7 II.ă ÁNHăăGIÁă I UăKI NăăT ăNHIểN,ăHI NăTR NGăăPHÁTăăăTRI NăVỐNGăVĨăQU NăăLụă TH CăHI NăQUYăHO CH .... 70 V.ă NHăH NGăPHÁTăTRI NăKHỌNGăGIANăVỐNG ..... 144 VIII.ă NHăH NGăPHÁTăTRI Nă
Trang 1BÔ XÂY D NG
THUY TăMINHăTÓMăT T
I U CH NH QUY HO CH XÂY D NG
NăN Mă2030ăVÀăT MăNHÌNă NăN Mă2050
VI ÊN QUY HOACH XÂY D NG MIÊN NAM
65 M ac inh Chi, P a Kao, Q1 Tp Hô Chi Minh
Tel: 08 38 23 57 14 - Fax: 08 38 00 22 90
C P PHÊ DUY T : TH T NG CHÍNH PH
C QUAN TH M Đ NH VÀ TRÌNH DUY T : B XÂY D NG
T V N L P QUY HO CH : VI N QUY HO CH XÂY D NG MI N NAM
VI ÊN QUY HOACH XÂY D NG MIÊN NAM
65 M ac inh Chi, P a Kao, Q1 Tp Hô Chi Minh
Tel: 08 38 23 57 14 - Fax: 08 38 00 22 90
KTS Ngô Quang Hùng
Trang 2I U CH NH QUY HO CH XÂY D NG
Chu nhiêm đô an:
Ch trì t v n RUA l p ý t ng quy ho ch ThS KTS Nguy n Vi t Th ng GS.TS Bruno De Meulder
GS.TS Kelly Shannon Tham gia nghiên c u:
ThS KTS V Ph ng Linh KTS oàn Tr nh Minh Châu KTS oàn Anh Khoa
VI ÊN QUY HOACH XÂY D NG MIÊN NAM
65 M ac inh Chi, P a Kao, Q1 Tp Hô Chi Minh
Tel: 08 38 23 57 14 - Fax: 08 38 00 22 90
Trang 3CN
CTR
DTSQ
C m công nghi p Công nghi p
Ch t th i r n
D tr sinh quy n BSCL ng b ng sông C u Long
MC ánh giá môi tr ng chi n l c
N c bi n dâng Nông nghi p Nhà máy đi n Nhà máy n c Nuôi tr ng th y s n Quy hoach tông thê kinh tê ậ xa hôi QHC
QHV
QHXD
Quy hoach chung Quy ho ch vùng Quy ho ch xây d ng
Trang 4M C L C
I M Ể U 1
1 Lý do và s cơn thiêt lơp đi u ch nh quy hoach xây d ng vung BSCL 1
2 Cac c n c pháp lỦ vƠ c s lơp quy hoach 4
3 Pham vi vƠ ranh gi i nghiên c u quy ho ch 7
II.ă ÁNHăăGIÁă I UăKI NăăT ăNHIểN,ăHI NăTR NGăăPHÁTăăăTRI NăVỐNGăVĨăQU NăăLụă TH CăHI NăQUYăHO CH 9
1 ánh giá đi u ki n t nhiên 9
2 Phơn tích l ch s vùng BSCL 15
3 c đi m c nh quan vùng BSCL 17
4 Tác đ ng c a bi n đ i khí h u vƠ n c bi n dơng 21
5 Các v n đ kinh t - xư h i, môi tr ng vƠ không gian vùng BSCL 24
6 Hi n tr ng h th ng giao thông vƠ h t ng k thu t 32
7 ánh giá quy ho ch vƠ công tác th c hi n quy ho ch 42
8 Phân tích SWOT 52
III C A C TI ểNă ể V A K CHăB NăPHA T T RI NăVUNGă BSCL 56
1 Bôi canh phat triên qu c t vƠ qu c gia 56
2 Các kinh nghi m qu c t 57
3 Các ti m n ng vƠ đ ng l c phát tri n vùng BSCL 59
4 Các k ch b n vƠ d báo 61
IV.ăụăT NGă I UăCH NHăQUYăHO CHăVỐNG 67
1 T m nhìn 67
2 Các chi n l c h ng t i t m nhìn 68
3 ụ t ng quy ho ch 70
V.ă NHăH NGăPHÁTăTRI NăKHỌNGăGIANăVỐNG 80
4 i u ch nh mô hình phát tri n vƠ hình thái phát tri n không gian vùng 80
5 nh h ng phơn b m ng l i đô th vƠ hình thái phát tri n đô th 83
6 nh h ng phơn b tr ng đi m công nghi p 93
7 nh h ng không gian c nh quan s n xu t, b o t n sinh thái vƠ qu n lỦ n c 97
8 nh h ng phơn b tr ng đi m du l ch 103
9 nh h ng phơn b tr ng đi m v trung tơm chuyên ngƠnh vƠ các khu kinh t 106
10 nh h ng phát tri n nông thôn 112
11 Ch ng trình l n bi n, c ng bi n vƠ hình thái d i b o v b bi n 119
Trang 5VI INHăH NG PH A T TRI ể N H ể TH Ọ NG GIA OăTHỌNGăVĨăH ăT NGăK ăTHU T 124
1 nh h ng phát tri n h th ng giao thông 124
2 nh h ng cao đ n n vƠ thoát n c m t 132
3 nh h ng quy ho ch h th ng c p n c 135
4 nh h ng qu n lỦ ch t th ivƠ ngh a trang 140
5 nh h ng phát tri n h th ng c p n ng l ng 144
VIII.ă NHăH NGăPHÁTăTRI NăCÁCăT NHă/ăT HÀNH TRONG VÙNG 146
1 ThƠnh ph C n Th 146
2 T nh An Giang 147
3 T nh Kiên Giang 149
4 T nh CƠ Mau 151
5 T nh B c Liêu 154
6 T nh Sóc Tr ng 155
7 T nh H u Giang 157
8 T nh ng Tháp 159
9 T nh V nh Long 161
10 T nh TrƠ Vinh 163
11 T nh B n Tre 165
12 T nh Ti n Giang 167
13 T nh Long An 169
IX.ă ăXU TăC ăCH ăQU NăLụăVỐNG,ăCÁCăCH NGăTRI NH, D A N TR ONGă Iể M 171
1 xu t c ch qu n lỦ vùng 171
2 T ch c th c hi n quy ho ch 172
3 Các ch ng trình, d án tr ng đi m 173
X K TăLU Nă - KI NăNGH 174
1 K t lu n 174
2 Ki n ngh 174
Trang 6- BSCL thu c vùng h l u sông Mekong, m t vùng đ t trù phú, lƠ trung tơm s n xu t l ng
th c l n nh t c n c, hƠng n m cung c p hƠng tri u t n l ng th c vƠ đóng góp 80%
l ng g o xu t kh u, giúp Vi t Nam tr thƠnh qu c gia đ ng th 2 th gi i v xu t kh u lúa
g o vƠ trái cơy l n nh t c n c V i h th ng sông ngòi, kinh r ch dƠy đ c, vùng còn lƠ trung tơm nuôi tr ng, đánh b t vƠ ch bi n - xu t kh u th y s n h i s n, vùng kinh t bi n
c a c n c Bên c nh đó, vùng BSCL còn có nhi u tƠi nguyên khoáng s n v i tr l ng
th tr ng Campuchia, Thái Lan, Myanmar
- Tuy nhiên, hi n nay, vùng BSCL đang đ i di n v i nhi u khó kh n, thách th c liên quan
đ n vi c phát tri n thi u b n v ng, thi u liên k t vùng vƠ qu n lỦ ki m soát phát tri n vùng, các tác đ ng do B KH vƠ n c bi n dơng, c ng nh nh ng b t c p trong vi c h p tác khai thác vƠ b o v tƠi nguyên sông Mekong
- Quy ho ch xơy d ng Vùng BSCL đ n n m 2020 vƠ t m nhìn đ n n m 2050 đư đ c Th
t ng Chính ph phê duy t t i Quy t đ nh s 1581/Q -TTG ngày 09/10/2009 Quy ho ch nƠy đang b c l m t s h n ch trong b i c nh phát tri n t ng lai c a qu c t , qu c gia, cùng v i nh ng thách th c m i v phát tri n kinh t , xư h i, môi tr ng vƠ thích ng B KH
1.2 Lý do và s c n thi t l p đi u ch nh quy ho ch xây d ngăvùngă BSCL
a i uăch nhăquyăho chăvùngă BSCLănh măđápă ngăyêuăc uăthíchă ngăv iăbi năđ iăkhíă
h u,ăn căbi nădơngăvƠăcácătácăđ ngăth ngăngu năsôngăMekong
- ơy lƠ lỦ do quan tr ng hƠng đ u đ đi u ch nh quy ho ch vùng BSCL vì vùng BSCL v i
v trí h l u sông Mekong, lƠ m t trong nh ng vùng đ ng b ng b tác đ ng nghiêm tr ng
nh t b i B KH, n c bi n dơng trên toƠn c u, ch u tác đ ng n ng do các phát tri n t i
th ng ngu n sông Mekong trong khi quy ho ch vùng BSCL phê duy t n m 2009 ch a xem xét các v n đ nƠy m t cách th u đáo và ch a có các chi n l c thích ng
- N m 2015-2016, vùng BSCL ch u thiên tai h n hán vƠ xơm m n n ng n nh t trong 100
n m qua, không còn mùa l hƠng n m do nh h ng c a El Nino, s b t th ng c a khí
Trang 7h u k t h p v i các tác đ ng t đ p th y đi n th ng ngu n t i các Trung Qu c, LƠo, tranh
ch p s d ng vƠ ki m soát ngu n n c t Thái Lan, Campuchia trong khi Vi t Nam ch a
có các chi n l c ng phó, gơy thi t h i thi t h i nghiêm tr ng cho s n xu t nông nghi p vƠ
đ i s ng c a hƠng tri u ng i t i vùng BSCL
- S an toƠn vƠ th nh v ng c a vùng BSCL, m t vùng nông nghi p tr ng đi m c a qu c gia, đòi h i cách ti p c n m i tích h p đa ngƠnh vƠ các đ nh h ng phát tri n có t m nhìn dƠi h n c a quy ho ch xơy d ng vùng nh m thích ng v i các tác đ ng ngƠy cƠng nghiêm
tr ng c a B KH, NBD vƠ các phát tri n t i th ng ngu n sông Mekong, các thách th c to
l n đ m b o an ninh ngu n n c, an ninh l ng th c
- Hi n nay, B TƠi nguyên Môi tr ng đư đ a ra các k ch b n B KH, NBD t i vùng BSCL, cho th y B KH, NBD gơy tác đ ng nghiêm tr ng đ n không gian , không gian s n xu t, h
t ng vƠ công nghi p c a vùng Ch ng trình m c tiêu qu c gia ng phó v i B KH yêu c u
B Xơy d ng xác đ nh các gi i pháp thích ng B KH vƠ n c bi n dơng cho các vùng kinh
t tr ng đi m vƠ các đô th
- Ch ng trình h p tác gi a Chính ph Vi t Nam vƠ HƠ Lan l p ‘K ho ch vùng BSCL’ đư nghiên c u m t t m nhìn dƠi h n, các k ch b n phát tri n kinh t xư h i c a vùng BSCL vƠ
đ a ra các ki n ngh v chi n l c phát tri n kinh t xư h i vƠ h t ng nh m thích ng
B KH, NBD
- Do đó, vi c thích ng v i B KH, NBD lƠ yêu c u c p thi t vƠ c n đ c xem xét m t cách toƠn di n trong đi u ch nh QHV BSCLđ n n m 2030 vƠ t m nhìn đ n n m 2050
b i uăch nhăquyăho chăxơyăd ngăvùngă BSCLănh măkh căph căcácăh năch ătrongăđ n h
h ngăquyăho chăphêăduy tăn mă2009ăvƠăth căhi năquyăho chăđưăđ căphêăduy t.
- Quy ho ch xơy d ng vùng BSCL đ c phê duy t n m 2009 có nh ng h n ch v ph ng pháp ti p c n, xơy d ng t m nhìn, xơy d ng mô hình phát tri n, ch a tích h p đa ngƠnh, thi u nghiên c u v chi n l c phát tri n kinh t xư h i, ch a nghiên c u v n đ thích ng
bi n đ i khí h u, n c bi n dơng vƠ xem xét các tác đ ng t th ng ngu n sông Mekong
- Công tác th c hi n quy ho ch thi u c ch chính sách phát tri n vƠ qu n lỦ vùng, thi u tính
liên k t, h p tác trong quá trình th c hi n Vi c tri n khai khung h t ng giao thông còn
ch m, ch a đ ng b , ch a đ c đ u t m t cách chi n l c, tr ng đi m đ t o đ ng l c phát tri n cho vùng H th ng đ u m i h t ng k thu t, c ng bi n k t n i qu c t ch a
đ c th c hi n
c i uăch nhăquyăho chăvùngă BSCLăgópăph năgi iăquy tăcácăt năt iăvƠăb tăc pătrongă
th cătr ngăphátătri năvùngă BSCL
- Vùng BSCL ch a phát huy vai trò v th vƠ ti m n ng c a vùng trong m i quan h v i các
vùng kinh t đ ng l c qu c gia vƠ khu v c ông Nam Á
- N n kinh t c a vùng phát tri n ch m; Ch t l ng t ng tr ng ch a cao, thi u b n v ng;
C c u kinh t ch a theo h ng hi n đ i hóa vƠ công nghi p hóa M c đ đô th hóa còn
ch m, ch t l ng s ng c a ng i dơn còn ch a cao, các d ch v h t ng xư h i còn y u
Trang 83
- Liên k t vùng vƠ ki m soát không gian vùng còn y u, đ c bi t s phát tri n dƠn tr i các khu
công nghi p thi u tính kh thi, thi u ngu n l c th c hi n quy ho ch, gơy lưng phí đ t đai
- Khung k t c u h t ng ch a đ ng b , thi u các đ u m i h t ng quan tr ng đ k t n i v i
qu c t , thi u các trung tơm ti p v n vƠ kho v n c a vùng
- Vi c tri n khai các quy ho ch chuyên ngƠnh c p qu c gia, c p t nh ch a đ ng b , còn nhi u
b t c p, mơu thu n v d báo
- Các phát tri n ch a quan tơm các tác đ ng đ n môi tr ng, b o v sinh thái, ngu n n c
d i uăch nhăquyăho chăvùngă BSCLănh măphátăhuyăvƠănơngăcaoăvaiătròăv ăth ăc aăvùngă BSCLăđ iăv iăqu căgiaăvƠăqu căt :
- Vùng BSCL lƠ vùng tr ng đi m nông nghi p, an ninh l ng th c c a qu c gia vƠ xu t
kh u nông thu s n hƠng đ u c a c n c, có t m quan tr ng trên th gi i Vùng có k t n i quan tr ng trong vùng sông Mekong m r ng vƠ ông Nam Á Tuy nhiên, lƠm th nƠo đ phát huy các l th nƠy đ BSCL chi m v th cao h n trong chu i giá tr toƠn c u v nông nghi p
- LƠ m t trong sáu vùng kinh t xư h i c a Vi t Nam, có vai trò quan tr ng trong phát tri n kinh t xư h i c a đ t n c Vùng có ti m n ng đ c đáo v đ t đai, c nh quan, v n hóa, vƠ môi tr ng sinh thái, lƠ c s quan tr ng t o nên các đ ng l c phát tri n cho vùng nh ng
c ng c n có cách ti p c n vƠ chi n l c quy ho ch phù h p, lƠm n n t ng cho s phát tri n
- Chi n l c qu c gia v bi n đ i khí h u đ c Th t ng phê duy t n m 2011
- Chi n l c qu c gia v t ng tr ng xanh đ c Th t ng phê duy t n m 2012
- Chi n l c phát tri n kinh t bi n theo Ngh quy t 09 c a B Chính tr
ơy lƠ các chi n l c theo xu th phát tri n hi n nay c a th gi i, đang lƠ u tiên hƠng đ u c a
qu c gia, c n đ c nghiên c u vƠ c th hóa trong đi u ch nh quy ho ch không gian vùng BSCL
v i m t t m nhìn dƠi h n
f i uăch nhăquyăho chăvùngă BSCLătíchăh păquyăho chăkinhăt ăxưăh i,ăcácăquyăho chă chuyênăngƠnhăvƠăk tăn iăcácăd ăánăphátătri năc aăvùngă BSCLăvƠăcácăt nhăthƠnhătrongă
vùng
i u ch nh quy ho ch vùng BSCL c n rƠ soát, xem xét yêu c u tích h p các quy ho ch kinh t -
xư h i, các quy ho ch chuyên ngƠnh, các d án h t ng qu c gia,trong đó n i b t nh :
- Quy ho ch t ng th phát tri n kinh t - xư h i vùng BSCL đên n m 2020 đ c Th t ngphê duy t theo Quy t đ nh s 939/Q -TTg ngày 19/7/2012
- Quy ho ch t ng th phát tri n kinh t - xư h i vùng kinh t tr ng đi m vùng BSCL đên n m
2020 đ c Th t ng phê duy t theo Quy t đ nh s 245/Q -TTg ngày 12/2/2014
Trang 9- Quy ho ch th y l i BSCL giai đo n 2012 - 2020 vƠ đ nh h ng đ n n m 2050 trong đi u
ki n bi n đ i khí h u, n c bi n dơng đ c Th t ng phê duy t n m 2012
- Quy ho ch phát tri n giao thông v n t i vùng kinh t tr ng đi m vùng BSCL đ n n m 2020
đ c Th t ng phê duy t n m 2012
- Các quy ho ch kinh t - xư h i c a các t nh, thƠnh trong vùng đư đ c Th t ng phê duy t
- Các d án phát tri n h t ng quan tr ng t i vùng BSCL nh d án đ ng H Chí Minh,
đ ng Xuyên Á, đ ng N1 đư đ c đi u ch nh v h ng tuy n, d án đ ng s t qu c gia,
c ng bi n
Bên c nh đó,v i yêu c u thích ng B KH-NBD vƠ tác đ ng th ng ngu n sông Mekong,đi u
ch nh quy ho ch vùng BSCL c ng c n đánh giá, l a ch n các đi m phù h p, cùng nh đ a ra các ki n ngh đi u ch nh nh ng đi m ch a phù h p c a các quy ho ch ngƠnhtrong b i c nh phát tri n m i nƠy
2 C ACăC NăC PHÁPăLụăVĨăC ăS ă L Ể P QUY HO A CH
2.1 Cácăc năc pháp lý
a Cácăv năb năphápălỦ:
- Luơt Xây d ng s 50/2014/QH13 do Qu c h i ban hƠnh ngay 18 tháng 6 n m 2014
- Ngh đ nh s 44/2015/N -CP ngƠy 06/5/2015 c a Chính ph quy đ nh chi ti t m t s n i dung v quy ho ch xơy d ng
- Thông t s 12/2016/TT-BXD ngƠy 29/06/2016 c a B Xơy d ng quy đ nh v h s c a nhi m v vƠ đ án quy ho ch xơy d ng vùng, quy ho ch đô th vƠ quy ho ch khu ch c n ng
đ c thù
- Quy t đ nh s 04/2008/Q -BXD ngƠy 03/04/2008 c a B xơy d ng ban hƠnh Quy chu n k thu t Qu c gia v Quy ho ch xơy d ng
- Quy t đ nh s 1005/Q -TTg ngƠy 20/6/2014 c a Th t ng Chính ph phê duy t Nhi m v
i u ch nh Quy ho ch xơy d ng Vùng BSCL đ n n m 2030 vƠ t m nhìn đ n n m 2050
b Cácăquy tăđ nh,ăch ăđ oăc aăB ăChínhătr ,ăTh ăt ngăChínhăph :
- K t lu n c a B chính tr v vi c ti p t c th c hi n Ngh quy t s 21/NQ-TW v ph ng
h ng, nhi m v , gi i pháp phát tri n kinh t - xư h i vƠ b o đ m an ninh - qu c phòng vùng BSCL ( BSCL) th i k 2001 - 2010 vƠ Ngh quy t s 45/NQ-TW v v xơy d ng vƠ phát tri n thƠnh ph C n Th trong th i k công nghi p hoá, hi n đ i hoá đ t n c
- Ngh quy t c a B Chính tr v chi n l c phát tri n kinh t bi n
- Ngh quy t 1210/2016/UBTVQH13 ngƠy 11/1/2016 c a UBTV Qu c h i v Phơn lo i đô th
- Ngh đ nh 42/2012/N -CP ngƠy 11/5/2012 c a Chính ph v qu n lỦ, s d ng đ t tr ng lúa
- Quy t đ nh s 1393/Q -TTg ngƠy 25/09/2012 c a Th t ng Chính ph phê duy t Chi n
l c qu c gia v t ng tr ng xanh
Trang 10- Quy t đ nh 120/Q -TTg ngƠy 22/01/2015 c a Th t ng Chính ph v vi c phê duy t
án b o v vƠ phát tri n r ng ven bi n ng phó v i bi n đ i khí h u giai đo n 2015 - 2020
- Quyêt đinh 124/Q -TTg ngƠy 02/02/2012 c a Th t ng Chính ph v vi c phê duy t Quy
ho ch t ng th phát tri n ngƠnh nông nghi p đên n m 2020, đ nh h ng đ n n m 2030
- Quyêt đinh s 1895/Q -TTg ngƠy 17/02/2012 c a Th t ng Chính ph v vi c phê duy t
Ch ng trình phát tri n nông nghi p ng d ng công ngh cao đ n n m 2020
- Quyêt đinh s 1445/Q -TTg ngƠy 16/8/2013 c a Th t ng Chính ph v vi c phê duy t Quy ho ch t ng th phát tri n th y s n Vi t Nam đên n m 2020, t m nhìn đ n n m 2030
- Quyêt đinh s 201/Q -TTg ngƠy 22/1/2013 c a Th t ng Chính ph v vi c phê duy t Quy ho ch t ng th phát tri n du l ch Vi t Nam đên n m 2020, t m nhìn đ n n m 2030
- Quyêt đinh 1012/Q -TTg ngƠy 03/7/2015 c a Th t ng Chính ph v vi c phê duy t Quy
ho ch phát tri n h th ng trung tơm logistics trên c n c đên 2020, đ nh h ng đ n 2030
- Quy t đ nh 355/Q -TTg ngƠy 25/02/2013 c a Th t ng Chính ph v vi c phê duy t đi u
ch nh Chi n l c phát tri n giao thông v n t i Vi t Nam đ n n m 2020, t m nhìn đ n 2030
- Quy t đ nh 356/Q -TTg 25/02/2013 c a Th t ng Chính ph phê duy t đi u ch nh Quy
ho ch phát tri n giao thông v n t i đ ng b Vi t Nam đ n 2020 vƠ đ nh h ng đ n 2030
- Quy t đ nh s 326/Q -TTp ngƠy 01/03/2016 c a Th t ng Chính ph v vi c phê duy t Quy ho ch phát tri n m ng đ ng b cao t c Vi t Nam đ n 2020, đ nh h ng đ n 2020
- Quy t đ nh s 21/Q -TTg ngƠy 8/01/2009 c a Th t ng Chính ph v vi c phê duy t Quy
ho ch phát tri n giao thông v n t i hƠng không Vi t Nam đ n 2020, đ nh h ng đ n 2030
- Quy t đ nh 1468/Q -TTp 24/08/2015 c a Th t ng Chính ph phê duy t đi u ch nh quy
ho ch phát tri n giao thông v n t i đ ng s t Vi t Nam đ n 2020, đ nh h ng đ n 2030
- Quyêt đinh s 1037/Q -TTg ngƠy 24/06/2014 c a Th t ng Chính ph phê duy t i u
ch nh quy ho ch phát tri n h th ng c ng bi n Vi t Nam đên 2020, đ nh h ng đ n 2030
- Quy t đ nh 346/Q -TTg ngƠy 15/03/2010 c a Th t ng Chính ph v vi c phê duy t Quy
ho ch h th ng c ng cá, b n cá đ n n m 2020, đ nh h ng đ n n m 2030
- Quy t đ nh 1071/Q -BGTVT 24/4/2013 c a B GTVT phê duy t đi u ch nh quy ho ch t ng
th phát tri n GTVT đ ng th y n i đ a Vi t Nam đ n 2020 vƠ đ nh h ng đ n 2030
- Quyêt đinh s 428/Q -TTg ngƠy 18/3/2016 c a Th t ng Chính ph v vi c phê duy t
i u ch nh Quy ho ch phát tri n đi n l c qu c gia đên n m 2020, có xét đ n n m 2030
- Quy t đ nh s 445/Q -TTg ngƠy 07/04/2009 c a Th t ng Chính ph phê duy t đi u ch nh Quy ho ch t ng th phát tri n h th ng đô th Vi t Nam đ n 2025 vƠ t m nhìn đ n 2050
Trang 11- Quy t đ nh s 2623/Q -TTg ngƠy 31/12/2013 c a Th t ng Chính ph phê duy t đ án Phát tri n các đô th Vi t Nam ng phó v i bi n đ i khí h u giai đo n 2013 - 2020
- Quyêt đinh sô 1581/Q -BXD ngƠy 09/10/2009 c a Th t ng Chính ph vê vi c phê duyêt Quy hoach xây d ng vung BSCL đ n n m 2020, t m nhìn đ n n m 2050
- Các ngh quy t c a Chính ph v Quy ho ch s d ng đ t đ n n m 2020 vƠ k ho ch s
d ng đ t 5 n m đ u k (2011-2015) c a các T nh/ThƠnh trong vùng BSCL
c Cácăngu nătƠiăli uăkhác:
- Nghiên c u K ho ch BSCL - ch ng trình h p tác gi a chính ph Vi t Nam vƠ HƠ Lan
- Niên giam thông kê cua Vi t Nam vƠ các t nh thƠnh vùng BSCL n m 2014
- Cac kêt quađiêu tra, khao sat, cac sô liêu, tai liêu vê khố t ng, thuy v n, hai v n, đia chơt,
hiên trang kinh tê, xa hôi va cac sô liêu, tai liêu khac co liên quan
- Tai liêu thông kê tông h p, tai liêu quy hoach chuyên nganh, các quy ho ch xơy d ng vùng
t nh
- Ban đôs d ng đ t vƠ đ a hình ty lê 1/100.000 - 1/250.000 cua vung nghiên c u
Trang 12 Vùng sông Mekong m ăr ng:ă
Khu v c đ a lỦ bao g m các qu c gia, lưnh th n m trong l u v c sông Mekong: Vi t Nam, Campuchia, LƠo, Thái Lan, Myanma vƠ t nh Vơn Nam, Qu ng Tơy c a Trung Qu c Trong đó, BSCL lƠ vùng thu c h l u sông Mekong đ c nghiên c u trong m i quan h v i các đô th l n, vùng nông nghi p, c nh quan t nhiên, m ng l i h t ng xuyên biên gi i, chia s khai thác vƠ
b o v tƠi nguyên sông Mekong
Hình 1: Ph măviănghiênăc uăm ăr ngăvùngă NÁăvƠăăvùngăsô ng Mekong
VùngăQu căgia, vùngăNamăb ăvƠăvùngăTP.ăH ăChíăMinh
Nghiên c u vùng BSCL trong m i quan h trên vùng qu c gia, vùng Nam b vƠ đ c bi t m i quan h v ivùng TP H Chí Minh
Trang 13
Hình 2: Ph măviănghiênăc u m ăr ngăvùngăqu căgia , Namăb và vùng TP HCM
3.2 Ph a m vi nghiên c u tr c ti ê p
Ph m vi l p đi u ch nh quy ho ch xơy d ng Vùng BSCL bao g m toƠn b ranh gi i hƠnh chính
c a thƠnh ph C n Th vƠ 12 t nh: Long An, Ti n Giang, B n Tre, ng Tháp, V nh Long, Trà
Vinh, H u Giang, An Giang, Sóc Tr ng, Kiên Giang, B c Liêu vƠ CƠ Mau Di n tích t nhiên kho ng 40.604,7 km2, đ ng biên gi i v i Campuchia kho ng 330 km, đ ng b bi n dƠi trên 700
km vƠ kho ng 360.000 km2 vùng bi n thu c ch quy n Phía ông B c giáp vùng thƠnh ph H
Chí Minh; Phía Tây B c giáp V ng Qu c Campuchia; phía ông Nam giáp bi n ông; phía Tây
Nam giáp bi n Tơy
Hình 3: Ph măviănghiênăc uăquyăho chătr căti păă
Trang 149
VÙNG VÀ QU N LÝ TH C HI N QUY HO CH
1 ÁNHăăGIÁă I UăKI NăT ăNHIểN
Vùng BSCL có v trí đa lý trung tâm c a ông Nam Á, có vai trò chi n l c quan tr ng v an ninh qu c phòng vƠ đ i ngo i c a Vi t Nam ơy lƠ vùng s n xu t tr ng y u c a qu c gia v
l ng th c, trái cây, th y h i s n, đ m b o an ninh l ng th c qu c gia, c ng nh đóng vai trò
quan tr ng trong xu t kh u nông th y s n ra th tr ng th gi i ơy c ng lƠ trung tơm v công nghi p ch bi n nông th y s n, n ng l ng BSCL có h th ng sông ngòi kênh r ch đan xen
ch ng ch t, các cánh r ng ng p n c, và là n i các nhóm dơn t c Kinh, Khmer vƠ Ch m cùng
sinh s ng, t o đi u ki n thu n l i cho phát tri n du l ch sinh thái, du lch v n hóa l h i
1.1 Tài nguyên sinh thái vô giá
S màu m k di u c a vùng sông n c BSCL đư t o cho vùng tr thành v a lúa c a c n c
Ch đ gió mùa k t h p v i ng p n c t o nên s thay đ i đa d ng c nh quan nông nghi p, r ng
vƠ sông n c c a vùng M t n c vùng BSCL chi m h n 19% di n tích toàn vùng và t o ra môi
tr ng sinh c nh đ c bi t cho đa d ng các loƠi đ ng th c v t có kh n ng s ng trong đi u ki n
các thay đ i v tri u và ng p c m c đ vƠ c ng đ dòng ch y
1.2 V trí chi năl c c a BSCL trongăvùngă ôngăNamăÁă
Vùng BSCL có v trí trung tơm trong khu v c ông Nam Á, n m gi a bi n ông vƠ vnh Thái Lan Vùng BSCL có k t n i ch t ch v i các qu c gia l c đ a ông Nam Á g m Myanmar, Laos, Cambodia vƠ Thái Lan vƠ các “qu c đ o” Brunei, Philippine đ o qu c Singapore vƠ các qu n đ o
Malaysia vƠ Indonesia V i v trí đ a lỦ chi n l c này, vi c t ng c ng phát tri n BSCL tr thƠnh m t trung tơm n ng đ ng vƠ ch đ ng h i nh p trao đ i th ng m i vƠ h p tác kinh t v i các qu c gia trong vùng lƠ h t s c quan tr ng
H th ng đ ng th y bao g m h th ng c ng bi n vƠ dòng Mekong đ m b o k t n i qu c t v i Campuchia, LƠo vƠ Thái Lan, c ng nh các tuy n hƠng h i k t n i vùng BSCL v i ph n còn l i
c a ông Nam Á Vi c phát tri n các tr c cao t c, xuyên Á vƠ các c ng hƠng không s giúp t ng
c ng k t n i vùng vƠ lƠ tác nhơn quan tr ng trong quá trình trao đ i, liên k t vƠ phát tri n vùng
Thi u m t c ng bi năn c sâu và s ph thu c vào TP HCM :
V m t đ a lỦ, BSCL n m t i trung tâm c a trong m t trong các vùng giàu b n s c v n hóa vƠ
kinh t n ng đ ng nh t trên th gi i, t lơu đư lƠ đ a đi m trao đ i, giao l u gi a các n n v n hóa
và có m t n n v n minh vƠ đô th sông n c h t s c đ c thù Tuy nhiên, trong l ch s vƠ cho đ n
t n bây gi , vùng BSCL v n đang ph thu c vào TP H Chí Minh v i vai trò lƠ đ u m i trung chuy n hàng hóa chính
Tácăđ ngăcó tínhăchi năl căc aăkênhăđƠoăKra
D i đ t li n Kra Isthmus t lơu đư đ c bi t đ n lƠ v trí thích h p đ xơy d ng m t kênh đƠo k t
n i V nh Thái Lan vƠ n D ng Kênh đƠo Kra đ c đ xu t s rút ng n kho ng 700 h i lỦ cho các tuy n hƠng h i qua eo bi n Malacca hi n nay vƠ t ng đ an toƠn cho tƠu bè N u đ c xơy d ng, Kênh Kra s tr thƠnh kênh đƠo nhơn t o l n th ba trên th gi i, sau Suez vƠ
Trang 15Panama C Suez vƠ Panama đư ph i t n t i hƠng th k đ bƠn b c th o lu n v vi c xơy d ng các kênh đƠo nƠy.
Hình 4: S ăđ các tuy năđ ng bi n và d ánăkênhăđƠoăKra
Trang 1611
Sông Mekong lƠ tuy n đ ng th y giao th ng quan tr ng vƠ thu n ti n gi a các n c trong l u
v c, c th lƠ gi a Trung Qu c vƠ B c Thái Lan, gi a Cambodia vƠ Vi t Nam Các hi p đ nh v
đ ng th y đóng m t vai trò quan tr ng trong phát huy các ti m n ng giao th ng m i sông
Mekong
Các tuy n xuyên Á hi n có vƠ xơy m i - hay còn g i lƠ các tuy n hƠnh lang kinh t theo các
Ch ng trình Môi tr ng tr ng đi m c a Ti u vùng sông Mekong m r ng - s s m g n k t vùng BSCL vƠo m ng l i đ ng qu c t k t n i Vi t Nam v i Cambodia, LƠo, Malaysia, Thái Lan vƠ Myanmar i v i vùng BSCL n i mƠ các đi u ki n đ a ch t vƠ th y v n khi n cho vi c xơy d ng
đ ng xá tr nên c c k t n kém, các tuy n xuyên Á có t m quan tr ng đ c bi t, trong đó g m tuy n hƠnh lang hƠnh lang phía Nam vƠ tuy n hƠnh lang ven bi n c a ti u vùng sông Mekong Các tr c đ ng nƠy hình thƠnh m t h k t n i tr c giao xuyên qua lưnh th vùng BSCL đ c
đ nh v r t h p lỦ đ gi i quy t vƠ đi u ti t ph n l n l u l ng giao thông n i vùng BSCL
1.4 V ùngă BSCLătrongăl uăv c sông Mekong
Sông Mekong lƠ con sông l n nh t vùng nhi t đ i Tơy Thái Bình D ng xét v chi u dƠi, l ng
n c ng t vƠ tr m tích Sông Mekong b t ngu n t cao nguyên Tơy T ng, ch y qua sáu n c
Trung Qu c, Myanmar, Thái Lan, LƠo, Campuchia vƠ đ vƠo Bi n ông qua vùng BSCL
Hình 6: Sông Mekong ch y t cao nguyên Tây T ng ra bi nă ôngăđiăquaă6ăqu c gia
L u v c sông Mekong đ c chia thƠnh hai ph n: “L u v c th ng l u sông Mekong” ch y qua Trung Qu c vƠ Myanmar vƠ ph n “L u v c h l u sông Mekong” g m toƠn b ph n h ngu n (ch y qua Thái Lan, LƠo, Cambodia vƠ Vi t Nam) cho t i t n Bi n ông y h i sông Mekong (MRC) lƠ t ch c liên chính ph , có trách nhi m đi u ph i phát tri n vƠ qu n lỦ b n v ng các ngu n tƠi nguyên thiên nhiên c a l u v c, d a trên c s chia s h p lỦ vƠ bình đ ng gi a các
Trang 17qu c gia trong l u v c; m c tiêu xơy d ng các chi n l c phát tri n l u v c sông “d a trên qu n
lỦ t ng h p n c”
Vùng h l u sông Mekong có kho ng 60 tri u dơn, trong đó kho ng 70-80% dơn s s ng ph thu c tr c ti p vƠo sông Mekong v l ng th c vƠ sinh k thông qua đánh b t, nuôi tr ng th y
s n, v n cơy ven sông, du l ch sinh thái vƠ canh tác s n xu t nông nghi p M c dù đô th hóa r t
m nh m đang di n ra các n c thu c vùng h l u sông Mekong, nh ng 85% dơn s l u v c
v n ch y u s ng t i các vùng nông thôn
Dòng ch y trên l u v c sông Me Kong đ c phơn thƠnh hai mùa t ng ph n khá sơu s c, mùa l
t tháng6, 11, chi m đ n 90% t ng l ng n c hƠng n m, v i hai tháng 8- 9 l n h n c , t o nên mùa l BSCL ng p 35-48% di n tích vùng vƠ mùa ki t t tháng 12-tháng 5, chi m 10% t ng
l ng n c còn l i, trong đó tháng 3-4 cho l u l ng ki t nh t
1.5 Tácăđ ng c a phát tri năth ng ngu năđ i v iăvùngă BSCL
Theo báo cáo ánh giá k ch b n phát tri n cho l u v c sông Mekong n m 2011, có 26 d án th y
đi n đang xơy d ng (>10 Mw) trên các nhánh sông, cùng v i các đ p đ c xơy d ng Trung
Qu c, s t o ra 36 t m3 kh i h ch a Báo cáo ánh giá Môi tr ng Chi n l c 2010 c a y h i
Sông Mekong đ a ra các đánh giá v tác đ ng c a các đ p th y đi n đ n vùng h ngu n sông
Mekong vƠ vùng BSCL bao g m các v n đ chính nh sau:
- LƠm thay đ i ch đ dòng ch y vƠ b n ch t c a sông Mekong : h th ng đ p đ xu t xơy
d ng s lƠm thay đ i dòng ch y t nhiên c a sông, khi n sông Mekong s không còn gi
l i đ c các đ c đi m hi n nay v ng p l vƠ các chuy n bi n theo mùa
- Tác đ ng lên đánh b t th y s n n i vùng vƠ an ninh l ng th c: Các đ p th y đi n s ng n
c n lu ng cá di c , gi m di n tích các vùng đ t ng p n c vƠ thay đ i môi tr ng c n thi t cho ngƠnh th y s n, d n các thi t h i l n v th y s n c tính t 26% đ n 42%, theo đó, sinh k vƠ an ninh l ng th c c a hƠng tri u ng i c ng s b nh h ng
- nh h ng đ n đa d ng th y sinh h c: T các bi n đ i v hình thái con sông, ch đ dòng
ch y vƠ môi tr ng n c, s đa d ng sinh h c c a sông Mekong theo đó s b đe d a nghiêm tr ng H n 100 loƠi sinh v t s ch u r i ro vƠ m t s loƠi đ c thù c a sông Mekong
s n m trong nguy c tuy t ch ng
- LƠm thay đ i trong h sinh thái trên b : Tình tr ng ng p l t tr m tr ng t i các vùng tr ng, các khu v c ven m t n c, sông ngòi, gơy ra b i h th ng các h ch a c a các đ p th y
đi n s tác đ ng đ n h sinh thái trên b , đ c bi t lƠ r ng, các khu đa d ng sinh h c vƠ Ramsar Các đ p s gơy ra nguy c ng p
- Gơy thi t h i v nông nghi p : Thi t h i v s n xu t nông nghi p vì nguy c ng p l t c tính có th lên t i 5 tri u USD/n m; trong khi ch t dinh d ng trong đ t tr ng b nghèo đi do
tr m tích không xu ng đ c h ngu n, khi n bu c ph i t ng c ng s d ng phơn bón d n
t i chi phí có th lên t i 24 tri u USD/n m Thi t h i c a các vùng cơy n trái ven sông lên
t i h n 21 tri u USD/n m Trong khi k ho ch t i tiêu theo các con đ p ch t o ra l i nhu n 15 tri u USD/n m
Trang 1813
- Gi m kh i l ng tr m tích: D báo l u l ng tr m tích s gi m t i h n 50% do tác đ ng
c a h th ng đ p th y l i s nh h ng l n đ n n ng su t nông nghi p vƠ ngh đánh b t
th y h i s n n i đ a vƠ vùng duyên h i Tình tr ng suy gi m l ng đ ng tr m tích đ ng th i
c ng lƠm m t s n đ nhc a b kênh, sông vƠ b bi n v n đư vƠ s ph i ch u nhi u r i ro gơy ra do bi n đ i khí h u
- Sinh k , v n hóa vƠ con ng i: sinh k vƠ an ninh l ng th c c a g n 30 tri u ng i ph thu c vƠo ngh đánh b t th y s n d i dƠo trên sông Mekong s ph i ch u nh h ng tr c
ti pg Do có th thay đ i v nh vi n l i s ng truy n th ng, các con đ p s d n t i vi c phát tri n thi u cơn b ng vƠ c ng có kh n ng d n t i n n đói trung vƠ dƠi h n, lƠm nh h ng
đ n n l c qu c gia trong vi c c g ng đ t các m c tiêu xóa đói gi m nghèo
Hình 7: nhăh ngăđ iăv iăcácădòngăch y:ăcácăđ păth yăđi năliênăt căđ căxơyăd ngătrênăsông
1.6 Vùngă BSC L trong m i quan h v i các vùng kinh t tr ngăđi m
Các vùng kinh t tr ng đi m c a Vi t Nam luôn có m i quan h v i các vùng đ ng b ng chơu th
và g n li n v i bi n ông, đ c k t n i v i nhau thông qua các tuy n qu c l xuyên qu c gia c
bi t, có s giao thoa gi a vùng BSCL vƠ vùng kinh t tr ng đi m phía Nam
Các vùng kinh t tr ng đi mđóng góp trên 65% t ng GDP c n c Rõ rƠng lƠ v n đ n i b t c n quan tơm t i đơy lƠ s t ng tr ng v t b c ch a t ng có v kinh t vƠ công nghi p ch c ch n s
gây ra tác đ ng tiêu c c v ch t l ng môi tr ng cho h th ng sông n c c ng nh toƠn h sinh thái, đ c bi t lƠ v n đ ch t th i xơm nh p vƠo h sinh thái n c
Trang 19
Hình 8: Giao thoa gi aăvùngă BSCLăvƠăvùngăkinhăt ătr ngăđi măphíaăNam
1.7 Ngành khai thác d u khí c a Vi t Nam
Vi t Nam x p th ba trong s các n c ông Nam Á v tr l ng d u m , v i kho ng 50 khu v c
ch a d u vƠ d tr khai thác đ c cho r ng có th lên t i x p x 4.5 t thùng d u vƠ 23 nghìn t
kh i khí T i th m l c đ a kho ng g n 1 tri u km2 c a Vi t Nam có 7 b tr m tích ch a d u bao
g m Sông H ng, Phú Khánh, C u Long, Nam Côn S n, Mư lai - Th Chu, T Chính - V ng Mơy
vƠ nhóm b Tr ng Sa, HoƠng Sa, trong đó, ph n l n tr l ng t p trung t i b C u Long và
Nam Côn S n
BSCL đư có c m Khí - i n - m CƠ Mau đ c đi vƠo ho t đ ng t n m 2012 NgoƠi ra Petro Vi t Nam có m t s d án nh tuy n d n khí C u Long (v i NhƠ máy ch xu t khí nh C Phú M - M Xuơn- Gò D u vƠ tuy n khí áp th p), tuy n d n khí PM3- Cà Mau (dài 330 km,
đ c đ a vƠo ho t đ ng t tháng 5 n m 2007 v i công su t truy n t i lƠ 2.2 BCMA, truy n t i khí
t Khu PM2 t i vùng giao Vi t Nam - Malaysia vƠ Khu 46 Cái N c t i cung c p cho 2 nhƠ máy
n ng l ng vƠ c m Khí - i n - m CƠ Mau
1.8 Các ti u vùng th y l i vùng BSCL
Vùng BSCL đ c chia thƠnh 5 vùng th y l ibao g m vùng T Giác Long Xuyên, vùng bán đ o
CƠ Mau, vùng gi a sông Ti n vƠ H u, vùng phía B c sông Ti n, vƠ vùng phía ông sông VƠm C ôngv i 21 ti u vùng vƠ 120 khu v c th y l i H th ng th y l i lƠ h t ng t i quan tr ng trong
vi c duy trì s n xu t nông nghi p vƠ t ng v trên kh p toƠn vùng Tuy nhiên, do có s khác bi t
r t l n v ranh gi i thu v n vƠ ranh gi i hƠnh chính c a vùng ơy c ng có th coi lƠ khó kh n
chính trong vi c qu n lỦ n c c a vùng c ng nh v n đ n c bi n dơng do B KH Trong h
th ng qu n lỦ r i r c c a Vi t Nam s thi u t ng đ ng gi a khu v c c ng nh đ i tho i vƠ tho thu n gi a các đ n v hƠnh chính có th d n đ n m i đe do đ i v i h sinh thái, kinh t , phơn b
nông thôn vƠ đô th c a vùng BSCL
Trang 2015
1.9 Ngu năn c ng m
Vùng BSCL có tám t ng ng mn c v i đ sơu t 10m đ n 500m v i tr l ng n ckhá nhi u
Tuy nhiên vi c khai thác đòi h i ph i c n tr ng vì đa ph n n c ng m đơy có c n ho c b xơm
m n và quá trình tái b sung l i ngu n n c còn ch a đ c hi u đ y đ N c t ng ng m sâu
có đ tu i t 20.000-30.000 n m, không th đ c tái b sung b ng ngu n m a, do đó s có r i ro
c n ki t n u b khai thác quá m c Nhi u n i vùng BSCL, t ng ng m nông c a n c ng m đư
b c n ki t Khu v c r ng l n duy nh t vùng BSCL có kh n ng s d ng n c ng m cho các
ho t đ ng s n xu t nông nghi p n m gi a vƠ d c theo hai con sông Ti n vƠ sông H u do đ c b sung nh n c l trong mùa m a vƠ đ c b sung tr c ti p t các con sông trong mùa khô phía đông vùng đ ng b ng, n c ng t ng m đ c b sung nh l ng m a phía tơy, n c
ng t ng m ch r t h n ch t i m t s n i vƠ c ch b sung n c không đ c xác đ nh rõ Ô
nhi masen trong n c ng m vùng BSCL x y ra do hóa ch t vƠ vi sinh phát tán trong quá trình tan rã oxit-s t t tr m tích phù sa t i đ ng b ng
1.10 Quá trình b i l ng tr m tích ven bi n
Sông Mekong lƠ m t trong 10 con sông trên th gi i có l ng nhi u tr m tích nh t v i kho ng 160
tri u t n m t n m chuy n t i vƠo Bi n ông L ng tr m tích kh ng l c a dòng sông đư t o ra
nh ng nh h ng không nh làm bi n đ i v đ a-hóa-sinh c a vùng BSCL, ch t l ng n c
c ng nh xói mòn ven bi n Trong th c t , vi c chuyên ch vƠ l ng t tr m tích trong su t 8.000
n m t nó đư hình thành vùng đ ng b ng chơu th , qua th i gian lƠm thay đ i đ c đi m b i l ng
t h th ng chi ph i b i th y tri u tr thƠnh h th ng do th y tri u cùng sóng bi n tác đ ng M t nghiên c u t c đ b i l ng xác nh n r ng ph n l n các tr m tích đi theo h ng v phía nam đ n bán đ o CƠ Mau
2 PHỂNăTệCHăL CHăS ăVỐNGă BSCL
Trong ba th k v a qua, thông qua quá trình ng i Vi t khai kh n vƠ giai đo n thu c đ a hóa c a
ng i Pháp - ph n chơu th BSCL đư bi n đ i t m t vùng đ m l yng p n c thƠnh vùng c nh
quan r ng l n c a m t n n nông nghi p vƠ v n minh sông n c, m t vùng c nh quan nguyên
th y đư b thay đ i hoƠn toƠn m t cách có h th ng T m t vùng sinh thái nhi t đ i phong phú vƠ
đa d ng h u nh bi t l p v i th gi i bên ngoƠi, nay tr thƠnh m t vùng s n xu t thu n nông,c i
m , d dàng l u thông nh m ng l i sông ngòi, kênh r ch dày đ c và đưđ c coi lƠ m t trong
nh ng vùng chơu th đa d ng sinh h c nh t trên th gi i Các ch ng trình tr th y liên t c đ c
m r ng cùng v i m ng l i kênh r ch t i tiêu dƠy đ c kh p toƠn vùng, t o đi u ki n cho m t
cu c cách m ng nông nghi p n ng su t cao bùng n , nh ng ti p đó lƠ hƠng lo t các ho t đ ng lƠm nh h ng m nh m đ n h sinh thái b t đ u v i phơn bón vƠ thu c tr sơu trong tr ng tr t
vƠ g n đơy lƠ s d ng kháng sinh trong ngành th y s n nh h ng th y tri ut vùng Bi n tơy -
V nh Thái Lan vƠ Bi n ông tác đ ng ng c vƠo 100 km đ y lên th ng ngu n theo các nhánh
c a sông Mekong làm cho vi c t i tiêu vƠ giao thông th y tr nên ph c t p H th ng qu n lỦ
n c r ng l n vƠ ph c t p c a vùng bao g m 7.000 km các con kênh chính, 4.000 km kênh th
c p t i các khu v c ru ng đ ng, vƠ h n 20.000 km đê ng a l s m, cùng v i h th ng đê kè
Trang 21ch ng xơm m n, các tr m b m vƠ c a c ng, c a van M t đ kênh r ch c tính 20-30m/ha,
ngh a lƠ di n tích kênh r ch chi m t i 9% di n tích toàn đ ng b ng
S ăhìnhăthƠnhăm ngăl iăđôăth ănôngănghi păvƠăm tătrungătơmăv ngăm tăc aăvùngălƠă
TP H ăChíăMinh
T m t vùng r ng đ m l y nguyên sinh không ng i sinh s ng, BSCL tr thƠnh m t trong
nh ng đ ng b ng chơu th đông đúc l n nh t th gi i v i 17,5 tri u ng i sinh s ng Trong quá trình hi n đ i hóa, đô th hóa vƠ gia t ng m t đ , kh i đ u t m t n n kinh t đ a ph ng t cung
t c p, đ n nay ch ng ki n m t t c đ phát tri n leo thang c a n n kinh t theo di n r ng Vi t Nam hi n lƠ n c xu t kh u g o đ ng th ba trên th gi i, trong đó h n m t n a giá tr xu t kh u
lƠ t vùng BSCL
C ng nh h u h t các vùng chơu th l n khác trên th gi i, s phì nhiêu mƠu m c a đ t đai đưthu hút dơn c sinh s ng vƠ phát tri n ngƠnh nông nghi p m nh m , n ng su t cao vƠ phơn tán
m r ng trên kh p toƠn vùng Các c h i phát tri n đ c phơn chia đ ng đ u trên kh p lưnh th
vƠ s phơn tán dƠn tr i đ n m c các phơn c p theo t ng b c tr nên không phù h p N u m ng
l i nƠy có s khác bi t gi a các đô th thì đó lƠ y u t đ c đi m ch không ph i y u t t ng b c
v i ngo i l duy nh t có l lƠ C n Th , thƠnh ph l n nh t vùng BSCL n m t i ngư ba sông H u
vƠ sông C n Th
Vùng BSCL v n luôn lƠ vùng s n xu t nông nghi p, n u không mu n nói lƠ vùng s n xu t lúa
g o, khi n m ng l i nông thôn vùng phát tri n v i m t đ khá dƠy vƠ hình thƠnh hình thái đ nh
c nông nghi p h t s c đ c thù, m t đ cao ó lƠ hình thái k t h p các đ c đi m c a khu v c
dân c nông thôn vƠ đô th , phát tri n tuy n tính liên t c không ng ng, theo các gi ng cao mƠu
m phù sa ít b xơm m n ven sông n c, theo m ng l i đ ng th y vƠ đ ng b lan t a kh p vùng chơu th Ngh cá t i vùng BSCL c ng h t s c quan tr ng vƠ g n đơy m t ph n đang thay
đ i thích nghi có tính c h i đ i v i hi n tr ng xơm m n do m c n c bi n dơng vƠ B KH, theo
đó mƠ các trang tr i nuôi tôm đ c m r ng vƠ phát tri n kh p n i trong vùng
c canh cơy lúa m t cách h th ng rõ rƠng đư xóa b nhi u khác bi t vƠ pha tr n tinh t gi a các
đ a ph ng mƠ t ng lƠ đ c đi m c a vùng chơu th Trong quá trình khai hóa, r t nhi u s khác
bi t vƠ phong phú đư b đ n gi n hóa vƠ thay th b i ba nhóm đ c tr ng rõ rƠng: n c (sông ngòi, kênh r ch, rưnh t i tiêu), vùng tr ng (đ ng ru ng) vƠ các khu v c đ t cao (các con đê t nhiên
ho c nhơn t o có tr ng cơy xanh, các vùng đ t san l p đ đô th hóa vƠ các bưi, gi ng ven sông, ven bi n ch y u tr ng cơy n trái) NgƠy nay, lƠn sóng m r ng h th ng ao h nuôi tôm cá lƠm
thay đ i c c u c nh quan chính c a vùng v i c nh quan c a các khu v c vƠ hình thái m t n c
M t đi u luôn đ c bi t đ i v i vùng BSCL, mang tính l ch s v n còn duy trì cho t i t n ngƠy nay, chính lƠ s v ng m t c a m t trung tơm vùng - xét v khía c nh kinh t vƠ v n hóa xư h i - mà có
th hi u lƠ do vai trò l n át c a TP H Chí Minh (hay SƠi Gòn tr c đơy) TP HCM n m phía b c vùng BSCL t i h p l u c a sông SƠi Gòn vƠ sông ng Nai, có vai trò lƠ m t trung tơm nh ng
n m ngoƠi vùng chơu th Trên th c t , h u nh không có b n đ l ch s nƠo c a vùng BSCL
mà không kéo dƠi lên t i t n SƠi Gòn Các b n đ c a Nam K (m t trong 3 vùng c a Vi t Nam vƠ
t ng lƠ thu c đ a c a Pháp trong giai đo n 1862-1954) cho th y s khai thác c a ng i Pháp đư
m r ng sơu h n vƠo trong vùng đ ng b ng v i 1000km đ ng dơy đi n báo d c theo các tuy n
Trang 2217
đ ng th y n i SƠi Gòn v i các đi m chi m đóng vƠ các trung tơm hƠnh chính trong vùng Sau nƠy, h th ng kênh đ c hình thƠnh n i li n vùng BSCL v i TP H Chí Minh Trong su t th p k
v a qua, m t h th ng qu c l , cao t c đ c xơy d ng k t n i TP H Chí Minh t i t n c c Nam t
qu c TP HCM cho dù không ph i lƠ m t ph n c a vùng BSCL, nh ng h u h t t t c m i ho t
đ ng th ng m i, d ch v , nghiên c u, giáo d c, y t , vui ch i gi i trí… c ng nh dơn s đô th hay t t c các y u t khác theo đúng ngh a c a m t trung tơm toƠn vùng đ u t p trung t i TPHCM Theo th i gian, TP HCM đư phát tri n tr thƠnh m t đ i đô th đ y quy n l c, h p d n, vƠ s
ti p t c duy trì m t v th l n át trong h th ng đô th đ tr thƠnh trung tơm c a vùng BSCL
Hình 9: M ngăl iăkênhăr chăphátătri nătrongăth iăk ănhƠăNguy năvƠăPhápăthu c và H ăth ngă
đ ngăxáăb ăsungăchoăm ngăl iăsôngăn c trong vùng (1926)
3.1 căđi m m ngăl iăsôngăn căvùngă BSCL
Hình 10: M ngăl i m tăn căvùngă BSCL
Trang 23- N c lƠ nhơn t hình thƠnh c u trúc c nh quan c a vùng BSCL M ng l i n c ph c
t p vƠ mênh mông t o ra l p c u trúc c nh quan n n c a toƠn vùng chơu th Th k 18
-20, h th ng kênh th y l i vƠ m ng l i t i tiêu ph c t p đ c t o ra, đư tr thƠnh đ c
tr ng riêng v c nh quan vùng sông n c t nhiên nƠy M ng l i n c lƠ h th ng huy t
m ch c a vùng chơu th , tùy theo mùa, d n n c t ngu n đ n các th a canh tác
- Sông H u và sông Ti n là các nhánh chính c a sông C u Long và t a ra các nhánh ph theo các c a sông ra bi n bao g m M Tho, Ba Lai, Hàm Luông, C Chiên, Vàm C ông
và Vàm C Tây Các sông Cái L n - Cái Bè, M Thanh, GƠnh HƠo, Ông óc vƠ B y H p
ch y v phía Nam đ n V nh Thái Lan và Bi n ông H th ng qu n lỦ n c k v vƠ ph c
t p c a vùng bao g m 7.000 km các con kênh chính, 4.000 km kênh th c p t i các khu
v c ru ng đ ng, vƠ h n 20.000 km đê ng a l s m, cùng v i h th ng đê kè ch ng xâm
m n, các tr m b m vƠ c a c ng, c a van M t đ kênh r ch c tính 20-30m/ha, ngh a lƠ
di n tích kênh r ch chi m t i 9% di n tích toƠn đ ng b ng
3.2 căđi m th nh ngăvùngă BSCL
Hình 11: căđi măth ănh ngăph căt păvùngă BSCLă(SIWRPă2012)
- Thành ph n th nh ng vùng BSCL r t ph c t p vƠ đa d ng, thay đ i cùng v i các quá trình t nhiên và ho t đ ng c a con ng i S t ng tác gi a các lo i đ t khác nhau trong
đ ng b ng c ng thay đ i cùng v i các bi n đ i theo mùa nh tác đ ng c a dòng ch y,
l ng m a vƠ th y tri u, k t h p v i nhau t o ra các vùng sinh thái nông nghi p đa d ng trên kh p đ ng b ng
- i u ki n th nh ng có nh h ng rơt l n đ n s n xu t nông nghi p c a Vùng t phù
sa sông lƠ 1,2 tri u ha - kho ng 30% di n tích t nhiên vùng, t p trung vùng trung tơm BSCL t phèn lƠ 1,6 tri u ha - kho ng 40% di n tích t nhiên vùng t phèn t p trung
t i ng Tháp M i vƠ T Giác Long Xuyên; đ t phèn m n t p trung t i vùng trung tơm
Trang 2419
bán đ o CƠ Mau t nhi m m n lƠ 0,75 tri u ha kho ng 19% di n tích t nhiên, t p trung các vùng ven bi n ông vƠ v nh Thái Lan Do n n đ t y u, nên xơy d ng công nghi p, giao thông, dơn c đòi h i chi phí cao
3.3 C nh quan s n xu t vùngă BSCL
Hình 12: C nhăquanăs năxu t:ănôngănghi pă - th yăs n
- D a trên các đ c đi m v đa ch t và th nh ng, vùng BSCL đ c chia ra làm sáu vùng sinh thái nông nghi p lƠ vùng ng Tháp M i, vùng d c sông Ti n sông H u, vùng T giác Long Xuyên, vùng Tây sông H u, vùng ven Bi n ông vƠ Bán đ o Cà Mau M i vùng
có nh ng đ c đi m t ng ng v đi u ki n đ t vƠ n c, t o sinh l c cho c nh quan s n
xu t thâm canh
- Lúa lƠ s n ph m chính trong c nh quan s n xu t vùng BSCL, đ c bi t lƠ An Giang, Kiên Giang vƠ ng Tháp Vùng thơm canh vƠ t p trung cơy n qu phơn b d c theo b B c
sông Ti n vƠ vùng phù sa n c ng t, v i m t s c m Tơy Nam Vi Thanh, ông Nam C n
Th vƠ m t ph n d i đ t cao gi a sông Ti n vƠ sông H u Thu s n chi m u th bán
đ o CƠ Mau, ven bi n ông vƠ m t ph n c a t nh Kiên Giang d c theo v nh Thái Lan
- Ng nghi p lƠ m t trong nh ng đ ng l c kinh t chính c a Vi t Nam nói chung, v i giá tr
xu t kh u đ ng trong nhóm 10 n c l n nh t v xu t kh u các s n ph m ng nghi p trên
th gi i Các khu v c sinh thái g n li n v i ng nghi p c a vùng đ c chia lƠm hai khu v c chính lƠ đánh b t t nhiên(ch y u bi n) vƠ nuôi tr ng th y s n (đa ph n lƠ n c ng t vƠ
n c l ) Ho t đ ng nuôi tr ng nhanh chóng v t tr i vƠ góp m t ph n l n vƠo n n kinh t
c a vùng BSCL T ng t , ho t đ ng đánh b t ngoƠi kh i c ng có vai trò r t quan tr ng,
vì g n m t n a s n l ng đánh b t ngoƠi kh i c a toƠn Vi t Nam lƠ t các tƠu thuy n neo
đ u các c ng d c theo b bi n vùng BSCL Các tác đ ng lên đánh b t t nhiên và nuôi
Trang 25tr ng th y s n trong vùng vƠ khu v c bi n lƠ s ô nhi m theo ngu n, ô nhi m di n r ng vƠ
hi n t ng lan tràn c a loài t o đ c h i Vùng BSCL vƠ vùng n c ven bi n đ c bi t d b
nh h ng môi tr ng sinh thái khi có s thay đ i l ng tr m tích sông C u Long, vùng b
bi n vƠ các vùng đ t ng p n c, c hai tr ng h p n u thi u h t hay d th a Tr m tích cung c p đ c d báo s ngày càng gi m đ n m c nghiêm tr ng do t ng c ng xây d ng
đê đ p th ng ngu n
3.4 Các khu v c b o t n sinh thái t nhiênăvƠăđ t ng păn căvùngă BSCL
-
Hình 13: C nhăquanăr ngăvƠăcácăkhuăv căb oăt năsinhătháiăt ănhiênăvùngă BSCL
Khuăb oăt năUNESCO,ăkhuăv căb oăt nătheoăcôngă căRAMSAR,ăkhu v căt ănhiênă vƠăr ngăvùngă BSCL
Vùng BSCL đư hình thƠnh nh ng r ng ng p n c l n nh t l u v c sông Mekong v i h n 191.800 ha vƠ kho ng 1.600 loƠi đ ng th c v t Trong đó bao g m các r ng ng p m n vƠ r ng phòng h ven bi n, r ng t i bán đ o CƠ Mau vƠ các c a sông Tuy nhiên, đư có s suy gi m trên
di n r ng c a đ m l y than bùn t i U Minh Th ng vƠ U Minh H Các r ng khu v c phía b c vùng còn có d ng r ng cơy th ng xanh đ n bán th ng xanh, c ng nh s phát tri n c a cơy
b i th c p vƠ h tre trúc V n qu c gia Phú Qu c lƠ r ng m a nhi t đ i trong vùng lõi vùng b o
t n sinh quy n Kiên Giang
3.5 a hình lãnh th và m ngăl iăđôăth nông nghi p phân tán
BSCL v c b n có đa hình b ng ph ng v i cao đ trung bình t 0,7- 1,2 m D c theo biên gi i
Cambodia, đa hình trung bình 2,0-4,0 m trên m c n c bi n, th p d n khi đi vƠo vùng gi a đ ng
b ng 1,0- 1,5m, và xu ng đ n 0,3-0,7m các khu v c duyên h i Tuy nhiên ven bi n ông l i có nhi u gi ng cát có cao đ đ n 2,5m Hình thái đ nh c g n li n v i đa hình, hình thái đ t d n t i
Trang 2621
vi c hình thƠnh đ c đi m riêng c a các đô th nông nghi p “desakota” phơn tán, m t lo i hình đnh
c đ c tr ng c a các vùng v n minh lúa n c t i ông Nam Á
Các đô th phơn b phơn tán trên toƠn vùng, ch y u t i các khu v c đ t phù sa, các gi ng cao
d c theo các tuy n m t n c vƠ các qu c l Các đ c đi m c a c đô th vƠ nông thôn đ c k t
h p trong hình thái “đô th nông nghi p”- Desakota, c ng nh các phát tri n theo tuy n lƠ c s cho các ho t đ ng nông nghi p n ng su t cao c a vùng
T i vùng chơu th trù phú nƠy, m ng l i đô th phơn tán đ u kh p lưnh th vƠ không có t ng b c
rõ r t M ng l i đô th đ c đnh hình d a trên nhp đi u c a t nhiên vƠ n c k t h p v i nguyên lý v v n t i đ ng th y, do đó có kho ng cách khá đ u đ n kho ng 60km gi a các đô th
l n trong vùng
Hình 14: N năđ aăhìnhăvƠă m ngăl iăđôăth nông nghi p
4 TÁCă NGăC AăBI Nă IăKHệăH UăVĨăN CăBI NăDỂNG
y ban liên chính ph v Bi n đ i khí h u (IPCC) mô t các k ch b n v bi n đ i khí h u v i các
thông tin chi ti t khoa h c đáng tin c y v khí h u trong t ng lai, d a trên các m i quan h gi a
B KH v i các h qu do ho t đ ng c a con ng i, vƠ đ c s d ng lƠm đ u vƠo cho đánh giá tác đ ng Các k ch b n vƠ đánh giá tác đ ng v B KH vƠ m c n c bi n dơng đ c xơy d ng
d a trên các k ch b n phát th i khí v i k ch b n th p (B1), trung bình (B2) vƠ cao (B3), theo đó
Vi t Nam áp d ng k ch b n trung bình (B2) Bi n đ i khí h u vƠ NBD s gơy ra hai thách th c
nghiêm tr ng nh t cho vùng BSCL đó lƠ l l t vƠo mùa m a vƠ tình tr ng gia t ng xơm m n vƠo
mùa khô
Trang 27 Cácăxuăh ngăkhíăh uă có tínhăl chăs
B KH không đ n thu n ch lƠ d báo mà lƠ th c ti n đo đ c vƠ đánh giá.B KH đư di n ra trong
m t th i gian dƠi Theo các đo đ c, th ng kê, t n m 1970 cho t i nay, BSCL đư tr i quanh ng gia t ng trong nhi t đ , thay đ i l ng m a vƠ m c n c bi n
D ăbáoăl ngăm aăvƠă nhăh ngănhi tăđ
nh h ng c a B KH vƠ NBD đ i v i mùa mƠng trong vùng đ c phơn tích cho mùa khô vƠ mùa
m a cho th y s khác bi t vƠ các bi n đ ng do nhi t đ , l ng m a… cùng v i các thay đ i ch
đ dòng ch y sông Mekong v i các nguy c h n hán vƠ nhi m phèn trên toƠn vùng chơu th , gơy
ra các v n đ thi u h t l n v ngu n n c s ch cho sinh ho t vƠ t i tiêu, c ng nh đe d a kinh
L ng m a phơn b không đ ng đ u trên kh p lưnh th BSCL, l n nh t lƠ Bán đ o CƠ Mau, vƠ
d c theo V nh Thái Lan Trong tr ng h p Bán đ o CƠ Mau ph i ch u khan hi m n c ng t trong mùa khô do gi m áp l c dòng ch y theo h th ng kênh đƠo mang n c ng t đ n t sông H u,
vi c thu gom n c m a có th s tr thƠnh ngu n n c thay th
Ng păl vƠăn căbi nădơng
Vùng BSCL luôn ph i s ng chung v i l l t vƠ s thay đ i th ng xuyên c a n c lƠ c ch s
s ng t nhiên c a vùng S mƠu m phì nhiêu nuôi d ng n n nông nghi p cho vùng có đ c
nh l ng tr m tích phong phú đ n t các đ t l l t, phơn b kh p lưnh th Các đ c đi m v đ a hình t o nên vùng ng Tháp M i truy n th ng th ng b nh h ng l vƠ vùng đ t tr ng Tơy sông H u c ng n m trong khu v c ch u ng p l t tác đ ng nghiêm tr ng; Các vùng duyên h i có
đ a th cao h n vƠ bán đ o CƠ Mau ít b nh h ng h n Tuy nhiên, xu h ng chung lƠ l l t ngƠy m t nghiêm tr ng v i l l n th ng xuyên h n, trung bình hai đ n ba n m m t l n
Trong khi m c d báo n c bi n t ng 17 cm vƠo n m 2030, 30cm vƠo n m 2050 vƠ 75 cm vƠo
n m 2100, khi đó, 90% vùng đ ng b ng s b ng p Nhi u nghiên c u d đoán r ng dòng ch y vƠo mùa khô t i vùng BSCL s t ng do b ng tan t vùng cao nguyên đ u ngu n cùng v i m c
n c bi n t ng c ng s gơy ra nhi u v n đ v ch t l ng n c trong vùng M c n c bi n dơng
c ng s lƠm m r ng vùng l vƠ t ng c ng l v i n i nhi u khu v c s ng p sơu t i h n 4m, đ c
bi t t i vùng ng Tháp M i NgoƠi ra, tác đ ng c a NBD đ i v i các vùng duyên h i s nghiêm
tr ng vƠ rõ r t
Trang 2823
X p x 1 tri u ha b nh h ng b i tri u c ng vƠ 1,7 tri u ha (kho ng 45% di n tích đ ng b ng)
b nhi m m n trong kho ng 6 tháng m i n m theo các tuy n sông ngòi vƠ c a sông N c bi n dơng s đ y m n xơm nh p sơu vƠo các nhánh c a sông Mekong, h th ng kênh vƠ các vùng đ t ven m t n c Xơm m n s nh h ng nghiêm tr ng đ n khu v c bán đ o CƠ Mau, d c toƠn b
bi n ông vƠ các khu v c ven bi n d c theo v nh Thái Lan (h n 24 g/l) l n vƠo kho ng 20-65 km
t b bi n VƠo mùa khô, khi dòng ch y c a sông Mekong m c th p nh t, n c bi n xơm nh p sơu vƠo vùng đ ng b ng gơy ra xơm m n trên di n r ng đ t canh tác Tình tr ng gi m áp l c dòng
ch y c a sông Mekong s lƠm cho hi n t ng nƠy tr nên nghiêm tr ng h n
Do tác đ ng c a B KH vƠ phát tri n th ng ngu n, h n hán nghiêm tr ng d n đ n tình tr ng xơm
m n tr thƠnh v n đ h t s c c p thi t c a vùng BSCL trong nh ng n m g n đơy Trong n m
2016, h n hán vƠ xơm nh p m n đ c đánh giá lƠ nghiêm tr ng nh t trong 100 n m qua, th m chí v t qua biên m n d báo đ n 2050, tác đ ng đ n t t c 13 t nh thƠnh trong vùng, gơy thi t
h i n ng n trong s n xu t nông nghi p do n c m n xơm nh p gơy ra
Xơm m n v a có tác đ ng tiêu c c, v a có y u t tích c c Các vùng ven bi n b xơm m n s có
đi u ki n sinh thái đ phát tri n r ng ng p m n t icác vùng sinh c nh bùn l y ch u sóng, các đ o ngoƠi bi n, các vùng n c l ven bi n, các h n c m n, các ao đ m nuôi th y h i s n n c
m n.S xu t hi n c a n c m n vƠ l t i các vùng ven bi n giúp các đ ng nuôi tôm có đi u ki n
t t h n cho nuôi tr ng, th m chí trong mùa khô Tuy nhiên, các tác đ ng môi tr ng tr nên
nghiêm tr ng h n do xơm m n vƠ do m r ng các ao đ m nuôi tôm công nghi p Cho dù xâm
m n giúp gi m m c đ nhi m acid sulphate (ASS) trong đ t, nhi m m n l i n sơu vƠo các t ng
n c ng m phong phú c a vùng, đ c bi t lƠ t ng 80-120 m hay đ c s d ng l y n c sinh ho t
Hình 16 :ăXơmănh păm nă ă BSCLăn mă2013,ăn mă2050ă(NBDă30cm)
C t th m bi n M c ng p so v i m c bi n
Hình 15 :ăNg păl ă ă BSCLăn mă2013,ăn mă2030ă(NBDă 17cm),ăn mă2050ă(NBDă30cm)
Trang 295 CÁCăV Nă ăKINHăT ă - XĩăH I,ăMỌIăTR NG VÀ KHÔNG GIAN VỐNGă BSCL
5.1 Ch aăkh ngăđ nh v th trong chu i giá tr s n xu t nông nghi p toàn c u
- LƠ vùng tr ng đi m nông nghi p, an ninh l ng th c c a qu c gia vƠ xu t kh u nông - thu
s n hƠng đ u c n c, nh ng vùng BSCL đang ph i đ i m t v i m t lo t các b t l i ngƠy cƠng gia t ng do tác đông c a B KH vƠ khai thác tƠi nguyên quá m c Tuy lƠ m t trong 10
vùng đ ng b ng chơu th r ng nh t th gi i, có s n l ng xu t kh u lúa g o hƠng đ u th
gi i, vùng BSCL ch m i tham gia đ c m t ph n nh trong chu i giá tr nông nghi p toƠn
c u
- Vi t Nam hi n nay lƠ m t trong nh ng vùng s n xu t lúa g o l n nh t th gi i Tuy nhiên, nông dơn VN thu nh p v n m c c n nghèo vƠ đang ph i đ i di n v i tình tr ng m t đ t sinh k trong t ng lai
5.2 H n ch k t n i qu c t và s ph thu c vào TPHCM
- K t n i qu c t đ ng hƠng không, đ ng b , đ ng th y c a vùng còn h n ch K t n i giao th ng v i khu v c ông Nam Á vƠ th gi i ch y u thông qua vùng Tp H Chí Minh Vai trò vƠ l i th c a vùng BSCL trong k t n i vùng sông Mekong m r ng ch a đ c
phát huy
- LƠ m t trong b n vùng kinh t tr ng đi m c a Vi t Nam, nh ng kinh t vùng v n còn nhi u
b t c p Vùng BSCL v n còn ph thu c vƠo vùng TPHCM đ c bi t v công nghi p ch
bi n, logicstic, công ngh , tri th c vƠ h t ng xư h i vùng Chênh l ch v đ u t vƠ thu nh p
gi a 2 vùng còn r t l n
5.3 Ch tăl ngăt ngătr ng và chuy n d chăc ăc u kinh t th p
Chuy năd chăc ăc uăkinhăt ă2005ăậ 2010 - 2014 SoăsánhăGDPăgi aăcácăt nh/thƠnh
- T ng GDP BSCL chi m kho ng 17% c n c, có xu h ng gi m d n trong t tr ng qu c gia, trong khi t c đ t ng tr ng bình quơn GDP giai đo n 2010 - 2014 c a vùng BSCL khá cao, lƠ 9,98%/n m trong khi c a c n c lƠ 5,64%/n m vƠ vùng TPHCM lƠ 10,05% Tuy nhiên, thu nh p bình quơn đ u ng i c a vùng BSCL v n còn th p so v i m c trung bình c a c n c vƠ có s chênh l ch l n so v i vùng TPHCM N m 2014, GDP/ng i
2014
Trang 3025
vùng BSCL kho ng 1.650 USD, c n c lƠ 1.900 USD, vùng TPHCM kho ng 3.080 USD
Có chuy n d ch c c u kinh t theo h ng CN hóa, hi n đ i hóa nh ng ch t l ng chuy n
d ch ch a cao vƠ ch a phát huy ti m n ng vƠ th m nh c a vùng
5.4 Kinh t ch m phát tri n,ăch aăăphátăhuyăl i th c nh tranh c a vùng
- Kinh t phát tri n ch y u theo chi u r ng, k t c u vƠ quy mô n n kinh t còn nh , ng
d ng khoa h c, công ngh còn ch m; n ng su t, hi u qu , s c c nh tranh th p N n kinh t
ch y u d a trên ph ng th c s n xu t nông nghi p truy n th ng, trên c s khai thác tƠi nguyên vƠ lao đ ng ph thông, ch y u m i m c tiêu th vƠ xu t thô
- Phát tri n ch a d a trên l i th so sánh, có tr ng tơm cho vùng vƠ các ti u vùng Các m t
hàng nông th y s n ch l c, kinh t m i nh n c a đ a ph ng ch a t o đ c th ng hi u
m nh, ch a xơy d ng đ c chu i giá tr cho s n ph m
- Vùng ch a có đ các đi u ki n cho t ng tr ng theo chi u sơu nh khoa h c công ngh , ngu n nhơn l c có ch t l ng cao vƠ th ch kinh t ; Ch a t o đ c môi tr ng thu n l i
vƠ h p d n đ u t Thu hút FDI còn quá th p, đ c bi t lƠ trong l nh v c nông nghi p, vƠ trong t ng quan v i TPHCM vƠ vùng TPHCM
- u t phát tri n h t ng, đô th vƠ công nghi p thi u t p trung d n đ n ch t l ng vƠ hi u
qu đ u t còn th p, h th ng h t ng xư h i còn y u kém, kh n ng liên k t vùng ch a t t
G iáătr ăs năxu tăngƠnhăd chăv ăc aăcácăt nhă/ăthƠnhăn mă 2014
S năxu tănôngănghi păvùngă BSCLăvƠăcácăt nhă/thƠnhătrongăvùng
- Quy mô n n kinh t tuy có l n lên nh phát tri n trên c s khai thác tƠi nguyên vƠ lao
đ ng ph thông nh ng ch a th c s lƠm giƠu đ c t l i th c a m t n n nông nghi p nhi t đ i Ki m soát ch t ch "an ninh l ng th c”, nh ng rƠo c n th ch vƠ trình đ KHCN th plƠm h n ch vi c đa d ng hóa s n xu t nông nghi p
- Nông s n c a VN luôn có giá th p h n so v i nông s n c a các n c có cùng m t hƠng
S n xu t nông nghi p l c h u, n ng su t, ch t l ng s n ph m th p, chi phí cao, ngƠnh công nghi p ch bi n y u kém Vi c chuy n đ i nhanh sang n n NN hƠng hóa có giá tr gia
t ng cao v n còn nhi u thách th c
-
Trang 31
Giáătr ăs năxu tănôngănghi păn m 2014 vƠăt căđ ă
t ngă bình quân 2010-2014 c aăcácăt nhăvùngă
BSCL
Giáătr ăs năxu tănôngănghi p 2010-2014
(nghìnăt )ăvƠăt ng tr ngăbìnhăquơnăn m
- Kho ng 85% - 90 % l ng hƠng nông s n c a VN ra th tr ng th gi i ph i thông qua trung gian “th ng hi u” n c ngoƠi RƠo c n ch ng bán phá giá, môi tr ng, rƠo c n k thu t,… th ng đ c các n c nh p kh u s d ng t i WTO vƠ AFTA lƠ nh ng tr ng i
l n cho hƠng nông s n xu t kh u c a VN
S năxu tăvƠăxu tăkh uăth yă - h iăs năvùngă BSCLăvƠăcácăt nhătrongăvùng
- Kim ng ch xu t kh u th y s n vùng BSCL kho ng 7 t USD, nh ng l i nhu n cho ng i nuôi vƠ doanh nghi p ch bi n trong chu i giá tr th y s n không cao, do l thu c vƠo nguyên li u nh p kh u, tình hình d ch b nh, s d ng hóa ch t, ch t c m vƠ thu c kháng sinh trong nuôi tr ng, nh p kh u đ ch bi n xu t kh u do thi u nguyên li u, chi phí cho
ho t đ ng xu t kh u gia t ng (v n t i, logistic…), thu ch ng bán phá giá vƠ các bi n đ ng
th tr ng…
Giáătr ăs năxu tăth yăs nă201 4 vƠăt căđ ăt ngă2010
-2014 c aăcácăt nhăvùngă BSCL Giáătr ăs năxu tăth yăs năă2010 (nghìnăt )ăvƠăt ngătr ngăbìnhăquơnăn m -2014
2014
2014
Trang 3227
S năxu t CNă&ăkimăng chăxu tănh păkh uăvùngă BSCLăvƠăcácăT nh/ThƠnh
- Công nghi p ch bi n chi m ph n l n t ng giá tr s n xu t công nghi p, bên c nh đó lƠ CN
s n xu t vƠ phơn ph i đi n, gas, n c, công nghi p khai thác S n xu t công nghi p t i
kh i ngoƠi qu c doanh chi m trên 50%, còn l i lƠ khu v c nhƠ n c vƠ n c ngoƠi
Giáătr ăs năxu tăCNă201 4 vƠăt căđ ăt ngă2010 -2014
c aăcácăt nhăvùngă BSCL Giáătr ăs năxu tăCNă2010 tr ngăbìnhăquơnăn m -2014 (nghìnăt )ăvƠăt ngă
- N m 2014 kim ng ch xu t kh u vùng BSCL đ t 10,9 t USD, trong đó, các m t hƠng xu t
kh u ch y u: Th y s n (60% c n c); g o (80% c n c); rau - qu (50% c n c); th c
ph m ch bi n, d t may, giƠy dép, hƠng th công m ngh Kim ng ch nh p kh u đ t 4,4 tUSD Trong đó, các m t hƠng nh p kh u ch y u: phơn bón, s t thép, thi t b ph tùng
Giáătr ănh păkh uăvƠăxu tăkh uă201 4 vƠăt căđ ăt ngă2010 -2014 c aăcácăt nhăvùngă BSCLă
V năđ uăt ăvƠăFDIăvùngă BSCLăvƠăcácăt nhăthƠnh
- N m 2014, vùng BSCL có 103 d án FDI còn hi u l c v i t ng v n đ u t đ ng kỦ kho ng 567 tri u USD (d i 5% c n c) ch y u t p trung vƠo các ngƠnh CN ch bi n,
ch t o Riêng Long An lƠ 51 d án, s v n th c hi n lƠ 291 tri u USD a ph n các doanh nghi p đ u t tr c ti p vƠo nông nghi p đ u có m c v n th p
- T ng v n ODA th c hi n t i vùng BSCL đ t trên 1 t USD, trong đó kho ng 16% lƠ vi n
Trang 335.5 V năđ d chăc ăkh i vùng, ch tăl ng ngu n nhân l c và ch tăl ng s ng th p
V năđ ăd chăc ăkh iăvùng
Hình 17: T ăsu tădiăc ăbìnhăquơnă2005 -2014 cácăt nhăvùngă BSCL
- Dơn s toƠn vùng trong 19 n m 1995-2014 t ng kho ng 2 tri u, t c lƠ t c đ t ng bình quơn lƠ 0.63%/n m trong khi t ng t nhiên kho ng 1,017%/n m, cho th y có m t l ng
d th a theo mùa, c ng nh có s chuy n d ch lao đ ng sang các ngƠnh c n ít nhơn công
h n (VD: chuy n t SX lúa g o sang th y s n)
- T t c 13 t nh / thƠnh đ u có xu t c Trong đó, các t nh có t su t xu t c cao nh t lƠ CƠ Mau, B n Tre, TrƠ Vinh, Sóc Tr ng, V nh Long
Thi u ngu n nhân l cătrìnhăđ cao
- Ch t l ng lao đ ng còn th p, hi u qu lao đ ng ch a cao, ch a đáp ng đ c yêu c u phát tri n kinh t T l lao đ ng qua đƠo t o kho ng 36% vƠ lao đ ng qua đƠo t o ngh kho ng 28%, là m t trong nh ng vùng có t l th p c a c n c Ngu n nhân l c có ch t
l ng di c theo s c hút kinh t , xã h i c a vùng TP HCM C c u lao đ ng chuy n d ch
ch m, t l lao đ ng trong khu v c nông lâm thu s n chi m kho ng 60% trong t ng s lao
đ ng vùng
Ch tăl ngăs ngăc aăng iădơnăcònăth p
- T l thi u vi c lƠm c a vùng BSCL cao nh t c n c, chi m 5,2%, thu nh p th p vƠ nghèo khó trong đ i s ng v t ch t Ti p c n vƠ ch t l ng d ch v an sinh xư h i còn h
ch , b t c p… M ng l i c s khám ch a b nh, h t ng v n hoá thông tin, th d c - th thao v n còn th p kém h n so v i các vùng khác trong c n c M ng l i h t ng ph c
Trang 34trò, ch c n ng h p lỦ cho các đô th trong quá trình phát tri n.
- C n Th vƠ các đô th trung tơm ti u vùng ch a phát huy đ c vai trò phát tri n kinh t xư
h i cho vùng, các ti u vùng; trung tơm d ch v , h u c n cho phát tri n s n xu t, cung c p
d ch v xư h i, nơng cao ch t l ng s ng
- K t n i các đô th thông qua các tr c giao thông th y b còn h n ch , do đó, các đô th c ng
ch a phát huy đ c h t ti m n ng vƠ vai trò, đ c bi t lƠ các đô th trung tơm vùng, các đô
th c a kh u, các khu kinh t
Hình 18 :ăHi nătr ngăcácăđôăth ălo iă1 -4 vùngă BSCL (2014)
Trang 35 T ăl ăđôăth ăhóa
Hình 19: T ăl ăđôăth ăhóaăcácăt nh/ăthƠnhăvùngă BSCLă(201 4)
- V i dơn s đô th lƠ 4,36 tri u ng i, t l đô th hóa c a vùng BSCL lƠ 25%, th p h n
nhi u so v i c n c 33% (niên giám th ng kê 2014) ph n ánh n n kinh t ch y u lƠ nông nghi p Có s phơn hóa rõ r t v t l đô th hóa vƠ t c đ t ng dơn s đô th gi a 02 vùng phía Nam sông H u vƠ vùng phía B c sông H u T c đ t ng bình quơn dơn s đô th giai
đo n 1995-2014 c a vùng B c sông H u lƠ 2.1%/n m trong khi vùng Nam sông H u lƠ 3.9%/n m T l đô th hóa t n m 1995-2014 c a vùng B c sông H u t ng t 12% lên 16%, trong khi vùng Nam sông H u t ng t 19% lên 34% Hi n nay, 70% dơn s đô th
vùng BSCL t p trung t i vùng Nam sông H u
đ c g n k t trong phát tri n nhƠ vƠ s n xu t đ a ph ng
V năđ ămôăhìnhăvƠăchi năl căphátătri năkhôngăgianăvùngă
- Phát tri n không gian vùng thi u t m nhìn chung, ch a có các đ nh h ng, mô hình phù
h p v i đ c thù c a vùng Phát tri n h th ng h t ng, không gian đô th , công nghi p manh mún, dƠn tr i, ch a tính đ n y u t thích ng v i B KH vƠ NBD H th ng h t ng kinh t - xư h i ch a đ c phơn b vƠ đ u t phát tri n h p lỦ, đ ng b Thi u các trung tơm chuyên ngƠnh c p qu c gia, qu c t đ thúc đ y phát tri n vùng
Trang 3631
- C nh quan t nhiên vùng ch a đ c b o t n vƠ nơng cao giá tr kinh t C nh quan s n
xu t thi u cơn b ng gi a v n đ khai thác tƠi nguyên vƠ phát tri n b n v ng
Hình 20 :ăS ăđ ăhi nătr ngăphátătri năkhôngăgianăvùngă BSCL (2015)
5.7 V năđ s d ng tài nguyên và b o v môiătr ng sinh thái
- Vùng BSCL có ngu n tƠi nguyên t nhiên vƠ h sinh thái phong phú nh ng d b t n
th ng t đai không thu n l i vi c xơy d ng vƠ phát tri n đô th , công nghi p, h t ng Phát tri n CN phơn tán, manh mún, t l l p đ y th p Nhi u khu CN n m trên khu v c đ t đai mƠu m , gơy lưng phí tƠi nguyên vƠ ô nhi m môi tr ng
- Vi c chuy n đ i c c u s d ng đ t vƠ m t n c, thơm canh nông nghi p, khai thác tƠi nguyên quá m c lƠm suy thoái tƠi nguyên đ t vƠ n c V n đ l m d ng hoá ch t trong nông nghi p gơy ô nhi m môi tr ng Các vùng sinh thái ng p n c t nhiên, các khu b o
t n thiên nhiên qu c gia vƠ khu v c sinh quy n th gi i c ng đang b nh h ng nghiêm
tr ng Vi c xơy d ng các công trình b o v ven bi n có nguy c lƠm suy thoái các r ng phòng h ng p m n ven bi n vƠ lƠm t ng xói l ven bi n
- N c m t trong vùng b nh h ng xơm m n vƠ nguy c ô nhi m gơy khó kh n trong vi c
c p n c sinh ho t Vi c khai thác n c ng m quá m c gơy ra xu h ng s t lún t i các đô
th trong vùng Có mơu thu n trong nhu c u n c trong s n xu t gi a các ti u vùng n c
ng t vƠ n c l
- Khai thác n c ng m gơy m c lún trung bình lƠ kho ng 1 - 2 cm/n m trên toƠn vùng c tính t ng l ng n c ng m hi n đang khai thác s d ng toƠn vùng kho ng 1 tri u m3/ngƠy
Trang 375.8 Liên k t phát tri n vùng còn y u và thi uăc ăch qu n lý vùng
- Vùng BSCL đư có Ban Ch đ o vùng, nh ng v n đ đi u ph i phát tri n vùng ch a đ c
th ch hóa Thi u các c ch liên k t phát tri n kinh t vùng, đ c bi t lƠ liên k t trong s n
xu t, ch bi n vƠ tiêu th các m t hƠng nông nghi p, th y s n đ t o thƠnh chu i s n xu t cho t ng ngƠnh; thi u liên k t đ u t vƠ xúc ti n th tr ng; h p tác xơy d ng th ng hi u chung vƠ nơng cao ch t l ng cho các s n ph m ch l c c a vùng V phát tri n vƠ đ u t
h t ng các đ a ph ng m nh ai n y lƠm, đ u t phát tri n dƠn tr i thi u liên k t, không t o
ra l i th c nh tranh u t phát tri n đ a ph ng c c b có th phá v quy ho ch vùng
- Thi u c ch liên k t trong đ u t , nơng cao ch t l ng h t ng xư h i vƠ đƠo t o ngu n nhơn l c Thi u liên k t ch t ch trong vi c gi i quy t các thách th c v s d ng vƠ b o v tƠi nguyên, gi i quy t ô nhi m môi tr ng, qu n lỦ t ng h p n c vƠ tác đ ng c a thiên tai
vƠ B KH Ch a cođ y đ c ch chính sách phát triên phuh p, ch a t o môi tr ng đ u
t thuơn l i vƠ hơp d n các nhƠ đ u t , đ c bi t thu hut đ u t vƠo các khu kinh t c a
khơu, khu công nghi p vƠ đô th con th p
6 HI NăTR NGăH ăTH NGă GIAO THÔNG VÀ H ăT NGăK ăTHU Tă
Nhìn chung, khung h t ng giao thông vùng BSCL còn ch a đ ng b , thi u các đ u m i h t ng quan tr ng đ k t n i v i qu c t , thi u các trung tơm ti p v n vƠ kho v n c a vùng H th ng giao thông đ ng b vùng trong nh ng n m qua đư đ c t p trung đ u t xơy d ng vƠ c i t o nh ng
v n còn kém phát tri n so v i các vùng khác, lƠm h n ch vi c k t n i, v n chuy n hƠng hóa trong
vùng và liên vùng QL 1A lƠ con đ ng đ c đ o luôn trong tình tr ng quá t i H th ng giao thông thu , c ng bi n, c ng sông ch m đ c đ u t nơng c p, m r ng C ng Cái Cui tuy đư xơy xong
nh ng v n ch a thông lu ng ra bi nnên ít phát huy tác d ng…đi u nƠy c ng tác đ ng không nh
t i phát tri n kinh t -xã h i vƠ thu hút đ u t t bên ngoƠi
Các d án h t ng k thu t đô th c a vùng BSCL nh c p thoát n c, x lỦ n c th i, rác th i còn thi u vƠ ch m tri n khai xơy d ng Phát tri n h t ng k thu t hi n nay ch a đáp ng đ c các thay đ i do tác đ ng c a B KH
6.1 Khung h t ngăgiaoăthôngăđ ng b
Hi nătr ngăh ăth ngăđ ngăb ă
H th ng đ ng b vùng BSCL bao g m đ ng cao t c, các qu c l tr c d c n i vùng ông Nam b vƠ tr c ngang h ng t biên gi i t i vùng bi n cùng m t h th ng đ ng t nh đ ng huy n vƠ giao thông nông thôn Hi n nay, ngoƠi m t vƠi tuy n đư đ c c i t o m r ng, ph n l n các tuy n đ u ch a đáp ng đ c giao thông do còn nh h p, ch a liên t c vƠ thi u c u phƠ.Các đ ng d c g m các đ ng: Cao t c TP HCM - Trung L ng, QL.1, QL.50, QL.60, QL.61, QL.61B, QL.80, QL.N1, QL.N2 (đ ng H Chí Minh) Các tuy n đ ng ngang g m: QL.62, QL.30,
QL.53, QL.54, QL.63, QL.57, QL.91, QL.91B, QL.Nam sông H u, QL Qu n L - Ph ng Hi p Các
ch tiêu đ ng b hi n h u: T ng chi u dƠi Cao t c vùng BSCL (đ n TP HCM) là 46km; T ng chi u dƠi QL vùng BSCL lƠ 2.230,6km T ng chi u dƠi t nh l vùng BSCL là 4.037km T ng chi u dƠi huy n l lƠ 34.996,2km T ng chi u dƠi đ ng các lo i vùng BSCL lƠ 41309.8km; ch
tiêu hi n tr ng đ ng b (QL) 0,05 km/km2 và m t đ đ ng b các lo i lƠ 1,01km/km2 (c n c
Trang 3833
1,5 km/km) Giao thông nông thôn g m các tuy n đ ng đư n i t i các xư, m t đ ng r ng trung bình 3.5 m, k t c u ch y u là đ t đá, mùa m a đi l i khó kh n
Hình 21 :ăHi nătr ngăkhungăgiaoăthôngăđ ngăb
Hi nătr ngăc uăl nă
Trên tuy n huy t m ch QL.1A t TPHCM đ n N m C n đư có các c u v t sông, trong đó, có
c u M Thu n sông Ti n vƠ c u C n Th qua sông H u n i li n vùng BSCL v i c n c Trêntuy n tr c ven bi n QL.60 hi n đư có m t s c u: c u R ch Mi u (qua sông Ti n), c u HƠm Luông (qua sông HƠm Luông), c u C Chiên (qua sông C Chiên) Trên tuy n tr c ven bi n QL.50 c u
Ch G o, c u M L i qua sông VƠm C Trên tr c đ ng H Chí Minh đang xơy d ng c u VƠm
C ng qua sông H u vƠ c u Cao Lưnh qua sông Ti n
Hi nătr ngăgiaoăthôngăđôăth ă
Các thƠnh ph th xư th tr n ph n l n xơy d ng d c các QL.hi n h u, các đo n đ ng nƠy v a lƠ
qu c l v a lƠ đ ng chính đô th nh ng không có đ ng song hƠnh ho c đ ng tránh Trong đô
th t l giao thông còn th p i u ki n k thu t giao thông ch a h p lỦ Giao thông công c ng
ch a đ c chú tr ng trong t ng đô th Giao thông t nh còn thi u, ph n l n dùng v a hè lƠm bưi đ
xe M i t nh th ng có m t b n xe liên t nh, kho ng 2 ha, lu ng xe ch y u đi v TP HCM Các huy n có b n xe, lu ng xe v đô th t nh l , ch a có b n bưi cho xe t i
Giaoăthôngăđ ngăs tăă
Vùng BSCL hi n nay không có đ ng s t Tr c đơy th i Pháp thu c, đ ng s t đư có t TP HCM t i M Tho, nay đư b xóa b hoƠn toƠn
Giao thông hàng không
Trang 39Trong vùng BSCL hi n có 4 c ng hƠng khôngđang ho t đ ng bao g m:
- C ng hƠng không qu c t C n Th : đ ng c t h cánh đ t chi u dƠi 3000m, r ng 45m, công su t 2-3 tri u hƠnh khách/n m N m 2015, ph c v 481 ngƠn l t hƠnh khách vƠ
ch a có đ ng bay qu c t cho th y sơn bay m i khai thác m t ph n r t nh (15%) so v i công su t thi t k
- C ng hƠng không qu c t Phú qu c, t nh Kiên Giang: đ ng c t h cánh đ t chi u dài
3000m, r ng 45m, giai đo n I công su t 2,65 tri u hƠnh khách/n m N m 2015, ph c v 1,47 tri u l t hƠnh khách, trong đó có đ ng bay qu c t đi Singapore, Nga
- C ng hƠng không CƠ Mau, t nh CƠ Mau : đ ng c t h cánh đ t chi u dƠi 1500m, r ng 30m, công su t 200 nghìn hƠnh khách/n m
- C nghƠng không R ch Giá, t nh Kiên Giang: đ ng c t h cánh đ t chi u dƠi 1500m, r ng 30m, công su t 200 nghìn hƠnh khách/n m
6.2 M ngăl i giao thông th y
M ng l i đ ng th y trung ng vƠ đ a ph ng khá thu n l i nh ng ch a đ c đ u t phát tri n đ ng b , th m chí đang b nh h ng nghiêm tr ng, d n đ n t ng chi phí v n chuy n So v i
m ng l i đ ng b , m t đ c a các tuy n đ ng th y cao g p 3 l n vƠ chi m g n 70% t ng
l ng hƠng hóa v n chuy n hƠng n m Tuy nhiên 80% đ u t cho giao thông v n t i dƠnh cho
vi c m r ng m ng l i đ ng b
Các lu ng giao thông th y t i BSCL v n l i d ng đi u ki n t nhiên lƠ chính, do đó kh i l ng
n o vét l n, thi u thi t b d n lu ng vƠ h th ng phao tiêu báo hi u H n ch l n nh t lƠ không
đ ng c p trên các tuy n v n t i chính: bán kính cong h n ch , đ sơu m i đo n m i khác trên cùng m t tuy n sông, t nh không c a các công trình v t sông nh c u, c ng th p nên các tƠu t i
tr ng l n không th đi qua Vi c k t n i gi a giao thông th y vƠ b ch a phát tri n, m t ph n do
c s h t ng ch a đ ng b , các ho t đ ng trung chuy n gi a 2 lo i hình giao thông nƠy ch a thu n l i, ch a đáp ng đ c các hình th c v n t i đa ph ng th c
- Sông H u có các c a nh An vƠ Tr n đ , trong đó C a nh An lƠ c a chính đang s
d ng vƠ khai thác cho các tƠu bi n, tuy nhiên ch kho ng 5000 DWT
- Lu ng sông C a L n qua C a B : Bưi c n c a sông hi n tƠu tr ng t i 2000-3000 DWT
đ y t i l i d ng th y tri u ra vƠo
- Lu ng vƠo c ng Hòn Chông, Bình Tr : Do lu ng thu c vùng ven b bi n Tơy thu c v nh Thái lan ph ng, nông, biên đ th y tri u nh , m c đ b i l p trên lu ng sau các k n o vét l n
Trang 4035
H th ng nhóm c ng bi n 6: T ng s c ng bi n toƠn vùng hi n có 13 c ng Theo C c HƠng h i
VN, l ng hƠng hóa qua các c ng bi n BSCL n m 2013 ch đ t 7,76 tri u t n trong t ng s h n
326 tri u t n qua các c ng bi n c a c n c Vì v y g n 80% l ng hƠng xu t nh p kh u c a vùng ph i v n chuy n b ng đ ng b qua nhóm c ng bi n ông Nam b v i chi phí trung bình
t ng thêm 8-10 USD/t n, đ ng th i t ng áp l c lên giao thông đ ng b HƠng hóa, nh t lƠ các
lo i nông, th y s n, do t ng giá thƠnh vƠ th i gian v n chuy n đư ch u thêm nh ng thi t h i đáng
k do b suy gi m tính c nh tranh
H th ng kênh BSCL có chi u dƠi trên 28.550km, trong đó kho ng 13.000km có th phát tri n cho m c đích v n t i th y ToƠn vùng có 37 con sông l n, nh v i t ng chi u dƠi kho ng 1.700km
và 6.700km kênh tr c vƠ 3.000km kênh c p II L ng hƠng hóa v n chuy n ph ng ti n th y n i
đ a qua khu v c BSCL đ t 51,5 tri u t n, chi m 30% c n c
Hình 22: Hi nătr ngăgiaoăthôngăth yăvùngă BSCL
6.3 Hi n tr ng caoăđ n năvƠăthoátăn c m t
Hi nătr ngăn n:ă
Vùng BSCL có đ a hình th p, ph n l n có c u t o lƠ đ t y u do đó gơy nhi u khó kh n cho xơy
d ng Có th phơn chia đ a hình c a khu v c BSCL thƠnh m t s l ai nh sau :
- Khu v c ng Tháp M i ( ng Tháp, Long An vƠ Ti n Giang) vƠ khu v c cù lao gi a sông Ti n vƠ sông H u (thu c ng Tháp, An Giang ) có đ a hình b ng ph ng, cao đ th p, trung bình t 0,7m ÷2m Ch u nh h ng n ng c a l hƠng n m