Vận dụng quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng về “nguyên lý về mối liên hệ phổ biến’’ hãy phân tích những ảnh hưởng của COVID 19 đối với việc học tập

KHOA YTIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN TRIẾT Đề tài 2: Vận dụng quan điểm của Chủ nghĩa duy vật biện chứng về “Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến’’ hãy phân tích những ảnh hưởng của COVID

KHOA Y

TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN TRIẾT

Đề tài 2: Vận dụng quan điểm của Chủ nghĩa duy vật biện chứng về “Nguyên lý về

mối liên hệ phổ biến’’ hãy phân tích những ảnh hưởng của COVID -19 đối với việchọc tập và rèn luyện của sinh viên Việt Nam hiện nay4

Họ và tên sinh viên: Lý Yên Linh

Mã sinh viên: 1575030042Lớp: YK 1501

LỜI MỞ ĐẦU 1

A Phần Mở đầu 2

B Phần Nội dung 3

Chương 1: : LÝ LUẬN VỀ NGUYÊN LÝ VỀ MỐI LIÊN HỆ PHỔ BIẾN I Nội dung “Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến” 2

 Khái niệm 3

 Tính chất 5

II Ý nghĩa của “Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến” 6

Chương 2: THỰC TIỄN VỀ NHỮNG ẢNH HƯỞNG CỦA COVID-19 LÊN SINH VIÊN VIỆT NAM I Thực trạng hiện nay của sinh viên 7

II Những khó khăn tồn tại  Thiếu hụt, gặp trục trặc về trang thiết bị, không gian học tập 9

 Ảnh hưởng đến sức khoẻ thể chất, tâm sinh lý 10

 Khó khăn về học phí 11

III Liên hệ ngành Y Khoa 11

IV Nguyên lý về mối quan hệ phổ biến trong đề tài 11

Chương 3:GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SỨC KHOẺ, GIẢNG DẠY CHO SINH VIÊN I Về phía sinh viên 13

II Các yếu tố khác 14

III Liên hệ bản thân 15

TÀI LIỆU THAM KHẢO 18 GHI CHÚ, CHÚ THÍCH 19

LỜI MỞ ĐẦUCOVID-19 (bệnh virus corona 2019) là một căn bệnh viêm đường hô hấp cấp

do virus thuộc chủng coronavirus có tên SARS-CoV-2 gây ra và được phát hiệnvào tháng 12 năm 2019 ở Vũ Hán, Trung Quốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)(1)

vào ngày 11 tháng 3 năm 2020 đã chính thức thông báo rằng COVID-19 là một đạidịch sau khi nó bao phủ 114 quốc gia trong 3 tháng và lây nhiễm cho hơn 118.000người trên thế giới Đến ngày 23 tháng 1 năm 2020, trường hợp đầu tiên mắcCOVID-19 do virus SARS-CoV-2 gây ra được đã xác nhận tại Thành phố Hồ ChíMinh, Việt Nam

Sự bùng phát dịch COVID-19 đã mang lại những thách thức chưa từng có,được dự báo sẽ có những tác động đáng kể đến sự phát triển nền giáo dục Việt Namtrong những năm sau Giáo dục là một trong những lĩnh vực bị ảnh hưởng nặng nềnhất bởi Covid khi nhiều trường học buộc phải đóng cửa Ngoài ra, khi lĩnh vựcgiáo dục là trụ cột cho sự phát triển của mọi quốc gia thì việc tổn hại nặng nề sẽảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp đến sự phát triển của quốc gia đó sau này Đặc biệt

là với các sinh viên đại học, cao đẳng từ năm nhất cho đến năm cuối

Vấn đề đặt ra ở đây là liệu có một nguyên lý, hay là một khái niệm Triết họcnào có thể giải thích về sự liên quan giữa COVID-19 và giáo dục ở các trường đạihọc, cao đẳng; ảnh hưởng của COVID-19 lên việc học tập và rèn luyện của sinhviên là như thế nào cũng như nên đưa ra các biện pháp, giải pháp gì để khắc phục

và nâng cao việc học tập, rèn luyện hay sức khoẻ của sinh viên

A.

A PHẦN MỞ ĐẦU

I Lý do chọn đề tàiNhận thấy được tính cấp bách, thiết thực của COVID-19 hiện nay cũng nhưnhững ảnh hưởng của dịch bệnh lên con người nói chung và sinh viên nói riêng, kể

từ đó chỉ ra những giải pháp thiết thực nhất để khắc phục những tổn hại của dịchbệnh lên sức khoẻ, học tập và rèn luyện của sinh viên

Để giải thích, áp dụng được những nguyên lý của Chủ nghĩa duy vật biệnchứng vào thực tế, ta cần nắm vững những lý luận cơ bản, vì thế tôi đã chọn đề tài

2 “Vận dụng quan điểm của Chủ nghĩa duy vật biện chứng về “Nguyên lý về mốiliên hệ phổ biến’’ hãy phân tích những ảnh hưởng của COVID -19 đối với việc họctập và rèn luyện của sinh viên Việt Nam hiện nay” để trình bày và phân tích

II Sự cần thiết và tính thời sự của vấn đề nghiên cứuHiện nay, dù dịch bệnh đã bắt đầu dần ổn định hơn và nằm trong tầm có thểkiểm soát, đồng thời thực trạng học trực tuyến cũng giảm thiểu dần ở các trườnghọc nói chung và các giảng đường nói riêng, song, ta không thể phủ nhận COVID-

19 đã ảnh hưởng nặng nề tới nền giáo dục như thế nào Chính vì vậy, ta cần tìmhiểu thật kỹ càng về những ảnh hưởng của dịch bệnh đối với sinh viên

Để làm được điều này, ta hiểu về Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến, hiểu vềkhái niệm, tính chất để từ đó có cái nhìn chủ quan, khách quan về COVID-19 vớicuộc sống của sinh viên đại học

B.PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ NGUYÊN LÝ VỀ MỐI LIÊN HỆ PHỔ BIẾN

Friedrich Engels(2) định nghĩa khái quát về pháp biện chứng duy vật rằng:

“Phép biện chứng là môn khoa học về những quy luật phổ biến của sự vận động vàphát triển của tự nhiên, của xã hội loài người và của tư duy” Bên cạnh đó, các nhàtriết học nêu định nghĩa về phép biện chứng duy vật dưới nhiều khía cạnh khácnhau, như V.I.Lenin(3) định nghĩa: “…phép biện chứng, tức là học thuyết về sự pháttriển, dưới hình thức hoàn bị nhất, sâu sắc nhất và không phiến diện, học thuyết vềtính tương đối của nhận thức của con người, nhận thức này phản ánh vật chất luônluôn phát triển không ngừng”, v.v…

Phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Marx– Lenin là phép biện chứng đượcxác lập trên nền tảng của thế giới quan duy vật khoa học Đây là sự khác biệt vềtrình độ phát triển so với các tư tưởng biện chứng trong các thời kỳ trước học trướcđây

Trong phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Marx– Lenin có sự thống nhấtgiữa nội dung thế giới quan và phương pháp luận Chính vì vậy, phép biện chứngduy vật không dừng lại ở sự giải thích thế giới mà còn là công cụ nhận thức thế giới

và cải tạo thế giới

Khi nhấn mạnh về vai trò của nguyên lý về mối liên hệ phổ biến, FriedrichEngels cho rằng: “Phép biện chứng là khoa học về mối liên hệ phổ biến”

I Nội dung “Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến”

 Khái niệm “Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến”

Trong cuộc sống, các đối tượng luôn ít nhiều tương tác qua lại với nhau, từ đóthể hiện được tính chất bên trong như một lời chứng minh rằng chúng là một thực

thể đang tồn tại Không có một đối tượng nào nằm tách biệt hoàn toàn với một đốitượng nào Đó chính là mối liên hệ giữa các sự vật, hiện tượng, các lĩnh vực nàyvới các sự vật, hiện tượng, các lĩnh vực khác.

“Mối liên hệ” là một phạm trù triết học dùng để chỉ những chỉ các mối ràngbuộc tương hỗ, quy định và ảnh hưởng lẫn nhau giữa các yếu tố, bộ phận trong mộtđối tượng hoặc giữa các đối tượng với nhau Một cách dễ hiểu, nếu thay đổi lượng,chất (dù chỉ một chút) của đối tượng này thì lượng, chất của đối tượng khác sẽ thayđổi theo Chẳng hạn như nếu muốn gieo trồng một cái cây, nếu ta thay đổi lượngphân bón từng ngày, thì sẽ ảnh hưởng đến chất lượng của hoa, quả và cây

“Mối liên hệ phổ biến” là thuật ngữ dùng để chỉ tính phổ biến của mối liên hệ,khẳng định rằng mối liên hệ là một thứ vốn có trong tự nhiên, và trong thế giớikhông loại trừ sự vật, hiện tượng nào, hay lĩnh vực nào

Ngược lại, “cô lập” là khái niệm chỉ những mối không ràng buộc, nếu như vậtnày thay đổi sẽ không ảnh hưởng tới vật kia Ví dụ như ảnh hưởng chiến tranh giữacác đất nước sẽ không thể làm thay đổi được quỹ đạo xoay của Trái đất

Nhưng, liệu có phải các sự vật luôn có “mối liên hệ”, bên cạnh đó vẫn luôntồn tại các sự vật khác nằm tách biệt hoàn toàn một cách “cô lập”?

Quả thật, mối liên hệ là một yếu tố quan trọng giúp định hình trật tự cuộcsống Dẫu vậy, “cô lập” và “liên hệ” luôn đồng hành song song với nhau Các sựvật, hiện tượng luôn liên hệ và cô lập lẫn nhau trong mọi khía cạnh Sự liên kết nàytương tự sự liên kết giữa con người và môi trường xung quanh Có những hànhđộng của con người ảnh hưởng trực tiếp tới môi trường và ngược lại, nhưng cũng

có những hành vi độc lập tương đối

Đối với phép duy vật biện chứng, mọi sự vật, hiện tượng, mọi lĩnh vực đếncác mặt riêng lẻ của lĩnh vực đều có mối liên hệ với nhau, quy định, chuyển hoá lẫnnhau, dù cho nó có tồn tại một mặt “cô lập” thì cũng không thể tách rời hoàn toàn

với nhau Điều này ngược lại với phép siêu hình luôn nhìn nhận vạn vật theo conmắt riêng lẻ, cho rằng các mối quan hệ là sự ngẫu nhiên, không ràng buộc, để từ đó

có cái nhìn sai lệch về mối liên kết giữa sự vật, hiện tượng này với sự vật, hiệntượng khác

 Tính chất “Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến”

Giống như nguyên lý khác được học, “Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến”

cũng được chia ra làm ba tính chất chính

Phép duy vật biện chứng chỉ ra và khẳng định tính khách quan của các mối

liên hệ, tác động là cái vốn có trong thế giới Có những mối liên hệ, tác động giữa

sự vật, hiện tượng vật chất với nhau Cũng có những mối liên hệ, tác động giữa sựvật, hiện tượng vật chất với sự vật, hiện tượng tinh thần Hay có những mối liên hệ,tác động giữa các sự vật, hiện tượng tinh thần với nhau… Điểm riêng của tính chấtnày là nó tồn tại độc lập, hoàn toàn không phụ thuộc vào ý thức con người Chúng

ta chỉ có thể nhìn nhận và áp dụng các mối liên hệ vào cuộc sống chứ không thểthay đổi nó

Như tên gọi của nguyên lý, mối liên hệ phổ biến có tính phổ biến Tính chất

này thể hiện ở chỗ các mối liên hệ luôn tồn tại, hiện hữu giữa tất cả các sự vật, hiệntượng của tự nhiên, xã hội và tư duy, đồng thời không có sự vật, hiện tượng nàotách biệt hoàn toàn với sự vật, hiện tượng nào Sự tồn tại của các sự vật, hiện tượngnhư một hệ thống mở, có mối liên hệ với các hệ thống mở khác, tương tác vàchuyển đổi lẫn nhau Điều này chúng ta có thể thấy rất rõ ràng trong các lĩnh vực

Ví dụ như, ta cần áp dụng đọc hiểu trong Văn học để hiểu rõ đề bài của một bàiToán, hay sử dụng các công thức Toán học để giải một bài tập môn Hoá…

Tính phong phú và đa dạng của mối liên hệ phổ biến thể hiện ở chỗ, các mối

liên hệ trong thực tế không chỉ một hình, một kiểu mà là đa hình đa kiểu dạng Cónhững mối liên hệ trực tiếp nhưng cũng có mối liên hệ gián tiếp Có những mối liên

hệ bao quát chung tất cả các lĩnh vực trong cuộc sống, nhưng cũng có mối liên hệchỉ chỉ trong một lĩnh vực nhất định, trong từng sự vật, hiện tượng Có những mốiliên hệ chủ yếu và có mối liên hệ thứ yếu… Các mối liên hệ với những tên gọi khácnhau nắm giữ các vai trò khác nhau để quy định sự vận động, phát triển của sự vật,hiện tượng, lĩnh vực Để phân biệt được và đặt tên cho mối liên hệ, ta cần nhìnnhận vào từng tính chất và mục đích, vai trò của từng mối liên hệ Tuy nhiên, đâycũng chỉ là cách tương đối, vì mối liên hệ là một phạm trù rất phức tạp và khôngthể tách rời, cần được nghiên cứu một cách lâu dài.

Như vậy, nguyên lý về mối liên hệ phổ biến khái quát toàn cảnh thế giới trongnhững mối liên hệ chằng chịt giữa các sự vật, hiện tượng Tính vô hạn của thế giới,cũng như tính vô lượng các sự vật, hiện tượng đó chỉ có thể giải thích được trongmối liên hệ phổ biến, được quy định bằng các mối liên hệ có hình thức, vai trò khácnhau

Mỗi sự vật, hiện tượng tồn tại trong nhiều mối liên hệ, tác động qua lại vớinhau, do vậy, khi nghiên cứu đối tượng cụ thể cần tuân thủ nguyên tắc toàn diện

II Ý nghĩa của “Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến”

Từ nội dung của “Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến”, ta có thể thấy đượcrằng nguyên lý này phản ánh tính thống nhất của các sự vật, hiện tượng Từ đóphép biện chứng khái quát thành nguyên tắc toàn diện với những yêu cầu đối vớichủ thể hoạt động nhận thức như sau:

Thứ nhất, khi nghiên cứu, xem xét đối tượng cụ thể, cần đặt nó trong chỉnh thểthống nhất của tất cả các mặt, các bộ phận, các yếu tố, các thuộc tính, các mối liên

hệ của chỉnh thể đó

Thứ hai, chủ thể phải rút ra được các mặt, các mối liên hệ tất yếu của đốitượng đó và nhận thức chúng trong sự thống nhất hữu cơ nội tại, bởi chỉ có như

vậy, nhận thức mới có thể phản ánh được đầy đủ sự tồn tại khách quan với nhiềuthuộc tính, nhiều mối liên hệ, quan hệ và tác động qua lại của đối tượng.

Thứ ba, cần xem xét đối tượng này trong mối liên hệ với đối tượng khác vàvới môi trường xung quanh, kể cả các mặt của các mối liên hệ trung gian, gián tiếp;

trong không gian, thời gian nhất định, tức là cần nghiên cứu cả những mối liên hệcủa đối tượng trong quá khứ, hiện tại và phán đoán tương lai

Thứ tư, quan điểm toàn diện đối lập với quan điểm phiến diện, một chiều, chỉthấy mặt này mà không thấy mặt khác

Nắm vững được những kiến thức của mối liên hệ phổ biến, khi đối mặt, xemxét một sự vật, hiện tượng nào đó, chúng ta cần có quan điểm toàn diện, đặt sự vật,hiện tượng trong mối liên hệ giữa sự vật, hiện tượng khác, nghiên cứu các mặt cấuthành của nó nắm rõ được sự hình thành, quá trình phát triển để rồi từ cái nhìn đachiều về sự vật, hiện tượng, xử lý hiệu quả, đưa ra các biện pháp và hạn chế sựphiến diện siêu hình

CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN VỀ NHỮNG ẢNH HƯỞNG CỦA COVID-19

LÊN SINH VIÊN VIỆT NAM

I Thực trạng hiện nay của sinh viênMặc dù đã nói COVID-19 đã dần được kiểm soát, nhưng ta không thể phủnhận được rằng dịch bệnh này đã ảnh hưởng nặng nề đến cuộc sống của chúng ta,hay riêng hơn nữa là đối tượng sinh viên Việt Nam Đối với học sinh, sinh viên nóichung, dịch bệnh vừa qua chúng ta đã phải ngồi nhà và học các kiến thức qua hìnhthức trực tuyến Cũng có lẽ vì thế, việc khó khăn nhất mà chúng ta đã trải qua khihọc là đường mạng không ổn định, dẫn đến tiếp thu bài không được hiệu quả nhưhọc trực tiếp trên lớp, việc tương tác giữa thầy và trò cũng bị hạn chế qua một mànhình, bởi lẽ có rất nhiều bạn sinh viên khi học trực tuyến sẽ sinh ra cảm giác ì, dẫnđến việc không chịu tương tác với giảng viên

Trước tình hình phức tạp của dịch bệnh, nhiều trường đại học, cao đẳng cũngnhư các trung tâm đã đưa ra đề án cho sinh viên ngừng đến trường cũng như ngừngtham gia các nghiên cứu đề tài Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến các kĩ năng cần

có, kinh nghiệm cũng như cơ hội thực hành của một sinh viên Bởi có rất nhiềungành đặc thù cần có những tiết học thực hành tại phòng thí nghiệm, ví dụ nhưnhững khối ngành liên quan đến sức khoẻ nói chung và ngành Y Khoa nói riêng, đểnâng cao vốn hiểu biết, nâng cao năng lực của người học Sinh viên không chỉ gặpkhó khăn khi học thực hành, thậm chí các đề tài nghiên cứu khoa học đang thamgia, luận án tốt nghiệp, đi thực tập cũng bị hoãn lại không thể triển khai vì dịchbệnh Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng, thời gian tốt nghiệp cũng nhưđịnh hướng tương lai của mỗi sinh viên

Dịch bệnh ảnh hưởng nặng nề đối với những sinh viên cuối cấp, vì rất nhiềudoanh nghiệp đóng cửa, hay giảm thiểu tuyển dụng nhân lực, dẫn đến nỗi lo thấtnghiệp COVID-19 cũng ảnh hưởng không nhỏ đến tài chính của mỗi sinh viên vàgia đình Rất nhiều sinh viên xa nhà không có việc làm thêm Nhiều bạn sống trong

lo lắng về những chi tiêu trong sinh hoạt hàng ngày mà không dám ngửa tay xintiền bố mẹ Đối với cả phụ huynh, dịch bệnh cũng ảnh hưởng không nhỏ đến vớicông việc của họ, ví dụ như cắt giảm lương vì tình hình dịch khó khăn Thiếu hụt

về tài chính còn dẫn đến có rất nhiều sinh viên kém may mắn cho những chiêu tròlừa đảo của bọn đa cấp

Điều quan trọng nhất khi học trực tuyển là tính tự giác của mỗi sinh viên Bởi

vì đây là một hình thức học không mấy lôi cuốn, không được giảng viên tận tìnhchỉ dạy, nhất là khi so sánh với việc học trực tiếp trên giảng đường, nên vẫn có rấtnhiều bạn sinh ra tình trạng học chống đối, như chơi game trong giờ, ngủ trong giờ,hay nói chuyện qua lại với nhiều người khác mà không lo bị phát hiện… Như vậy,kiến thức các bạn nạp vào cũng không được chất lượng như ở trên trường (điều nàyphụ thuộc hoàn toàn vào sinh viên)

Chưa kể tới, hình thức học và thi online còn là một cơ hội có một không hai,

là một cơ hội hời của những sinh viên để gian lận Không chỉ một, hai bạn mà làmột nhóm các bạn gian lận với nhau Điều này không thể kiểm soát được bởi giámthị coi thi thông qua hình thức trực tuyến

II Những khó khăn tồn tại

 Thiếu hụt, gặp trục trặc về trang thiết bị, không gian học tập

Nhắc đến những khó khăn của dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp COVID-19thì không thể không kể đến sự thiếu hụt nghiêm trọng về trang thiết bị học tập

Điều này rất phổ biến ở các vùng khó khăn, tâm dịch Nhiều gia đình kinh tế eohẹp, không đủ ngân sách sắm đầy đủ trang thiết bị học tập cho các con Tình trạnghai ba con sử dụng chung một máy không còn quá xa lạ Chưa kể thiết bị dùng đểhọc là một chiếc điện thoại thông minh, dẫn đến các bệnh về mắt của sinh viên khichữ quá nhỏ cũng như nhiều vấn đề khác

Có rất nhiều bạn sinh viên khi học trực tuyến gặp nhiều vấn đề về thiết bị họctập (hỏng mic, hỏng camera, mạng lag, bị văng ra khỏi lớp học, mất điện dẫn tớikhông có mạng…) Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả, chất lượng học tậpcủa sinh viên, ngoài ra còn ảnh hưởng đến hạnh kiểm kỷ luật, điểm chuyên cần…

Từ đó, chiếc bằng trên tay không còn được “đẹp” như ban đầu vốn có Một sinhviên cuối cấp tiêu biểu gương mẫu, vì vấn đề mạng lag khiến văng ra khỏi lớp học

mà bị đánh dấu vắng, bị hạ hạnh kiểm, chiếc bằng vốn dĩ phải đạt mức Giỏi, Xuấtsắc nay chỉ dừng mức Khá, khiến nhiều công ty, các doanh nghiệp khó chọn, vì họ

ưu ái cho người bằng cao hơn, dẫn đến tình trạng dễ thất nghiệp Điều này là mộtđiều cực kì đáng tiếc Chưa kể các bạn không giỏi về công nghệ thông tin, khôngquen sử dụng các trang thiết bị điện tử, dẫn đến sai quy chế, thể lệ thi

Chưa kể về không gian học tập cũng gặp nhiều khó khăn Dịch bệnh diễn rakhông chỉ ảnh hưởng đến mỗi sinh viên mà còn ảnh hưởng đến nhiều người khác,thế hệ khác Đặc biệt ở gia đình đa thế hệ, hay ở những khu chung cư, ở những