Nghiên cứu đánh giá hiện trạng và đề xuất biện pháp quản lí đối với chất thải chứa PCBs điển hình trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh

NHIỆM VỤ VÀ NỘI DUNG: Đánh giá hiện trạng phát thải, sử dụng và tồn lưu về các tiêu chí như tên, số lượng, vị trí phân bố… của dầu chứa PCBs, thiết bị chứa PCBs, chất thải chứa PCBs trê

BỘ CÔNG THƯƠNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

NGUYỄN VĂN MƯỜI

NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ

ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỐI VỚI CHẤT THẢI CHỨA PCBs ĐIỂN HÌNH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành: QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG

Mã số: 60.85.01.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, NĂM 2016

Công trình được hoàn thành tại Trường Đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN XUÂN TRƯỜNG Cán bộ phản biện 1: PGS.TS Lê Văn Tán

Cán bộ phản biện 2: PGS.TS Tôn Thất Lãng

Hội đồng chấm Luận văn thạc sĩ Trường Đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh ngày … tháng … năm 2016 Thành phần hội đồng đánh giá luận văn thạc sĩ gồm: 1 PGS.TS Mai Tuấn Anh

2 PGS.TS Lê Văn Tán

3 PGS.TS Tôn Thất Lãng

4 TS Lê Tự Thành

5 TS Nguyễn Ngọc Vinh

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ cấp trường tại Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, vào ngày 14 tháng 10 năm

2016

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG Q VIỆN TRƯỞNG

NHIỆM VỤ CỦA LUẬN VĂN THẠC SĨ

Họ và tên học viên: NGUYỄN VĂN MƯỜI MSHV: 12059641

Ngày, tháng, năm sinh: 20/06/1983 Nơi sinh: tỉnh Bình Định

Chuyên ngành: Quản lý Tài nguyên và Môi trường Mã số : 60.85.01.01

I TÊN ĐỀ TÀI:

“Nghiên cứu đánh giá hiện trạng và đề xuất biện pháp quản lý đối với chất thải chứa

PCBs điển hình trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh”

NHIỆM VỤ VÀ NỘI DUNG:

Đánh giá hiện trạng phát thải, sử dụng và tồn lưu về các tiêu chí như tên, số

lượng, vị trí phân bố… của dầu chứa PCBs, thiết bị chứa PCBs, chất thải chứa

PCBs trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

Xây dựng được bộ yêu cầu và hướng dẫn chi tiết, rõ ràng, cụ thể và mang tính

khả thi áp dụng cho các chủ nguồn thải, chủ sở hữu, đơn vị hành nghề CNTH, cơ

quan quản lý nhà nước trong các vấn đề về: đăng ý, dán nhãn và đ ng g i, lưu giữ

(tạm thời tại chỗ và lâu dài tập trung , hai báo và báo cáo định kỳ, vận chuyển, xử

lý tiêu hủy đối với dầu chứa PCBs, thiết bị chứa PCBs, chất thải chứa PCBs

Đề xuất giải pháp thích hợp để áp dụng các yêu cầu và hướng dẫn đ với chủ

nguồn thải, chủ sở hữu, đơn vị hành nghề CNTH, cơ quan quản lý nhà nước

II NGÀY GIAO NHIỆM VỤ: Thực hiện theo Quyết định số 1757/QĐ-ĐHCN

ngày 28 tháng 10 năm 2013 của Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí

Minh về việc giao nhiệm vụ hướng dẫn luận văn thạc sĩ

III NGÀY HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ: Ngày … tháng … năm ……

IV GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: TS NGUYỄN XUÂN TRƯỜNG

Tp HCM, ngày … tháng … năm 2016

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN

TS NGUYỄN XUÂN TRƯỜNG

CHỦ NHIỆM BỘ MÔN ĐÀO TẠO

VÕ ĐÌNH LONG

Q VIỆN TRƯỞNG

Học viên xin gửi lời cảm ơn đến tất cả các Thầy, Cô giáo làm việc tại Viện Khoa học Công nghệ và Quản lý Môi trường - Trường Đại học Công nghiệp Tp.HCM Trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu tại trường, các Thầy, Cô đã tận tình giảng dạy, truyền đạt những kiến thức chuyên ngành quý báu giúp học viên hoàn thành chương trình đào tạo và Luận văn thạc sĩ

Xin chân thành cảm ơn tập thể các anh chị nhân viên các Sở, Ban ngành của thành phố Hồ Chí Minh, Công ty CP Môi Trường Việt Úc đã nhiệt tình giúp đỡ, hỗ trợ học viên trong hảo sát và thu thập số liệu

Học viên xin thể hiện lòng biết ơn đến cha mẹ, anh em trong gia đình đã động viên, giúp đỡ học viên hoàn thành luận văn; cảm ơn các anh chị, các bạn lớp cao học Quản lý Tài nguyên và Môi Trường CHMT2A đã giúp đỡ, đồng hành cùng học viên trong suốt quá trình thực hiện luận văn

Học viên thực hiện

Nguyễn Văn Mười

Minh” được thực hiện nhằm xây dựng 1 bộ quy định, yêu cầu, hướng dẫn cụ thể về

cách quản lý đối với chất thải PCBs Bắng các phương pháp nghiên cứu khoa học như: điều tra đánh giá, so sánh, phân tích kết quả, thống kê số liệu… tác giả đã đưa

ra được 4 kết quả như bốn bước nhằm tạo dựng cơ sở khoa học cho việc xây dựng

bộ hướng dẫn cũng như việc đề xuất quản lý

Qua quá trình thu thập, đánh giá luận văn đã cho thấy cái nhìn tổng quát tồn trữ, hiện trạng sử dụng và quản lý các thiết bị và chất thải có chứa PCBs trên địa bàn Tp Hồ Chí Minh Kèm theo đánh giá và tham khảo đưa ra các nhận xét về quy định quản lý hiện hành luận văn đã cung cấp những hướng dẫn cụ thể, r ràng về đăng ký, dán nhãn, đóng gói, lưu trữ, khai báo, vận chuyển và tiêu h y dầu chứa PCBs, thiết bị chứa PCBs nhằm hướng tới việc quản lý và thải b an toàn PCBs trước năm 0 như đã đề ra trong Kế hoạch Quốc gia thực hiện Công ước tockholm về các chất ô nhi m hữu cơ khó phân h y chấm dứt việc sử dụng các chất có PCBs trong công cụ và máy móc trước năm 0 0 và loại b an toàn PCBs trước năm 0 Tác giả cũng áp dụng thí điểm đối với công ty thí nghiệm điện lực

để đánh giá và đề xuất đối với việc phân loại, đánh giá và đề xuất quản lý đối với đơn vị thí điểm

Từ khóa: Đánh giá hiện trạng, đề xuất biện pháp quản lý, chất thải, PCBs, Thành phố Hồ Chí Minh

Through the process of gathering, evaluation showed dissertation an overview

of storage, the current use and management of equipment and waste containing PCBs in the locality City Ho Chi Minh Accompanying assessment and reference made comments on the current regulations governing the thesis has provided specific instructions, clear the registration, labeling, packaging, storage, reporting, shipping and destruction of oil containing PCBs and equipment containing PCBs towards the management and disposal of PCBs before 2028 as outlined in the National Plan implementing the Stockholm Convention on persistent organic pollutants decomposition terminate the use of substances PCBs tools and machinery

in 2020 and safe disposal of PCBS before 2028 the author also applied for a pilot experiment for electricity companies to assess and propose to with the classification, assessment and management proposals for pilot units

Key words: Assessment, proposed management plans, wastes, PCBs, Ho Chi Minh city

v

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan ết quả đạt được trong luận văn “Nghiên cứu đánh giá hiện

trạng và đề xuất biện pháp quản lý đối với chất thải chứa PCBs điển hình trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh” là sản phẩm nghiên cứu, tìm hiểu của riêng cá nhân

tôi Trong toàn bộ nội dung của luận văn, những điều được trình bày hoặc là của cá nhân tôi hoặc là được tổng hợp từ nhiều nguồn tài liệu Các số liệu, tài liệu trích dẫn được chú thích nguồn rõ ràng, đáng tin cậy và ết quả trình bày trong luận văn là trung thực

Học viên thực hiện

Nguyễn Văn Mười

vi MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN II TÓM TẮT III ABSTRACT IV LỜI CAM ĐOAN V MỤC LỤC VI DANH SÁCH BẢNG IX DANH SÁCH HÌNH X DANH SÁCH TỪ VIẾT TẮT XI CHƯƠNG MỞ ĐẦU 1

1 ĐẶT VẤN ĐỀ 1

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 2

2.1 Mục tiêu chung 2

2.2 Mục tiêu cụ thể 2

3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 3

3.1 Đối tượng nghiên cứu 3

3.2 Phạm vi nghiên cứu 3

4 Ý NGHĨA KHOA HọC VÀ THựC TIểN CủA ĐỀ TÀI 3

4.1 Ý nghĩa hoa học 3

4.2 Ý nghĩa thực tiễn và inh tế - xã hội 3

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

1.1 TổNG QUAN TÀI LIệU Về PCBS 4

1.1.1 Khái niệm về PCBs 4

1.1.2 Tính chất của PCBs 5

1.1.3 Hợp chất PCBs trong môi trường 7

1.1.4 Nguy cơ phơi nhiễm PCBs và và ảnh hưởng của PCBs tới sức khỏe con người 7 1.2 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC 8

1.2.1 Các nghiên cứu trên thế giới 8

1.2.2 Các nghiên cứu trong nước 13

vii 1.3 TổNG QUAN ĐIềU KIệN Tự NHIÊN KINH Tế XÃ HộI ĐịA BÀN NGHIÊN CứU 16

1.3.1 Vị trí địa lý 16

1.3.2 Dân số 17

1.3.3 Kinh tế 17

1.3.4 Y tế 18

CHƯƠNG 2 NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 19

2.1 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 19

2.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 20

2.2.1 Phương pháp luận 20

ĐIềU TRA Số LƯợNG THIếT Bị DầU CHứA NHIểM PCB, TÌNH HÌNH PHÂN LOạI, PHÂN Bố CÁC THIếT Bị, DầU CHứA TRÊN ĐịA BÀN NGHIÊN CứU 20

2.2.1 Phương pháp điều tra, thu thập thông tin tài liệu c liên quan 20

2.2.2 Phương pháp ế thừa 21

2.2.3 Phương pháp phân tích, so sánh 21

2.2.4 Phương pháp quan sát và điều tra thực địa 21

2.2.5 Phương pháp phỏng vấn 22

2.2.6 Phương pháp chuyên gia 22

2.2.7 Phương pháp phân tích, đánh giá 22

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 23

3.1 ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG PHÁT SINH, TỒN TRỮ, SỬ DỤNG VÀ QUẢN LÝ ĐỐI PCBS TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 23

3.1.1 Nguyên tắc đánh giá các thiết bị điện nhiễm PCBs 23

3.1.2 Kết quả đánh giá các thiết bị điện và dầu cách điện c PCBs tại Tp.HCM 25

3.1.3 Đánh giá thực trạng quản lý PCBs tại thành phố Hồ Chí Minh 27

3.2 KẾT QUả RÀ SOÁT, PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ CÁC QUY ĐỊNH DốI VớI PCBS C A VIỆT NAM 29

3.2.1 Các quy định về đăng ý, hai báo và báo cáo định kỳ 29

3.2.2 Các quy định về đ ng g i, dán nhãn 30

3.2.3 Các quy định liên quan tới lưu trữ 31

viii 3.2.4 Các quy định liên quan tới vận chuyển 32

3.2.5 Các quy định liên quan tới xử lý/tiêu hủy 33

3.3 KẾT QUẢ XÂY DỰNG CÁC YÊU CẦU, HUỚNG DẪN QUẢN LÝ PCBs TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 33

3.3.1 Kết quả hướng dẩn phân loại các thiết bị, sản phẩm và chất thải chứa PCBs 33

3.3.2 Kết quả xây dựng hướng dẫn về đăng ý và hai báo thiết bị, sản phẩm và chất thải chứa PCBs 35

3.3.3 Hướng dẫn đ ng g i các đối tượng chứa PCBs 36

3.3.4 Hướng dẫn nhãn với thùng chứa, thiết bị máy m c liên quan đến PCBs 39

3.3.4 Kết quả xây dựng hướng dẫn lưu trữ dầu, thiết bị và chất thải chứa PCBs 40

3.3.5 Hướng dẫn về vận chuyển dầu, thiết bị, và chất thải chứa PCBs 43

3.3.6 Hướng dẫn về an toàn trong thao tác với dầu, thiết bị và chất thải chứa PCBs 44

3.3.7 Biện pháp ứng ph hẩn cấp với các sự cố khẩn cấp 45

3.4 ÁP DỤNG THÍ ĐIỂM TẠI CÔNG TY THÍ NGHIỆM ĐIỆN LỰC-TỔNG CÔNG TY ĐIỆN LỰC TP.Hồ CHÍ MINH 49

3.4.1 Hiện trạng 49

3.4.2 Đánh giá, đề xuất cho đơn vị thí điểm 57

CHƯƠNG IV KẾT LUẬN 59

TÀI LIỆU THAM KHẢO 61

PHỤ LỤC 65

ix DANH SÁCH BẢNG Bảng 1.1 Tổng sản phẩm GRDP năm 2016 18

Bảng 3.1 Đề xuất các ngưỡng đánh giá PCBs của Breeze and Associates 23

Bảng 3.2 Các giả định để phân loại các thiết bị/vật lịêu c PCBs, nghi ngờ c PCBs và hông PCBs 24

Bảng 3.3 Các văn bản quy định về đăng ý, hai báo và báo cáo định kỳ PCBs 29

Bảng 3.4 Các văn bản quy định về đ ng g i, dán nhản PCBs 30

Bảng 3.6 Các văn bản quy định về vận chuyển PCB 32

Bảng 3.7 Các văn bản quy định về xử lý/ tiêu hủy PCBs 33

Bảng 3.8 Phân loại và yêu cầu đối với thiết bị, dầu chứa PCBs 34

Bảng 3.9 Phân loại và yêu cầu thùng chứa đối với thiết bị, dầu chứa PCBs 36

Bảng 3.10 Phân loại và yêu cầu nhản dán đối với thiết bị, dầu chứa PCBs 39

Bảng 3.11 Các trang thiết bị, vật liệu cần thiết trang bị 41

Bảng 3.14 Phân loại thiết bị, dầu tổng công ty điện lực TP HCM 49

x DANH SÁCH HÌNH Hình 2.1 Bản đồ vị trí địa lý thành phố Hồ Chí Minh 17

Hình 3.1 Tổng hợp số máy biến áp nhiễm PCBs, dầu máy áp nghi ngờ nhiễm PCBs và hông PCBs (của EVN và non-EVN) tại TP.HCM 25

Hình 3.2 Thống ê tụ điện nghi ngờ c PCBs và hông PCBs của TP.HCM và các tỉnh hác 26

Hình 3.3 Tổng hợp số máy cắt, dầu máy cắt nghi ngờ c PCBs và hông PCBs 27

Hình 3.4 Quy trình xử lý vật tư thiết bị c chất thải nguy hại 28

Hình 3.8 Kho chứa CTNH 51

Hình 3.9 Kho chứa dầu nghi ngờ chứa PCBs 52

Hình 3.10 Kho chứa dầu, thiết bị chứa PCBs (bên ngoài 53

Hình 3.11 Kho chứa dầu, thiết bị chứa PCBs (bên trong 53

Hình 3.12 Máy biến thế chứa PCBs 54

Hình 3.13 Tủ bù chứa PCBs 55

Hình 3.14 Máy cắt (trái và tủ điện (phải) chứa PCBs 55

Hình 3.15 Phuy chứa dầu MBT nhiễm PCBs 56

Hình 3.16 Quy trình ứng ph sự cố và nội quy an toàn 57

CTNH Chất thải nguy hại

EVN Tập đoàn Điện lực Việt Nam

BTNMT Bộ Tài nguyên và Môi trường

CN DNTN Chi nhánh Doanh nghiệp tư nhân

Cty CP Công ty Cổ phần

Cty TNHH Công ty trách nhiệm hữu hạn

DNTN Doanh nghiệp tư nhân

GVHD Giảng viên hướng dẫn

HVTH Học viên thực hiện

PCBs là chất c độc tính cao, bền vững trong môi trường, tích tụ trong mô mỡ của sinh vật sống, c hả năng phát tán trên diện rộng, c những tác động tiêu cực đối với sức khỏe con người cũng như môi trường nếu hông được quản lý, xử lý một cách triệt để Tuy nhiên, tại Việt Nam n i chung và thành phố Hồ Chí Minh n i riêng hiện nay chưa c quy định riêng đối với PCBs Việc quản lý PCBs chịu sự điều chỉnh của một số quy định liên quan đến quản lý h a chất và quản lý chất thải nguy hại Đánh giá năng lực được thực hiện trong báo cáo của pha chuẩn bị của Dự án Quản lý PCBs đã xác định 27 Điều luật, Nghị định, Quyết định và Thông tư cho việc quản lý PCBs tại Việt Nam Một số trong số đ đã hết hiệu lực và hông còn được sử dụng, điển hình là Quyết định 155/1999/QĐ-TTg của Chính phủ về việc ban hành Quy chế quản lý chất thải nguy hại, Thông tư 12/2006 và Quyết định 23/2005/QĐ-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường về quản lý chất thải nguy hại Nhưng chưa c một luật lệ nào trong những luật

lệ này đòi hỏi một phương pháp tiếp cận tích hợp “vòng đời” để quản lý PCBs hoặc các

h a chất hác Theo đánh giá chính sách, điều trở ngại cố hữu trong hung chính sách hiện nay là PCBs được xử lý giống như các h a chất công nghiệp được Bộ Công thương quản lý và được quy định chủ yếu bởi các quy định quản lý h a chất liên quan, PCBs chỉ trở thành đối tượng của các quy định quản lý chất thải nguy hại sau khi dầu, thiết bị và vật liệu c PCBs được thải bỏ, trong khi PCBs là h a chất rất nguy hại, cần phải được quản lý riêng Điều này hiến quá trình quản lý PCBs đối với chủ nguồn thải, chủ sở hữu, đơn vị hành nghề CNTH hay cơ quan quản lý nhà nước còn lỏng lẻo, h iểm soát

và nhiều nguy cơ gây tác động xấu tới môi trường xung quanh

2

Do đ , thiết yếu cần phải xây dựng 1 bộ quy định, yêu cầu, hướng dẫn cụ thể về

cách quản lý đối với chất thải PCBS Vì lý do đ , đề tài “Nghiên cứu đánh giá hiện trạng và đề xuất biện pháp quản lý đối với chất thải chứa PCBs điển hình trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh” được thực hiện Đề tài này s cung cấp những hướng dẫn

cụ thể, rõ ràng về đăng ý, dán nhãn, đ ng g i, lưu trữ, hai báo, vận chuyển và tiêu hủy dầu chứa PCBs, thiết bị chứa PCBs nh m hướng tới việc quản lý và thải bỏ an toàn PCBs trước năm 2028 như đã đề ra trong Kế hoạch Quốc gia thực hiện Công ước Stoc holm về các chất ô nhiễm hữu cơ h phân hủy chấm dứt việc sử dụng các chất c PCBs trong công cụ và máy m c trước năm 2020 và loại bỏ an toàn PCBs trước năm

2028 Các hướng dẫn này chủ yếu s phục vụ cho các công ty dịch vụ, các chủ sở hữu, chủ nguồn thải, người sử dụng các thiết bị hỗ trợ, phương tiện vận chuyển, người lao động trực tiếp thực hiện việc xử lý, lưu trữ, thải bỏ PCBs nh m hướng dẫn họ đăng ý, dán nhãn và đ ng g i, lưu giữ (tạm thời tại chỗ và lâu dài tập trung , hai báo và báo cáo định kỳ, vận chuyển, xử lý tiêu hủy đối với dầu chứa PCBs, thiết bị chứa PCBs và chất thải chứa PCBs

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

2.1 Mục tiêu chung

Đề xuất biện pháp quản lý đối với chất thải chứa PCBs điển hình trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

2.2 Mục tiêu cụ thể

Đánh giá hiện trạng phát thải, sử dụng và tồn lưu về các tiêu chí như tên, số lượng,

vị trí phân bố… của dầu chứa PCBS, thiết bị chứa PCBs, chất thải chứa PCBs trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

Xây dựng được yêu cầu và hướng dẫn chi tiết, rõ ràng, cụ thể và mang tính hả thi

áp dụng cho các chủ nguồn thải, chủ sở hữu, đơn vị hành nghề CNTH, cơ quan quản lý nhà nước trong các vấn đề về: đăng ý, dán nhãn và đ ng g i, lưu giữ (tạm thời tại chỗ

và lâu dài tập trung , hai báo và báo cáo định kỳ, vận chuyển, xử lý tiêu hủy đối với dầu chứa PCBs, thiết bị chứa PCBs, chất thải chứa PCBs

Đề xuất giải pháp thích hợp để áp dụng các yêu cầu và hướng dẫn đ với chủ

nguồn thải, chủ sở hữu, đơn vị hành nghề CNTH, cơ quan quản lý nhà nước

3

3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hiện trạng phát thải, tồn lưu, sử dụng dầu chứa PCBs, thiết bị chứa PCBs, chất thải chứa PCBs; các yêu cầu, quy định, hướng dẫn liên quan tới số lượng, đăng ý, dán nhãn, đ ng g i, lưu giữ, hai báo và báo cáo định kỳ, vận chuyển, xử lý tiêu hủy đối với dầu chứa PCBs, thiết bị chứa PCBs, chất thải chứa PCBs áp dụng đối với chủ nguồn thải/ chủ sở hữu

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Không gian: tại thành phố Hồ Chí Minh

- Do thực tế tại Việt Nam n i chung và thành phố Hồ Chí Minh n i riêng, PCBs chỉ tồn tại chủ yếu trong dầu biến thế, các máy biến thế nên phạm vi nghiên cứu của đề tài chỉ giới hạn trong: dầu chứa PCBs, thiết bị chứa PCBs (chủ yếu là máy biến thế và tụ điện chứa PCBs), chất thải chứa PCBs Các thành phần hác như thiết bị điện, dung môi chứa PCBs… c thể được áp dụng các yêu cầu và hướng dẫn tương tự

4 Ý NGHĨA KHOA HọC VÀ THựC TIểN CủA ĐỀ TÀI

4.1 Ý nghĩa khoa học

Dựa trên cơ sở hiện trạng quản lý PCBs trong và ngoài nước, các quy định hiện hành, các nghiên cứu, đề tài nghiên cứu trước, đề tài cho ết quả là bộ yêu cầu, hướng dẫn mới chi tiết, rõ ràng, áp dụng cho chủ nguồn thải/ chủ sở hữu về đăng ý, dán nhãn

và đ ng g i, lưu giữ (tạm thời tại chỗ và lâu dài tập trung , hai báo và báo cáo định kỳ, vận chuyển, xử lý tiêu hủy đối với dầu chứa PCBs, thiết bị chứa PCBs, chất thải chứa PCBs

4.2 Ý nghĩa thực tiễn và kinh tế - xã hội

Kết quả nghiên cứu của đề tài c thể trực tiếp áp dụng cho chủ nguồn thải, chủ sở hữu PCBs, đơn vị hành nghề CTNH, cơ quan quản lý nhà nước về đăng ý, dán nhãn,

đ ng g i thiết bị lưu trữ và báo cáo đối với dầu chứa PCBs, thiết bị chứa PCBs và chất thải chứa PCBs

Nhờ áp dụng những hướng dẫn từ kết quả của đề tài mà c thể g p phần tăng hiệu quả quản lý, giảm chi phí cho nhà quản lý và đơn vị chủ nguồn thải, chủ sở hữu PCBs, đơn vị hành nghề CTNH đồng thời giảm rủi ro phát tán, gây ô nhiễm chất thải chứa PCBs ra môi trường

4

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.1 TổNG QUAN TÀI LIệU Về PCBs

1.1.1 Khái niệm về PCBs

Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ h phân huỷ (POP được thông qua vào ngày 22/05/2001 và c hiệu lực vào ngày 19/05/2004 Mục đích của Công ước này là bảo vệ sức khoẻ con người và môi trường khỏi 12 nh m chất POPs (tới nay là 22

nh m chất POP POP là hợp chất c đặc tính độc hại, bền vững, tích tụ trong mô mỡ của sinh vật sống, c hả năng phát tán trên diện rộng và là nguyên nhân gây ra ảnh hưởng bất lợi đến sức khoẻ con người và môi trường ở gần cũng như ở xa nguồn thải của n Tính đến ngày 01/05/2008, đã c 154 quốc gia và các vùng lãnh thổ phê chuẩn Công ước Stockholm về các nguy hiểm đối với sức khoẻ và môi trường toàn cầu do các chất POP gây ra

Một trong 22 nh m chất của POP quy định trong Công ước Stoc holm là

(Polychlorinated Bi-phenyls) Polychlorinated biphenyls hay PCBs, là nh m chất hữu

cơ c cấu trúc gồm 2 vòng benzen liên ết với nhau bỡi một liên ết cacbon đơn, trong

đ các nguyên tử hydro (từ 1 đến 10 nguyên tử được thay thế bỡi các nguyên tử clo

Do c đặc tính điện môi tốt, rất bền vững, hông cháy, chịu nhiệt và sự ăn mòn hoá học, PCBs được sử dụng như một chất điện môi phổ biến trong máy biến thế và tụ điện, chất lỏng dẫn nhiệt trong hệ thống truyền nhiệt và nước, chất làm dẻo trong PVC và cao su nhân tạo, là thành phần trong sơn, mực in, giấy hông chứa carbon, chất dính, chất bôi trơn, chất bịt ín và chất để hàn PCBs cũng được sử dụng như chất phụ gia của thuốc trừ sâu, chất chống cháy (trong vải, thảm, bọt polyurethane,… và trong dầu nhờn (trong dầu ính hiển vi, phanh, dầu cắt,… Đặc biệt hơn, PCBs được hình thành trong quá trình sản xuất của nhiều ngành công nghiệp, đôi lúc n là sản phẩm phụ hông mong muốn của nhiều ngành công nghiệp và các quá trình thiêu đốt, nguồn này cũng là một trong những nguồn sản sinh ra Dioxin

Khi phân loại PCBs theo phạm vi ứng dụng, n được phân thành ba loại sau:

PCBs trong các dụng cụ ín: Các ứng dụng của PCBs trong các dụng cụ điện ín như các loại máy biến thế, các loại acquy, tụ điện của b ng đèn huỳnh quang Trong các thiết bị điện này, dầu chứa PCBs được hàn ín, hông cho chảy hoặc rò rỉ trong quá

5

trình sản xuất, vận chuyển, bảo quản và sử dụng, thậm chí trong các sự cố như hỏa hoạn,

va chạm cơ học thì dầu PCBs cũng hông rò rỉ vì thế an toàn trong quá trình sử dụng

PCBs trong các dụng cụ nửa ín ( ín từng phần : Các loại dầu PCBs được sử dụng như các chất lỏng truyền tải nhiệt, dầu hoáng sử dụng trong các thiết bị thủy lực

và trong các loại bơm Trong tất cả các thiết bị kể trên do sử dụng như chất lỏng truyền chuyển động trong các thiết bị với các loại nhớt nên rất dễ rò rỉ trong quá trình sản xuất,

sử dụng và bảo quản

PCBs trong các dụng cụ hở: Các loại dầu hoáng chứa PCBs được sử dụng như các chất bôi trơn, các loại sơn phủ, các loại mực in Trong các loại vật liệu này, PCBs được phân tán với số lượng nhỏ và cực kỳ mịn và vì thế hết sức h hăn trọng việc xử

lý Cho đến nay, hông c công nghệ và thiết bị xử lý nào xử lý các loại vật liệu chứa PCBs này

Đối với các loại PCBs sử dụng dưới hình thức chất h a học công nghiệp, Công ước Stoc holm yêu cầu các bên tham gia loại bỏ việc sử dụng PCBs vào năm 2025 và tiêu huỷ các loại dầu, thiết bị và chất thải chứa PCBs với nồng độ cao hơn 50 ppm theo cách thân thiện với môi trường trước năm 2028

Ngày 22/7/2002, Việt Nam đã phê chuẩn Công ước Stốc hôm và trở thành quốc gia thành viên thứ 14 của Công ước, thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc chung tay g p sức cùng thế giới loại bỏ hoàn toàn các chất POPs độc hại trong môi trường tự nhiên và đời sống con người Để thực hiện Công ước, Việt Nam đã xây dựng Kế hoạch Quốc gia thực hiện Công ước Stốc hôm tại Quyết định 184/2006/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (gọi tắt là Kế hoạch 184 ban hành ngày 10/8/2006 Kế hoạch 184 đã đưa ra các hành động và giải pháp đồng bộ như: các chính sách, pháp luật, thể chế, quản

lý, công nghệ, tài chính, nâng cao nhận thức và hội nhập quốc tế, từng bước đáp ứng yêu cầu của Công ước, vì mục tiêu phát triển bền vững đất nước N m trong huôn hổ Kế hoạch Quốc gia, Việt Nam cam kết: “giảm thiểu lượng phát thải PCBs vào môi trường; loại

bỏ việc sử dụng PCBs trong các thiết bị, máy m c vào năm 2020 và tiêu huỷ an toàn PCBs vào năm 2028”

1.1.2 Tính chất của PCBs

1.1.2.1 Tính chất vật lý

Ở trạng thái nguyên chất, PCBs tồn tại ở dạng lỏng, sệt hoặc tinh thể, hông mùi, hông vị, hông màu hoặc màu vàng nhạt.Trên thị trường, các sản phẩm thương mại của