XÂY DỰNG DANH MỤC TƯƠNG TÁC THUỐC BẤT LỢI CẦN CHÚ Ý TRONG THỰC HÀNH LÂM SÀNG TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA THANH HÀ, TỈNH THANH HÓA LUẬN VĂN DƯỢC SĨ

Baxter Karen 2010, Stockley’s drug interactions, Ninth edition, Pharmaceutical Press.. Becker M L, Kalle waard M, Caspers PW eatl 2007, “Hospitalisations and emergency deparment visits

B Y T

TR NH TH HOA

XÂY D NG DANH M C

T NGăTÁCăTHU C B T L I C N CHÚ Ý

TRONG TH C HÀNH LÂM SÀNG

T I B NH VI Nă AăKHOAăTHANHăHẨ,ă

T NH THANH HÓA

HÀ N I 2022

B Y T

TR NH TH HOA

XÂY D NG DANH M C

T NGăTÁCăTHU C B T L I C N CHÚ Ý

TRONG TH C HÀNH LÂM SÀNG

T I B NH VI Nă AăKHOAăTHANHăHẨ,ă

T NH THANH HÓA

CHUYÊN NGÀNH: D C LÝ - D C LÂM SÀNG

MÃ S : CK60720405

Ng i h ng d n khoa h c: PGS TS.ăV ă ìnhăHòa

N i th c hi n: Tr ng i h c D c Hà N i

Th i gian th c hi n: 03/01/2022- 03/5/2022

HÀ N I 2022

L I C Mă N

Tôi xin đ c bày t lòng bi t n sâu s c đ n PGS.T S.ăV ă ìnhăHòaă- Gi ng

viên b mônăD c lâm sàng,ăPhóăgiámăđ c Trung tâm DI&ADR Qu c Gia, ng i

th y đư đ nh h ng và cho tôi nh ng nh n xét quý báu trong su t quá trình tôi th c

hi n lu n v n này

Tôi xin g i l i c m n chân thành và sâu s c đ n PGS.TS Nguy n Hoàng Anh

- Gi ng viên b mônăD c l c,ăGiámăđ c Trung tâm DI&ADR Qu c Gia, th y

là ng i luôn t n tình h ng d n và dìu d t tôi t ng b c trong su t quá trình th c

hi n nghiên c u

Tôi xin g i l i c m n sâu s c t i ThS Nguy n Mai Hoa - Cán b Trung tâm

DI&ADR Qu c Gia, Ch luôn theo sát và nhi t tình quan tâm h ng d n tôi t ng

b c th c hi n đ tài

Tôi xin g i l i c m n t i các cán b Trung tâm DI&ADR Qu c Gia đư luôn

t o đi u ki n, quan tâm, h tr tôi th c hi n đ tài

Tôi xin đ c g i l i c m n sâu s c t i BanăGiámăđ c, KhoaăD c, các Bác

s ălơmăsƠngăvƠăcácăKhoa phòng ch căn ngăt i B nh vi n a khoa Thanh Hà, t nh

Thanh Hóa đư luôn t o đi u ki n và h tr h t s c nhi t tình đ tôi th c hi n đ tài

này

Tôi xin chân thành c m n đ n toàn th các Th y C ôăgiáoăTr ngă i h c

D c Hà N i, nh ng ng i th y nhi t huy t, yêu ngh , luôn t n tâm v i h c viên

Và cu i cùng, tôi xin c m n B M , Anh ch em và b n bè tôi nh ng ng i

luôn bên và là ch d a v ng ch c cho tôi trong quá trình h c t p, cu c s ng đ tôi

có th toàn tâm hoàn thi n đ tài này

Thanh Hóa, ngày tháng n m 2022

H c viên

Tr nh Th Hoa

M C L C DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T

DANH M C CÁC B NG

T V Nă .1

CH NGă1.ăT NG QUAN 2

1.1 i c ng v t ng tác thu c 2

1.1.1 Khái ni m t ng tác thu c 2

1.1.2 Phân lo i t ng tác thu c 2

1.1.3 Các y u t nh h ng đ n t ng tác thu c 3

1.1.4 D ch t c a t ng tác thu c 5

1.1.5 ụ ngh a c a t ng tác thu c trong th c hành lâm sàng 6

1.2 Các bi n pháp ki m soát t ng tác thu c trong th c hành lâm sàng 7

1.2.1 Các c s d li u tra c u t ng tác thu c 7

1.2.2 Xây d ng danh m c t ng tác thu c c n chú ý 13

1.2.3 M t s khuy n cáo chung đ ki m soát t ng tác thu c 14

1.3 Gi i thi u vài nét v B nh vi n đa khoa Thanh Hà 15

CH NGă2.ă IăT NGăVẨăPH NGăPHÁPăNGHIÊNăC U 17

2.1 i t ng nghiên c u 17

2.1.1 i t ng xây d ng danh m c t ng tác thu c b t l i c n chú ý d a trên lý thuy t t danh m c thu c s d ng t i B nh vi n đa khoa Thanh Hà n m 2021 17

2.1.2 i t ng xây d ng danh m c t ng tác thu c b t l i c n chú ý qua kh o sát b nh án n i trú n m 2021 17

2.1.3 i t ng xây d ng danh m c t ng tác thu c b t l i c n chú ý trong

th c hành lâm sàng t i B nh vi n đa khoa Thanh Hà thông qua t ng h p danh

m c t ng tác thu c b t l i thu đ c m c tiêu 1 và 2 .18

2.2 Ph ng pháp nghiên c u 18

2.2.1 Ph ng pháp xây d ng danh m c t ng tác thu c b t l i c n chú ý d a

trên lý thuy t t danh m c thu c s d ng t i B nh vi n đa khoa Thanh Hà n m

2021 .18

2.2.2 Ph ng pháp xây d ng danh m c t ng tác thu c b t l i c n chú ý qua

kh o sát b nh án n i trú n m 2021 19

2.2.3 Ph ng pháp xây d ng danh m c t ng tác thu c b t l i c n chú ý trong

th c hành lâm sàng t i B nh vi n đa khoa Thanh Hà thông qua t ng h p danh

m c t ng tác thu c b t l i thu đ c m c tiêu 1 và 2 .21

2.3 X lý s li u 22

3.1 K t qu xây d ng danh m c t ng tác thu c b t l i c n chú ý d a trên lý

thuy t t danh m c thu c s d ng t i B nh vi n đa khoa Thanh Hà n m 2021 23

3.2 K t qu xây d ng danh m c t ng tác thu c b t l i c n chú ý qua kh o sát

b nh án n i trú n m 2021 .30

3.3 K t qu xây d ng danh m c t ng tác thu c b t l i c n chú ý trong th c

hành lâm sàng t i B nh vi n đa khoa Thanh Hà thông qua t ng h p danh m c

t ng tác thu c b t l i thu đ c m c tiêu 1 và 2 .33

CH NGă4.ăBẨNăLU N 36

4.1 Bàn lu n k t qu xây d ng danh m c t ng tác thu c b t l i c n chú ý d a

trên lý thuy t t danh m c thu c s d ng t i B nh vi n đa khoa Thanh Hà n m

2021 37

4.2 Bàn lu n k t qu xây d ng danh m c t ng tác thu c b t l i c n chú ý qua

kh o sát b nh án n i trú n m 2021 39

4.3 Bàn lu n k t qu xây d ng danh m c t ng tác thu c b t l i c n chú ý trong

th c hành lâm sàng t i B nh vi n đa khoa Thanh Hà thông qua t ng h p danh

m c t ng tác thu c b t l i thu đ c m c tiêu 1 và 2 .40

K T LU N VÀ KI N NGH .43

TÀI LI U THAM KH O

PH L C

DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T

ACE Men chuy n Angiotensin (Angiotensin Coverting Enzyme)

ADR Ph n ng có h i c a thu c (Adverse Drug Reaction)

BYT B y t

CC Ch ng ch đ nh

CSDL C s d li u

CYP2C19 Cytocrom P450 2C19

CYP2D6 Cytocrom P450 2D6

CYP3A4 Cytocrom P450 3A4

DIF Drug Interaction Facts

ECG i n tâm đ (Electrocardiogram)

EMC Electronic medicines compendium

HH Hansten and Horn’s Drug Interactions Analysis and

Management

HIV Virus HIV (human immunodeficiency virus)

IV ng t nh m ch (Intravenous)

MLCT M c l c c u th n

MM Drug interactions ậ Micromedex® Solutions

NSAID Thu c ch ng viêm không steroid (non- steroidal anti-

inflammatory drug)

NT Nghiêm tr ng

P-gp P-glycoprotein

PPIs Thu c c ch b m proton (Proton pump inhibitors)

Q Quy t đ nh

QLD Qu n lỦ D c

SDI Stockley’s Drug Interactions

Stt S th t

TTT T ng tác thu c

DANH M C CÁC B NG

B ng 1.1 M t s c s d li u tra c u t ng tác thu c th ng dùng 8

B ng 1.2 B ng phân lo i m c đ n ng c a t ng tác trong MM 9

B ng 1.3 B ng phân lo i m c đ y v n ghi nh n trong MM 10

B ng 1.4 B ng phân lo i m c đ c a t ng tác trong DIF 11

B ng 3.5 Danh m c 59 c p t ng tác c n chú Ủ tra đ c t Micromedex 24

B ng 3.6 Danh m c các t ng tác thu c CC tra đ c t eMC 28

B ng 3.7 Danh m c các c p CC và c p t ng tác có t n su t ≥1% 31

B ng 3.8 Danh m c t ng tác thu c b t l i d a trên kh o sát b nh án n i trú 32

B ng 3.9 Danh m c t ng tác b sung t các công v n, quy t đ nh trong n c 33

B ng 3.10 Mô t các c p ghép trong b ng k t qu Ph l c 7 34

DANH M C CÁC HÌNH V ,ăS ă

Hình 2.1 S đ tóm t t ph ng pháp nghiên c u m c tiêu 1 19

Hình 2.2 S đ tóm t t ph ng pháp nghiên c u m c tiêu 2 20

Hình 2.3 S đ tóm t t ph ng pháp nghiên c u m c tiêu 3 21

Hình 3.4 K t qu quá trình l a ch n và tra c u t ng tác m c tiêu 1 23

Hình 3.5 T l t ng tác tra c u đ c t Micromedex trong m c tiêu 1 24

Hình 3.6 K t qu quá trình kh o sát b nh án n i trú m c tiêu 2 30

1

TăV Nă

T ng tác thu c là m t nguyên nhân d n đ n vi c t ng t l nh p vi n, kéo dài

th i gian, t ng chi phí đi u tr gây nh h ng x u t i tâm lý, s c kh e, kinh t c a

ng i b nh c ng nh gây nên s quá t i cho đ i ng cán b y t [1], [3], [14]

Hi n nay có nhi u c s d li u tra c u đ phát hi n, ng n ng a và x trí t ng

tác thu c, tuy nhiên vi c tra c u, l a ch n m t nhi u th i gian vì v y c n có m t danh

m c c th s n sàng có t i b nh vi n đ đáp ng t t trong ch m sóc y t

B nh vi n đa khoa Thanh Hà, t nh Thanh Hóa là m t b nh vi n đa khoa h ng

III có mô hình b nh t t đa d ng B nh vi n có g n 300 gi ng b nh, th c hi n khám

ch a b nh cho nhân dân trong t nh Vi c ph i h p nhi u thu c là t t y u không tránh

kh i nên nguy c x y ra t ng tác thu c b t l i là r t cao Do đó, t ng tác thu c

luôn đ c quan tâm và c n ki m soát ch t ch

Xu t phát t yêu c u th c t trên, nhóm nghiên c u th c hi n đ tài "Xây d ng

danh m căt ngătácăthu c b t l i c n chú ý trong th c hành lâm sàng t i B nh

- M c tiêu 1: Xây d ng danh m c t ng tác thu c b t l i c n chú ý d a trên lý

thuy t t danh m c thu c s d ng t i B nh vi n đa khoa Thanh Hà n m 2021

- M c tiêu 2: Xây d ng danh m c t ng tác thu c b t l i c n chú ý qua kh o

sát b nh án n i trú n m 2021

- M c tiêu 3: Xây d ng danh m c t ng tác thu c b t l i c n chú ý trong th c

hành lâm sàng t i B nh vi n đa khoa Thanh Hà thông qua t ng h p danh m c t ng

tác thu c b t l i thu đ c m c tiêu 1 và 2

Chúng tôi hy v ng đ tài này s góp ph n ki m soát đ c ph n l n các bi n c

b t l i do t ng tác thu c gây ra, t đó, góp ph n s d ng thu c m t cách hi u qu ,

an toàn, h p lý cho b nh nhân

43

K TăLU NăVẨăKI NăNGH

K T LU N

- K t lu n v xây d ng danh m c t ngătácăthu c b t l i c n chú ý d a trên lý

thuy t t danh m c thu c s d ng t i B nh vi năđaăkhoaăThanhăHƠăn mă2021:

T danh m c thu c b nh vi n, nhóm nghiên c u xây d ng đ c danh m c 60

c p t ng tác c n chú ý d a trên lý thuy t, bao g m 11 c p ch ng ch đ nh và 49 c p

nghiêm tr ng

- K t lu n xây d ng danh m căt ngătácăthu c b t l i c n chú ý qua kh o sát

b nh án n iătrúăn mă2021:

Qua kh o sát 926 b nh án có ngày xu t vi n trong th i gian t ngày 01/7/2021

đ n ngày 31/7/2021 c a B nh vi n đa khoa Thanh Hà, xây d ng đ c 18 c p t ng

tác (g m 1 c p ch ng ch đ nh, 12 c p nghiêm tr ng, 5 c p trung bình) có t n su t

g p cao ≥ 1%/ t ng s b nh án và 4 c p t ng tác ch ng ch đ nh có t n su t < 1%

/t ng s b nh án) Sau khi t ng h p s p x p k t qu thu đ c danh m c 13 c p t ng

tác b t l i c n chú ý d a trên kh o sát b nh án n i trú

- K t lu n v xây d ng danh m căt ngătácăthu c b t l i c n chú ý trong th c

hành lâm sàng t i B nh vi năđaăkhoaăThanhăHƠăthôngăquaăt ng h p danh m c

t ngătácăthu c b t l iăthuăđ c m c tiêu 1 và 2:

T danh m c t ng tác thu c c n chú ý trên lý thuy t và danh m c t ng tác

thu c b t l i c n chú ý qua kh o sát b nh án n i trú đư xây d ng và k t h p b sung

t các công v n và quy t đ nh trong n c, nhóm nghiên c u đư h p l i theo tác d ng

d c lỦ đ c 71 c p t ng tác c n chú ý trong th c hành lâm sàng (bao g m 12 c p

ch ng ch đ nh, 55 c p nghiêm tr ng và 4 c p trung bình) t i B nh vi n đa khoa

Thanh Hà cùng v i h ng d n x trí cho nh ng t ng tác này

KI N NGH

- B nh vi n đa khoa Thanh Hà có th thi t k và dán b ng c nh báo v danh m c

71 c p t ng tác chúng tôi đư xây d ng t i các khoa lâm sàng, đ ng th i tích h p vào

ph n m m h tr kê đ n trên h th ng b nh án đi n t hi n đang đ c tri n khai t i

b nh vi n

44

- Tri n khai đào t o, h ng d n, truy n thông cho các D c s lâm sàng và các

D c s làm nhi m v c p phát tr c ti p, Các khoa phòng v các k n ng và ph ng

pháp phát hi n, nh n bi t đ n thu c có t ng tác đ k p th i can thi p và x trí các

c p t ng tác

- Cán b d c lâm sàng đ nh k ki m tra, kh o sát, liên t c c p nh t và b sung

vào danh m c này các c p t ng tác c n chú ý d a trên th c t lâm sàng c a b nh

vi n và danh m c thu c s d ng t i b nh vi n theo t ng n m

TÀI LI U THAM KH O

Ti ng Vi t

1 B Y t (2006), T ng tác thu c và chú ý khi ch đ nh, NXB Y h c, Hà N i

2 B Y t (2009), D c th qu c gia Vi t Nam, NXB Y h c, Hà N i

3 B Y t (2011), D c lâm sàng, NXB Y h c, Hà N i

4 B Y t (2012), D c lý h c lâm sàng, NXB Y h c, Hà N i

5 B Y t (2021), Quy t đ nh s 5948/Q -BYT v vi c ban hành Danh m c t ng

tác thu c ch ng ch đ nh trong th c hành lâm sàng t i c s khám b nh,

ch a b nh

6 C c Qu n lỦ D c (2013), Công v n s 5074/QLD- K v vi c c p nh t thông

tin d c lỦ thu c nhóm statin

7 C c Qu n lỦ D c (2014), Công v n s 16752/QLD- K v vi c đ ng kỦ, l u

hành thu c ch a ho t ch t metoclopramid, ngày 29/9/2014

8 C c Qu n lỦ D c (2015), Công v n s 9234/QLD- K v vi c c p nh t thông

tin d c lỦ thu c nhóm domperidon 25/5/2015

9 Lê Huy D ng (2017), Nghiên c u xây d ng danh m c t ng tác thu c b t l i

c n chú ý trong th c hành lâm sàng t i B nh vi n đa khoa H p L c, Thanh

Hóa, Lu n v n D c s chuyên khoa c p I, H D c Hà N i

10 Hoàng Vân Hà (2012), Nghiên c u xây d ng danh sách t ng tác thu c c n

s , H D c Hà N i

11 Nguy n Th Thái Hà (2019), Xây d ng danh m c t ng tác thu c đáng chú ý

trong đi u tr t i trung tâm y t huy n Bình L c – Hà Nam, Lu n v n D c

s chuyên khoa c p I, H D c Hà N i

12 Nguy n Thúy H ng (2016), Nghiên c u xây d ng danh sách t ng tác thu c

c n chú ý trong th c hành lâm sàng t i b nh vi n nhi Trung ng, Khóa

lu n t t nghi p d c s , H D c Hà N i

Ti ngăAnh

13 Abarca J., Malone D.C., Armstrong E.P., Grizzle A.J., Hansten P.D., Van

Bergen R.C., Lipton R (2004), “Concordance of severity ratings provided in

four drug interaction compendia”, Journal of the American Pharmacists

Association, 44(2), pp 136-141

14 Alan J Forster, Heather D.Clark, Alex Menard, Natalie Dupuis, Robert

Chernish, Natasha Chandok, Asmat Khanand, Carlvan Walraven (2004),

“Adverse events among medical patients after discharge from hospital”,

CMAJ, 170, pp 345- 349

15 Baxter Karen (2010), Stockley’s drug interactions, Ninth edition,

Pharmaceutical Press

16 Becker M L, Kalle waard M, Caspers PW eatl (2007), “Hospitalisations and

emergency deparment visits due to drug-drug interactions: a literature

review”, Pharmacoepidemiology Drug Safety 2007, 16(6), pp.641-651

17 Cristiano Moura, Nốlia Prado and Francisco Acurcio (2011), “Potential

Drug-Drug Interactions Associated with Prolonged Stays in the Intensive Care

Unit A Retrospective Cohort Study”, Clinical Drug Investigation 31(5), pp

309-316

18 Chan A, Tan S, Wong CM, et al (2009), “Clinically Significant Drug Drug

Interactions Between Oral Anticancer Agents and Nonanticancer Agents: A

Delphi Survey of Oncology Pharmacists”, Clin Ther, 31, pp 2379-2386

19 David S.Tatro, Pharm D (2014), Drug Interaction Facts, Wolters Kluwer

Health

20 Davies E.C., Green C.F., Taylor S., Williamson P.R., Mottram D.R., et al

(2009), "Adverse Drug Reactions in Hospital In-Patients: A

ProspectiveAnalysis of 3695 Patient-Episodes", PLoS ONE, 4(2), pp e4439

21 Erdeljic V, Francetic I, Vlaholic-Palcevski V, Radosevic N, MakarAusperger

K, Likic R (2010), “Avoiding concomitant prescription of drugs with a

potential for interaction: mission impossible?”, Int J Clin Pharmacol Ther,

48(12), pp 821-829

22 Glassman P.A., Simon B., Belperio P., et al (2002), “Improving Recognition of

Drug Interactions Benefits and Barriers to Using Automated Drug Alerts”,

Med Care, 40(12), pp 1161-1171

23 Hansten P.D., Horn J.R (2011), Drug Interactions: Analysis and Management

2011, Lippincott Williams & Wilkins

24 Helms R.A., Quan D.J (2006), Textbook of therapeutics: drug and disease

management, Lippincott Williams & Wilkins

25 Horn J.R, Hansten P.D (2013), Drug Interactions Analysis and Management,

Wolters Kluwer Health

26 Huang, S M and Lesko, L J (2004), “Drug-drug, drug-dietary supplement,

and drug-citrus fruit and other food interactions: what have we learned?”, J

Clin Pharmacol 44(6), pp 559-569

27 Jazbar Janja, Locatelli Igor, et al (2018), “Clinically relevant potential

drug-drug interactions among outpatients: A nationwide database study”,

Research in Social and Administrative Pharmacy, 14(6) pp 572-580

28 Joint Formulary Committee (2011), British National Formulary, British

Medical Association and Royal Pharmaceutical Society of Great Britain,

London

29 Pirmohamed M., James S., Meakin S., Green C., Scott A.K., et al (2004),

"Adverse drug reactions as cause of admission to hospital: prospective

analysis of 18820 patients", BMJ, 329, pp 15-19

30 Malone DC, Abarca J, Hansten PD, et al (2004), “Identification of Serious

Drug-Drug Interactions: Results of the Partnership to Prevent Drug Drug

Interactions”, J Am Pharm Assoc, 44, pp 142-151

31 Moura C Prado N, Acurcio F (2011), "Potential drug-drug interactions

associated with prolonged stays in the intensive care unit", Clinical drug

investigation, 31(5), pp 309-316

32 Murtaza G, Khan MYG, Azhar S, Khan SA, Khan MT (2016), “Assessment of

potential drugậdrug interactions and its associated factors in the hospitalized

cardiac patients”, Saudi Pharmaceutical Journal, 24, pp 220-225

33 Roger Walker and Cate Whittlesea, Clinical Pharmacy and Therapeutics, fifth

edition

34 Stockley I.H (2010), Drug Interactions, The Pharmaceutical Press, London