Một số vấn đề hoàn thiện pháp luật về chính sách công ở việt nam hiện nay

Cho đến nay, có rất nhiều quan niệm được các họcgiả tiếp cậnở các góc độkhác nhau, nhưng tựu chung lại, “Chính sách công là những quyết định của chủ thể được trao quyền lực công nhằm giả

MỘT SỐ VẤN ĐỀ

• NGUYỀN THỊ THỦY TIÊN

TÓM TẮT:

Sau 35 năm Đổi mới, hệthống pháp luật Việt Nam đã được xây dựng và dầnhoàn thiện, nhưng

vẫn còn chồngchéo, mâu thuẫn, hiệu quả chưa cao Bàiviết đưa ra mộtsố đề xuất nhằm hoàn thiệnphápluậtvề chính sách công, để chuẩn hóa quản lý, bảo đảm mục tiêu sớm đưađất nước

thànhnướcphát triển, có thu nhập cao

Từ khóa: chính sách công, hoànthiệnpháp luật, luật,chính sách, quảnlý nhà nước, kinh tế

1 Pháp luật về chính sách công

Trên thế giới,chính sách công được nghiêncứu

từ những năm 1960 ơ Việt Nam, chính sách công

bắt đầuđượcđược các học giả quan tâm từ những

năm 2000 Cho đến nay, có rất nhiều quan niệm

được các họcgiả tiếp cậnở các góc độkhác nhau,

nhưng tựu chung lại, “Chính sách công là những

quyết định của chủ thể được trao quyền lực công

nhằm giải quyếtnhững vấn đề vì lợi ích chung của

cộng đồng” [1], Chính sách công được cấu thành

bởi cácyếu tố:vấn đề cần giảiquyết, mục tiêu, giải

pháp.Nó có các đặc tínhchủ thể phải là người nắm

quyềnlực côngđể xâydựng vàđưachính sáchvào

cuộc sống, phải lựa chọn lợi ích công, thực hiện

theo chutrìnhliêntục và biến động Bởi vì các yếu

tố kinh tế,xã hội, con người, khoahọc kỹ thuật,

luôn thay đổi, đòi hỏi chính sáchphải điều chỉnh

cho phù hợp

Pháp luật đã được các học giảnghiêncứu từrất lâu nhưng pháp luật về chính sách công còn hạn

chế Các công trình nghiên cứu chủ yếu mang tính lồng ghépchính sáchvới pháp luậtnhư một sựtiếp nối,hoặc gắn liền với nhau Năm 2020, tác giả Võ

KhánhVinhcông bô' công trĩnh “Chính sách pháp

luật - những vấn đề lý luận và thực tiễn” Tuy nhiên, hiệnnay chưa cócông trình nào đề cập đến vấn đề cần hoàn thiện phápluật về chính sách công

một cách công phu

Phápluật về chính sách công được hiểu là tổng thể các quy định của pháp luật về chủ thể công giải quyết các vấn đề vì lợi ích cộng đồng Để điều

chỉnh các mối quan hệ trong xã hộiđầy đủ, thống

nhất, vận hành trơn chu, pháp luật về chính sách côngcầnquyđịnhcácnhóm vấn đề sau đây:

Thứ nhất, nhóm quy định địa vịpháplý đối với

chủ thể công về soạn thảo, xây dựng, thực hiện,

SỐ 18-Tháng 7/2022 19

đánh giá, giámsát chính sáchcông; địavịpháp lý

của các đối tượng thụ hưởng, các đối tượng liên

quan tới chính sách Trong đó, pháp luật cần quy

địnhrõ cơcấu tổchứchoạt động của cáccơ quan,

nhânsựtham gia chínhsách vớichức năngnhiệm

vụrõ ràng, khôngchồng chéo, đảmbảo quyền lợi

chínhđáng, nghĩavụ phải tuân thủ Trang bị cơ sở

vật chất, phương tiện, công cụ cần thiết để hoạt

động Mỗi vị trí nhân sự được mô tả rõ ràng công

việc tham gia chính sách công, với các nguyên

tắc, các bước, tiêu chuẩn, tiêu chí, công cụ đo

lường, đánh giá, giám sát cụ thể bằng phương

pháp định lượng

Các vấn đề xã hội cần giải quyết rất đadạng,

phức tạp, nên cần phân công phân nhiệm các chủ

thểtham giatrong từng giai đoạn, lĩnh vực Ớ Việt

Nam, Đảng Cộng sản, Quốc hội, Chính phủ, các

Bộ, Viện Kiểm sát tối cao, Tòa án Nhân dân tối

cao, Hộiđồng nhân dân các cấp,úybannhândân

cáccấp, các tổ chức chính trị xã hội, cáchội dânsự

thamgiaquản lý xã hội, lànhững chủ thể trựctiếp

thamgia vào chutrìnhchínhsách công, giảiquyết

các vấn đềnhu cầu xãhội đặt ra

Với các chủ thể nêu trên, phápluậtcụ thểđiều

chỉnh về chủ thể quyền lực công làHiến pháp, Luật

Tổ chức Quốc hội, Luật Tổ chức Chính phủ, Luật

Tổ chức Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Luật Tổ

chứcTòa ánnhân dân Tôi cao, Luật Cán bộ công

chức, Luật Viên chức, Đây là những luậtquy định

địa vị pháp lý với cơ cấu tổ chức,chức nãngnhiệm

vụcủacơ quan đó

Thứ hai, nhómquyđịnhvề quy trìnhchính sách

công Quy định của pháp luật về hoạch định, xây

dựng ban hành, thực thi,đánh giá,giám sátchính

sách công Tấtcả các văn bản, hành vi giải quyết

các vấn đề lợi ích của cộng đồng đều phải được

chuẩn hóa theo phươngphápkhoa họcchính sách

công,bảođảmcáctác động theo chiều hướng đích,

cộng hưởng với nhau tạo hiệu quả cao, không để

xảy ra tình trạng mâu thuẫn chồng chéo, cản trở,

triệt tiêu nhau Khi hoạch định và thực thi chính

sách bộ phận,phảiđặttrong môi quanhệvới chính

sách tổng thể, chínhsách liên quan Chú trọng sự

phối hợp đồng bộ các chính sách, nội dung các chính sách được thực hiện sao cho hiệu quả nhất,

đồng thời xây dựngcác tiêu chí, công cụ đolường địnhlượng được tình trạngcủa chínhsách [2], Bên

cạnh đó, cầnchú trọng việc theodõi, nắmbắtthông

tin,đánh giá chính sách một cáchđộc lập Kết quả

chính sách sẽ là thước đo mức độ hoànthànhcông

việc, phản ánh trình độ kỹ năng của cán bộ công chức, viênchức Đây cũng là chỉsốchấtlượngnhất cho việc đánh giá năng lực, phẩm chất của những

người ứng cử vào các vị tríchủchót của đấtnước

Mặc dù phápluật hiện hànhchưa quy định đầy

đủ nội dung nên trên, nhưng vềcơ bản đãđược quy định tại Luật Banhành vãn bản quy phạm pháp luật năm2015, sửa đổi năm 2020 Cácnguyên tắc, quy trình, cơ quan xây dựng,thựcthi văn bản pháp luật

đã đượcquy định, bước đầu đã đảmbảotính khoa

học,thôngnhất và đạthiệuquả nhất định

Thứ ba, nhóm pháp luật về chính sách công

trong mộtsốlĩnhvựccụ thể Mỗi chính sách được

thực hiện bởi một hoặc một nhóm giải pháp, mỗi

giải pháp lại sử dụng một hoặc một sô'côngcụ khác nhau, như: tài chính, thuế, luậtpháp,tuyên truyền giáodục, để thực hiện [3],

Trong khi đó, kỹ thuật điềuchỉnh của pháp luật chuyênngành dựa theo nhóm quan hệ xã hộigần, liên quan mật thiết với nhau [4], Do vậy, khi

chuyển hóa chính sách vàopháp luật, các nhà lập phápphânchia theolĩnh vực,công cụ nhấtđịnhđể luật hóa như pháp luật về dân sự, doanh nghiệp,

đầu tư, thươngmại, đất đai, khoáng sản, xây dựng,

nhà ở, kinh doanhbất động sản, hình sự, xử lý vi phạm hành chính,tố tụng hình sự,tố tụng dân sự, tố

tụng hành chính, thi hành án dân sự, thi hành án

hìnhsự

* về mối quan hệ giữa chính sách với pháp luật, thể hiện ở một số điểm sau:

Một là, chính sáchlà nội dung, xuất hiện trước

và mang tính quyết định; pháp luật là hình thức xuất hiện sau truyền tải và thểhiện nộidung chính sách,mang tínhphụ thuộc chính sách [5] Các nội

dung được chế hóa bởi kỹ thuật lập pháp, ý thức

pháp luật, bị chiphối bởi cấu trúc quy phạm pháp

20 SỐ 18-Tháng 7/2022

luật và hệ thống văn bản pháp luật Pháp luật

chuyên ngành cầnđượccụ thể hóa và phảiphù hợp

với nội dung chính sách đề ra Mỗi luật chuyên

ngành cũngcầnphù hợp vớichínhsách và luật liên

quan Qua đó, tạo sự phù hợp với luật khác, bảo

đảm sự khớp nốivà liên thông, đồng bộ trong hệ

thống pháp luật

Hai là, quá trình luật hóa chínhsách có thểlàm

sai lệch chính sách, hoặc có thể pháthiện các sai

phạm, bất hợp lý của nội dung, mục đích mà chính

sách đã được ban hành [6] Chính sách thườngbao

quátnhiều lĩnh vực, sử dụngnhiều công cụ nhưlãi

suất, tỷ giá hối đoái, dự trữ bắt buộc, thuế, hành

chính, pháp luật, tuyên truyền vận động thuyết

phục, được điều chỉnh bởi nhiều văn bản luật

chuyên ngành khác nhau Do vậy, pháp luật có thể

khôngtruyền tải đầy đủ nội dung của chính sách,

làm lệch hướng với hoạch định ban đầu Ớ chiều

ngược lại, khi thể chế hóa chính sách, pháp luật

xemxét lại các vấn đềvề nộidung mà chínhsách

được ban hành Phân bố từng nội dung cụ thể của

chính sách đượcchuyểnhóavàotừngvănbản pháp

luật.Nhờ đó, quá trìnhchuyển hóa này pháthiệnra

nhữngbất hợp lýcủa chính sách

Ba là, phápluật có tính bắt buộc vàcưỡngchế

thựchiệnnên giúp chochính sách được đi vào cuộc

sống Văn bản pháp luật là chỗ dựa, đồng thời là

biện pháp bắt buộc các chủ thể, đối tượng chính

sách phảituân thủ Nếu có hànhvi vi phạm sẽbị xử

lý kỷ luật, xử phạt,bồi thường, thậmchí bị truy cứu

trách nhiệm hình sự, chịu hình phạt tù, tước bỏ

quyền sông Tínhquyền uy, nghiêm khấc của các

chế tài trong pháp luật có tác dụng răn đe, ngăn

chặn những hành vi làm chệch hướng của chính

sách, đồngthời cũngbuộc cácchủthểvi phạm khắc

phụchậu quả, đưachính sách trởlại hướng đíchban

đầu Nhờ có pháp luật, chính sách côngđược bảo

đảm thựchiện đúng mục đích đề ra

2 Bốì cảnh và nhu cầu hoàn thiện pháp luật

về chính sách công

Thứ nhất, bôi cảnh quốc tế đang có chuyển

biến lớn, các yếutố an ninh phitruyền thông, như

dịch bệnh, biến đổi khí hậu, nhất là đại dịch

Covid-19 làm cho nềnkinh tếthế giớirơi vàotình trạng suy thoái vàkhủng hoảng, nỢ công tăng, rủi

ro hơn Các quốc gia phải giải quyết thách thức mới và tìm kiếm các phương thức phát triển bền

vững nhờ vào kinh tếsố, kinh tế tuần hoàn, tăng trưởng xanh Hoạt động khoa học, công nghệ, đổi

mới sáng tạo là chìa khóa đột phá làm thay đổi phươngthức quản lý nhà nước, môhình sản xuất -kinh doanh, tiêu dùng và đời sông vănhóa, xã hội

Trong đó, mô hình sản xuất thông minh, đô thị thông minh, quốc gia thông minh đang được nghiêncứu và lựa chọn [7],

Thứ hai, bốicảnhtrongnước

Một là, tình trạngchủ thể chính sách công, hay các văn bản chính sách chưa được luật hóa Lợi

dụng tìnhtrạng này, một sốngười có chức vụ,thẩm quyền ban hànhchính sách làmthấtthoát, lãng phí,

thậm chí tham những Có các chủ thể hoạch định, xây dựng,thực hiện chưa đúng,làmcản trở sự phát triển, thậmchí gây ra hậu quả nghiêmtrọng, không được phát hiện, xử lý kịp thời Từ năm 2013 đến

cuối năm 2020,cáccơ quan tiến hành tố tụng Trung

ương và địa phương đã khởi tố, điều tra 14.300 vụ, 24.410 bịcan,xét xử sơthẩm hơn 11.700 vụ, 22.600

bị cáo về tham nhũng, kinhtế, chức vụ;trong đókỷ

luật hơn 110cán bộ diện Trung ương quảnlý gồm:

27 người là Úy viên Trung ương, nguyên úy viên Trung ương; 4 ủy viên Bộ Chính trị, nguyên úy viênBộ Chính trị [8].Đặcbiệt, một bộ phận không

nhỏcán bộ, đảng viên, trong đó có những đảngviên

giữ vị trí lãnh đạo,quản lý, kểcả một sốcán bộ cao

cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống với nhữngbiểuhiện khác nhau về sựphai nhạt

lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, cơ hội,

thực dụng, chạy theodanh lợi, tiềntài, kèn cựa địa

vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô

nguyên tắc, [9],

Hai là, ởkhía cạnh khác, khoa học chỉ ra chính

sách công cần được xem xét trong chu kỳ với các

giai đoạn hoạch định, xây dựng, thực hiện, đánh giá, giám sát [10], bởi: (i) Cácvân đề, các yếu tố

liên quan, như bôicảnh kinh tế -xãhội, nguồn lực, tiến bộ khoa học kỹ thuật, của chính sách công

SỐ 18-Tháng 7/2022 21

luôn thay đổi cho phù hợp; (ii) Chu trình với các

chuỗi giai đoạn liên hoàn, kế thừa, phát huy và

cộnghưởnggiá trị đạt được từng giai đoạn trước đó,

mới có thể hướng đích được Ngược lại, chúng có

thể làmgiảm hiệu quả tác động mà mỗi chính sách

tạo ra; (iii) cần xác định chính sách theochu trình

để đưa chính sách vào thực hiện đúng lúc, điều

chỉnh kịp thời, thay thế hợplý Bất cứ một giai đoạn

chính sách nào không được triển khai đúng thời

điểmcó thểlàmgiảm hiệu quả của chínhsách,cản

trở việc giải quyết những vấn đề kinh tế- xã hội

Thực tế ở Việt Nam đã chứng minh sự chậm trễ

chuyển đổi từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung sang

cơ chế thịtrường, khiến chotìnhtrạng thiếu lương

thực, kinh tế khủng hoảng; hoặc chính sách “tạocú

đấm thép”bằng cáchtập trungcác nguồn lựcvào

tập đoàn kinhtế nhà nước, khi chưa chuẩn bị nhân

lực phù hợp, chưa có cơ chế kiểm soát hữu hiệu,

khiến các tậpđoàn này bị thua lỗ

Chu trình chính sách hiện nay do pháp luật quy

địnhđang bộc lộ một số vấn đề yếukém Luật Ban

hànhvăn bản quy phạm pháp luật năm 2015 sửa

đổi bổ sung năm 2020, hướng dẫn thực hiện bởi

Nghị định số34/2016/NĐ-CP ngày 14/5/2016 của

Chính phủvàNghị định số 154/2020/NĐ-CP ngày

31/12/2020 về sửa đổi, bổ sung một số điều của

Nghị địnhsố 34/2016/NĐ-CP quy định về quy trình

chínhsách công Sự bất hợp lý ở chỗ thời gian và

phạm vi củachính sách côngkéodài hơn, rộng hơn

của pháp luật Chính sâch banhành trước vàđược

truyền tải, cụ thể hóa bằng các công cụ kinh tế,

hành chính, tuyên truyền giáo dục và luật pháp; sau

khi hiệu lực của văn bảnpháp luật kếtthúc, chính

sáchcông vẫn tiếp tụctổng kếtđánh giá

Các vănbản do Trung ương Đảng, đến Đảngủy

các cấp liên quan đếnđại cuộc của đất nước, như:

chiến lược phát triển toàn diện hay từng lĩnh vực,

cho đến những vấnđề cụ thể, như: kế hoạch hoạt

độngcủa mỗi cơ quan ban ngành và nhiềuloại văn

bản khác chưa luật hóa, chưa được giám sát, đánh

giá Việc xây dựng các Nghị quyết, Luật, Quyết

định,Nghị định, Thông tư, nhằm khắcphụcnhững

hạn chê của đấtnướcvà bảo đảm phù hợp với bối

cảnh, xuthế mới của đời sống xã hội Nhưng trên thực tế, những hạn chế đó lại do cơquan địa phương thực hiện chính sách tổng hợp báo cáo, mangtính chủ quan Lẽ ra,những hạnchếđóphảido cơquan

có chuyên môn về chính sách công giám sát độc lập,đánhgiá mới bảo đảm tínhkhoa học, đúng đắn Chính vì chưa chú trọng đến hoạch định, giám sát

chính sách công, đãdẫn đến tình trạng4 nguy cơ

thách thức lớn mà Hội nghị Đại biểu toàn

quốccủaĐảng giữa nhiệmkỳkhóa VII (ngày 20

-25/1/1994) xác định, đó là: (i) nguy cơ tụthậu xa

hơn về kinh tế;(ii) nguy cơ chệch hướng xã hộichủ nghĩa; (iii) nạn tham nhũng và các tệ nạn xã hội; (iv) âm mưu và hành động"diễn biến hòa bình" của

các thế lực thù địch

Ba là, công tác thực hiện, đánh giá, giám sát chính sách côngchưađượcquan tâm thực hiện Chủ yếu dựa vàongười thựchiện chính sách tự báo cáo công việc, chứ không phải là kết quả thuthập độc

lập, khách quan Vì vậy đã tạo điều kiện cho căn

bệnh thành tích sinh sôi nảy nở, khiến cho người

quảnlýkhông nắm bắt được thực chất vấnđề, làm

tăngnguycơ chệch hướng củachínhsách

Phương pháp đo lường mức độ hoàn thành công

việc bằng phương pháp tự nhận và bình bầu theo cảm tính,chưa có công cụđo lường, đánh giá định

lượng Chủ yếu sửdụng phương pháp thống kê và

so sánh để thấy con số tăng lên hay giảm đi đơn thuần

Hoạt độngviệc điều phối chung với sự tham gia của nhiều cơ quan, tổ chức liên quan được lồng ghép vào chương trình tổng thể chưa được chú

trọng, làm cho kếtquả củachínhsách bị hạn chế Hoạtđộnggiám sát chủ yếu giám sát đôi với các

văn bản quy phạm pháp luật riêng lẻ, chưa thực hiện giám sáttoàndiện,chưa thực chất Chủyếu là xem xét báo cáo do chính các đơn vị thực hiện,

mang tính chủ quan, thành tích Do vậy,cần có bộ phận giám sát chính sách độclập,kịpthời,bảođảm nắm bắtđược tìnhtrạng thực chát chính sáchdiễn

ra nhưthê nào, để đưa các khuyến nghị, phù hợp,

kiểm soát chiều hướng tácđộngvà tính hướng đích củachính sách

22 SỐ 18 -Tháng 7/2Ũ22

Bốn là,Đảng ta đã đề ra mục tiêu đưa đât nước

lên mức có thu nhập cao với thu nhập bình quân

đầu người trên 12.535 USD/nămvào năm 2045,

với các đột phá chiến lược: (i) Hoànthể chế, đổi

mới quản trị quốc gia, nâng cao chất lượng hệ

thống chính sách luật pháp, tạo lập môi trường

đầu tư kinh doanh thuận lợi, lành mạnh; (ii) Phát

triển nguồn nhân lực,nhát là nguồn nhânlực chất

lượng cao;(iii) Xâydựnghệ thống kết cấu hạ tầng

đồngbộ, hiện đại cả về kinh tế vàxãhội;ưu tiên

chuyểnđổi số quốc gia, từng bước pháttriển kinh

tếsố, xãhội số [12],

Bốì cảnh trong nước và quốc tếcũng như nhu

cầu đổi mới, hoàn thiện nêu trên, buộc Việt Nam

phải nâng cao chất lượng chính sách, trong đó cần

hoàn thiệnpháp luật về chính sách công Bảo đảm

lợiích đấtnước cần được giải quyết trên cơ sở bảo

đảmtính khoa học, hiệuquả, bằng quy tắc xử sự bắt

buộc, cótính cưỡng chế củaNhà nước là cần thiết

3 Định hướng hoàn thiện pháp luật về chính

sách công

Đê’ khắc phục những yếukém và thúc đẩy phát

triển đát nước, chúng ta cần quan tâmnghiêncứu

một sốvấn đề sau:

Thứ nhất, cần sớmhoạch định, xây dựngvà ban

hành luật vềĐảng, về hội Theo đó, chúng ta quy

định tiêu chíđánhgiá về lòng yêu nước, phẩmchát

của Đảng viên, của cán bộ,côngchức, viên chức

bằng hànhvi đóng góp chosự tồn tại, pháttriển ổn

định của đất nước một cách thực tế, không phải

bằng tình cảmsuông,mangtínhhô hào khẩuhiệu

Quy định chức năng,nhiệm vụ,trách nhiệmrõràng

của cáccơquan trongĐảng, các cơquanthammưu

giúpviệccho Trung ương Đảng, cáccấp ủy Đảng

Các văn bản do Đảng Cộng sản Việt Nam ban

hànhcũng cần được hoạch định, xây dựng,thực thi

vàđánhgiá theo pháp luật vềchính sách công, bảo

đảm tính thống nhất, khoa học, vì lợi ích quốc gia

dân tộc, tính toàn diện, khả thi và hiệu quả Các

vấnđề chínhsách bộ phận của ngành, lĩnh vực cụ

thể, cần được các cơ quan nhà nước hoạch định,

triểnkhai từ chính sách chung, nhưng chấtlượngvà

kết quả tới đâu cần phải nắm bắt thực chất và độc

lập, không thể chỉ nghe báo cáo,trong khi các tiêu

chuẩn và giám sát chưa có

Hộiđồngnhândân, ủy ban nhândâncáccấp là

cơ quan thực hiện chính sách, cụ thể là xây dựng các phương ánvà lựa chọn phương án phù hợp để thực hiện.Dovậy,cầnquyđịnhrõnội dung về thực

hiện chính sách, thiết lập bộ công cụ đo lường,

nguyên tắc giải trìnhthực hiện hoặc giám sát chính

sách Người đứng đầu chỉ phụ trách điều hành nhiệm vụ, mục tiêu chung, tổng thể của tổ chức Đó

là phương án thực hiện và điều hành thựcthi chính

sách Các côngviệccụ thể khác do công chức, viên chứcthựchiện vàchịu trách nhiệm,trêncơsở phân công quyền lực

Các tổ chức xã hội nghề nghiệp cũng cần được

luậthóa Nhà nước giao chức năng quản lý hành

chínhnghề nghiệp cho cáccấp hội Trong luật của

hội, cần quy định các điều kiện, tiêu chuẩn tham

gia, hoạt động, chấmdứt hoạt động của hội viên, đồng thờicó quy chế đạo đức nghề nghiệp, thể hiện trách nhiệm,sứ mệnh củahộivà hội viên đối với xã hội Mỗi hội viên cần gia sức tu dưỡng đạo đức, phấnđâu nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng

thực hành nghề nghiệp, góp phần phát triển bản

thân và nghề nghiệp của mình Cáchội thường là đối tượng thụ hưởng, hoặc ảnh hưởng của chính

sách,nên cần tham gia vàoquá trình lấy ý kiến về xây dựng, thực hiệnchínhsách

Thứ hai, khuyếnnghịchuyểnđổi chứcnăng của

chủ quyền lực công

Hiệnnay, chức năng chủ yếu củachủ thểcông

là Đảng hoạch định chính sách vĩ mô, siêu vĩ mô,

gồm các văn kiện, nghị quyết, sau đó giao cho Quốc hội xây dựng ban hành và đánh giá chính

sách là luật, pháp lệnh,chỉ tiêu phát triển kinhtế -

xã hội; giao Chính phủ thực hiện chính sách là ban

hành nghịđịnh,thông tư và tổ chứcthực hiện; giao

cơ quan côngan, kiểm sát, tòa án, xửlý vi phạm;

Mặt trận Tổquốc giám sát, các hội tham giaquản

lý các thành viên trong hội Tuy nhiên, việc đánh giá, giám sát chính sáchcông hiện nay còn mang

tính hình thức, trên cơ sở báo cáo, thanh tra đột xuâ't, hoặc địnhkỳ,hoặc tốcáo, khiếu nại Đây là

Số 18-Tháng 7/2022 23

cácbiện phápkhông thường xuyên liên tục Đảng

cần trực tiếp thu thập tài liệu thông tin một cách độc

lập, dựa trên các phươngpháp, công cụ, tiêu chí

chuyên ngành chính sách công để đánh giá, giám

sátmột cách hiệu quả Bảođảm giám sátvà phát

hiện vi phạm chính sách ngay từ đầu, tránh tình

trạng một số’ chính sách của cấp dưới ban hành,

thực hiện sai phạm nghiêm trọng, làm sai lệch mục

tiêu chính sách mới xử lý

Quản trị chính sách công ở tầm vĩ mô, đòi hỏi

Đảng tổ chức rà soát, thống kê, hoànthiệntoànbộ

hệ thống chính sách,bao gồm: Cương lĩnh chính trị,

Nghị quyết, Chỉ thị, Hiến pháp, luật, pháp lệnh,

Nghị định, Thông tư, Quyết định, kế hoạch hoạt

động của các cơquan, hay hoạt động củacác công

chức viên chức, sao cho đồng bộ, tương thích,

phân công phối hợp giữa các ngành, lĩnh vực được

thông thoáng, tránh hành chính hóa một cách

không cần thiết

ĐốivớiChủ tịch Úy ban nhân dân cáccấp, giám

đốc các Sở, trưởng các phòng ban cần phân chia

chức năng, phâncâp, ủy quyền công việc Đôi với

các vị trí côngviệc cụ thểdo côngchức, viên chức

phụ trách, cần xây dựng các tiêu chí, công cụ,

phương pháp đánh giá địnhlượng chấtlượng công

việc và chịu tráchnhiệm về công việc

về chuyển đổi giải pháp chính sách, thay vì

quản lý tiền kiểm, cần chuyển sang cơ chế hậu

kiểm Bỏ việc hành chính hóavới các thủ tục cấp

phép - quản lý trên giây, sang tự động thực hiện

quyền công dân khi đủ điều kiện mà pháp luật quy

định Nâng cao nănglực cạnh tranh quốc gia, thu hútđầu tưvốn, khoahọc công nghệ, thúc đẩy kinh

tếphát triển Bản chất là sự thay đổi quản lý sang phục vụ

Thứ ba, cần ban hành luật về chính sách công

Trong đó: (i) quy định những vấn đề chung về phạm vi điều chỉnh, giảithích từ ngữ, xácđịnh các

văn bản, hành vi chính sách công, ; (ii) Quy định

nhómquy trình chính sách, nêu rõ từng giai đoạn

với từng bước cụ thể,các vấnđề căn cứ,mụcđích, giải pháp, phương pháp, công cụ, tác động, chỉ tiêu, cho mỗi bước, mỗi giaiđoạn, (iii) Quy định

về thể thức, kỹ thuật trình bày, nội dung văn bản chínhsách công, hành vi chínhsách công; (iv) Quy định về kiểm tra xửlý viphạm trong lĩnh vực chính sách công; (v) Ràsoátvà hệ thốngchính sách công,

(vi)Nguồnlựcthựchiện luật chính sách công; (vii) Điều khoản thi hành

Việc luật hóa khiến cho cácvănbản chính sách

công có tầm bao quátrộng, quyết sách các vấn đề lớn, như: cươnglĩnh chính trị, chiến lượcphát triển,

kế hoạchhànhđộng, được thựchiệnbởi sức mạnh nhà nước mớiđivào cuộc sống một cách hiệu quả Tình trạng các văn bản, hành vi hoạch định, xây

dựng, thựchiện, đánh giá một cách chung chung sẽ không còn nữa Thay vào đó, sẽ được cụ thể hóa với các tiêu chí rõ ràng, chặt chẽ, khả thi và hiệu

quả,góp phần thực hiệnmục tiêu đưa đấtnước trở thành một nước cóthu nhập cao vàonăm2045 ■

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

l Hồ ViệtHạnh (2021) Tập bài giảng Tổng quanchính sáchcông, tr7.

2 Nguyễn Văn Phúc (2020) Phân tích và đánh giá chính sách Nxb Chính trị Quốc gia sự thật, Chương 2,72-123.

3 Đỗ Phú Hải (2017) Tổng quan về Chính sách công Nxb Chính trị Quốc gia sự thật, 68-75.

4 Lê Hồng Hạnh (2009) Giáo trĩnh lý luận Nhà nước và pháp luật Nxb Công an nhân dân, 437.

5 Nguyễn Ngọc Toàn (2019) Bài giảng Xây dựng chính sách công, 5.

6 Nguyễn Văn Phúc (2020) Phân tích và đánh giá chính sách Nxb Sự thật, 44.

7 Đảng Cộng sản ViệtNam (2021) Tập 1 Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứXIII, 106-107.

24 Số 18-Tháng 7/2022

8 Ban Nội chính Trung ương Đảng (2021) Kết quả công tác phòng, chống tham nhũng giai đoạn 2013 - 2020 Truy cập tại: https://noichmh.vn/tin-tuc-su-kien/tm-trung-uong/202102/ket-qua-cong-tac-phong-chong-tham- nhung-giai-doan-2013-2020-309186/

9 Đảng Cộng sản Việt Nam (2015) Nghị quyết Hội nghị lần thứ4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI.

10 Nguyễn Văn Phúc (2020) Phân tích và đánh giá chính sách Nxb Sự thật, 76-78.

11 Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (2021) Tiểu mục 1 Mục B Phần II Nghị quyết số 23- NQ/TW ngày 23/3/2018 Truy cập tại:

-muc-tieu-cong-nghiep-hoa-hien-dai-hoa-477588.html.

https://dangcongsan.vn/xay-dung-dang/den-nam-2030-viet-nam-hoan-thanh

12 Đạihộiđạibiểutoànquốc(2021) Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc, Tập 1,220-221.

Ngày nhận bài: 8/5/2022

Ngày phản biện đánh giá và sửa chữa: 6/6/2022

Ngày châp nhận đăng bài: 16/6/2022

Thông tin tác giả:

ThS NGUYỄN THỊ THỦY TIÊN

Giảng viên Khoa Luật, Trường Đại học Hòa Bình

SOME CURRENT ISSUES

OF COMPLETING VIETNAM’S LAW

ON PUBLIC POLICIES

• Master NGUYEN THI THUY TIEN

Lecturer, Faculty of Law, Hoa Binh University

ABSTRACT:

After 35 years of renovation, Vietnam's legal system has been built and gradually

perfected However, the current legal system still experiences the issues of regulatory overlap,regulatory contraedition, and low effectiveness.This paper proposes some solutions

toimprove the law on public policies inorderto standardize management, and ensure the goal

of turning Vietnaminto a developed and high-incomecountry soon

Keywords:public policy, perfectingthelaw, law, policy,state management,economy

So 18 -Tháng 7/2022 25