BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC HOA SEN BÁO CÁO CUỐI KỲ KINH TẾ VĨ MÔ ---***---ĐỀ TÀI: Nguyên tắc cơ bản để thực hiện gói kích cầu Biện pháp Chính phủ và Ngân hàng Trung ương Mỹ sử
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC HOA SEN
“vực dậy” nền kinh tế trong dịch Covid – 19
Giảng viên hướng dẫn : GV Nguyễn Minh Cao Hoàng Nhóm sinh viên thực hiện :
Trần Minh Anh 22005059
Nguyễn Thị Thu Phương22000273
Trang Hoàng Khôi Nguyên 22003592
Phạm Bảo Nguyên 22011591
Phạm Hoàng Vy 22014686
Lê Thị Hạnh Nguyên 22008531Phạm Thị Hương Thơm 22013305Đinh Trần Anh Thư 22011965
TP.Hồ Chí Minh, Tháng 11/2022
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC HOA SEN
BÁO CÁO CUỐI KỲ KINH TẾ VĨ MÔ
-*** -ĐỀ TÀI:
Nguyên tắc cơ bản để thực hiện gói kích cầu Biện pháp Chính phủ và Ngân hàng Trung ương Mỹ sử dụng nhằm
“vực dậy” nền kinh tế trong dịch Covid – 19
Giảng viên hướng dẫn : GV Nguyễn Minh Cao Hoàng Nhóm sinh viên thực hiện :
Trần Minh Anh 22005059
Nguyễn Thị Thu Phương 22000273
Trang Hoàng Khôi Nguyên 22003592
Phạm Bảo Nguyên 22011591
Phạm Hoàng Vy 22014686
Lê Thị Hạnh Nguyên 22008531Phạm Thị Hương Thơm 22013305Đinh Trần Anh Thư 22011965
TP.Hồ Chí Minh, Tháng 11/2022
Trang 3BẢNG PHÂN CÔNG
Trang 4LỜI CAM KẾT -***
“Chúng em đã đọc kỹ và hiểu rõ các quy định trong liêm chính học thuật vàcác yêu cầu của giảng viên đề ra Chúng em xin cam kết bài báo cáo này là kểquả không ngừng nổ lực của suốt thời gian tìm hiểu và nghiên cứu, chúng em sẽkhông vi phạm liêm chính học thuật và yêu cầu của giảng viên.”
Trang 5DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 1: GDP Mỹ giảm mạnh tới 32,9% trong quý II năm 2020 7Hình 2: Quy mô hỗ trợ kinh tế của các quốc gia trên thế giới 9Hình 3: Hướng dẫn của Sở Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh 28
Trang 6MỤC LỤC
BẢNG PHÂN CÔNG ii
LỜI CAM KẾT iii
DANH MỤC HÌNH ẢNH iv
LỜI CẢM ƠN vii
LỜI MỞ ĐẦU viii
LỜI NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN ix
I Khái quát kích cầu 1
1 Khái niệm 1
2 Các phương pháp đã được thực hiện 1
2.1 Nhóm kích cầu tiêu dùng 1
2.2 Nhóm kích cầu đầu tư 2
3 Nguyên tắc 4
3.1 Đồng bộ 4
3.2 Kịp thời 4
3.3 Đúng đối tượng 4
3.4 Ngắn hạn 5
II Biện pháp Chính phủ và Ngân hàng Trung ương Mỹ sử dụng nhằm “vực dậy” nền kinh tế trong đợt dịch Covid-19 6
1 Thực trạng nền kinh tế Mỹ trong đợt dịch Covid-19 6
2 Chính sách tài khóa 8
2.1 Khái niệm 8
2.2 Ý nghĩa 8
2.3 Thời điểm 8
2.4 Quy mô 8
2.5 Đối tượng 9
2.6 Các chính sách được thực hiện 10
3 Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) 13
3.1 Khái niệm 13
3.2 Các chính sách thực hiện 13
3.3 Đánh giá 17
III Chính sách kích cầu ở Việt Nam 17
1 Nền kinh tế Việt Nam 17
1.1 Thực trạng 17
Trang 71.2 Mục tiêu 18
1.3 Biện pháp 19
1.4 Đánh giá 22
1.5 Kiến nghị 22
2 Thực trạng ngành Du lịch Việt Nam hậu Covid trước khi kích cầu 23
2.1 Chính sách được đề ra 23
2.2 Đánh giá 28
KẾT LUẬN 34
TÀI LIỆU THAM KHẢO 36
Trang 8LỜI CẢM ƠN -*** -
Lời nói đầu tiên, chúng em xin dành lời chân thành cảm ơn giảng viênNguyễn Minh Cao Hoàng đã nhiệt tình và tận tâm hướng dẫn chúng em hoànthành bài báo cáo về vấn đề vĩ mô của thế giới này đạt được kết quả vượt cảmong đợi Bên cạnh đó thầy còn chỉ dạy chúng em phương thức học tập và nhậnbiết nguồn tài liệu uy tín để tham khảo Những lời khuyên, góp ý chân thành củathầy về các lỗi sai từ đó giúp chúng em khắc phục và cải thiện tốt hơn Đó sẽ làhành trang tuyệt với trên con đường học tập và làm việc của chúng em trongtương lai
Chúng em cũng không quên sự nổ lực đóng góp của các thành viên trongnhóm giúp bài nghiên cứu này được hoàn thành toàn diện và đúng thời gian Dùcác bạn phải sắp xếp thời gian để vừa đi làm, vừa đi học nhưng các bạn đã sôi nổitrình bày ý kiến để xây dựng bài báo này Mọi sự đóng góp của các bạn đều rất
có ý nghĩa đối với bài nghiên cứu này Chúng ta đã cũng nhau vượt qua nhữngkhoảng thời gian khó khăn và làm việc hiệu quả nhất
Trang 9LỜI MỞ ĐẦU
Mức độ phát triển của một đất nước có thể được đánh giá qua số liệu củamột bảng thống kê GDP, GNP qua các năm Chỉ với mười buổi học đầu tiên,chúng em đã học được cách nền kinh tế vận hành; các yếu tố nào đã tác động đếnnền kinh tế chung; các chính sách được đưa để cân bằng cán cân thương mại.Vận dụng những kiến thức đã học, chúng em đã đánh giá được mực độ thiệt hạicủa nền kinh tế Việt Nam sau đại dịch Covid-19 Bên cạnh đó, đề tài của chúng
em còn phân tích các biện pháp khắc phục đến từ Chính phủ Mỹ và Ngân hàngTrung Ương đã hỗ trợ cho công dân Mỹ Vì học tập từ các nước lớn cũng giúpnước chúng ta có sự chuẩn bị tốt về tinh thần và vật chất Đồng thời nắm bắtđược tình hình kinh tế chung của thế giới để đưa ra những biện pháp khắc phục
và có những nhận định khách quan hơn về các chính sách đã được áp dụng trước
đó
Ngành bị ảnh hưởng nhiều nhất có lẽ là Ngành du lịch, vì gần như các quốcgia trên giới đều cấm khẩu cho đến khi kiểm soát được tình hình dịch bệnh.Chúng em cũng nhận thấy được tầm quan trọng của Ngành Du lịch đối với kinh
tế Việt Nam Đây cũng là chủ đề mà nhóm chúng em lựa chọn để phân tích sâusắc và đưa ra những quan điểm cá nhân dựa trên cơ sở lý thuyết đã học
Trang 10LỜI NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN
Trang 11
I Khái quát kích cầu
1 Khái niệm
Kích cầu là nhằm kích cầu tiêu dùng, phát triển và sản xuất hàng tiêudùng, đồng thời là giải pháp kích thích tổng cầu và thông qua hiệu ứng nhân tử,tạo ra một vòng tuần hoàn từ nguồn chi tiêu của Chính phủ thành nguồn thu thuếhay lợi nhuận của chính phủ, nhưng làm tăng tốc mức gia tăng lớn hơn khả năngthu nhập của quốc dân
2 Các phương pháp đã được thực hiện
Nhóm kích cầầu tiêu dùn
2.1.
Người dân sẽ được hỗ trợ trực tiếp thông qua kích cầu tiêu dùng bằngcách sử dụng tiền nhằm thu hút nhu cầu mua hoặc thực hiện chuyển tiền vào cácdoanh nghiệp, ngân hàng Đối với các nước còn đang phát triển và có nhiều sựbiến động trong điều kiện kinh tế thấp không có khả năng vận dụng cách làm này
vì khả năng tự lực vấn còn kèm Do đó, chính phủ buộc phải thực hiện các hìnhthức khác như bù lãi suất, cho vay không lãi suất, hỗ trợ người dân mua bảo hiểm
y tế
Đồng thời tăng cường chi tiêu như: giãn nợ, trợ cấp cho các đối tượng,đặc biệt là các gia đình nghèo, người không có việc làm Thực hiện giảm tiền họcphí, viện phí và tạo công ăn việc làm cho người lao động Tăng cường khuyếnkhích và tạo điều kiện cho người dân nằm ở nhóm mức thu nhập cao chuyểnhướng tiêu dùng hàng nội địa theo chủ trương “tiêu dùng là yêu nước” nhằm kíchthích cho nền kinh tế đổi mới,chuyển đổi mục tiêu nguồn hàng sử dụng, đặc biệt
là sử dụng hàng nội cùng với giảm hàng nhập khẩu, hướng tới gia tăng xuất khẩu
và thay đổi cán cân thanh toán quốc tế để giảm áp lực của ngoại tệ với giá tiềnViệt Nam
1
Trang 12Kích thích nhu cầu sử dụng sản phẩm đã được áp dụng thực tiễn tại ViệtNam, đặc biệt là hình thức khuyến mại, được xem là giải pháp “kích cầu tiêudùng cuối năm”, đồng thời cũng là một trong các cách thức hữu hiệu giúp cáccông ty vượt khó, hồi phục sản xuất Chính vì thế, biện pháp này được nhiềudoanh nghiệp lựa chọn.
Tại lễ khai mạc Tháng khuyến mại Hà Nội 2022 diễn ra cuối tuần trước,chị Nguyễn Hải Linh chia sẻ “Tháng 11 hàng năm, tôi thường đi trẩy hội Tôithấy chương trình này rất ý nghĩa và có tác động lớn đến Doanh nghiệp bán đượchàng, giúp người dân mua hàng với giá hấp dẫn, đặc biệt là chất lượng sản phẩmđược cơ quan nhà nước cấp phép nên chúng tôi rất an tâm”
Trong thời gian diễn ra sự kiện, kế hoạch quảng bá tại TP Tại Hà Nội năm
2022, các thương gia sẽ tổ chức với quy mô gồm 1.000 địa điểm khuyến mãi,trong đó bao gồm 50 điểm vàng giảm giá khủng từ 20% -50% Tại chuỗi cửahàng điện máy Pico, doanh nghiệp đã lập kế hoạch tham gia tháng khuyến mãilớn trong năm cùng với các sự kiện giảm giá đặc biệt mà nhiều người kinh doanhnhỏ lẻ cũng tham gia, từ kinh phí đến đàm phán với nhà sản xuất để được giảmgiá 20% - 30% trong tháng 11, thậm chí có những đợt giảm giá mạnh lên đến50%
Sự kiện thu hút đông đảo thương nhân trong các lĩnh vực sản xuất vàthương mại tiêu dùng, các trung tâm thương mại, siêu thị, cửa hàng tự chọn, cửahàng tiêu dùng, cửa hàng tiện lợi, sàn, giao dịch thương mại điện tử, du lịch,ngân hàng, viễn thông, hàng không, công nghệ , thời trang Với ý thức của bảnthân các doanh nghiệp đã thực hiện các biện pháp quản lý, điều hành nhằm đảmbảo kích cầu tiêu dùng, thúc đẩy các hoạt động kinh doanh, sản xuất, tiêu dùngcác sản phẩm, dịch vụ trong nước Các thương gia đến nhiều địa điểm khác nhau
để tổ chức các chương trình khuyến mãi
2.2 Nhóm kích cầu đầu tư
2
Trang 13Để thực hiện kích cầu trong đầu tư, chính phủ cần phải khích lệ các nhómkinh tế và nhiều doanh nghiệp tư nhân tham gia, từ đó tạo tiền đề để các doanhnghiệp thuộc ngoài nước thực hiện đầu tư, xây dựng kết cấu hạ tầng, giao thông,sân bay, đường sá, điện, xi măng… Chú trọng đầu tư nhà ở, đặc biệt là nhà ởdành cho người có thu nhập thấp Không những thế, cần khuyến khích các doanhnghiệp đầu tư dưới các hình thức khác nhau, đặc biệt là các dự án thuộc lĩnh vựccủa nền kinh tế, bao gồm cả bất động sản.
Kích cầu đổi mới cho lĩnh vực công nghệ, tăng cường trang bị máy móc;thiết bị với công nghệ cao có mức giá thấp từ nguồn thanh lý của các nước bị suythoái kinh tế, đồng thời hỗ trợ, kết nối doanh nghiệp trong việc nâng cao khảnăng sản xuất tự lực trong nước và đầu tư ở nước ngoài, biến thách thức thành cơhội để phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh trong hàng hóa, vị thế của ViệtNam trên thị trường khu vực và quốc tế
Kích cầu đầu tư đúng cách sẽ kích cầu tiêu dùng Thuế thấp hơn, lãi suấtthấp hơn, từ đó doanh nghiệp sẽ kiếm được nhiều lợi nhuận hơn và người laođộng sẽ được trả lương cao hơn Khi người lao động có thu nhập cao, họ sẽ tăngcường chi tiêu Đó chính là mục đích của việc kích cầu tiêu dùng
Nhà nước cũng có các giải pháp khuyến khích đầu tư như hướng dẫn, giớithiệu doanh nghiệp trong nước mở rộng đầu tư vào đa ngành đầu tư phát triểnquan trọng nhất của thành phố, đặt biệt là y tế, giáo dục, quy trình sản xuất chếbiến ứng dụng công nghệ tối ưu, hỗ trợ sự tham gia từ cộng đồng Ủy ban nhândân Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện chương trình kích cầu thông qua đầu tư
và hỗ trợ nhà đầu tư một phần hoặc toàn bộ lãi vay Thực hiện các dự án đầu tư:
“Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định số 81/2001 / QĐ-UB ngày 09tháng 9 năm 2001; số 87/2003 / QĐ-UB ngày 20 tháng 5 năm 2003; Quyết định
số 33 ngày 28 tháng 5 năm 2011 / 2011 / QĐ-UBND về việc thực hiện các dự ánđầu tư thuộc kế hoạch kích cầu thành phố Hồ Chí Minh” Chính sách hiện tại là
hỗ trợ lãi vay cho các dự án của doanh nghiệp ở mức 50% và 100% tùy theo
3
Trang 14lĩnh vực đầu tư Tổng số tiền trả lãi vay ước tính là 8 nghìn tỷ đồng, tối đa 100 tỷđồng/dự án, thời gian trả lãi vay tối đa là 7 năm.
Đến nay, thống kê cho biết Thành phố Hồ Chí Minh đã mở rộng ngân sách
hỗ trợ lãi vay cho 137 dự án với tổng vốn đầu tư là 12.379 tỷ đồng Số vốn cấp
bù lãi của khoản vay là 5.995,04 tỷ đồng
3 Nguyên tắc
3.1 Đồng bộ
Khi các vấn nạn kinh tế được khắc phụ và tình hình kinh tế ổn định saumột thời gian ngắn hạn, kích thích sẽ kết thúc Gói kích cầu sẽ rất lãng phí nếuquá ít vì nó sẽ làm cạn kiệt sức lực và không thể tiếp tục kích thích tổng cầu Mặtkhác, gói kích cầu khổng lồ sẽ khiến nền kinh tế mở rộng quá mức và gia tănglạm phát nếu có tác dụng lâu bền, khiến nền kinh tế phục hồi nhưng vẫn đangtrong quá trình kích cầu Nếu thiếu hụt ngân sách nhà nước và lượng trữ ngoạihối thì điều này càng rõ ràng hơn
3.2 Kịp thời
Việc đòi hỏi Chính phủ phải hành động nhanh chóng và các biện pháp mà
họ thực hiện phải có tác động tức thì, tức là thúc đẩy hoạt động kinh tế Gói kíchcầu tại thời điểm đó có thể có tác động tiêu cực nếu các chính sách được triểnkhai quá chậm và không đạt được mục tiêu được mong muốn như kế hoạch Các
dự án và chương trình đầu tư có tỷ lệ phân phối chậm trễ là công cụ kích thíchkém Điều này là do những nỗ lực này không hiệu quả khi nhu cầu tổng thể giảm,khi nhu cầu tổng thể tăng lên
3.3 Đúng đối tượng
Xu hướng chi tiêu và đầu tư của các ngành công nghiệp mục tiêu có tácđộng đáng kể đến khả năng thành công của gói kích cầu Những người thực tế sẽchi tất cả các quỹ kích cầu là những người cần được nhắm mục tiêu bởi các biệnpháp kích cầu thích hợp
4
Trang 15Gói kích cầu được thực hiện với mục tiêu chính là thúc đẩy nhu cầu, do
đó, chìa khóa để đạt được điều này là hỗ trợ dòng tiền cho những người sẽ chitiêu ngay lập tức và từ đó bơm thêm tiền vào nền kinh tế Các quỹ kích thích phảiđược sử dụng để thuyết phục các tổ chức này tăng chi tiêu hoặc kiềm chế việc cắtgiảm chi tiêu của họ
Để có hiệu quả, kế hoạch kích cầu phải tập trung vào những điều sẽ có tácđộng tích cực nhất đến đầu tư và tiêu dùng trên mỗi đô la chi tiêu
Theo một số nghiên cứu nhất định được thực hiện trên toàn cầu, bảo hiểmthất nghiệp có tác động lớn nhất Các nhóm thành phần xã hội khác nhau sẽ có xuhướng tiêu dùng cận biên ở các mức độ khác nhau Nhóm người có thu nhập cao
sẽ chỉ cần chi một ít tiền hoàn thuế hoặc miễn thuế (hoặc trợ cấp), nhưng nhữngngười có thu nhập thấp và trung bình sẽ cần phải tiêu rất nhiều về hoàn thuế
Theo một nghiên cứu của Zandi (2004) đối với gói kích thích của Hoa Kỳnăm 2001, trợ cấp thất nghiệp (tức là nhắm vào nhóm cá nhân dễ bị tổn thươngnhất do suy thoái kinh tế) là gói kích thích hiệu quả nhất Nhu cầu của người tiêudùng tăng 1,73 đô la cho mỗi đô la kích thích Các biện pháp khác bao gồm giảm
và miễn thuế cho các địa phương
Các loại thuế khác nhau có mức độ thành công khác nhau trong việc thúcđẩy nhu cầu, mặc dù thực tế rằng chúng cũng là một biện pháp kích cầu Việc cắtgiảm thuế cho các cá nhân nói chung có tác động lớn hơn đến nhu cầu ngày càngtăng so với việc cắt giảm thuế cho các tập đoàn Ngoài ra, việc giảm thuế đối vớingành bất động sản không có tác động gì đến việc thúc đẩy nhu cầu
3.4 Ngắn hạn
Ý kiến này cho rằng gói kích cầu sẽ kết thúc khi nền kinh tế phục hồi.Thông thường, các hành động cần được thực hiện để khắc phục nguồn thu thấphơn nguồn chi ngân sách sau khi cuộc suy thoái kết thúc Nguyên tắc ngắn hạn
có hai ý nghĩa: (1) thực hiện nhanh gói kích cầu sẽ tăng hiệu quả; (2) chỉ thúc đẩy
5
Trang 16nhu cầu một cách nhanh chóng sẽ ngăn chặn các hậu quả ngân sách xuốngđường.
Vì những ưu đãi, các tập đoàn sẽ được khuyến khích tăng cường đầu tưbằng các chiến thuật ngắn hạn Các sáng kiến dài hạn, như cắt giảm thuế mởrộng, sẽ không có hiệu quả như một biện pháp kích thích vì các công ty tư nhân
sẽ không cảm thấy bị áp lực phải tăng tốc đầu tư vào thời điểm nền kinh tế cầnnhất
Mất cân bằng của ngân sách khi cán cân nghiêng về nguồn chi lớn hơnnguồn thu cũng báo hiệu sự mất mát trong tiết kiệm lâu dài, điều này sẽ làm giảmđầu tư và ảnh hưởng đến tăng trưởng Chưa kể tài khoản vãng lai sẽ bị ảnh hưởngnhư thế nào bởi thâm hụt ngân sách (mà Việt Nam hiện đang ở mức báo động vềthâm hụt tài khoản)
II Biện pháp Chính phủ và Ngân hàng Trung ương Mỹ sử dụng nhằm
“vực dậy” nền kinh tế trong đợt dịch Covid-19
1 Thực trạng nền kinh tế Mỹ trong đợt dịch Covid-19
Từ trước đến nay, Mỹ được xem như một siêu cường tài chính với nềnkinh tế lớn nhất thế giới với gần 1/3 vốn toàn cầu được hỗ trợ bởi cơ sở hạ tầng,các công nghệ cũng như sự giàu có về thiên nhiên Mỹ luôn tự hào là đất nướcphát triển với tỉ lệ thất nghiệp thấp, tuy nhiên đại dịch Covid-19 ập đến mang lạicho nước Mỹ những con số đáng báo động
Chỉ trong vòng chưa đầy hai tháng khi đại dịch diễn ra, 16% người trong
độ tuổi lao động mất việc làm Trong đó hơn 26 triệu người mất việc chỉ trongkhoảng 5 tuần, con số này cuốn trôi những thành tựu mà Mỹ đã cố gắng tích lũy
từ năm 2009
GDP của Mỹ giảm trong hai quý đầu năm 2020 do tác động của
Covid-19 Vào tháng 6 năm 2020, NBER không cần phải đợi GDP quý II để tuyên bốHoa Kỳ suy thoái Sau đó, dữ liệu chính thức cho thấy GDP đã giảm kỷ lục32,9% trong quý II, mức giảm thấp nhất trong lịch sử của nền kinh tế
6
Downloaded by Vu Vu (quangchinhlas199@gmail.com)
Trang 17Hình 1: GDP Mỹ giảm mạnh tới 32,9% trong quý II năm 2020
Mỹ giảm 2 quý liên tiếp vào đầu năm 2020 do tác động của Covid-19.Vào tháng 6 năm 2020, NBER không cần phải đợi GDP quý II để tuyên bố Hoa
Kỳ suy thoái Sau đó, dữ liệu chính thức cho thấy GDP đã giảm kỷ lục 32,9%trong quý II, mức giảm thấp nhất trong lịch sử của nền kinh tế
Nền kinh tế Mỹ rơi vào vực thẳm Cụ thể là
- Chỉ số sản xuất công nghiệp giảm hơn 6% trong tháng 03/2020
- Hoạt động hàng không của Mỹ giảm 95% khi Boeing thông báo sẽ
đóng cửa "các nhà máy" ở Seattle "vô thời hạn" và sa thải 10% lựclượng lao động
- Cũng trong thời điểm đó, các nhà máy xe hơi tại Mỹ đồng loạt đóng
cửa từ ngày 18/03/2020 khiến cho tỉ lệ thất nghiệp tăng cao vì đây làlĩnh vực đảm bảo công việc làm cho tận 1,3 triệu người Mỹ
- Mức tiêu thụ xăng dầu quay trở về với thời điểm của năm 1968.
- Thị trường dầu đá phiến mất 37% giá trị trong một tháng khiến hàng
chục nhà sản xuất dầu đá phiến nhỏ ở Mỹ phải tuyên bố phá sản
- Các công ty dầu khí lớn như Diamond Offshore hay Whiting
Petroleum cũng bị vỡ nợ Thị trường dầu mỏ đang trở nên điên
7
Downloaded by Vu Vu (quangchinhlas199@gmail.com)
Trang 18cuồng vì nhu cầu toàn cầu đã sụp đổ, vì vậy các nhà môi giới dầu mỏđang mua và bán các hợp đồng với giá âm.
- Thị trường tài chính khủng hoảng đã nổ ra.
- Trị giá cổ phiếu trên thị trường Mỹ đã mất 30% trong ba tháng đầu
2.2 Ý nghĩa
Chính sách tài khóa là nền tảng giúp ổn định hóa nền kinh tế: tránh chu kìkinh doanh là sự lặp lại nhiều lần của một vấn đề kinh tế khó giải quyết diễn ramột hoặc vài năm một lần, kiểm soát áp lực suy thoái có thể ảnh hưởng chấtlượng đời sống của quốc dân và giảm khả năng độc quyền thị trường kinh tế nhưnền kinh tế tư bản cũ
2.3 Thời điểm
Làn sóng đại dịch Covid-19 đã làm tác động mạnh mẽ đến khả năng pháttriển kinh tế ở hầu hết các quốc gia trên thế giới, nó gây ra sự suy thoái trầmtrọng kinh tế lớn nhất kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai Khi nhận thấy mức
độ nghiêm trọng của đại dịch đến nền kinh tế ngày càng lớn, chính phủ các nướcbắt đầu thực hiện một loạt các chính sách tài khóa nhằm ngăn chặn sự suy thoáikinh tế và Mỹ là một trong những nước áp dụng chính sách này
Trang 19mô lớn Theo thống kê của Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) trong năm 2020, các nướcphát triển đều đưa ra các gói hỗ trợ khổng lồ như Mỹ đưa ra gói chi tài khóa bổsung 25,5% GDP và cho vay và bảo lãnh là 2,4% GDP
9
Hình 2: Quy mô hỗ trợ kinh tế của các quốc gia trên thế giới
Downloaded by Vu Vu (quangchinhlas199@gmail.com)
Trang 202.5 Đối tượng
- Người thất nghiệp
- Người lao động có công việc bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19
- Trẻ em
- Các hộ gia đình có thu nhập thấp theo ngưỡng quy định
- Các tiểu bang và địa phương
- Các công ty bị ảnh hưởng bởi đại dịch trong đó bao gồm các doanhnghiệp nhỏ, vừa và cả doanh nghiệp lớn
- Các bệnh viện và những nơi có dịch vụ chăm sóc sức khỏe
- Các trường học và đại học
- Cơ sở hạ tầng
Các nhóm người trong xã hội sẽ được địa phương trực tiếp ghi nhận vànhận trợ cấp tùy thuộc vào mức độ hay phân loại nhóm chịu thiệt hạiđược phân tích bởi chuyên gia kinh tế mà Chính phủ đưa ra Bên cạnh
đó, đây cũng là một cách để kiểm soát và thống kê lại tình hình nhập
cư, tạm trú và thường trú của người dân vì đã nhiều trường hợp khaibáo sai sót và không ít các trường hợp khiếu nại lên cơ quan địaphương Những kế hoạch hỗ trợ của Chính phủ luôn đem đến nhữnglợi nhuận kép và đảm bảo có sự công bằng trên toàn diện lãnh thổ
2.6 Các chính sách được thực hiện
10
Downloaded by Vu Vu (quangchinhlas199@gmail.com)
Trang 21Đứng trước tình hình suy giảm mạnh trong các hoạt động kinh tế sau đạidịch Covid - 19, chính phủ Mỹ đã đồng thời triển khai liên tục và mạnh mẽ cácloại vắc xin phòng ngừa, nhanh chóng áp dụng chính sách tài khóa mở rộngnhằm kích thích kinh tế, ứng phó với dịch bệnh và trợ cấp xã hội cho nhiềudoanh nghiệp lớn nhỏ và các hộ gia đình đã phần nào giúp cho nền kinh tế quốcgia được phục hồi.
Các chính sách tài khóa được áp dụng nhằm tăng chi tiêu cho hoạt độngchống dịch và kiểm soát sự lây lan của vi rút cụ thể gồm sản xuất thiết bị y tế;đẩy nhanh việc cấp bảo hiểm cho nhóm người thất nghiệp và mở rộng quyền lợicho người lao động nhập cư; tăng chi tiêu công; giảm thuế và nghĩa vụ đóng bảohiểm xã hội
a Các gói kích thích kinh tế
Kể từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát, Hoa Kỳ đã tung ra bốn gói kíchthích với tổng trị giá khoảng 7,9 nghìn tỷ USD để vực dậy nền kinh tế thông quacác biện pháp hỗ trợ trực tiếp cho người dân và doanh nghiệp bị ảnh hưởng, nhànước và các sở y tế
Bắt đầu vào tháng 3 năm 2020, Đạo luật Cứu trợ, Viện trợ và An ninhKinh tế (CARES) đã công bố gói chi tiêu lên tới 3 nghìn tỷ USD để hỗ trợ nềnkinh tế thông qua đại dịch Covid-19 Tuy nhiên, các gói kích thích kinh tế nàynhanh chóng “tan đàn xẻ nghé”, tầng lớp trung lưu nước này lao đao và nghèođói ngày càng gia tăng Vào đầu tháng 10 năm 2020, Bộ trưởng Tài chính Hoa
Kỳ Steven Mnuchin đã đề xuất một gói giải cứu mới trị giá 1,8 nghìn tỷ đô la.Bước sang năm 2021, tân Tổng thống Mỹ Joe Biden đã đề xuất và thông qua góikích cầu bổ sung 1,9 nghìn tỷ USD Hơn thế nữa, vào tháng 11 năm 2021, Tổngthống Joe Biden tiếp tục ký Đạo luật Cơ sở hạ tầng, một gói đầu tư lên tới 1,2nghìn tỷ USD để hỗ trợ phát triển cơ sở hạ tầng của đất nước Có thể thấy, hậuquả bị tác động bởi khung hoảng kinh tế 2007 của Chính phủ, quy mô gói kíchthích kinh tế của Mỹ đã vượt ngưỡng 6 nghìn tỷ USD, lớn hơn nhiều lần so vớigói hỗ trợ kiểm soát sự suy thoái
11
Downloaded by Vu Vu (quangchinhlas199@gmail.com)
Trang 22Các gói kích cầu khổng lồ này được thực hiện dựa trên năm mục tiêu baogồm: xây dựng kế hoạch phòng, chống và ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh,đồng thời nâng cao năng lực điều trị của hệ thống y tế Bảo đảm duy trì việc làmcho quần chúng nhân dân và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất củacác doanh nghiệp trong giới hạn an toàn; bắt đầu lại hoạt động kinh tế mới saukhi bị phong tỏa, chia cắt; xây dựng lại cơ cấu kinh tế đủ tiềm lực chống chọi vớithiên tai; tăng cường khả năng chống chịu với thiên tai trong tương lai.
Các biện pháp cụ thể là trợ cấp tiền mặt, giảm thuế và nghĩa vụ đóng bảohiểm xã hội cho hộ dân và công ty tư nhân chịu ảnh hưởng, mở rộng quy mô cơchế cho vay ưu đãi đối với các tổ chức tài chính của công và khu vực tư nhân Kể
từ đó, chính phủ đã đưa ra nhiều khoản và điều khoản cho nhiều tình trạng thấtnghiệp, hỗ trợ các khoản vay thông qua các tổ chức tài chính của công và trợ cấptiền thuê cho các cơ sở thương mại
b Ngân sách nhà nước được điều chỉnh miễn, giảm, gia hạn các khoản thu theo nhu cầu thị trường.
Trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế, chính sách thuế và phí là một trongnhững công cụ tài khóa mà các quốc gia sử dụng để hỗ trợ các cá nhân và doanhnghiệp giảm thiểu khó khăn trong bối cảnh đại dịch COVID-19 Các chính sáchchủ yếu về thuế và phí là miễn thuế, giảm thuế, tăng thời hạn buộc đóng thuế vàtăng thu ngân sách
Miễn thu thuế: việc áp dụng miễn thuế đối với các nhóm người, thực thểhoặc loại hình kinh doanh, hoạt động và dịch vụ khác nhau tùy theo hoàn cảnh cụthể của mỗi quốc gia Tuy nhiên, các quốc gia thường áp dụng bảng này cho cácdoanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp vừa và nhỏ, các ngành và lĩnh vực bị ảnh hưởngkhông tương xứng bởi đại dịch COVID-19
Giảm thuế: Hoa Kỳ đã thực hiện một số biện pháp cắt giảm thuế, chẳnghạn như: Hoàn lại 50% thuế tiền lương cho các doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi
sự bùng phát COVID-19 để khuyến khích việc giữ chân nhân viên; nới lỏng các
12
Downloaded by Vu Vu (quangchinhlas199@gmail.com)
Trang 23khoản khấu trừ thuế cho các hoạt động lãi và thua lỗ, đồng thời nới lỏng các quyđịnh về quỹ lương hưu cho phép Mọi người đang thực hiện rút tiền sớm hoặcmuộn từ các tài khoản như tài khoản hưu trí cá nhân, vốn đã bị tác động bởi sựhỗn loạn trên thị trường tài chính.
c Hỗ trợ từ ngân sách nhà nước
Ngoài các biện pháp điều chỉnh thu ngân sách, các phương pháp chi ngânsách quốc gia cũng được các nước thực hiện đồng thời, cụ thể là các chính sách:hoạt động đầu tư, dịch vụ y tế phòng chống dịch, cung cấp trang thiết bị y tế vàchính sách bảo đảm an sinh xã hội cho nhân dân ( giảm thiệt hại và duy trì mứcsống ổn định của người dân); Hỗ trợ doanh nghiệp ổn định và tăng cường sảnxuất, vực dậy kinh tế, tạo cơ hội việc làm cho người dân và phát triển bền vữngsau dịch Ví dụ, tại Hoa Kỳ, việc thực hiện các chính sách hỗ trợ từ ngân sáchnhà nước để chống lại đại dịch COVID-19 và ổn định kinh tế người dân giaiđoạn 2020-2021 chủ yếu tập trung vào: Tài trợ cho các kế hoạch chăm sóc sứckhỏe: Đầu tư tăng công suất hoạt động của bệnh viện, tăng đáp ứng trang thiết bị
y tế, hỗ trợ Y tế các bộ phận và nhân viên trực tiếp chống lại ổ dịch, tăng cườngcác dịch vụ y tế cộng đồng, dành nguồn lực cho các dự án nghiên cứu và thửnghiệm các vắc xin quốc gia; tăng trợ cấp cho người thất nghiệp, trợ cấp tiền chongười dân; hỗ trợ các khu vực và một số khu vực bị ảnh hưởng bởi Dịch vụ vàCông nghiệp bùng phát COVID-19, trong ngoài việc hỗ trợ chính sách chi tiêucủa ngân sách nhà nước, hỗ trợ doanh nghiệp ổn định và tăng cường hoạt độngsản xuất kinh doanh thông qua vốn vay ưu đãi, hỗ trợ sinh viên vay vốn
3. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED)
3.1 Khái niệm
Cục Dự trữ Liên bang (FEDeral Reserve System – FED), bắt đầu hoạtđộng năm 1913, là ngân hàng trung ương của Hoa Kỳ với nhiệm vụ là đối phó vàphản ứng khi xảy ra các cục khủng hoảng tài chính
13
Downloaded by Vu Vu (quangchinhlas199@gmail.com)
Trang 24Các nhiệm vụ chính của FED là: tạo ra lượng việc làm tối đa, lãi suất dàihạn vừa phải và giá cả ổn định Bên cạnh đó, còn đảm bảo hoạt động của hoạtđộng điều tiết ngân hàng, sự ổn định của hệ thống quản lý tài chính và các dịch
vụ tài chính phải được kiểm soát chặt chẽ bởi bộ phận quản lý và cơ quan cóthẩm quyền
Các chính sách tiền tệ của FED bao gồm: Mua bán trái phiếu từ đầu tư củachính phủ; định lượng và quy định tiền mặt được dự trữ; điều chỉnh chính sáchlãi suất của khoản vay từ FED
3.2 Các chính sách thực hiện
Để ứng phó với tác động của đại dịch Covid-19 và ngăn chặn đà suy giảmkinh tế, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đã hành động quyết liệt Từ tháng 3/2020 đếntháng 3/2021, Quốc hội Mỹ đã thông qua gần 5,8 nghìn tỷ USD các gói hỗ trợ tàichính, tương đương 28% GDP Mỹ cho các biện pháp sau:
a Chính sách tiền tệ truyền thống
Vào ngày 3 tháng 3 năm 2020, Fed đã hạ lãi suất 0,5 điểm phần trăm.Ngày 15/3/2020, khi dịch Covid-19 lan rộng ra nhiều bang của Mỹ, Fed đã cắtgiảm lãi suất cơ bản lần thứ hai 1 điểm phần trăm xuống biên độ mục tiêu 0-0,25% do lo ngại dịch bệnh sẽ ảnh hưởng đến lợi suất và quan điểm của nềnkinh tế Mỹ
Cục Dự trữ Liên bang liên tục tiến hành nghiệp vụ thị trường mở để mởrộng nguồn cung vốn ngắn hạn nhằm hỗ trợ các ngân hàng đang gặp khó khăn vềthanh khoản tạm thời Có hiệu lực từ ngày 9 tháng 3 năm 2020, Bộ phận Thịtrường Mở của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York (DESK) đã tăng quy mô
và khối lượng giao dịch repo qua đêm và kỳ hạn, đồng thời cung cấp các giaodịch repo được bảo đảm bằng trái phiếu với rủi ro thấp Ngoài ra, Fed còn chocác tổ chức lưu ký vay tiền bằng cách sử dụng tài sản thế chấp là các chứng chỉ
do các quỹ thị trường tiền tệ phát hành
14
Downloaded by Vu Vu (quangchinhlas199@gmail.com)