GIẢI PHÁP XANH TRONG KIẾN TRÚC CƠNG NGHIỆP TẠI BÌNH DƯƠNG TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KIẾN TRÚC TP HỒ CHÍ MINH

Với việc chọn đề tài "Giải pháp xanh trong kiến trúc công trình công nghiệp tỉnh Bình Dương ", Tác giả mong muốn sẽ gặt hái được các kết quả nghiên cứu có ý nghĩa khoa học về lý thuyết v

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC TP.HỒ CHÍ MINH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC TP.HỒ CHÍ MINH

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KIẾN TRÚC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

TS.KTS.VŨ THỊ HỒNG HẠNH

TP HỒ CHÍ MINH – 2021

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Công nghiệp là một trong những ngành kinh tế quan trọng, những năm gần đây có đóng góp lớn nhất cho ngân sách nhà nước, trở thành ngành xuất khẩu chủ đạo với tốc độ tăng trưởng ở mức cao Đến năm 2030, Việt Nam hoàn thành Mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại; thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu khu vực ASEAN về công nghiệp, trong đó một số ngành công nghiệp có sức cạnh tranh quốc tế và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu ầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam trở thành nước công nghiệp phát triển hiện đại.Nhưng với tốc

độ tăng trưởng nhanh về công nghiệp và khai thác khoáng sản, nếu không gắn kết bảo vệ môi trường, nước ta sẽ nhanh chóng phải đối mặt với nhiều thách thức mới nhất đó là ô nhiễm môi trường Tuy nhiên, dù Việt Nam có chủ trương hướng tới một nền công nghiệp xanh, ít tiêu hao năng lượng, hạn chế thấp nhất sản xuất gây ô nhiễm môi trường nhưng việc thực hiện còn mang tính lẻ tẻ, chưa đồng bộ

Công trình công nghiệp là loại hình công trình đặc thù và có

xu hướng phát triển nhanh chóng trong thời kì hội nhập xã hội hóa hiện đại hóa Với diện tích mặt bằng trải rộng cùng dây chuyền dàn trải, con người làm việc trong môi trường chuyên biệt so với các ngành khác nên công trình công nghiệp cần có sự quan tâm nhiều hơn để đáp ứng nhu cầu và đòi hỏi của xã hội về loại hình này Chính

về việc tạo ra nhiều chất thải rắn, lỏng, khí và việc diện tích dàn trải làm thu hẹp nhiều về diện tích nông nghiệp cũng như lâm nghiệp và các ngành dịch vụ khác Khi mật độ bê tông hóa càng tăng nhanh

chóng như vậy cũng chính là hồi chuông cảnh báo về các vấn đề môi trường do mất đi diện tích xanh, hiệu ứng nhà kính, thủng lỗ Ozon

Với việc chọn đề tài "Giải pháp xanh trong kiến trúc công trình công nghiệp tỉnh Bình Dương ", Tác giả mong muốn sẽ gặt hái được các kết quả nghiên cứu có ý nghĩa khoa học về lý thuyết và thực tiễn Góp phần đề xuất các tiêu chí đánh giá và các giải pháp Kiến trúc xanh cho việc thiết kế xây dựng các công trình kiến trúc nhà công nghiệp tại tỉnh Bình Dương cũng như các tỉnh lân cận

2 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN TỚI ĐỀ TÀI

“Bàn về phát triển công trình xanh ở Việt Nam” GS.TSKH Phạm Ngọc Đăng, 23/09/2015,

Bài giảng Kiến trúc công nghiệp TS.Phạm Đình Tuyển (2008)

“Công trình công nghiệp xanh Việt Nam và thế giới với chúng nhận xanh Leed- So sánh và đối chiếu ” tác giả Ths.Nguyễn Thị Vân Hương xuất bản 07/06/2019

Bài báo “ Công trình công nghiệp xanh tại Việt Nam-Xu hướng phát triển để hội nhập thế giới” tác giả Ths.Nguyễn Thị Vân Hương

3 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN VĂN

Với những phương châm nêu trên, tác giả xác định mục tiêu chính của luận văn là:

- Chứng minh Bình Dương có thể ứng dụng đồng bộ giải pháp công trình CN xanh

- Đề xuất các giải pháp xanh áp dụng cho quá trình thiết , từ quy hoạch đến thiết kế, xây dựng và vận hành của nhà công nghiệp

- Đề xuất các phương pháp phân tích bằng phần mềm một cách khoa học và trực quan để chứng minh cho tính hiệu quả của một

số giải pháp

4 NỘI DUNG VÀ GIỚI HẠN NGHIÊN CỨU

Tổng quan tình hình phát triển về công nghiệp xanh trên Thế Giới và tại Việt Nam cũng như tỉnh Bình Dương

Giới hạn vấn đề nghiên cứu:

- Giới hạn về không gian nghiên cứu: các khu công nghiệp tỉnh Bình Dương

- Giới hạn về thời gian nghiên cứu: số liệu nghiên cứu từ năm 2010 tới năm 2020

5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

vị trí thuận lợi, nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, có cơ

sở hạ tầng đồng bộ, thuận tiện cho việc lưu thông hàng hóa, nhân, đặc điểm khí hậu địa hình đất đai thuận lợi phát triển công nghiệp tập trung

Phần trăm diện tích cây xanh mảng xanh trong khu công nghiệp tại Bình Dương thì 85% đạt chỉ tiêu trên 10 % diện tích cây xanh Vậy có 15% KCN chưa đạt chỉ tiêu 10% cây xanh

Về diện tích các khu công nghiệp ở Bình Dương có diện tích không đồng đều từ 24 ha tới 2000 ha Phần lớn các KCN có diện tích trung bình là 200-500 ha Với diện tích khá nhỏ và manh múm nên việc đầu tư đồng bộ cũng như hệ thống hóa các KCN là một vấn đề lớn Các khu công nghiệp nằm khá sát khu dân cư và các hình thức cách lý như cây xanh cách ly còn hạn chế Phần lớn cách ly bằng tường rào, trục đường và kênh

Với những lợi thế tỉnh Bình Dương đã tập trung thu hút nguồn lực đầu tư, xây dựng phát triển hạ tầng các KCN theo hướng hiện đại, đồng bộ, xử lý triệt để nguồn nước thải, khí thải, chất thải

rắn, yêu cầu các chủ đầu tư hạ tầng, doanh nghiệp trong KCN tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật về môi trường Nhiều KCN được xây dựng cơ sở hạ tầng hiện đại, đạt tiêu chuẩn quốc tế, trở thành kiểu mẫu của cả nước, mang dấu ấn và thương hiệu Bình Dương Cùng với chính sách và thuận lợi thu hút các ngành công nghiệp chế xuất, công nghiệp nhẹ và công nghiệp cao kết hợp với điều hiện thiên nhiên địa chất ưu đãi đó chính là cơ sở để Bình Dương có thể xây dựng một hệ thống CTCN xanh bền vững một cách đồng bộ Có thể xây dựng từ KCN xanh tập trung phần lớn các công trình xanh

1.2 Tổng quan công trình công nhiệp xanh

“ Kiến trúc xanh là một công trình được thức hiện bằng tập hợp các giải pháp thiết kế ký thuật kiến trúc sáng tạo, thân thiện với thiên nhiên và môi trường, hiệu quả năng lượng, tài nguyên nước, vật liệu, hài hòa kiến trúc với cảnh quan và sinh thái tự nhiên, tạo ra điều kiện sống tốt nhất cho người sử dụng “

Vậy kiến trúc xanh trong công trình công nghiệp khác gì với kiến trúc xanh trong các công trình công cộng hoặc nhà ở khác Xét

về đối tượng phục vụ thì công trình công nghiệp ngoài việc đáp ứng nhu cầu cho công nhân sử dụng còn chuyên sâu hơn về thoát nhiệt hoặc giữ nhiệt để đảm bảo môi trường sản xuất và cũng như một số điều kiện đặc biệt Ví như các công trình liên quan tới gia nhiệt như gia công sản phẩm thép, nhôm, nhựa… thì việc thông thoáng là rất cần thiết vừa giảm nhiệt trong khu sản xuất đảm bảo về an toàn lao

động Nhưng với những công trình liên quan tới chế biến hải sản, kho lạnh, sản xuất thuốc thì nhiệt độ luôn được khống chế và đảm bảo lưu nhiệt tránh thất thoát nhiệt Song về các nguyên lý chung đáp ứng về tiết kiệm năng lượng và giảm thải, hạn chế nhất các hoạt động sản xuất tác động tới môi trường

Đánh giá chiến lược ưu thế của VN trong chứng nhận LEED Mức độ

ưu tiên

1 Đánh giá hiệu quả năng

lượng

Đánh giá hiệu quả năng lượng

2 Địa điểm bền vững Địa điểm bền vững

3 Vị trí kết nối cộng đồng Đánh giá sử dụng nước

Vật liệu và tài nguyên

6 Đánh giá sử dụng nước hiệu

quả

Sáng kiến, sáng tạo

7 Sáng kiến, sáng tạo Vị trí kết nối cộng đồng

8 Điểm vùng ưu tiên Điểm vùng ưu tiên

9 Thiết kế tích hợp Thiết kế tích hợp

1.3 Thực trạng thiết kế, xây dựng và vận hành công trình công nghiệp theo xu hướng Kiến Trúc Xanh

Theo xu thế của thế giới các công trình CN xanh tăng trưởng đều theo các năm và Việt Nam cũng không nằm ngoài dòng chảy Nhưng đa phần những công trình xanh là những công trình có liên yếu tố nước ngoài, do chủ đầu tư nước ngoài hoặc khách hàng là người nước ngoài yêu cầu công trình phải được xây dựng theo hướng thân thiện với môi trường hoặc là do tư nhân đầu tư

Bình Dương là tỉnh có nhiều công trình công nghiệp đạt chứng chỉ xanh nhất trong cả nước Cho thấy được lợi thế cũng như

xu hướng phát triển công trình CN xanh ở tỉnh Bình Dương có nhiều thế và chính sách nhất định giúp cho các công trình CN dễ đạt mục tiêu hơn

Nhiều KCN được xây dựng cơ sở hạ tầng hiện đại, đạt tiêu chuẩn quốc tế, trở thành kiểu mẫu của cả nước, mang dấu ấn và thương hiệu Bình Dương Cùng với chính sách và thuận lợi thu hút các ngành công nghiệp chế xuất, công nghiệp nhẹ và công nghiệp cao kết hợp với điều hiện thiên nhiên địa chất ưu đãi đó chính là cơ

sở để Bình Dương có thể xây dựng một hệ thống CTCN xanh bền vững một cách đồng bộ Có thể xây dựng từ KCN xanh tập trung phần lớn các công trình xanh

CHƯƠNG 2 CỞ SỞ VẬN DỤNG KIẾN TRÚC XANH TRONG NHÀ CÔNG NGHIỆP Ở TỈNH BÌNH DƯƠNG

2.1 Cở sở pháp lý

Với các chính sách định hướng đẩy mạnh phát triển các ngành công nghiệp tạo sản phẩm có giá trị gia tăng cao và công nghiệp hỗ trợ Ưu tiên phá triển nhanh các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp sạch, tiết kiệm năng lượng và tạo nhiều giá trị gia tăng Tiếp tục phát triển một số ngành công nghiệp có lợi thế như : dầu khí, thép, cơ khí, điện, phân bón, hóa chất, công nghiệp vật liệu xây dựng, chế biến nông , lâm thủy sản; công nghiệp thực phẩm; sản xuất hàng tiêu dùng, dệt may, giầy da, nhựa

Cùng chính sách bảo vệ môi trường của luật Bảo vệ môi trường có những chính sách và yêu cầu riêng dành cho các dự án công nghiệp Cho thấy sự quan tâm cũng như sự ảnh hưởng của công trình công nghiệp tới môi trường

2.2 Cở sở lý luận

2.2.1 Khái niệm, lịch sử phát triển công trình công nghiệp

Khái niệm về công nghiệp khá rộng, về cơ bản đó là những hoạt động kinh tế với kỹ thuật sản xuất tiên tiến, công nghiệp hóa cao, quy mô lớn nhằm phục vụ cho việc khai thác, chế biến nguyên vật liệu để tạo ra các phương tiện sản xuất và các loại hàng hóa phục

vụ cho mọi nhu cầu của con người với phạm vi thị trường rộng lớn

Cùng với sự phát triển của lịch sử kiến trúc đồng hành cùng lịch sử phát triển của vật liệu thì công trình công nghiệp cũng có

những chuyển biến từ kết cấu tới vật liệu hoàn thiện Từ kết cấu gỗ sang kết cấu bê tông và thép Từ tường xây gạch tới các vật liệu như tole, tấm panel… giúp cho quá trình xây dựng diễn ra nhanh chóng hơn

2.2.2 Phân loại khu công nghiệp

- Đặc điểm quản lý: Khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ kỹ thuật cao

- Phân loại theo loại hình công nghiệp: KCN khai thác và chế biến, KCN thực phẩm…Tuy nhiên KCN VN hiện nay là đã ngành phù hợp với cơ cấu phát triển kinh tế và công nghệ

- Phân loại theo mức độ độc hại: Đây là hình thức phân loại hay được đề cập vì quyết định việc bố trí KCN so với khu dân cư cũng như các giải pháp để đảm bảo điều kiện về môi trường Mức độ

vệ sinh công nghiệp của CN phụ thuộc chủ yếu vào loại hình công nghiệp trong KCN

2.2.4 Một số nguyên tắc trong thiêt kế công nghiệp

Với đặc trưng về dây chuyển sản xuất đa dạng và khác nhau tùy theo từng ngành từng lĩnh vực Đối tượng phục vụ là cho cả con người và máy móc Nên về việc binh bố mặt bằng , hướng tiếp cận, hướng công trình, quy mô và hình khối công trình cũng cần phải có

- Đảm bảo thỏa mãn nhu cầu năng lượng của các quá trình hoạt động sản xuất của nhà máy và tiện nghi của người sử dụng công trình với mức tiêu hao năng lượng ít nhất

- Tạo lập môi trường đảm bảo mức độ tiện nghi sức khỏe của người sử dụng

- Tận dụng tối các điều kiện tự nhiên như thông gió tự nhiên, chiếu sáng tự nhiên, BXMT để làm nóng nước

- Giảm thiểu sử dụng năng lượng, năng lượng hấp thụ tổng và cạn kiệt tài nguyên

- Sử dụng các dạng năng lượng có thể tái tạo được (bức xạ mặt trời, gió, nước…)

-Bảo tồn các nguồn tài nguyên địa phương (không khí, nước, đất…)

-Sự hợp lý về kinh tế trong suốt quá trình tồn tại công trình (chi phí xây dựng, hoạt động, bảo trì

Bảo tồn tài nguyên thiên địa phương ( không khí, nước, đất…);

- Áp dụng vật liệu thân thiện môi trường (không ô nhiễm, độc hại, có khả năng tái sinh, khuyến khích sử dụng vật liệu địa phương, hạn chế vật liệu sử dụng năng lượng hoá thạch)

-Khai thác năng lượng tự nhiên (năng lượng mặt trời, năng lượng gió); năng lượng tái tạo, năng lượng sạch an toàn

-Tiết kiệm nước, tuần hoàn tái sử dụng, khuyến khích sử dụng nước mưa,bảo tồn nguồn, khả năng hoàn nguyên;

-Áp dụng kỹ thuật – công nghệ – thiết bị mới “Xanh” giảm tiêu hao năng lượng Quản lý thông minh.- Sự hợp lý về kinh tế trong suốt quá trình tồn tại công trình ( chi phí xây dựng, hoạt động, duy trì

Business Park là một mô hình phát triển bền vững Quy hoạch

Business Park hướng tới sự hòa nhập giữa sử dụng đất, hệ thống giao thông vận chuyển, xử lý chất thải và các hệ thống hạ tầng kỹ thuật khác trong một mối quan hệ tổng thể thống nhất, tạo cơ hội cho

việc sử dụng hiệu quả năng lượng, vật liệu và hạn chế sự bành trướng của đô thị Business Park có xu hướng quay trở lại với việc thiết kế dựatrên sự gắn kết trong các đơn vị ở truyền thống: tập trung

và hòa nhập các loại hìnhnhà ở với khu thương mại, văn phòng làm việc, khu vực sản xuất và không gian công cộng Quy hoạch sử dụng đất được xác định trên cơ sở bến xe công cộng và khả năng đi bộ, giảm thiểu việc sử dụng phương tiện cá nhân

2.4.2 Việt Nam

Công trình công nghiệp xanh tại Việt Nam xuất phát triển muộn hơn các nước trong khu vực, bắt đầu được chú ý phát triển vào những năm 2010 – 2011 (trong khi các nước Đông Nam Á khác như Thailand, Singapore đã bắt đầu từ những năm 2007) Năm 2016 số lượng công trình đăng kí tăng đáng kể nhưng về tỉ lệ đạt chứng chỉ chỉ 6/54 nhưng những năm 2017, 2018, 2019 tỉ lệ này được tăng đáng kế 18/22 cho thấy được các thiết kế công trình công nghiệp VN

đã những định hướng chiến lược

Nhà máy Deutsche Bekleidungswerke Ltd Factory NB ở Long An được chứng chỉ Platium 26/10/2016 với các tiêu chí đạt được sau cải thiện 46% hiệu xuất cơ bản Năng lượng 13 % năng lượng tái tạo tại chỗ và 35% là mua năng lượng sạch 20% nguyên liệu địa phương và 75% là vật liệu tái tạo từ vật liệu xây dựng Giản

59 % lượng nước thải sinh hoạt, giảm 40% lượng nước sử dụng

Văn phòng Atad Đồng Nai đã đạt LEED-NC v2009 chứng chỉ Platium năm 2017 với giải pháp mái phản xạ, đèn thông minh, cây xang mặt nước điều hòa vi khí hậu, hệ thống lấy sáng trên mái 2.4.3 Tỉnh Bình Dương

Nhà máy may mặc Bowker VietNam đã đạt giải bạch kim vào 20/11/2017 và là dự án nằm trong top 4% của bảng xép hạng này Với việc sử dụng pin năng lượng mặt trời đã giải quyết 13 % năng lượng tái tạo tài chỗ cùng việc thiết kế thông thoáng sử dụng lấy sáng trên mái nên đã tối ứu 48% năng lượng Vật liệu được sử dungj 20 % vật liệu tái chế, 20% vật liệu địa phương và tái sử dụng 75% nguyên vật liệu tái sử dụngTỉnh Bình Dương có 16 công trình được chứng chỉ LEED cho công trình công nghiệp Trong đó có 11 giải vàng và 7 giải bạc trong công trình bao gồm công nghiệp và văn phòng

Tetra Pak Bình Dương trong việc tuân thủ các tiêu chuẩn mới nhất của Chứng nhận Vàng LEED Ngoài ra, giúp tiết kiệm 17,6 triệu lít nước mỗi năm, tái chế hoặc tận dụng 65% chất thải xây dựng được tạo ra và giảm 4.000 tấn khí thải CO2

Tuy tỉnh Bình Dương đã có ghi nhận nhiều công trình đạt chứng chỉ xanh song còn nằm rải rác không đồng bộ, cũng chưa có những chính sách pháp lý để phát triển đồng bộ KCN xanh để tạo lợi thế riêng và thương hiệu riêng cho tỉnh