Việc côngtymục tiêucó thực sựtuân thủ quy địnhcủa pháp luật laođộng vàbảo hiểm hay không cần được kiểm tra một cách kỹ càng từ quá trình tuyển dụng, sử dụng, quản lý người lao động đến c
Trang 1NHỮNG LƯU Ý KHI THẨM ĐỊNH PHÁP LÝ TRONG
MUA BÃN SÁP NHẬP TRONG LĨNH vực
NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO THÀNH CÔNG
• PHẠM LINH CHI
TÓM TẮT:
Bài viết tập trung phân tích cáclưuý đểbênmua thực hiệnthẩmđịnh pháp lý tronglĩnh vực
lao động củacác công ty nănglượng tái tạo (hay còngọi là công ty mục tiêu trong bài viết), từ
đó có được một giaodịchmua bán doanh nghiệp tronglĩnh vực nàymột cách thành công
Từ khóa: nănglượng táitạo, laođộng, bảo hiểm,thẩm định pháp lý, M&A,giao dịch mua
bán sápnhập
1 Đặt vấn đề
Thẩm định(due diligence) làthuật ngữ đượcsử
dụngtrong bôi cảnh mô tả thực hiện việcđiều tra
hoặcđánh giá mô hìnhkinhdoanh hoặc mộtsố tài
sản nhất định vàcó thể thực hiện trên mộtsô' hoặc
toàn bộ lĩnh vực từ kế toán,pháp lý, kỹthuật, môi
trường và cácphân tích khác nhằm định giá tài sản,
các trách nhiệm hiện tại cũng như tiềm tàng của
mô hình kinh doanh Theo Sinickas (2004), định
nghĩa thẩmđịnh trong giao dịchmua bán sáp nhập
doanh nghiệp (“M&A”) là “ nơimỗi bêncố gắng
tìm hiểu tâtcả những gì có thể về bên kia để loại
bỏ hiểu lầmvà đảmbảogiá thích hợp” Việc thẩm
định pháp lý giúp bên mua và các bên tưvân của
bên muahiểu rõ công việckinh doanh của công ty
mục tiêu để định giá côngty mục tiêu, từ đó xác
định được cấu trúc giao dịch, cấc nghĩa vụ/khoản
nợ và phát hiện các nghĩa vụ/khoản nợchưa được xác định, quyền sởhữu, các điềukhoản liên quan đến hợpđồngmuabán và các chấp thuậncầnthiết
cho giao dịch Với mục đích trên, việc thẩm định
pháplý thường được thực hiện trước khi bên mua quyết định có thực hiện giao dịch không và như
một cuộc kiểm tra sức khỏe toàndiện đôì vớicông
ty mục tiêu và các dự án liên quan của công ty Trong các lĩnh vực mà bên mua thực hiện thẩm định pháp lý thì lĩnh vực lao động là mộtlĩnh vực quantrọng mà bên mua cần thẩm định kỹ lưỡng Thẩm địnhvề lao động của côngty mục tiêutrong
lĩnh vựcnăng lượng tái tạo sẽ được chú trọngkhi
việc mua doanh nghiệp diễn ra, khi công ty mục
tiêu đã bước vào giai đoạn vận hành thương mại
tức là đã hoàntất quá trình xâydựngvà đang sản
SỐ 14-Tháng Ó/2022 23
Trang 2xuất điện để bán Trong giai đoạn vận hành này,
công ty mục tiêuphảithuêmột số lượng laođộng
lớn để thực hiện các công việc điều hòa và vận
hành nhà máy điện Việc côngtymục tiêucó thực
sựtuân thủ quy địnhcủa pháp luật laođộng vàbảo
hiểm hay không cần được kiểm tra một cách kỹ
càng từ quá trình tuyển dụng, sử dụng, quản lý
người lao động đến chấm dứt hợp đồng lao động và
thực hiện cácnghĩa vụ của người sửdụnglaođộng
trong lĩnhvựcbảohiểm
2 Một số hiu ý khi thực hiện thẩm định pháp
lý trong lĩnh vực lao động trong giao dịch mua
bán doanh nghiệp năng lưựng tái tạo
Khi thực hiệnmột thẩmđịnh pháp lý, bên mua
và các bên tư vấn của bênmua sẽ nêura các vấn
đề pháp lý, các hậu quả có thể áp dụng với công
ty mục tiêu nếu vi phạm và phương thức giải
quyết vấn đề đó để đảm bảo cho giao dịch mua
bánđược thuận lợi Dưới đây là phântíchcác vấn
đề pháp lý có thể gặp phải khi thẩm định về lao
động của doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực
năng lượng tái tạo và các đề xuất giúp bên mua
giảiquyết các vấn đề này
Thứ nhất, liên quan đến hợp đồng lao động:
Bên mua cần yêu cầu công ty mục tiêu cung cấp
mẫu hợp đồng lao động (bao gồm hợp đồng lao
độngxác định thờihạn, hợpđồng lao độngkhông
xác định hạn và hợp đồng thử việc) mà công ty
mục tiêu sử dụng để ký kết với tất cả người lao
động của công ty trong trường hợp công ty mục
tiêu có nhiều người lao động (từ khoảng 20 người
lao động trở lên) hoặc tất cả hợp đồng lao động
trongtrường hợp côngty mục tiêu có ít người lao
động (từ khoảng 20 người trở xuốhg) Bên mua
phảiđánhgiáđượcmẫu hợp đồng lao động này có
đầy đủ các nộidung được liệt kê tạiĐiều21 của
Bộ luật Laođộng 2019,nhưsau: tên, địa chỉ của
người sử dụng lao độngvàhọ tên, chức danh của
ngườigiao kết hợp đồng lao động bên phía người
sử dụng lao động; họ tên, ngày tháng năm sinh,
giới tính, nơi cư trú, số thẻ căn cước công dân,
chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu của người
giao kết hợp đồng lao động bên phía người lao
động; công việc và địa điểm làm việc; thời hạn của hợp đồng lao động; mức lương theo công việc hoặc chức danh, hình thức trả lương, thời hạn trả lương, phụ cấp lương vàcác khoản bổ sung khác; chế độ nâng bậc, nâng lương; thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi; trang bị bảo hộ lao động cho người lao động; bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm ytế và bảohiểmthấtnghiệp;và đàotạo,bồi
dưỡng, nângcaotrìnhđộ,kỹ năng nghề Ngoàira,
bênmuacần kiểm tra xemhợp đồng lao động có
những điều khoản trái với pháp luậtlao động cũng
như nộiquy laođộng và thỏa ước lao động tập thể của công ty mục tiêu hay không
Theo Điều9củaNghị định số12/2022/NĐ-CP,
việc giao kếthợp đồng lao động khôngcó đầy đủ
các nội dung chủ yếu của hợp đồng lao động có
thể dẫn đến hậu quả khiến công ty mục tiêu bị
phạt tiền đến 50 triệu đồng tùy theo sốngười lao
động củacông tymục tiêu liênquanđến viphạm nêu trên
Trong trường hợp thẩm định pháp lý mà bên mua pháthiện ra được các hợp đồng lao động đã
ký thiếu bất kỳ hoặc không phù hợp bất kỳ nội dungnào theo quy định của pháp luậtthìbên mua nênyêucầu công ty mục tiêu phải kýlại hợpđồng lao động với người lao động có liênquan trước khi
thực hiện giải ngân khoản tiền thanh toángiá mua
Thứ hai, liên quan đến nội quy lao động:Theo Điều 118của Bộ luậtLaođộng, các công tycó từ
10người lao động trở lên phải xây dựng nội quy laođộng bằngvăn bản bao gồm một sốnội dung, nhưưhời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi,an toàn,
vệ sinh lao động, phòng, chống quấy rối tình dục
tại nơi làm việc; trình tự, thủ tục xử lý hành vi quấy rốì tìnhdục tạinơi làm việc; việc bảo vệ tài sản và bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, sở hữutrítuệ củangười sử dụng lao động; trường hợp được tạm thời chuyển người lao động làm việc
khác so với hợp đồng lao động; các hành vi vi
phạmkỷ luật laođộng củangườilao độngvà các
hình thứcxử lý kỷ luậtlao động; tráchnhiệmvật
Trang 3chất; và người có thẩm quyền xử lý kỷ luật lao
động Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày ban
hành nội quy lao động, người sử dụng lao động
phải nộp hồ sơđăng ký nội quy lao động cho sở
Lao động,Thương binhvàXã hộitại nơi người sử
dụng lao động đặt trụ sở chính Nộiquy lao động
bằngvăn bản có hiệulựcsau 15 ngày, kể từ ngày
Sở Lao động, Thương binh và Xã hội nhận được
hồ sơhợp lệ
Theo Điều 19.2 của Nghị định số
12/2022/NĐ-CP, việc không xây dựng nội quy lao động nếu
pháp luật yêu cầu, đăng ký nội quy lao độngvới
Sỡ Lao động, Thương binh và Xã hội hoặc sử
dụng nội quy lao động chưa có hiệulực có thê bị
người sử dụng lao độngphạt hànhchính lên tới 20
triệuđồng
Trong trườnghợp thẩmđịnh pháp lý, nếu bên
mua pháthiện ra được công ty mục tiêu khôngcó
nội quy lao độnghoặc không nộpquy định cho sở
Lao động, Thương binh và Xã hội trong trường
hợpluậtbắt buộc phải thựchiện thì bên mua nên
yêucầu công ty mục tiêu phải thực hiệnquy định
về nộiquy lao độngtrước khi thựchiện giải ngân
khoản tiền thanhtoángiá mua
Thứ ba, về giấy phép laođộng: Thông thường
các doanh nghiệp năng lượng táitạo thường thuê
các kỹ sư nước ngoàithamgia vận hànhvà quản
lý nhà máy điện hoặc tua bin điệngió Theo Điều
151.1(d)củaBộ luật Laođộng,điềukiệnđể người
laođộng nướcngoàiđượclàmviệc tại Việt Nam
là, ngoài các điều kiện khác, phải có giấy phép
lao động trừ một số trường hợp được miễn giấy
phép lao động theo Điều 154 của Bộ luật Lao
động và các nghị định hướng dẫn thi hành Thời
hạn của hợp đồnglao động đôivới người lao động
nước ngoài làm việc tại Việt Nam không được
vượt quá thờihạncủagiấyphéplaođộng
TheoĐiều 32.4 của Nghịđịnh số
12/2022/NĐ-CP, việc giao kết hợp đồng lao động với người lao
động nước ngoài trong trường hợp người lao động
nước ngoài không có giây phép lao động hoặc
không có văn bản xác nhận không thuộc diệncấp
giấy phép lao động theoquy định của pháp luật có thê khiến người sử dụng lao động bị phạt đến 120
triệu đồng
Trong trường hợp thẩm định pháp lý bên mua phát hiện ra được việc công ty mục tiêu sử dụng ngườilao động nước ngoài mà không có giấy phép lao động thì bên mua nên yêu cầu công ty mục tiêu phải có được giấy phép lao động cho những người lao động có liên quan trước khi thực hiện giải ngân khoản tiền thanhtoángiámua
Thứ tư, thựchiện chê độ bảo hiểm bắt buộc cho người lao động: Theophápluật Việt Nam hiệnnay,
chếđộ bảo hiểm cho người laođộng bao gồm: (a) Theo Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội
2014, BHXH bắt buộc áp dụng đôi với người lao động Việt Nam làm việc theo hợpđồng lao động không xác định thời hạn hoặchợp đồng lao động
có thời hạn từ 3 tháng trở lên Kê’ từ ngày 01/01/2018, BHXH bắt buộc áp dụng đôi với người nước ngoàilàm việctại ViệtNam theo giấy phép lao động và người lao động Việt Nam làm việc theo hợp đồng lao độngcó thời hạn từđủ 1 tháng đến dưới 3 tháng, trừ chế độ hưu trí và tử tuấtsẽ đượcáp dụng đốivới người lao động nước ngoài kểtừngày01/01/2022
(b) Theo Điều 12.1 của Luật Bảo hiểm y tế
2008, bảo hiểm y tế bắt buộc áp dụng đốì với người lao động Việt Nam và người nước ngoài
làm việc theohợpđồng lao động không xác định thời hạn hoặchợp đồng lao động có thời hạn lừ 3
thángtrởlên
(c) Theo Điều43 của Luật Việclàm2013, bảo
hiểmthát nghiệp bắt buộc áp dụngđô’i với người lao động Việt Nam làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thờihạn, hợp đồng laođộng xác định thờihạn vàhợp đồng laođộng theo mùa
vụtừ3 tháng trở lên
Theo Điều 39.6 và 39.10 của Nghị định số 12/2022/NĐ-CP, nếu không thực hiện đúng quy địnhvề việcđóng BHXH bắt buộchoặc bảohiểm
thất nghiệpcho người laođộngđầy đủthì ngườisử
dụng lao động có thể:
SỐ 14 - Tháng Ó/2022 25
Trang 4(i) bị phạt hành chính từ 18% đến 20% trên
tổng số tiền phải đóng BHXH bắt buộc và/hoặc
bảohiểm thấĩ nghiệp tại thời điểmlậpbiên bản vi
phạm hành chính nhưng tối đa không quá 150
triệu đồng;
(ii) nghĩa vụ khắc phục là đóng đủ số tiền
BHXHbắt buộc, bảo hiểm thấtnghiệp phải đóng
cho cơ quan BHXH;
(iii) bị đóng tiền lãi bằng 2 lần mức lãi suất
đầu tư quỹ BHXHbình quân của năm trước liền
kề tính trên số tiền, thời gian chậm đóng, không
đóng, trôn đóng, chiếm dụng tiền đóng Việc
không đóng bảo hiểmytế có thể khiếnngười sử
dụng lao động bị phạt hành chính đến 80 triệu
đồngvà buộc nộp số lợi bất hợp pháp cóđược vào
tài khoản thu củaquỹbảohiểmy tế
Để kiểm tra việc công ty mục tiêu có hoàn
thành việc nộp các loại bảo hiểm bắt buộc cho
người lao động củamình không, bên mua cần yêu
cầu cung cấp thông báo kết quả đóng BHXH, bảo
hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệpvà bảo hiểm tai
nạn lao động, bệnh nghề nghiệpđểkiểm tra tình
hình để kiểm tra Trong trường hợp thẩm định
pháp lý mà bên mua phát hiện ra được việc công
ty mục tiêu chưa hoàn thành nghĩa vụ về bảohiểm
thì bên mua nên yêu cầu công ty mục tiêu phải
thựchiện xong cáckhoản tiền đóngbảohiểmcho
cơ quan bảohiểm và cungcấpbằngchứngvề việc
đã hoàn thành nghĩa vụ trên trươc khỉ thực hiện
giải ngân khoản tiền thanh toán giá mua
Thứ năm, về sổ quản lý lao động: Theo Điều
12 củaBộ luậtLao động,người sử dụng lao động
phải lập sổ quản lý lao động trong thời hạn 30
ngày, kể từngày bắt đầu hoạtđộng, sổ quảnlý
lao động có thể ở dạngvăn bảnhoặc dạng điện tử
và phải cócác thông tin cơ bản về từng người lao động Người sử dụng lao động phải cập nhật thông tincủangười lao động trong trường hợp có
sự thay đổi
Theo Điều 8.2 của Nghị định số
12/2022/NĐ-CP, việc không lập sổ quản lý lao động hoặc lập
sổ quản lý lao động không đúng thời hạn hoặc
không đảmbảo các nội dung cơ bản theo quy định
pháp luật có thể khiến người sử dụnglao động bị phạtđến 20 triệu đồng
Trong trường hợpthẩm định pháp lý, bên mua phát hiện ra được việc công ty mục tiêu chưa lập
sổ quản lý lao động thì bên mua nên yêu cầu công ty mục tiêu phải có sổ quản lý lao động
trước khi thực hiện giải ngân khoản tiền thanh toán giá mua
3 Kết luận
Nhưđã phân tích ở trên, bên muavà các bêntư
vấn(đặc biệt là tư vấnvề lao động hoặc tưvấn về
pháp lý) phải rà soát tài liệu thật kỹ và tìm ra những vấn đề pháp lý về lao động hoặc bảo hiểm
khithẩm định công ty mục tiêu.Đê’ giảm thiểu rủi
rokhithực hiện mua doanhnghiệp này, bên mua cầnyêu cầu công ty mục tiêu sửa chữa cácvấn đề
trước khi bên mua chính thức trở thành cổ đông hoặcthành viêntrong công ty mụctiêu Ngoài ra, trong hợp đồngmua bán bên mua cũngcần đặt ra
cácđiêu khoản về cam đoan và bảo đảmvề việc công tymục tiêu đảm bảo tuânthủđúng quy định pháp luật lao động nói chung và sẽ phải bồi thường cho bên mua bát kỳ vi phạm nào nếu có của công ty mục tiêu liên quan đến lĩnh vực lao động này ■
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1 Sinickas, A (2004) How to do due diligence research Strategic Communication and Management, 8(4), 2
2 Trương Hữu Ngữ (2021) Pháp lý M&A căn bản Hà Nội: NXB Công Thương
3 Quốc hội (2019) Luật SỐ45/2019/QH14: Bộ luật Lao động, ban hành ngày 20 tháng 11 năm 2019
Trang 54 Quốc hội (2014) Luật sô 58/2014/QH13: Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi, ban hành ngày 20 tháng 11 năm 2014.
5 Quốc hội (2008) Luật SỐ25/2008/QH12: Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi, ban hành ngày 14 tháng 11 năm 2008
6 Quốc hội (2013) Luật SỐ38/2013/QH13: Luật Việc làm, ban hành ngàyló thángllnăm 2013
7 Chính phủ (2022) Nghị định sô' 12/2022/NĐ-CP ngày 17 tháng 01 năm 2022 về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng
Ngày nhận bài: 9/4/2022
Ngày phản biện đánh giá và sửa chữa: 6/5/2022
Ngày chấp nhận đăng bài: 16/5/2022
Thông tin tác giả:
PHẠM LINH CHI
Học viên cao học, Trường Đại học Luật Hà Nội
SOEME NOTES ABOUT THE LEGAL DUE DILIGENCE
IN THE LABOR FIELD TO SUCCESSFULLY MAKE
A MERGERS AND ACQUISITIONS (M& A) DEAL IN THE RENEWABLE ENERG Y INDUSTRY
• Master's student PHAM LINH CHI
Hanoi Law University
ABSTRACT:
This paper analyzesthenotes for the buyer toconduct legal due diligence inthe laborfield of
renewable energy companies (also known as the target company in this paper) in order to successfully makea Mergers and Acquisitions (M&A) deal
Keywords: renewable energy, labor, insurance, legal due diligence, M&A, mergers and acquisitions
SỐ 14-Tháng Ó/2022 27