THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ VIÊN CHỨC - TỪ THỰC TIỄN TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG, BỘ Y TẾ LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT

Các văn bản pháp luật về quản lý cán bộ, công chức, viên chức và công tác quản lý cán bộ, công chức, viên chức đã có nhiều đổi mới: công tác tuyển dụng được thực hiện thông qua kỳ thi, t

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

HOÀNG NGỌC ÁNH

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ VIÊN CHỨC - TỪ THỰC TIỄN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG, BỘ Y TẾ

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

HÀ NỘI, NĂM 2021

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

HOÀNG NGỌC ÁNH

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ VIÊN CHỨC - TỪ THỰC TIỄN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG, BỘ Y TẾ

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

Mã số: 8 38 01 02

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS NGUYỄN THỊ THU HƯƠNG

HÀ NỘI, NĂM 2021

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của tôi; các thông tin, số liệu đảm bảo trung thực, có nguồn gốc rõ ràng, chưa được công

bố trong bất cứ công trình khoa học khác

Tác giả

Hoàng Ngọc Ánh

LỜI CẢM ƠN

Luận văn Thạc sĩ được hoàn thành bằng sự nỗ lực và nghiêm túc của tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu khoa học Để hoàn thành được đề tài luận văn này, tôi đã nhận được sự quan tâm hướng dẫn, giúp đỡ của nhiều cá nhân, tập thể trong và ngoài trường

Trước hết, tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn tới các thầy, cô giáo tại Học viện Hành chính Quốc gia đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong thời gian học tập và nghiên cứu để hoàn thành chương trình đào tạo thạc sĩ

Tôi xin dành tình cảm và sự biết ơn đến ba mẹ, các anh, chị, em của tôi

đã động viên, hỗ trợ, tạo điều kiện cao nhất cho tôi trong cuộc sống, học tập

và nghiên cứu để có kết quả này

Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu Trường Đại học Y tế công cộng, Bộ Y tế đã hỗ trợ, tạo điều kiện, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập

và nghiên cứu

Tôi xin trân trọng cảm ơn Cô giáo hướng dẫn khoa học là Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hương, công tác tại Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội đã luôn dành thời gian, tâm huyết, nhiệt tình chỉ bảo và định hướng cho tôi ngay

từ những ngày đầu trong quá trình nghiên cứu, tìm tài liệu và viết Luận văn

Xin trân trọng cảm ơn./

Tác giả

Hoàng Ngọc Ánh

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ VIÊN CHỨC 7

1.1 Viên chức 7

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm viên chức 7

1.1.2 Phân loại viên chức 11

1.2 Pháp luật về viên chức 13

1.2.1 Khái niệm pháp luật về viên chức 13

1.2.2 Đặc điểm của pháp luật về viên chức 16

1.3 Thực hiện pháp luật về viên chức 18

1.3.1 Khái niệm, đặc điểm, các hình thức thực hiện pháp luật về viên chức 18

1.3.2 Nội dung thực hiện pháp luật về viên chức 20

1.4 Các yếu tố tác động đến việc thực hiện hiện pháp luật về viên chức 38

1.4.1 Chất lượng của hệ thống pháp luật về viên chức 38

1.4.2 Phương thức và cơ chế thực hiện pháp luật 40

1.4.3 Vai trò, trách nhiệm của các chủ thể thực hiện pháp luật về viên chức 41

1.4.4 Trình độ, năng lực, ý thức pháp luật, văn hóa pháp lý của viên chức 44

1.4.5 Các điều kiện và môi trường thực hiện pháp luật 44

Tiểu kết chương 1 47

Chương 2 THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ VIÊN CHỨC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG, BỘ Y TẾ 48

2.1 Giới thiệu về Trường Đại học Y tế công cộng, Bộ Y tế 48

2.1.1 Sự hình thành và phát triển 48

2.1.2 Những đặc điểm chính của Trường 49

2.1.3 Chức năng, nhiệm vụ của Trường Đại học Y tế công cộng 50

2.1.4 Tổ chức bộ máy và đội ngũ viên chức 52

2.1.5 Các hoạt động của Trường 54

2.2 Phân tích thực trạng thực hiện pháp luật về viên chức tại Trường Đại học Y tế công cộng 59

2.2.1 Thực hiện quy định về tuyển dụng viên chức 59

2.2.2 Thực hiện quy định về sử dụng, luân chuyển, biệt phái viên chức 63

2.2.3 Thực hiện quy định về đào tạo, bồi dưỡng viên chức 63

2.2.4 Thực hiện quy định về đánh giá, khen thưởng, kỷ luật viên chức 67

2.2.5 Thực hiện quy định về đãi ngộ viên chức 69

2.2.6 Thực hiện quy định về quyền và nghĩa vụ của viên chức 70

2.3 Nhận xét về thực hiện pháp luật về viên chức tại Trường Đại học Y tế công cộng 73

2.3.1 Kết quả đạt được và nguyên nhân 73

2.3.2 Hạn chế, bất cập và nguyên nhân 73

Tiểu kết chương 2 75

Chương 3 ĐỊNH HƯỚNG, GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ VIÊN CHỨC - TỪ THỰC TIỄN TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG 76

3.1 Định hướng bảo đảm thực hiện pháp luật về viên chức - từ thực tiễn Trường Đại học Y tế công cộng 76

3.1.1 Bảo đảm đồng bộ giữa thực hiện pháp luật về viên chức với đổi mới cơ chế quản lý đơn vị sự nghiệp công lập 76

3.1.2 Bảo đảm tính chủ động, tự chịu trách nhiệm của đơn vị sự nghiệp công lập trong thực hiện pháp luật về quản lý viên chức 77

3.1.3 Bảo đảm công khai, minh bạch trong quá trình thực hiện pháp luật về viên chức 79

3.2 Giải pháp bảo đảm pháp luật về viên chức - từ thực tiễn Trường Đại học

Y tế công cộng 80

3.2.1 Giải pháp chung 81

3.2.2 Giải pháp riêng cho Trường Đại học Y tế công cộng 89

Tiểu kết chương 3 92

KẾT LUẬN LUẬN VĂN 93

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 95

DANH MỤC BẢNG BIỂU

1 Bảng 2.1 Số lượng viên chức của Trường Đại học Y tế công cộng 54

3 Bảng 2.3 Số lượng viên chức của Trường Đại học Y tế công cộng đang được cử đi đào tạo 65

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

1

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài luận văn

Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã và đang từng bước đổi mới, hoàn thiện, nhằm đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của thời kỳ phát triển và hội nhập quốc tế Đặc biệt là sau những thành tựu đạt được của hơn 30 năm công cuộc đổi mới toàn diện đất nước do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo

và khởi xướng; Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII (2016 - 2021), hoạt động của Quốc hội, Chính phủ khóa XIV (2016 - 2021)

Quốc Hội đã thông qua nhiều văn bản luật điều chỉnh về cán bộ, công chức, viên chức, trong đó có Luật Cán bộ, công chức số 22/2008/QH12 (ngày 13/11/2008), Luật Viên chức số 58/2010/QH12 (ngày 15/11/2010) Đảng, Chính phủ, các bộ, ngành đã ban hành nhiều văn bản quy định về công tác quản lý cán bộ, công chức, viên chức, đảng viên Các cấp, các ngành đã tổ chức quán triệt và thực hiện nghiêm túc các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn về quản lý cán bộ, công chức, viên chức và đảng viên

Có khoảng gần 250 nghìn công chức và gần 1,8 triệu viên chức hưởng lương từ đơn vị sự nghiệp, đội ngũ này có vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình Nhà nước thực hiện nhiệm vụ quản lý mọi mặt của đời sống kinh tế - chính trị - văn hóa - xã hội Hơn nữa, đất nước ta đang trong thời kỳ thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, yêu cầu xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đòi hỏi công tác quản lý phải được quan tâm một cách đúng mực Một quốc gia muốn có đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức mạnh, chuyên nghiệp thì không thể thiếu công tác quản lý khoa học, hiện đại và thống nhất Đặc biệt là công tác quản lý, thực hiện pháp luật của đội ngũ viên chức làm việc trong các đơn vị sự nghiệp công lập Do đó, cần thiết phải có sự nghiên cứu về công tác thực hiện pháp luật về viên chức trong việc

2

đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và hội nhập quốc tế

Các văn bản pháp luật về quản lý cán bộ, công chức, viên chức và công tác quản lý cán bộ, công chức, viên chức đã có nhiều đổi mới: công tác tuyển dụng được thực hiện thông qua kỳ thi, theo nguyên tắc cạnh tranh, khách quan, công khai; thi nâng ngạch; thi tuyển lãnh đạo; công tác đánh giá công chức, viên chức dựa trên kết quả công việc và gắn với thẩm quyền, trách nhiệm của người đứng đầu; thực hiện chế độ khen thưởng, kỷ luật và các quy định khác về quy trình trong công tác tổ chức cán bộ, đào tạo, bồi dưỡng công chức, viên chức được coi trọng Qua đó, chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đã từng bước được nâng cao, có phẩm chất đạo đức, trình độ, năng lực đáp ứng yêu cầu phát triển, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, hội nhập quốc tế và xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa

Với vị trí, vai trò, tầm quan trọng của viên chức, pháp luật Việt Nam đã từng bước tách đội ngũ viên chức ra khỏi đối tượng là cán bộ, công chức, xây dựng một Luật riêng - Luật Viên chức năm 2010 điều chỉnh lực lượng lao động này Điều đó không chỉ có ý nghĩa về mặt hoàn thiện hệ thống pháp luật thực định, mà quan trọng hơn, bởi đó là hành lang pháp lý phân định rõ hoạt động nghề nghiệp của viên chức so với hoạt động công vụ của cán bộ, công chức, đẩy mạnh việc thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các đơn

vị sự nghiệp công lập trong điều kiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế

Trường Đại học Y tế công cộng được thành lập trong giai đoạn chuyển tiếp pháp luật về quản lý viên chức từ Pháp lệnh cán bộ công chức sang Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức

Vì lý do nêu trên, tác giả đã chọn đề tài: “Thực hiện pháp luật về viên

chức - Từ thực tiễn Trường Đại học Y tế công cộng, Bộ Y tế” làm đề tài

nghiên cứu của luận văn thạc sĩ

3

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Với tầm quan trọng của mình, nên cán bộ, công chức, viên chức và công tác thực hiện pháp luật về đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức là đề tài luôn nhận được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu, nhà quản lý và là

đề tài được tổ chức nhiều tại các hội nghị, hội thảo khoa học trong nước và quốc tế Các tạp chí chuyên ngành cũng có nhiều bài viết trao đổi về đề tài này Tuy nhiên, về đối tượng là viên chức các công trình nghiên cứu, bài viết chỉ tập trung nghiên cứu về số lượng; chất lượng; hoạt động chuyên môn; những bất hợp lý trong việc thực hiện pháp luật về viên chức; các biện pháp nâng cao chất lượng đội ngũ viên chức Có thể kể ra các bài viết, công trình nghiên cứu như:

- Nội dung cần có của Luật Viên chức qua bài viết: Sự điều chỉnh của

pháp luật về viên chức - Tạp chí Tổ chức Nhà nước, số 1/2009, GS.TS Phạm

Hồng Thái;

- Bàn luận một số nội dung về khái niệm viên chức, điều kiện, quy trình tuyển dụng viên chức, quyền và nghĩa vụ, đạo đức, văn hoá giao tiếp, những

việc không được làm đối với viên chức: Một số suy nghĩ về việc xây dựng

Luật Viên chức - Tạp chí Tổ chức Nhà nước, số 7/2009, Vũ Khoan - Nguyên

Phó Thủ tướng Chính phủ;

- Yêu cầu đổi mới cơ chế quản lý đội ngũ viên chức hiện nay, quan

điểm và phương hướng đổi mới cơ chế quản lý viên chức: Tiếp tục đổi mới cơ

chế quản lý viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập - Tạp chí Tổ chức

Nhà nước, số 5/2010, Trần Anh Tuấn;

- Các giải pháp thực hiện Luật Viên chức để nâng cao chất lượng phục

vụ của đơn vị sự nghiệp: Thực hiện tốt Luật Viên chức để tiếp tục đổi mới cơ

chế quản lý và nâng cao chất lượng phục vụ của khu vực sự nghiệp công lập –

Tạp chí Tổ chức Nhà nước, số 1/2009, Trần Văn Tuấn;

4

- Sự điều chỉnh của pháp luật đối với các đối tượng làm việc trong trường đại học công lập ở Việt Nam hiện nay và một số hạn chế của pháp luật về giảng

viên trong trường đại học công lập: Sự điều chỉnh của pháp luật về viên chức

trong trường đại học - Tạp chí điện thử Tổ chức Nhà nước, ngày đăng

13/8/2021, Nguyễn Thị Thu Hương;

- Luận án Tiến sĩ Luật học: Thực hiện pháp luật về viên chức trong

trường Đại học ở Việt Nam, 2016, Nguyễn Thị Thu Hương;

- Các giải pháp cần thực hiện và đưa ra các nhiệm vụ cụ thể trong hoạt

động đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức ở Việt Nam: Nâng cao

chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức ở Việt Nam”,

Tạp chí Quản lý nhà nước (2020)

- Những vấn đề cần quan tâm trong công tác tuyển dụng, sử dụng và

quản lý viên chức tại các trường đại học công lập: Đổi mới tuyển dụng, sử dụng

và quản lý viên chức: nhìn từ các trường đại học công lập, Tạp chí Quản lý

nhà nước (2020)

Với mong muốn nghiên cứu sâu về những vấn đề liên quan tới thực hiện pháp luật về viên chức tại Trường Đại học Y tế công cộng, nhất là trong

giai đoạn “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, nâng cao chất

lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” và yêu cầu tự chủ các trường Đại học trong giai đoạn hiện nay Hi vọng

luận văn này sẽ có những đóng góp nhất định trong việc nghiên cứu về pháp luật quản lý viên chức

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích

Luận văn tập trung nghiên cứu và đưa ra các quan điểm, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của việc thực hiện pháp luật về viên chức từ

5

thực tiễn Trường Đại học Y tế công cộng, Bộ Y tế

3.2 Nhiệm vụ

Mục tiêu cụ thể

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về viên chức và thực hiện pháp luật về viên chức

- Phân tích trạng thực hiện pháp luật về viên chức ở Trường Đại học Y

tế công cộng, Bộ Y tế

- Đề xuất các giải pháp góp phần tăng cường công tác thực hiện pháp luật về viên chức từ thực tiễn Trường Đại học Y tế công cộng, Bộ Y tế

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

- Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là lý luận và thực tiễn của thực hiện pháp luật về viên chức

- Phạm vi nghiên cứu:

+ Phạm vi nghiên cứu về nội dung: luận văn tập trung nghiên cứu việc

áp dụng và triển khai thực hiện pháp luật về viên chức từ thực tiễn Trường Đại học Y tế công cộng từ đó đưa ra những giải pháp để thực hiện

+ Phạm vi nghiên cứu về không gian: viên chức trong trường đại học, cụ

thể là thực tiễn tại Trường Đại học Y tế công cộng

+ Phạm vi nghiên cứu về thời gian: nghiên cứu trong khoản thời gian từ

năm 2010 khi Luật viên chức được ban hành cho đến nay

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

- Trong luận văn, tác giả sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về pháp luật, thực hiện pháp luật

- Chương 1 của luận văn tác giả sử dụng phương pháp liệt kê để trích dẫn những nội dung liên quan đến đề tài nghiên cứu, xây dựng cơ sở lý thuyết vững chắc để triển khai đề tài; Chương 2 và Chương 3, tác giả sử dụng

6

phương pháp phân tích, tổng hợp trong việc nghiên cứu việc thực hiện pháp luật về viên chức, công tác quản lý viên chức của các đơn vị sự nghiệp công lập và tác động của cơ chế, pháp luật tới thực tiễn

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Luận văn có những đóng góp sau:

- Ý nghĩa về lý luận: Luận văn đã góp phần bổ sung và phát triển lý luận về thực hiện pháp luật về viên chức;

- Ý nghĩa thực tiễn: Luận văn là cơ sở để điều chỉnh thực tiễn thực hiện pháp luật về viên chức tại Trường Đại học Y tế công cộng nói riêng và các trường đại học công lập ở Việt Nam nói chung

7 Kết cấu của luận văn

Luận văn “Thực hiện pháp luật về viên chức - Từ thực tiễn Trường Đại học Y tế công cộng, Bộ Y tế”, ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn gồm có 03 chương:

Chương 1 Những vấn đề lý luận của thực hiện pháp luật về viên chức Chương 2 Thực hiện pháp luật về viên chức tại Trường Đại học Y tế công cộng, Bộ Y tế

Chương 3 Định hướng, giải pháp bảo đảm việc thực hiện pháp luật về viên chức - Từ thực tiễn Trường Đại học Y tế công cộng, Bộ Y tế