MỞ ĐẦU Là một đất nước đang hội nhập mạnh mẽ với cộng đồng quốc tế, Việt Nam thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hoà bình, hợp tác và phát triển với chính sách đối ngoại rộng mở, đa phương hoá, đa dạng hoá các mối quan hệ quốc tế theo phương châm: Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy với tất cả các nước trong cộng đồng quốc tế. Đường lối đối ngoại là một bộ phận của đường lối lãnh đạo chung của Đảng ta, ở mỗi giai đoạn cách mạng có mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ cụ thể và góp phần phục vụ đường lối đối nội. Qua 35 năm đổi mới, đất nước ta đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng có ý nghĩa lịch sử trên các lĩnh vực của đời sống xã hội: Kinh tế tăng trưởng khá, chính trị ổn định, quốc phòng an ninh được tăng cường, văn hóa xã hội có bước phát triển mới; đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân được cải thiện; quan hệ đối ngoại ngày càng mở rộng, đi vào chiều sâu, vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế được nâng cao. Quan hệ đối ngoại của Đảng không ngừng được mở rộng và tăng cường với các chính đảng ở các nước khác nhau trên thế giới theo hướng đa phương và đa dạng hóa các quan hệ. Công tác đối ngoại của Đảng cùng ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân kết hợp hài hòa đã tạo nên những thắng lợi to lớn trên mặt trận ngoại giao, góp phần phát triển đất nước trong những năm qua. Đảng ta đã đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, chủ động hội nhập quốc tế, giữ vững môi trường hòa bình và tạo điều thuận lợi để phát triển đất nước. Đảng ta xác định đây là một trong những giải pháp quan trọng để phát triển kinh tế xã hội; đồng thời là sự thể hiện nhận thức, đánh giá của Đảng ta về vai trò to lớn của công tác đối ngoại trong tình hình mới. Nâng cao hiệu quả các hoạt động đối ngoại, tiếp tục đưa các mối quan hệ hợp tác đi vào chiều sâu. Triển khai mạnh mẽ định hướng chiến lược chủ động và tích cực hội nhập quốc tế. Nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế, thực hiện đầy đủ các cam kết quốc tế, các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới trong một kế hoạch tổng thể với lộ trình hợp lý, phù hợp với lợi ích của đất nước. Chủ động, tích cực tham gia các cơ chế đa phương về quốc phòng và an ninh... Công tác đối ngoại được đẩy mạnh sẽ tạo môi trường quốc tế thuận lợi, hòa bình, thiết thực góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Công tác đối ngoại trong thời gian tới, bên cạnh những thuận lợi về môi trường đối ngoại như: hoà bình hợp tác, phát triển là xu thế lớn; quá trình toàn cầu hoá và liên kết kinh tế vẫn tiếp tục, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư... cũng đứng trước rất nhiều khó khăn, thách thức trong môi trường quốc tế và khu vực. Đặc biệt những biến động rất lớn của những thách thức an ninh phi truyền thống, mà điển hình là tác động của dịch bệnh Covid19 trong gần 2 năm qua; rồi vấn đề an ninh mạng, tội phạm xuyên quốc gia, ma tuý. Điều đó cho thấy đối với công tác đối ngoại, đánh giá tình hình thế giới, khu vực, bên cạnh những thuận lợi thì cần hết sức chú ý đến những khó khăn, thách thức, phức tạp, đặc biệt là những diễn biến mới hoặc vấn đề mới xuất hiện. Quán triệt đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước, hoạt động đối ngoại của Công đoàn Việt Nam trong những năm qua đã có nhiều đổi mới, góp phần quan trọng vào ổn định hoạt động công đoàn trong nước cũng như hoạt động đối ngoại nhân dân của Việt Nam. Từ thực tiễn công tác, cùng với những kiến thức được học trong môn Quan hệ quốc tế chương trình Cao cấp lý luận chính trị, em lựa chọn nội dung “Đường lối đối ngoại và hoạt động đối ngoại Công đoàn Việt Nam thời kỳ đổi mới” để làm tiểu luận viết thu hoạch.
Trang 1BÀI THU HOẠCH MÔN QUAN HỆ QUỐC TẾ
“ĐƯỜNG LỐI ĐỐI NGOẠI CỦA VIỆT NAM VÀ
HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI CỦA CÔNG ĐOÀN VIỆT NAM • • • •
THỜI KỲ ĐỔI MỚI”
Trang 2MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 3
1 Quá trình phát triển đường lối đối ngoại thời kỳ đổi mới của Việt Nam 3 1.1 Giai đoạn từ Đại hội VI của Đảng (1986) đến năm 1995-giai đoạn hình thành đường lối đối ngoại đổi mới 3
1.2 Giai đoạn từ sau Đại hội VIII (1996) đến năm 2010 - giai đoạn mở rộng quan hệ đối ngoại và hội nhập quốc tế 4
1.3 Giai đoạn từ sau Đại hội XI (2011) đến nay - giai đoạn đưa các quan hệ đi vào chiều sâu và hội nhập quốc tế toàn diện 5
1.4 Vị thế của Việt Nam hiện nay 5
2 Đường lối đối ngoại của Việt Nam tại Đại hội XIII 9
2.1 Mục tiêu 9
2.2 Nguyên tắc 10
2.3 Nhiệm vụ đối ngoại 10
3 Hoạt động đối ngoại của Công đoàn Việt Nam và những thách thức trong tình hình mới 12 3.1 Một số kết quả hoạt động đối ngoại của Công đoàn Việt Nam 12 3.2 Những khó khăn, thách thức của tình hình mới 13
3.3 Nhiệm vụ, giải pháp đổi mới hoạt động đối ngoại Công đoàn Việt Nam đáp ứng những thách thức của tình hình mới, gắn với đường lối đối ngoại của Đảng 17
KẾT LUẬN 22
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 3MỞ ĐẦU
Là một đất nước đang hội nhập mạnh mẽ với cộng đồng quốc tế, Việt Nam thựchiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hoà bình, hợp tác và phát triển vớichính sách đối ngoại rộng mở, đa phương hoá, đa dạng hoá các mối quan hệ quốc tếtheo phương châm: Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy với tất cả các nước trong cộngđồng quốc tế
Đường lối đối ngoại là một bộ phận của đường lối lãnh đạo chung của Đảng ta, ởmỗi giai đoạn cách mạng có mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ cụ thể và góp phần phục vụđường lối đối nội Qua 35 năm đổi mới, đất nước ta đã đạt được nhiều thành tựu quantrọng có ý nghĩa lịch sử trên các lĩnh vực của đời sống xã hội: Kinh tế tăng trưởng khá,chính trị ổn định, quốc phòng - an ninh được tăng cường, văn hóa - xã hội có bướcphát triển mới; đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân được cải thiện; quan hệ đốingoại ngày càng mở rộng, đi vào chiều sâu, vị thế và uy tín của Việt Nam trên trườngquốc tế được nâng cao Quan hệ đối ngoại của Đảng không ngừng được mở rộng vàtăng cường với các chính đảng ở các nước khác nhau trên thế giới theo hướng đaphương và đa dạng hóa các quan hệ Công tác đối ngoại của Đảng cùng ngoại giaoNhà nước và đối ngoại nhân dân kết hợp hài hòa đã tạo nên những thắng lợi to lớn trênmặt trận ngoại giao, góp phần phát triển đất nước trong những năm qua
Đảng ta đã đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, chủ động hộinhập quốc tế, giữ vững môi trường hòa bình và tạo điều thuận lợi để phát triển đấtnước Đảng ta xác định đây là một trong những giải pháp quan trọng để phát triển kinh
tế - xã hội; đồng thời là sự thể hiện nhận thức, đánh giá của Đảng ta về vai trò to lớncủa công tác đối ngoại trong tình hình mới Nâng cao hiệu quả các hoạt động đốingoại, tiếp tục đưa các mối quan hệ hợp tác đi vào chiều sâu Triển khai mạnh mẽ địnhhướng chiến lược chủ động và tích cực hội nhập quốc tế Nâng cao hiệu quả hội nhậpkinh tế quốc tế, thực hiện đầy đủ các cam kết quốc tế, các hiệp định thương mại tự dothế hệ mới trong một kế hoạch tổng thể với lộ trình hợp lý, phù hợp với lợi ích của đấtnước Chủ động, tích cực tham gia các cơ chế đa phương về quốc phòng và an ninh Công tác đối ngoại được đẩy mạnh sẽ tạo môi trường quốc tế thuận lợi, hòa bình, thiếtthực góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hộichủ nghĩa
Trang 4Công tác đối ngoại trong thời gian tới, bên cạnh những thuận lợi về môi trườngđối ngoại như: hoà bình hợp tác, phát triển là xu thế lớn; quá trình toàn cầu hoá và liênkết kinh tế vẫn tiếp tục, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư cũng đứng trước rấtnhiều khó khăn, thách thức trong môi trường quốc tế và khu vực Đặc biệt những biếnđộng rất lớn của những thách thức an ninh phi truyền thống, mà điển hình là tác độngcủa dịch bệnh Covid-19 trong gần 2 năm qua; rồi vấn đề an ninh mạng, tội phạmxuyên quốc gia, ma tuý.
Điều đó cho thấy đối với công tác đối ngoại, đánh giá tình hình thế giới, khu vực,bên cạnh những thuận lợi thì cần hết sức chú ý đến những khó khăn, thách thức, phứctạp, đặc biệt là những diễn biến mới hoặc vấn đề mới xuất hiện Quán triệt đường lối,chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước, hoạt động đối ngoại của Công đoàn ViệtNam trong những năm qua đã có nhiều đổi mới, góp phần quan trọng vào ổn định hoạtđộng công đoàn trong nước cũng như hoạt động đối ngoại nhân dân của Việt Nam
Từ thực tiễn công tác, cùng với những kiến thức được học trong môn Quan hệ
quốc tế chương trình Cao cấp lý luận chính trị, em lựa chọn nội dung “Đường lối đối
ngoại và hoạt động đối ngoại Công đoàn Việt Nam thời kỳ đổi mới” để làm tiểu luận
viết thu hoạch
Trang 5NỘI DUNG
1 Quá trình phát triển đường lối đối ngoại thời kỳ đổi mới của Việt Nam
1.1 Giai đoạn từ Đại hội VI của Đảng (1986) đến năm 1995-giai đoạn hình thành đường lối đối ngoại đổi mới
Đây là giai đoạn hình thành đường lối đối ngoại đổi mới, đồng thời phá thế bịbao vây cấm vận về kinh tế, bị cô lập về chính trị Đại hội VI của Đảng khởi xướngcông cuộc đổi mới toàn diện đất nước, đồng thời cũng mở đầu quá trinh hình thànhchính sách đối ngoại thời kỳ đổi mới Đại hội đã nhấn mạnh sự cần thiết phải đổi mới
tư duy đối ngoại, thực hiện chính sách đối ngoại “thêm bạn, bớt thù; phá thế bị bao
vây, cấm vận; mở rộng quan hệ quốc tế”.
Nghị quyết 13 của Bộ Chính trị khóa VI (1988) là bước ngoặt, có tính đột phá
về đổi mới tư duy đối ngoại, đánh dấu sự hình thành bước đầu chính sách đối ngoại đaphương hóa, đa dạng hóa, nhấn mạnh chủ trương phát triển quan hệ với tất cả các nước
có chế độ chính trị khác nhau trên nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹnlãnh thổ, bình đẳng, cùng có lợi, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau; đốingoại phải chuyển từ chính trị-an ninh là chủ yếu sang chính trị - kinh tế là chủ yếu;thúc đẩy quá trình bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc; xác định lộ trình cải thiệnquan hệ với các nước ASEAN; xác định lộ trình rút quân khỏi Campuchia; tiếp cận lộtrình bình thường hóa quan hệ với Mỹ
Đại hội VII của Đảng (1991) là bước phát triển mới trong việc hình thành chínhsách đối ngoại đổi mới Lần đầu tiên Đảng ta đưa ra phương châm chiến lược trongchính sách đối ngoại: “Việt Nam muốn là bạn với các nước trong cộng đồng thế giới,phấn đấu vì hòa bình, độc lập và phát triển”
Với chính sách đối ngoại đúng đắn, ngoài việc huy động nguồn lực từ bên ngoài
để cùng nguồn lực trong nước, chúng ta không những đưa đất nước ra khỏi khủnghoảng kinh tế - xã hội, mà còn phá được thế bị bao vây, cấm vận về kinh tế, bị cô lập
về chính trị, tạo điều kiện thuận lợi để đất nước bước vào chặng đường phát triển mới chặng đường đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
-1.2 Giai đoạn từ sau Đại hội VIII (1996) đến năm 2010 - giai đoạn mở
rộng quan hệ đôi ngoại và hội nhập quôc tế
Trang 6Trước những biến đổi của tình hình thế giới và xuất phát từ nhiệm vụ của cáchmạng Việt Nam, các Đại hội VIII, IX và X của Đảng tiếp tục bổ sung, phát triển đườnglối đối ngoại đổi mới, cụ thể như sau:
Đại hội VIII của Đảng tiếp tục bổ sung, phát triển đường lối đối ngoại đổi mới.Trên cơ sở thế và lực mới của nước ta, Đại hội lần đầu tiên nêu nhiệm vụ hội nhập
kinh tế quốc tế và khu vực theo hướng xây dựng nền kinh tế mở, đẩy nhanh quá trình
hội nhập kinh tế khu vực và thế giới Đại hội đã tuyên bố “Việt Nam muốn là bạn của
tất cả các nước trong cộng đồng thế giới, phấn đấu vì hòa bình, độc lập và phát triển”
Đại hội IX của Đảng (2001) bổ sung làm rõ thêm chính sách đối ngoại độc lập
tự chủ, rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ quốc tế Tại Đại hội này, lần
đầu tiên Đảng ta đưa ra chủ trương chủ động hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực theo
tinh thần phát huy tối đa nội lực, nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế, đảm bảo độc lập,
tự chủ và định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích dân tộc, an ninh quốc gia, giữgìn bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ môi trường Đại hội nêu rõ: “Việt Nam sẵn sàng làbạn, là đối tác tin cậy của các nước trong cộng đồng quốc tế, phấn đấu vì hòa bình, độclập và phát triển”
Đại hội X của Đảng (2006) tiếp tục bổ sung đường lối đối ngoại thời kỳ đổi mớivới tuyên bố: “Việt Nam là bạn, đối tác tin cậy của các nước trong cộng đồng quốc tế,tham gia tích cực vào tiến trình hợp tác quốc tế và khu vực Đưa các quan hệ quốc tế
đã được thiết lập vào chiều sâu, ổn định và bền vững” Đại hội cũng bổ sung quan
điểm hội nhập quốc tế với chủ trương “chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc
tế”.
Với chủ trương đúng đắn này, quan hệ đối ngoại của Việt Nam không ngừngđược mở rộng Đến cuối năm 2010, Việt Nam có quan hệ ngoại giao với 179 nước,quan hệ kinh tế - thương mại với 224 quốc gia và vùng lãnh thổ, thu hút ngày càngnhiều nguồn lực quý báu cho phát triển kinh tế - xã hội nước nhà Đây cũng là giaiđoạn Việt Nam đẩy mạnh hoạt động hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực như: tích cựctriển khai các hoạt động trong khuôn khổ AFTA, là thành viên sáng lập ASEM năm
1996 và đăng cai tổ chức Hội nghị thượng đỉnh ASEM- 5 năm 2004; tham gia APEC
Trang 7năm 1998 và đăng cai tổ chức Hội nghị thượng đỉnh APEC năm 2006; chính thức trởthành thành viên WTO đầu năm 2007
1.3 Giai đoạn từ sau Đại hội XI (2011) đến nay - giai đoạn đưa các quan
1 Ạ > _ 1 _ • Ạ Ạ > 1 Ạ • _ 1 _ ^ _ Ạ _ i Ạ J _ > 1 • Ạ
hệ đi vào chiêu sâu và hội nhập quốc tế toàn diện
Tại Đại hội XI của Đảng, đường lối đối ngoại tiếp tục bổ sung, hoàn thiện Tại
Đại hội này, lần đầu tiên Đảng xác định mục tiêu hàng đầu của đối ngoại là “vì lợi ích
quốc gia, dân tộc, vì một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa giàu mạnh Như vậy, lợi ích
quốc gia - dân tộc là tiêu chí hàng đầu để xác định hợp tác và đấu tranh, là đối tác và
đối tượng Đại hội cũng đưa ra chủ trương “chủ động và tích cực hội nhập quốc tế; là
bạn, đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế” Như vậy,
Đảng đã chuyển nội dung trọng tâm của đối ngoại từ hội nhập quốc tế trong lĩnh vựckinh tế sang hội nhập quốc tế một cách toàn diện
Đại hội XII của Đảng (2016), trên cơ sở kế thừa những nội dung đối ngoại của
các Đại hội trước đó, đã nhấn mạnh mục tiêu hàng đầu của đối ngoại là phải bảo đảm
lợi ích tối cao của quốc gia - dân tộc, xác định nhiệm vụ đối ngoại là phải nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế, kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc Đại hội cũng nhận thấy tầm quan trọng của ngoại giao đa phương trong
quan hệ quốc tế hiện nay và nhấn mạnh nhiệm vụ đối ngoại là phải “tiếp tục đưa cácmối quan hệ hợp tác đi vào chiều sâu, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đốingoại đa phương, chủ động và tích cực đóng góp xây dựng, định hình các thể chế đaphương”
1.4 Vị thế của Việt Nam hiện nay
Trong ngoại giao song phương, Việt Nam đến nay đã có quan hệ ngoại giao với
189 nước, đã xác lập quan hệ đặc biệt với Lào, xác lập 3 quan hệ đối tác chiến lượctoàn diện (Trung Quốc, Nga, Ân Độ), 17 quan hệ đối tác chiến lược, 13 quan hệ đối táctoàn diện Lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam có quan hệ đối tác chiến lược, đối táctoàn diện với tất cả các nước lớn, trong đó có P5, toàn bộ G7, 13/20 nước G20, 8/9nước trong ASEAN
Trang 8Trong ngoại giao đa phương, Việt Nam đã và đang phấn đấu dần đóng vai trò
“nòng cốt, dẫn dắt, hoà giải, sáng kiến, tích cực, có trách nhiệm” tại các diễn đàn, tổchức đa phương có tầm quan trọng chiến lược đối với đất nước, phù hợp với khả năng
và điều kiện cụ thể Hiện nay, Việt Nam đã có quan hệ ngoại giao với 189/193 nướcthuộc tất cả các châu lục và có quan hệ tốt đẹp với tất cả nước lớn, các Uỷ viênThường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc Việt Nam có quan hệ đối tác chiến lượcvới 17 quốc gia (trong đó có 3 đối tác chiến lược toàn diện), 13 đối tác toàn diện Năm
2020, Việt Nam đã phê chuẩn và triển khai có hiệu quả Hiệp định thương mại tự dogiữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA); tham gia ký Hiệp định Đối tác Kinh
tế toàn diện khu vực (RCEP), tham gia hơn 500 hiệp định song phương và đa phươngtrên nhiều lĩnh vực Đã có 71 nước công nhận Việt Nam là một nền kinh tế thị trường
Việt Nam đã gia nhập ASEAN năm 1995; ASEM năm 1996; APEC năm 1998;WTO năm 2007; CPTPP năm 2018 Đã đăng cai thành công Diễn đàn Hợp tác Kinh tếchâu Á - Thái Bình Dương (APEC) năm 2006 và 2017; hội nghị Thượng đỉnh Mỹ -Triều lần hai năm 2019
Việt Nam là một thành viên tích cực của hầu hết các văn kiện cơ bản về quyềncon người của Liên hợp quốc và đã được bầu là thành viên của Hội đồng nhân quyềnLiên hợp quốc nhiệm kỳ 2014 - 2016 và tiếp tục ứng cử và đã được các nước ASEANđồng thuận đề cử là ứng cử viên của ASEAN tham gia ứng cử vị trí thành viên Hộiđồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2023 - 2025
Việt Nam đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN 2010 và 2020 Trong đó, NămChủ tịch ASEAN 2020 đã thành công toàn diện, vang dội, trọn vẹn và thực chất Đãthông qua hơn 550 cuộc họp, nhiều sáng kiến, ưu tiên của Việt Nam đã trở thành tàisản chung của ASEAN; bảo đảm an ninh, an toàn, trọng thị về lễ tân; quảng bá hìnhảnh Cộng đồng ASEAN và Việt Nam hòa bình, ổn định phát triển thịnh vượng trongtâm thức của bạn bè quốc tế
Cụ thể, vị trí của Việt Nam tại một số tổ chức đa phương như Liên hợp quốc(UN), Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) hiện nay là:
* Trong Liên hợp quốc
Trang 9Ngày 20/9/1977, Việt Nam chính thức gia nhập Liên hợp quốc, tổ chức đóngvai trò trung tâm trong xây dựng luật pháp quốc tế, gìn giữ hòa bình, ngăn ngừa xungđột và ứng phó với các thách thức toàn cầu Trong hơn 40 năm qua, quan hệ hợp tácViệt Nam - Liên hợp quốc đã góp phần bảo vệ và thúc đẩy lợi ích quốc gia-dân tộc của
ta, nhất là duy trì, củng cố môi trường hòa bình, an nin h và thuận lợi cho phát triển đấtnước; thúc đẩy hội nhập quốc tế sâu rộng hơn và góp phần nâng cao vị thế, hình ảnhcủa Việt Nam trên trường quốc tế; làm sâu sắc hơn quan hệ của ta với các nước, cácđối tác chủ chốt và bạn bè và tranh thủ một nguồn lực quan trọng phục vụ công cuộcphát triển đất nước
Với những đóng góp của mình, Việt Nam đã được tín nhiệm bầu vào nhiều vịtrí, cơ quan quan trọng của LHQ và ghi được nhiều “dấu ấn” Việt Nam tại các cơ quannhư tại Hội đồng bảo an Liên hợp quốc, Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc, Hộiđồng Kinh tế - xã hội (ECOSOC)
Đặc biệt, trong giai đoạn 2017-2021, Việt Nam đã tích cực tham gia vào nỗ lựcchung của Liên hợp quốc trong giải quyết các vấn đề hòa bình, an ninh khu vực vàquốc tế, thúc đẩy quyền con người; tích cực tham gia thương lượng và ký Hiệp ướccấm vũ khí hạt nhân và ngày 17/5/2018 trở thành nước thứ 10 phê chuẩn Hiệp ước.Trong lĩnh vực gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, Việt Nam đã cử 169 lượt sĩ quan, cán
bộ tham gia Phái bộ Liên hợp quốc ở Nam Sudan và Cộng hòa Trung Phi; triển khaithành công Bệnh viện dã chiến cấp 2 tham gia Phái bộ gìn giữ hòa bình ở Nam Sudan
Bên cạnh đó, Việt Nam tiếp tục hợp tác tích cực với các cơ chế Liên hợp quốc
về quyền con người, đồng thời đang ứng cử làm thành viên Hội đồng Nhân quyềnLHQ nhiệm kỳ 2023-2025; phối hợp tốt với Liên hợp quốc trong công cuộc chống đạidịch COVID-19, trong đó có đóng góp 50.000 USD cho Quỹ ứng phó COVID-19 củaWHO
Được bầu là Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc(nhiệm kỳ 2020 - 2021) với với số phiếu cao kỷ lục 192/193 phiếu ủng hộ, Việt Nam
đã đảm nhiệm tốt vai trò của mình, góp phần nâng cao vị thế, tạo dựng môi trườngquốc tế và khu vực thuận lợi cho công cuộc phát triển, hội nhập của đất nước, đồng
Trang 10thời tiếp tục tăng cường quan hệ hợp tác, hữu nghị với các nước vì mục tiêu chung làhòa bình, ổn định và thịnh vượng.
Trên tinh thần độc lập, tự chủ, tích cực, trách nhiệm và cân bằng, Việt Namcũng đã đóng góp thực chất vào quá trình thương lượng, tìm giải pháp, đáp ứng quantâm chung của cộng đồng quốc tế; thúc đẩy quan hệ song phương với các nước thànhviên Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc; tập trung ưu tiên thúc đẩy một số vấn đề chủ đềđược sự quan tâm, ủng hộ của nhiều nước thành viên như: Khắc phục hậu quả bommìn phục vụ tái thiết hậu xung đột; Bảo vệ thường dân trong xung đột vũ trang; Anninh và biến đổi khí hậu; Phụ nữ, hòa bình và an ninh; Hợp tác giữa Liên hợp quốc vớicác tổ chức khu vực, tiểu khu vực; Trẻ em và xung đột vũ trang và hoạt động gìn giữhòa bình Liên hợp quốc
* Trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN)
Kể từ khi chính thức gia nhập ASEAN vào ngày 28/7/1995, đường lối, chínhsách đối ngoại của Việt Nam trong ASEAN đã trở thành một bộ phận quan trọng trongchính sách đối ngoại của Việt Nam thời kỳ mới
Trong 26 năm qua, Việt Nam đã tích cực cùng với các nước triển khai các thỏathuận và kế hoạch hợp tác quan trọng của ASEAN, đặc biệt là việc xây dựng Cộngđồng ASEAN Việt Nam được đánh giá là thành viên chủ động, tích cực, có tráchnhiệm trong ASEAN
Sự kiện Cộng đồng ASEAN chính thức hình thành vào cuối năm 2015 có nhữngđóng góp đáng ghi nhận của Việt Nam, trong đó có các sáng kiến, đề xuất như Chươngtrình Hành động Hà Nội 2010 Việt Nam cũng là một trong những nước đi đầu trongviệc thực hiện các mục tiêu của Cộng đồng ASEAN
Dấu ấn của Việt Nam trong ASEAN còn được thể hiện qua những đóng góp đốivới quá trình mở rộng hợp tác của ASEAN Khi giữ chức Chủ tịch
ASEAN 2010, Việt Nam đã đưa ra sáng kiến mở rộng thành viên của Hội nghị cấp caoĐông Á (EAS) bằng việc thúc đẩy kết nạp Nga và Mỹ Việt Nam cũng đề xuất sángkiến mở rộng cơ chế Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN mở rộng(ADMM+)
Trang 11Đặc biệt, năm 2020, đánh dấu 25 năm gia nhập ASEAN, cũng là lần thứ ba đảmđương cương vị Chủ tịch ASEAN, Việt Nam nói riêng và ASEAN nói chung khi đóphải đối mặt với những thách thức to lớn do đại dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-
19 gây ra
Tuy nhiên, Việt Nam đã chứng tỏ bản lĩnh và vai trò dẫn dắt, chủ động củanước Chủ tịch luân phiên Dưới sự chủ trì của Việt Nam, ASEAN đã tổ chức một loạthội nghị trực tuyến nhằm thảo luận cách ứng phó với dịch, như tổ chức thành công haihội nghị cấp cao ASEAN 36 và ASEAN 37; Hội nghị cấp cao đặc biệt ASEAN vàASEAN+3 về đại dịch COVID-19
Nhiều sáng kiến về hợp tác ứng phó với COVID-19 và phục hồi sau đại dịch đãđược công bố và đưa vào triển khai trong năm 2020 như Quỹ ASEAN ứng phóCOVID-19, Kho dự phòng vật tư y tế khẩn cấp ASEAN, Khung chiến lược ASEAN vềcác tình huống khẩn cấp, Khung phục hồi tổng thể ASEAN và Kế hoạch triển khai,Tuyên bố ASEAN về Khung thỏa thuận hành lang đi lại ASEAN Những sáng kiếnnày đã góp phần giúp ASEAN đứng vững trước đại dịch COVID-19 và sớm đi vàophục hồi, bảo đảm cho định hướng phát triển của ASEAN Quan trọng hơn, thông quahợp tác chống COVID-19 và phục hồi kinh tế, sự gắn kết trong ASEAN càng bền chặt.Đây là những “dấu son” mang đậm dấu ấn của Việt Nam và góp phần tô đẹp bức tranhthành công toàn diện của ASEAN
2 Đường lối đối ngoại của Việt Nam tại Đại hội XIII
Đại hội XIII đã xác định mục tiêu: “Bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc, trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, bình đẳng, hợp tác, cùng có lợi; góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phấn đấu đến gỉữa thế kỷ XXI, nước ta trở thành nước phát triển, theo định hướng xã hội chủ nghĩa ” Như vậy, Đại hội tiếp tục khẳng định mục tiêu hàng đầu
của hoạt động đối ngoại là bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc Lợi ích tối caoquốc gia - dân tộc vừa là mục tiêu, vừa là nguyên tắc xuyên suốt của đối ngoại
Trang 122.2 Nguyên tắc
Có hai loại nguyên tắc trong hoạt động đối ngoại:
Một là nguyên tắc cơ bản, xuyên suốt, bao trùm trong đường lối đối ngoại của
Đảng và Nhà nước ta là hòa bình, độc lập, thống nhất và chủ nghĩa xã hội; đồng thời, phải sáng tạo, năng động, lỉnh hoạt trong xử lỷ các tình huống, phù hợp với hoàn cảnh
cụ thể, với vị trí của Việt Nam cũng như diễn biến của tình hình thế giới và khu vực,
phù hợp với đặc điểm của từng đối tác Trong xử lý tình huống, cần “ba tránh”: tránh
bị cô lập, tránh xung đột và tránh đối đầu.
Hai là các nguyên tắc cụ thể Gồm: Tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹnlãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau Không dùng vũ lực hoặc đedoạ dùng vũ lực trong quan hệ quốc tế Giải quyết các bất đồng và tranh chấp thôngqua thương lượng hòa bình Tôn trọng lẫn nhau, bình đẳng và cùng có lợi
2.3 Nhiệm vụ đôi ngoại
Đại hội XIII của Đảng đã xác định: “Trên cơ sở vừa hợp tác, vừa đấu tranh, tiếptục nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế vì lợi ích quốc gia - dântộc, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Tiếp tục phát huy vai tròtiên phong của đối ngoại trong việc tạo lập và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định,huy động các nguồn lực bên ngoài để phát triển đất nước, nâng cao vị thế và uy tín củađất nước Xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại với ba trụ cột là đối ngoại đảng,ngoại giao nhà nước và đối ngoại nhân dân”
Thể hiện trên bốn vấn đề sau:
Một là, nhiệm vụ đối ngoại trước hết phải bảo vệ được lợi ích tối cao quốc gia dân tộc, bảo vệ Tổ quốc bao gồm bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất vàtoàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa Đểgiữ vững hòa bình, ổn định, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toànvẹn lãnh thổ, vấn đề đầu tiên phải xây dựng nền quốc phòng chính quy, ngày càng hiệnđại Tuy nhiên, trong điều kiện thế giới ngày nay, để bảo vệ đất nước theo quan điểmchỉ đạo của Đảng là giữ nước từ sớm, từ xa, giữ nước từ khi nước còn chưa nguy thì