Những tác động xấu của các bao bì nhựa đối với môi trường biển làm cho một số lượng lớn các loài sinh vật biển bị tổn hại gây nguy hiểm cho sự sống còn của chúng, đặc biệt là vì nhiều lo
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐÀ LẠT KHOA NÔNG LÂM
BÀI TỔNG QUAN TÀI LIỆU (REVIEW) VỂ ẢNH HƯỞNG CỦA BAO BÌ
ĐẾN MÔI TRƯỜNG
GVHD: Lê Như Bích SVTH: Trần Thị Thanh Tiền MSSV: 1812927
Đà lạt, tháng 9/2021
Trang 2BÀI TỔNG QUAN TÀI LIỆU (REVIEW) VỂ ẢNH HƯỞNG
CỦA BAO BÌ ĐẾN MÔI TRƯỜNG
Trần Thị Thanh Tiền, Ngành Công nghệ Sau thu hoạch, Khoa Nông Lâm, Đại Học Đà Lạt
MỞ ĐẦU
Bao bì nhựa đã quá quen thuộc đối với người dân mỗi khi đi chợ, mua sắm, Với ưu điểm bền, chắc, tiện dụng và giá thành thấp, nó được sử dụng phổ biến và hầu như có mặt ở mọi nơi, từ cửa hàng nhỏ lẻ đến các siêu thị và những trung tâm thương mại lớn Hiện nay con người đang quá phụ thuộc vào vật dụng nhựa dùng một lần, từ đó gây ra những hậu quả nghiêm trọng đến môi trường Chúng gây “ô nhiễm trắng” trên diện rộng không chỉ là 1 quốc gia mà còn là vấn đề của cả thế giới Sự tồn tại của nó trong môi trường sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới đất và nước Những tác động xấu của các bao bì nhựa đối với môi trường biển làm cho một số lượng lớn các loài sinh vật biển bị tổn hại gây nguy hiểm cho
sự sống còn của chúng, đặc biệt là vì nhiều loài đang đứng trước nguy cơ đe dọa tuyệt chủng Động vật biển chủ yếu bị ảnh hưởng thông qua việc vướng vào và ăn phải rác nhựa Các mối đe dọa ít được biết đến khác bao gồm việc sử dụng các mảnh vụn nhựa và sự hấp thụ polychlorinated biphenyls từ nhựa ăn vào (Derraik J.G.B, 2002) Để giải quyết vấn
đề mảnh vụn nhựa trong các đại dương là một nhiệm vụ khó khăn Ô nhiễm nhựa trong môi trường hiện đang nhận được sự chú ý trên toàn thế giới So với ô nhiễm nhựa trong hệ sinh thái biển và nước ngọt, thì trong hệ sinh thái đất đã bị bỏ quên tương đối (Yooeun Chae, Youn-Joo An, 2018) Do đó, cần nghiên cứu về tác động của chất thải nhựa, đặc biệt là vi nhựa đối với hệ sinh thái đất từ đó đề xuất các hướng giải pháp nhằm giảm thiểu tình trạng trên
Từ khóa: Ô nhiễm nhựa, ô nhiễm đất, rác thải nhựa, mảnh vụn nhựa, ô nhiễm môi
trường biển
GIỚI THIỆU
Các đại dương trên thế giới hàng năm
phải tiếp nhận hơn chín triệu tấn rác nhựa;
điều này đe dọa môi trường sống và sự sinh
tồn của các loài động vật hoang dã Đây là
vấn đề nghiêm trọng đối với sức khỏe của
hệ sinh thái biển và của loài người Các hoạt động của con người chịu trách nhiệm cho sự suy giảm lớn của
sự đa dạng sinh học của thế giới, và vấn đề này rất quan trọng đến nỗi các tác động kết hợp của con người có thể
Trang 3đã đẩy nhanh tỷ lệ tuyệt chủng hiện tại lên
gấp 1000-10.000 lần tốc độ tự nhiên
(Lovejoy, 1997) Trong các đại dương, mối
đe dọa đối với sinh vật biển có nhiều hình
thức khác nhau, chẳng hạn như khai thác và
thu hoạch quá mức, đổ chất thải, ô nhiễm,
cải tạo đất, và biến đổi khí hậu toàn cầu
(Beatley,1991; Hội đồng Nghiên cứu Quốc
gia, 1995; Ireland and Bắc Âu, 1996;
Ormond et al., 1997; Tickel,1997;
Snelgrove,1999) Một hình thức tác động
đặc biệt của con người tạo thành mối đe dọa
lớn đối với sinh vật biển:
ô nhiễm bởi các bao bì nhựa Mặc khác
nhiều sinh vật, bao gồm cả con người, phụ
thuộc vào đất để tồn tại, và do đó, ô nhiễm
đất là một yếu tố quan trọng, thậm chí ảnh
hưởng đến an toàn thực phẩm cho con
người (Akhtar, 2015; Mico et al., 2006; Li
et al., 2014a) Khi sự phát triển công nghiệp
đã tăng tốc và việc sản xuất và xử lý nhựa
đã tăng lên, mối quan tâm về ô nhiễm nhựa đang gia tăng Gần đây, sau khi Rillig (2012) chỉ ra vấn đề ô nhiễm vi nhựa (MP) trong đất, mọi người được khuyến khích tập trung vào vấn đề này một lần nữa Nhiều nhà nghiên cứu cũng chỉ ra những tác động tiềm tàng của ô nhiễm nhựa lan rộng trong môi trường đất, nhấn mạnh vào tác động bất lợi của trong đất (Rillig,2012; Liu et al., 2014; Nizzetto et al., 2016a, 2016b)
1 Ô nhiễm môi trường biển bởi các mảnh vụn nhựa:
Nhựa là polyme hữu cơ tổng hợp, nhựa nhẹ, mạnh mẽ, bền và rẻ (Laist,1987), đặc điểm làm cho chúng phù hợp để sản xuất một loạt các sản phẩm rất rộng Mối đe dọa của nhựa đối với môi trường biển đã bị
bỏ qua trong một thời gian dài, và mức độ nghiêm trọng của nó chỉ mới được công nhận gần đây (Stefatos et al., 1999) Trong môi trường biển, các mối đe dọa đối với sinh vật biển chính do ăn phải các mảnh vụn nhựa và vướng vào các dải bao bì, dây
và dây tổng hợp, hoặc lưới trôi (Laist,1987, 1997; Quayle, 1992)
Các tác hại từ việc ăn phải nhựa bao gồm tắc nghẽn bài tiết enzyme dạ dày, giảm kích thích cho ăn, giảm nồng độ hormone steroid, rụng trứng chậm và thất bại sinh
Trang 4sản (Azzarello và Van-Vleet,1987) Tuy
nhiên, mức độ gây hại sẽ khác nhau giữa
các loài Trong 20 năm qua, polychlorinated
biphenyls (PCB) có mạng lưới thức ăn biển
bị ô nhiễm, và phổ biến ở chim biển (Ryan
et al., 1988) Mặc dù tác dụng phụ của
chúng có thể không phải lúc nào cũng rõ
ràng, PCB dẫn đến rối loạn sinh sản hoặc tử
vong, chúng làm tăng nguy cơ mắc bệnh và
thay đổi nồng độ hormone (Ryan et al.,
1988; Lee và cộng sự, 2001) Những hóa
chất này có tác động bất lợi đến các sinh vật
biển ngay cả ở mức rất thấp và viên nhựa có
thể là một con đường cho PCB vào chuỗi
thức ăn biển (Carpenter and Smith, 1972;
Carpenter et al., 1972; Rothstein, 1973;
Zitko và Hanlon, 1991; Mato et al., 2001)
Các đại dương trên thế giới hàng năm phải
tiếp nhận hơn chín triệu tấn rác nhựa; điều
này đe dọa môi trường sống và sự sinh tồn
của các loài động vật hoang dã – với hơn
270 loài được ghi nhận có thể đã bị tổn
thương bởi các ngư cụ bị vứt bỏ và các loại
nhựa thải bỏ gây ra Để giảm thiểu lượng
rác nhựa thải ra đại dương, giáo dục cho
mọi người ý thức bảo vệ môi trường là một
giải pháp bảo vệ môi trường cho tương lai
Một khả năng để giảm thiểu vấn đề là phát
triển và sử dụng nhựa phân hủy sinh học và
phân hủy quang (Wolf và Feldman, 1991;
Gorman, 1993)
2 Ô nhiễm nhựa trong môi trường
đất:
Ô nhiễm vi nhựa (MP) có thể có tác dụng phụ và có thể được tích lũy trong các sinh vật đất (Huerta Lwanga et al., 2016), các chất phụ gia có nguồn gốc từ các MP có thể được tích lũy trong các sinh vật đất (Gaylor et al., 2013), gây ra những thay đổi thành phần hóa học của các sinh vật đất (Rodriguez-Seijo et al., 2017), phản ứng của các sinh vật đất tiếp xúc với MP có thể gây ra những thay đổi về đặc điểm đất (HuertaLwanga et al., 2017a), các hóa chất hấp thụ trên MP có thể xâm nhập vào hệ sinh thái đất (Hodson et al., 2017),và MP có thể di chuyển theo chiều ngang (Maaß et al., 2017) và theo chiều dọc (HuertaLwanga
et al., 2017a; Rillig et al., 2017a) Nhìn chung, số lượng và tiến độ nghiên cứu về độc tính của chất thải nhựa trong hệ sinh thái đất vẫn còn rất hạn chế
Do đó, việc thúc đẩy nghiên cứu là cần thiết để bảo vệ môi trường đất và sức khỏe con người khỏi ô nhiễm nhựa nghiêm trọng, đe dọa an toàn thực phẩm, nước ngầm và hệ sinh thái Vai trò của chất thải nhựa như một vectơ hoặc mang mầm bệnh vận chuyển hóa chất trong môi trường đất cũng rất quan trọng và cần nghiên cứu thêm
Trang 5về chủ đề này Lượng rác thải nhựa trong
môi trường ngày càng tăng và mối đe dọa
của chúng đối với hệ sinh thái và sức khỏe
con người không thể bỏ qua nữa Do đó, đã
đến lúc tập trung vào ô nhiễm nhựa trong
môi trường đất như một vấn đề nghiêm
trọng
KẾT LUẬN
Ô nhiễm môi trường là một trong
những vấn đề cấp bách hiện nay, nó đe dọa
đa dạng sinh học, biến đổi khí hậu và nhiều
hệ lụy khác mà con người phải gánh chịu
Đặc biệt trong tình hình dịch Covid 19 chất
thải nhựa gia tăng do không được quản lý
gây ảnh hưởng đến sinh thái tự nhiên và sức
khỏe và an toàn công cộng (Ana L Patrício
Silva và cộng sự, 2021) Mỗi người dân nêu
cao tinh thần trách nhiệm, tích cực tham
gia, tổ chức các hoạt động chống rác thải
nhựa bằng các sáng kiến và hành động cụ
thể, thiết thực Kiểm soát và giảm các mảnh
vụn trong môi trường biển và đất là một
thách thức nhưng có thể đạt được Nếu
chúng ta muốn bảo tồn tài nguyên đại
dương một cách có trách nhiệm và thành
công, đó là một thách thức mà tất cả chúng
ta phải cùng nhau đối mặt
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Derraik, J.G.B., 2002 The pollution of the
marine environment by plastic debris: a
review, Marine Pollution Bulletin 44, 842– 852
Yooeun Chae, Youn-Joo An Current research trends on plastic pollution and ecological impacts on the soil ecosystem: A review,Environmental Pollution 240 (2018) 387- 395
Ana L Patrício Silva, Joana C Prata, Tony
R Walker, Armando C Duarte, Wei Ouyang, Damià Barcelò, Teresa Rocha-Santos, 2021 Increased plastic pollution due to COVID-19 pandemic: Challenges and recommendations
Sheavly S B, Register K M., Marine Debris & Plastics: Environmental Concerns, Sources, Impacts and Solutions
Au, S.Y., Bruce, T.F., Bridges, W.C., Klaine, S.J., 2015 Responses of Hyalella azteca to acute and chronic microplastic exposures Environ Toxicol Chem 34, 2564e2572
Avio, C.G., Gorbi, S., Regoli, F., 2015 Experimental development of a new protocol for extraction and characterization
of microplastics in fish tissues: first observations in commercial species from Adriatic Sea Mar Environ Res 111, 18e26
Trang 6Blasing, M., Amelung, W., 2018 Plastics in
soil: analytical methods and possible
sources Sci Total Environ 612, 422e435
Browne, M.A., Crump, P., Niven, S.J.,
Teuten, E., Tonkin, A., Galloway, T.,
Thompson, R., 2011 Accumulation of
microplastic on shorelines woldwide:
sources and sinks Environ Sci Technol
45, 9175e9179
Carr, S.A., Liu, J., Tesoro, A.G., 2016
Transport and fate of microplastic particles
in wastewater treatment plants Water Res
91, 174e182
de Souza Machado, A.A., Kloas, W., Zarfl,
C., Hempel, S., Rillig, M.C., 2018
Microplastics as an emerging threat to
terrestrial ecosystems Glob Chang Biol
24, 1405e1416
Dris, R., Gasperi, J., Saad, M., Mirande, C.,
Tassin, B., 2016 Synthetic fibers in
atmospheric fallout: a source of
microplastics in the environment? Mar
Pollut Bull 104, 290e293
Dubaish, F., Liebezeit, G., 2013 Suspended
microplastics and black carbon particles in
the Jade system, southern North Sea Water
Air Soil Pollut 224, 1352
Gutow, L., Eckerlebe, A., Gimenez, L.,
Saborowski, R., 2015 Experimental
evaluation of seaweeds as a vector for microplastics into marine food webs Environ Sci Technol 50, 915e923
Hodson, M.E., Duffus-Hodson, C.A., Clark, A., Prendergast-Miller, M.T., Thorpe, K.L.,
2017 Plastic bag derived-microplastics as a vector for metal exposure in
terrestrial invertebrates Environ Sci Technol 51, 4714e4721
Horton, A.A., Walton, A., Spurgeon, D.J., Lahive, E., Svendsen, C., 2017 Microplastics in freshwater and terrestrial environments: evaluating the current understanding to identify the knowledge gaps and future research priorities Sci Total Environ 586, 127e141
Segura, G.E., Gertsen, H., Salanki, T., van der Ploeg, M., Koelmans, A.A., Geissen, V., 2017b Field evidence for transfer of plastic debris along a terrestrial food chain Sci Rep 7, 14071
Li, C., Moore-Kucera, J., Lee, J., Corbin, A., Brodhagen, M., Miles, C., Inglis, D., 2014b Effects of biodegradable mulch on soil quality Appl Soil Ecol 79, 59e69 Lusher, A.L., Burke, A., O'Connor, I., Officer, R., 2014 Microplastic pollution in the Rillig, M.C., 2012 Microplastic in terrestrial ecosystems and the soil? Environ Sci Technol 46, 6453e6454
Trang 7Rillig, M.C., Ingraffia, R., Machado, A.A.,
2017b Microplastic incorporation into soil
in agroecosystems Front Plant Sci 8,
1805
Sintim, H.Y., Flury, M., 2017 Is
biodegradable plastic mulch the solution to
agriculture's plastic problem? Environ Sci
Technol 51, 1068e1069
Song, Y.K., Hong, S.H., Jang, M., Kang,
J.H., Kwon, O.Y., Han, G.M., Shim, W.J.,
2014 Large accumulation of micro-sized
synthetic polymer particles in the sea
surface microlayer Environ Sci Technol
48, 9014e9021 Amos, A.F., 1993 Solid
waste pollution on Texas beaches: a post
MARPOL annex V study, vol 1 OCS
Study MMS 93-0013
United States Department of Interior, New
Orleans
Azzarello, M.Y., Van-Vleet, E.S., 1987
Marine birds and plastic pollution Marine
Ecology Progress Series 37, 295–303
Proceedings of the Workshop on the Fate
and Impact of Marine Debris, 27–29
November 1984, Honolulu US Department
of Commerce, pp 387–429 NOAA
Technical Memorandum NMFS SWFC-54
Bean, M.J., 1987 Legal strategies for
reducing persistent plastics in the marine
environment Marine Pollution Bulletin 18, 357–360
Beatley, T., 1991 Protectingbiodiversity in coastal environments: introduction and overview Coastal Management 19, 1–19 Beck, C.A., Barros, N.B., 1991 The impact
of debris on the Florida manatee Marine Pollution Bulletin 22, 508–510
Bentley, R., 1994 Evaluation of environmentally acceptable packaging for Navy use In: Marine Technology Society: Challenges and Opportunities in the Marine Environment––Conference Proceedings,
pp 656–662
Blight, L.K., Burger, A.E., 1997 Occurrence of plastic particles in seabirds from the eastern North Pacific Marine Pollution Bulletin 34, 323–325
Bugoni, L., Krause, L., Petry, M.V., 2001 Marine debris and human impacts on sea turtles in Southern Brazil Marine Pollution Bulletin 42, 1330–1334
Carpenter, E.J., Smith, K.L., 1972 Plastics
on the Sargasso Sea surface Science 175, 1240–1241
Carr, A., 1987 Impact of nondegradable marine debris on the ecology and survival outlook of sea turtles Marine Pollution Bulletin 18, 352–356
Trang 8Cawthorn, M., 1989 Impacts of marine debris on wildlife in New Zealand coastal waters In: Proceedings of Marine Debris in New Zealand’s Coastal Waters Workshop, 9 March 1989, Wellington, New Zealand Department of Conservation, Wellington, New Zealand, pp 5–6
Clark, R.B., 1997 Marine Pollution Clarendon Press, Oxford CMC––Center for Marine Conservation, 2002 MARPOL/MPPRCA Available online on
http://www.cmc-ocean.org/mdio/marpol.php3
Coleman, F.C., Wehle, D.H.S., 1984 Plastic pollution: a worldwide problem Parks 9, 9–12
Connors, P.G., Smith, K.G., 1982 Oceanic plastic particle pollution: suspected effect
on fat deposition in red phalaropes Marine Pollution Bulletin 13, 18–20
Corbin, C.J., Singh, J.G., 1993 Marine debris contamination of beaches in St Lucia and Dominica Marine Pollution Bulletin 26, 325–328
Debrot, A.O., Tiel, A.B., Bradshaw, J.E.,
1999 Beach debris in Curacao Marine Pollution Bulletin 38, 795–801
Doering, P.H., Sullivan, B.K., Jeon, H.,
1994 Effects of biodegradable plastic components on metabolism of an estuarine
Trang 9benthos Journal of Environmental Polymer
Degradation 2, 271–275
J.G.B Derraik / Marine Pollution Bulletin 44
(2002) 842–852 849
Goldberg, E.D., 1995 The health of the oceans––
a 1994 update.nChemical Ecology 10, 3–8
Goldberg, E.D., 1997 Plasticizing the seafloor:
an overview Environmental Technology 18, 195–
202.Gorman, M., 1993 Environmental
Hazards––Marine Pollution ABCCLIO Inc,
Santa Barbara
Gregory, M.R., 1989 Accumulation of plastic
debris in New Zealand’s coastal waters and
exclusive economic zone In: Proceedings of
Marine Debris in New Zealand’s Coastal Waters Workshop, 9 March 1989, Wellington, New Zealand Department of Conservation, Wellington, New Zealand,
pp 3–4
Gregory, M.R., 1991 The hazards of persistent marine pollution: drift plastics and conservation islands Journal of the Royal Society of New Zealand 21, 83–100 Kirkley, J., McConnell, K.E., 1997 Marine debris: benefits, costs and choices In: Coe, J.M., Rogers, D.B (Eds.), Marine Debris– – Sources, Impacts and Solutions Springer-Verlag, New York, pp 171–185
Laist, D.W., 1987 Overview of the
biological effects of lost and discarded
plastic debris in the marine environment
Marine Pollution Bulletin 18, 319–326
Laist, D.W., 1997 Impacts of marine
debris: entanglement of marine life in
marine debris includinga comprehensive list
of species with entanglement and ingestion
records In: Coe, J.M., Rogers, D.B
Lee, K., Tanabe, S., Koh, C., 2001
Contamination of polychlorinated biphenyls
(PCBs) in sediments from Kyeonggi Bay
and nearby areas, Korea Marine Pollution
Bulletin 42, 273–279
Lentz, S.A., 1987 Plastics in the marine
environment: legal approaches for international action Marine Pollution Bulletin 18, 361–365 Lovejoy, T.E.,
1997 Biodiversity: what is it? In: Reaka-Kudla, M.K., Wilson, D.E., Wilson, E.O (Eds.), Biodiversity II: Understanding and Protectingour Biological Resources Joseph Henry Press, Washington DC, pp 7–14 Madzena, A., Lasiak, T., 1997 Spatial and temporal variations in beach litter
on the Transkei coast of South Africa Marine Pollution Bulletin 34, 900– 907
Trang 10Manski, D.A., Gregg, W.P., Cole, C.A.,
Richards, D.V., 1991 Annual Report of the
National Park Marine Debris MonitoringProgram: 1990 Marine Debris Surveys National Park Services, Washington DC
Mato, Y., Isobe, T., Takada, H., Kanehiro, H., Ohtake, C., Kaminuma, T., 2001 Plastic resin pellets as a transport medium for toxic chemicals in the marine
environment Environmental Science Technology 35, 318–324
850 J.G.B Derraik / Marine Pollution Bulletin 44 (2002) 842–852
O’Hara, K., Iudicello, S., Bierce, R., 1988
A Citizen’s Guide to Plastics in the Ocean: More than a Litter Problem Center for Marine Conservation, Washington DC Ormond, R.F.G., Gage, J.D., Angel, M.V.,
1997 Marine biodiversity: patterns and processes Cambridge University Press, Cambridge Pearce, J.B., 1992 Marine vessel debris: a North American perspective Marine Pollution Bulletin 24, 586–592
Quayle, D.V., 1992 Plastics in the marine environment: problems and solutions Chemical Ecology 6, 69–78
Ray, G.C., Grassle, J.F., 1991 Marine biological diversity BioScience 41, 453– 457