công Việt Nam số 12 - Bất độngsản, nhà xưởng và thiết bị; Chuẩn mựckế toán công Việt Nam số 31: Tài

sảnvô hình

Chuẩn mực VPSAS số 02 quy định những nội

dung phù hợp với các quy định pháp lý của Việt

Namhiện hành và cácquy định dự kiến có thê’ được

sửa đổi, bổ sung trong thờigian tới Chuẩn mựcnày

không quy định những nộidung của Chuẩn mực kế

toán công quốc tếsố 2không phùhọpvới cơ chế tài chính, ngân sách trong dài hạn của ViệtNam, việc

bô sung quy định sẽ được thực hiệncăncứtình hình thực tế theo từnggiaiđoạn phùhợp

Theo BộTài chính, mụcđích củaChuẩn mựcnày

nhằm hướng dẫn việc cung cấpthông tin về những

biến động trong quá khứliên quan đến tiền vàtương

đươngtiềncủa đơn vịbằngbáocáo lưu chuyển tiền

tệ, trong đó cácdòng tiền trong kỳ được chia thành

hoạt động thường xuyên, hoạt động đầu tư và hoạt

độngtài chính Để đạt được mục đích trên, Chuẩn mực này xác định: các khoản thu vàobằng tiền, các

khoản chira bằngtiền trong kỳbáo cáovà sốdư tiền

tại ngày lập báo cáo

Vai trò của Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

Theo Chuẩn mực kế toán công quốc tế (IPSAS) số

2 và Chuẩn mực VPSAS số 02, báo cáo lưu chuyển tiền tệkhi được sử dụng cùngvới các BCTC khác sẽ

cung cấp thôngtingiúp người sử dụng báo cáo có thê’

đánh giáđược những thay đổi của tài sảnthuần/vốn

chủ sở hữu của đon vị, cấu trúc tài chính củađonvị

(bao gồm tính thanh khoản và khảnăng thanh toán)

và khà năng của đon vị đốivớiviệc tác động đến quy

mô, thời gian của các luồng tiềnnhằmđáp ứng các

yêucầu hoạt động của đonvị

Báo cáo lưu chuyên tiền tệ cũng giúp nâng cao

khả năng so sánh của báo cáo kết quả hoạt động

cùa các đon vị khác nhau vì nó loại trừ ảnhhưởng

của việcsửdụngnhững phương pháp kếtoán khác

nhau cho cùng một loại giao dịch và sự kiện (nếu

có) Báo cáolưu chuyển tiền tệ còn cung cấp thông

tinchođơn vị thựchiện tráchnhiệm giải trình về các

luồng tiền vàovàluồng tiền ratrong kỳbáo cáo Báo

cáo lưu chuyển tiền tệ cũng có thể trợ giúp người

sử dụng báo cáo hiểu được mối quan hệ giữa các

hoạt động hoặc chương trình của đơn vị và thông

tin ngânsách

Trình bày báo cáo lưu chuyển tiền tệ

Theo Chuẩn mực VPSAS số 02, thông tin về lưu

chuyển tiền tệ có thể hữu ích cho người sử dụng

BCTC của đơn vị trên các phương diện như: đánh

giá các dòng tiền; đánh giá việctuân thủ pháp luật và

quy chế tài chính, quy chếchi tiêu nội bộ (bao gồm

ngân sách được phê duyệt), quyếtđịnh về việc có

cung cấp nguồnlực hoặc tham gia các giao dịch với

đơn vị hay không Nhìn chung, người sử dụngbáo

cáo quan tâm tới cách thức đơn vị tạo ra và sửdụng

các khoảntiềnvà tương đươngtiền, bất kể bản chất

hoạt động của đơn vị, cho dù các đơn vị là đơn vị

hành chínhhay đơn vịsựnghiệp Nóicáchkhác, các

đơn vị cần tiền vì những lý do cơ bản giống nhau

cách thức tạo ra nguồn thu của cácđơn vị này khác

nhau.Các đơnvị cần tiềnđể chitrả cho cáchànghóa

dịchvụ đãtiêu dùng, chitrả cho người lao động, trả

nợvà chi trả cho các hoạt động khác Vì vậy, chuẩn

mực VPSAS 02 quy định tất cảcác đơn vị phảitrình

bày báo cáo lưu chuyển tiền tệ là một báo cáo riêng

của BCTC

Các đơn vị trong lĩnh vực công phảitrình bàycác

dòng tiền từ hoạt động thường xuyên, hoạt động đầu

tư và hoạt động tài chính theo cách thức phù hợp

nhất vóicáchoạtđộng của mình.Việc phân loại theo

hoạt động sẽ cung cấp thông tin giúp chongười sử

dụng báo cáo lưu chuyển tiền tệ đánh giáảnh hưởng

của các hoạt động này lên tìnhhình tài chính,cũng

như lượng tiên vàtươngđương tiềncủa đơnvị Các

thôngtínnày còncó giá trịđối với việcđánh giámối

quan hệ giữa cáchoạt động đó Cụ thể:

- Đôĩ vói dòng tĩên từ hoạt động thường xuyên:

Cácdòngtiềnchủ yếu từ hoạt động thường xuyên bao gồm: Tiền thu thuế, phí và tiền phạt; Tiền thu

từ bán hàng và cung cấp dịchvụ của đom vị; Tiền

thu từ các khoản việntrợ hoặc các khoảnthu chuyển

giao, kinh phí nhận từ ngânsáchcấp;Tiềnthutừ bản

quyền, phí, hoa hồng và các khoản doanh thu khác;

Chi mua hàng hóa, dịchvụ

Một SỐ giaodịch,ví dụnhư: nhượng bán bất động

sản, máy móc và thiết bị, có thê’ phát sinh lãi hoặc

lô đượctínhvào thặngdưhoặc thâm hụt trong kỳ

Luồng tiềntừcác giao dịch này được coi là luồng tiền

từ hoạt động đầu tư Tuy nhiên, tiền chi xây dựng hoặc mua sắm tài sản đê’ cho đơn vị khác thuê lại

và sau đó được đem bánlà luồng tiền từ hoạt động

thường xuyên Các khoản tiền thu từ cho thuê và bán các tài sản này cũng là luồng tiền từ hoạt động

thường xuyên

Cácđơn vị phải báo cáo lưu chuyển tiền từ hoạt

động thường xuyêntheo một trongcác phương pháp sau:Phươngpháptrực tiếp(trình bàycácluồng tiền thu vào và chi ra từ hoạt động thường xuyên của

đơn vị); hoặc Phương phápgián tiếp (thặng dư hoặc

thâm hụt được điều chỉnh cho ảnh hưởng của các

giao dịch không bằng tiền; bất kỳ khoản ghi nhận hoãn lại hoặc dồn tích của các khoản thuhoặc chi trong quá khứhoặc tương lai và các khoản doanh thu hoặcchiphí gắn liền vói hoạt động đầu tư hoặc hoạt độngtài chính)

Tuy nhiên, Chuẩn mực VPSAS số 02 khuyến khích

đơn vị báo cáo về luồng tiền từ hoạt động thường xuyên theophương pháptrực tiếpbởiphương pháp

này cung cấpthông tín hữuích trongviệc ước tính các luồng tiền tương laivà cả các thông tin mà phương pháp giántiếp không cung cấp được

- Đôĩ với dòng tiên từ hoạt động đâu tư:

Theo Chuẩn mực VPSAS số 02, việc trình bày riêng biệtcác luồng tiền từ hoạtđộng đầu tưrất quan

trọng vi các luồng tiềnnàyphản ánh luồngtiềnchira

cho cácnguồn lựcdự kiếnsẽđónggóp vào các hoạt

động trong tương lai của đơn vị.Chi có các luồng tiền được chirađê’ hìnhthành các tàisản được ghi nhận trênbáo cáo tình hình tài chínhcủađơn vị mói đủ tiêu chuẩn đê’ xếp vào hoạtđộngđầu tư

- Đôĩ vói dòng tiên từ hoạt động đâu tư tài chính:

Việc trình bày riêng biệt các dòng tiền từ hoạt

động tài chính rất quantrọng vì nó hữu ích trong

việc dự đoánkhả năng thu hồi các dòngtiền trong

tươnglai của các bênđãcấp vốn cho đơn vị Ví dụ

về các luồng tiềnchủ yếu từ hoạtđộng tài chínhgồm:

Tiềnthu từ phát hành giấy nhận nợ, các khoản vay, trái phiếu,các khoản vay có thế chấp, các khoản vay

ngắnhạnvàdài hạn khác; Tiền chi trả nợvay;Tiền

chi củabênđi thuê thanh toán đểgiảm dư nợ liên

quan đến thuêtài chính

Đơnvị phảitrình bày riêngbiệt các chỉ tiêu chủ

yếu về tổng các khoản thu vào, tổng các khoản chira

phátsinhtừ hoạtđộngđầutư và hoạtđộngtàichính,

trừcác dòngtiềnđược báo cáo trên cơ sở thuầnnhư

được đề cập tại đoạn 29 và 32 của Chuẩnmực VPSAS

số 02 Đơn vị có thểbáo cáotrên cơ sở thuầncácdòng

tiềnphát sinh từ hoạt động thường xuyên, hoạt động

đâutư hoặchoạt động tàichính gồm:Thu hộ và chỉ

hộ các đối tượng có giao dịch, ngườinộp thuế, hoặc

cácbên thụ hưởng khác;Thu tiền và chitiềnđối vói

các khoảncó vòng quay nhanh, số tiền lớn và thời

gian đáo hạn ngắn Ngoài ra,cácdòng tiền phát sinh

từ các hoạtđộngsau đây của tổ chức tài chính công

cóthê’ được báo cáotiên cơsở thuần:Cáckhoản nhận

1 'àthanh toán tiềngửi có kỳ hạn vớingàyđáohạn cố

định; Các khoản tiền gửi vào vàrút ra từcác tổ chức

I ài chínhkhác; Các khoản ứng trước, cho vay và hoàn

ứng, thu hồi nợ vay đối với khách hàng và cácđốitác

giao dịchkhác

Vlột số lưu ý

Ve'nội dung trình bày báo cáo lưu chuyên tiên tệ

Cân lưu ýrằng, một giao dịch đơn lẻcó thểliên

quan đến các luồng tiền ở nhiều hoạt động khác

nhau.Chẳng hạn, khi thanh toán khoản vay baogồm

cảgốc và lãi thì khoản tiền lãicó thể được phân loại

vào hoạt độngthường xuyên cònkhoản vay gốc được

phânloạivàohoạt độngtàichính củađơn vị

Cácdòng tiền phátsinhtừthuếthu nhập doanh

nghiệp phải đượctrình bày riêngbiệtvà phân loại

thuộchoạtđộng thường xuyêncủa đơnvị, trừkhi có

cơ sở rõ ràngđể phânloạivàohoạt động tàichính và

hoạtđộng đầutư

Các dòng tiền liên quan đến lãi vayvàcổtức hoặc

cáckhoảntương tự đơn vịđã nhận được vàđãchitrả

phải đượctrình bày riêng biệt Mỗi khoảnmục này

được phân loạithuộc hoạtđộng thường xuyên,hoạt

động đầu tư hay hoạt động tài chính mộtcách nhất

quán giữa cáckỳ báocáo Đối với tổ chức tài chính

công, lãi vay đã trả, lãivayvà cổ tứchoặc các khoản

tương tự đã nhậnthường được phân loại là luồng

tiềntừ hoạtđộng thường xuyên.Tuy nhiên, khôngcó

sự thống nhấtvề cách phân loạicác dòng tiền nàyđối

vớicác đơn vị khác Đơn vịcó thể phân loạilãi vay đã

trả,lãi vayvàcổ tóc hoặccác khoản tương tự đãnhận

làcácluồng tiền từ hoạt động thườngxuyên vì chúng

tham giavào việc xác định thặngdư hoặc thâmhụt

trong kỳ Ngoài ra, lãi vay đã trả, lãi vay và cổ tức

hoặc các khoản tương tựđãnhận cũng cóthể được

phân loại là dòng tiềntừ hoạt động tài chính hoặc hoạt động đầutư vì đó làchi phíhuy độngnguồnlực tài chínhhoặcthunhập từ khoản đầu tư

Cổ tức hoặc các khoản tương tự đã trảcó thểđược

phân loại là luồng tiền từ hoạtđộng tài chính vì đó

là chiphí huyđộng nguồn lực tài chính Ngoài ra, cổ

tứchoặccáckhoảntương tự đã trả cũngcóthê được phân loại là luồng tiền từ hoạt động thường xuyên

nhằm giúp người sử dụng báo cáo đánh giá được

khảnăng củađơn vị chi trả cáckhoảnnàytừ luồng

tiền từhoạt động thườngxuyên

Các giao dịch đầu tư và tài chínhkhôngtrực tiếp

sử dụng tiền hoặc tương đương tiên không được

trình bày tại báo cáo lưuchuyển tiềntệ Đơn vị cần trình bày về các giao dịch này tại BCTC đảm bảo

cung cấp thông tin phù họpcho người sửdụng báo cáovề cáchoạt động dầutư và tài chính đó

Đơn vịphải trìnhbày các thành phần của tiền và tương đươngtiền trênbáocáo lưu chuyểntiền tệ và

phải đối chiếu SỐ liệu trênbáo cáonàyvới cáckhoản

mụctương đương trênbáo cáo tình hình tài chính

Do các phương thức quảntrị tiền và cơ chế giaodịch

ngân hàng rấtđa dạng, để phù hợpvới Chuẩn mực

kếtoán công Việt Nam số01 "Trình bàyBCTC",đơn

vị phải trìnhbày thông tin về chính sách kếtoánđược

áp dụng đểxác định các chi tiêu chi tiếtcủa tiền và tương đương tiền của đơn vịmình

Vé thuyết minh báo cáo

Đơn vị phải thuyếtminh,cùng với giải trình của lãnh đạo đơn vị tại Thuyết minh BCTC về giá trị

khoảntiền vàtương đương tiền lớn Bởi thực tế cho

thấy, trong nhiêu trườnghợp, đơnvị nắm giữ một lượng tiền và tương đương tiền nhưng đơn vị kinh

tế không được sử dụng sốtiền này Ví dụ như các khoản tiềnvà tương đương tiền nắm giữbởi một đơn

vị chịu kiểm soát ngoại hối chặt chẽ hoặc pháp luật hạn chế khôngcho phépđơn vịkiểm soát hoặc các

đơn vị chịu kiểm soát khác trong đơn vịkinh tế sử

dụng SỐ tiền này theocáchthôngthường

Tài liệu tham khảo:

1 Quốc hội (2015), Luật Kế toán sửa đổi năm 2015;

2 Bộ Tài chính (2021), Thông tư số 1676/QĐ-BTC ngày 01/9/2021 cõng bố 5 Chuẩn mực Kế toán công Việt Nam (VPSAS) đợt 1;

3 Bộ Tài chính (2021), Chuẩn mực kế toán công Việt Nam (VPSAS) số 02 "Báo

cáo lưu chuyền tiền tệ".

Thông tin tác giả:

ThS Phan Thị Thu Hiển Trường Cao đẳng Kinh tế - Kế hoạch Đà Nắng Email: donalzinzin@gmail.com