HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN KHOA PHÁT THANH – TRUYỀN HÌNH TIỂU LUẬN MÔN: PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC ĐỀ TÀI: NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN XU HƯỚNG MUA SẮM TRỰC TUYẾN CỦA NG
Trang 1HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN KHOA PHÁT THANH – TRUYỀN HÌNH
TIỂU LUẬN MÔN: PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
ĐỀ TÀI:
NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN XU HƯỚNG MUA SẮM TRỰC TUYẾN
CỦA NGƯỜI DÂN TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI
Học viên thực hiện: Lê Hồng Nam
Mã học viên: 2788090030 Chuyên ngành: Quản lý Phát thanh – Truyền hình
& Báo mạng điện tử
Hà Nội, 2022
Trang 2Mục lục
I Đặt vấn đề 3
II Mục tiêu nghiên cứu 4
III Đối tượng phạm vi nghiên cứu 4
1 Đối tượng nghiên cứu 4
2 Đơn vị nghiên cứu 4
3 Phạm vi nghiên cứu 4
IV Câu hỏi nghiên cứu 5
4 Về mặt lý thuyết 5
5 Về mặt thực tiễn 5
V Giả thuyết nghiên cứu 5
VI Tổng quan nghiên cứu 6
1 Tình hình nghiên cứu ngoài nước 6
2 Tình hình nghiên cứu trong nước 7
VII Khung khái niệm 9
VIII Phương pháp nghiên cứu 10
1 Phương pháp nghiên cứu định tính 10
2 Phương pháp nghiên cứu định lượng 11
IX Cấu trúc báo cáo dự kiến 11
X Tài liệu tham khảo 13
Trang 3I Đặt vấn đề
Cùng với sự phát triển của thời đại, Việt Nam cũng có những bước tiến đáng kể trên mọi phương diện kinh tế, văn hóa và xã hội Riêng về kinh tế, theo Tổng cục thống kê, tính đến hết năm 2019, kinh tế Việt Nam đang có những sự tăng trưởng ổn định với tốc
độ tăng trưởng đạt 7,02% năm thứ hai liên tiếp đạt trên 7% kể từ năm 2011; kinh tế vĩ
-mô ổn định, lạm phát được kiểm soát thấp nhất trong 3 năm qua Trong những năm gần đây, với sự bùng nổ mạnh mẽ của công nghệ thông tin và internet ở Việt Nam, các hoạt động giao dịch, mua bán trực tuyến dần trở nên sôi nổi hơn, có hệ thống và được tổ chức bài bản hơn, đã trở thành một phần không thể thiếu đối với người dân Việt Nam và đặc biệt là người dân Thủ đô Hà Nội
Người dân Hà Nội hiện nay là đối tượng được tiếp xúc internet thường xuyên, thấu hiểu và nắm bắt nhanh nhạy công nghệ, tiếp thu và ứng dụng những cái mới trên thế giới Hoạt động, mua bán giao dịch đã xuất hiện và phổ biển ở các nước phương Tây từ hơn 1 thập kỉ trước, nhưng ở Việt Nam, loại hình này chỉ mới xuất hiện phổ biến từ 3-4 năm nay, cho nên trong tương lai khoảng 23 năm tới, khi cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin của Việt Nam tương đối hoàn thiện, thì loại hình thương mại điện tử (giao dịch và mua bán trực tuyến) sẽ bùng nổ và tăng trưởng mạnh mẽ, và sinh viên với tất cả sự năng động
và tiếp nhận cái mới của mình sẽ trở thành nhóm khách hàng mục tiêu của loại hình này Dân số tăng trưởng nhanh chóng cộng thêm việc phát triển công nghệ hiện đại đã thay đổi hoàn toàn thói quen mua sắm của con người
Xét về phương diện đối tượng tiêu dùng nói chung, loại hình mua sắm trực tuyến đã
rất phổ biến trên toàn thế giới từ rất lâu nhưng tại Việt Nam với những năm gần đây đã phát triển một cách nhanh chóng và càng ngày càng mạnh mẽ Trong thời đại công nghiệp 4.0, khi mà các phương tiện công nghệ điện tử lên ngôi, hình thức bán hàng online cũng
vì thế mà phát triển theo Từ đó kích thích hình thức mua sắm online của người tiêu dùng
Xét về phương diện người tiêu dùng là người dân trên địa bàn Thủ đô Hà Nội nói riêng, hình thức mua sắm online được các sinh viên yêu thích và tin dùng Vậy vì sao
Trang 4hình thức mua sắm online lại được người dân Hà Nội tin tưởng và lựa chọn đến thế? Hình thức mua sắm này ảnh hưởng đến đời sống người dân đất Hà Nội như thế nào? Liệu đây
có phải là loại hình mua sắm tốt nhất, an toàn nhất mà người dân Hà Nội nên lựa chọn
hay không? Những khúc mắc đó chính là lý do tôi quyết định nghiên cứu về: "Những yếu tố tác động đến xu hướng mua sắm trực tuyến của người dân trên địa bàn Thủ
đô Hà Nội."
1 Mục tiêu tổng quát: phân tích, chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng, tác động đến xu hướng mua sắm trực tuyến của người dân Hà Nội
2 Mục tiêu cụ thể:
- Hệ thống hóa các loại hình mua sắm và rút ra mặt lợi, mặt hại của việc mua sắm trực tuyến của người dân Hà Nội
- Thực trạng mua sắm trực tuyến của người dân Thủ đô Hà Nội trong những năm gần đây
- Phân tích các yếu tố tác động đến xu hướng mua sắm trực tuyến của người dân Thủ đô Hà Nội
- Đưa ra nhận xét và giải pháp thích hợp để cải thiện những tác động tiêu cực đến quá trình mua sắm trực tuyến của người dân
1 Đối tượng nghiên cứu: Những yếu tố tác động đến xu hướng mua sắm trực truyến
2 Đơn vị nghiên cứu: 2000 - 3000 người dân trên địa bàn Hà Nội Trung bình mỗi quận 200 người
3 Phạm vi nghiên cứu:
+ Nội dung nghiên cứu: Lý luận về mua sắm trực tuyến, hệ thống hóa các loại
hình mua sắm rút ra mặt lợi, mặt hại của việc mua sắm trực tuyến; thực trạng mua sắm trực tuyến của người dân Hà Nội Các yếu tố tác động và đưa ra nhận xét và giải pháp thích hợp để cải thiện những tác động tiêu cực đến quá trình mua sắm trực tuyến của người dân Hà Nội
Trang 5+ Không gian nghiên cứu: Địa bàn Thủ đô Hà Nội
+ Thời gian nghiên cứu: Khoảng thời gian 2019-2021 Đây là khoảng thời gian
mua sắm trực tuyến phát triển vượt trội nhất Thích hợp cho quá trình nghiên cứu
và thu thập dữ liệu
4 Về mặt lý thuyết: Khái niệm, lý luận, những điều cơ bản cần biết về mua sắm trực tuyến là gì?
5 Về mặt thực tiễn:
người dân Hà Nội?
cho người dân là gì?
Giả thuyết 1: Thực trạng mua sắm trực tuyến của người dân Hà Nội (giả thuyết mô tả)
dây chuyền Chỉ cần một người mua hàng trực tuyến thì sẽ kéo theo rất nhiều người cũng lựa chọn hình thức mua sắm tiện lợi này
không tiết kiệm chi tiêu mà dễ bị cám dỗ bởi những món hàng siêu rẻ
thân, mua sắm vì đam mê,
Giả thuyết 2: Các yếu tố ảnh hưởng đến xu hướng mua hàng trực tuyến của người dân
Hà Nội (giả thuyết giải thích)
Trang 6• Sự tiện lợi, chỉ cần có một chiếc smartphone là có thể mua sắm bất cứ nơi đâu, bất cứ thời gian nào, dẫn đến tình trạng mua sắm quá đà mà quên đi những công việc quan trọng
nhau
mã đa dạng; người dân có nhiều lựa chọn khi mua sắm trực tuyến
Giả thuyết 3: Giả thuyết tương quan
đến trực tiếp chỗ bán sản phẩm
1 Tình hình nghiên cứu ngoài nước
Nghiên cứu "Hành vi mua sắm trực tuyến trong dịp lễ ở Mỹ " năm 2009 của công ty Nielsen Nghiên cứu đã cho thấy người tiêu dùng mua hàng qua mạng không phải vì giá cả, mà chủ yếu vì tính tiện lợi Cụ thể là:
+ Tiết kiệm chi phí đi lại: 53%
+ Dễ dàng so sánh giá cả giữa các nhà bán lẻ trực tuyến so với các cửa hàng thực tế: 51 %
+ Có thể mua sắm bất cứ khi nào mình thích: 69%
+ Không thích chen lấn tại cửa hàng vào những dịp lễ hội: 57%
+ Chi phí giao nhận và vận chuyển: 53%
+ Thích nhìn tận mắt và sờ tận tay sản phẩm: 51 %
Trang 7+ Thích đi ngắm và tìm sản phẩm yêu thích: 44%
+ Dễ dàng trả lại sản phẩm: 40%
Nghiên cứu về " xây dựng thang đo để đo lường những lợi ích và nguy cơ trong mua sắm trực tuyến" của nhóm tác giả Sandra Forsythe, Chuanlan Liu, David Shannon, và Liu Chun Gardner trong tờ The Journal of Interactive marketing Nghiên cứu đã xây
dựng được thang đo cho những cấu trúc trong lợi ích của mua sắm trực tuyến như: Sự tiện lợi khi mua sắm trực tuyến (Shopping Convenience), khả năng lựa chọn sản phẩm trong mua sắm trực tuyến (Product Selection), sự thoải mái trong mua sắm trực tuyến (Ease/ Comfort of Shopping), niềm vui trong mua sắm (Hedonic/Enjoyment) Và cấu trúc cho những rủi ro bao gồm: Rủi ro về tài chính
Báo cáo “Đánh giá các nghiên cứu về: thái độ và hành vi khách hàng trong mua sắm trực tuyến của Na Li và Ping Zhang, Đại học Syracuse Nghiên cứu đã trình bày và lý
giải mô hình thái độ và hành vi khách hàng trong mua sắm trực tuyến Đồng thời cung cấp những những biến độc lập, biến phụ thuộc thường được sử dụng trong các cuộc nghiên cứu về hành vi và thái độ khách hàng trong mua sắm trực tuyến
2 Tình hình nghiên cứu trong nước
Kết quả khảo sát của VECOM năm 2018 cho thấy, giao dịch mua sắm trực tuyến đang
tăng trưởng nhanh, trong đó chủ yếu tập trung một số loại hàng hóa, dịch vụ như quần áo, giày dép và mỹ phẩm, đồ công nghệ và điện tử, thiết bị đồ dùng gia đình, sách - văn phòng phẩm, Kênh mua sắm trực tuyến chủ yếu là các website TMĐT, kế đến là mạng
xã hội
Trong bài nghiên cứu:" Thương mại trực tuyến và hành vi mua sắm của người tiêu dùng" của PGS.TS Bùi Thanh Tráng (Khoa Kinh doanh quốc tế - Marketing, Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh); Ths Hồ Xuân Tiến (Khoa Quản trị kinh doanh, Đại học Sài Gòn) về nhận thức lợi ích của thương mại trực tuyến: Tác giả đã thông qua các
nghiên cứu: Nazir và cộng sự (2012) đã chứng minh sự tìm kiếm sản phẩm và dịch vụ
thông qua internet sẽ nhanh chóng và chi phí thấp hơn nhiều Sử dụng công cụ tìm kiếm trên internet sẽ dễ dàng tìm những sản phẩm và dịch vụ phù hợp, có thể khám phá ra
Trang 8nhiều loại hàng hóa, trong khi mua sắm truyền thống gặp nhiều khó khăn như mất nhiều thời gian và chi phí (Moshref Javadi và ctg, 2012) Từ đó tác giả chỉ ra về nhận thức lời ích của thương mại trực tuyến bao gồm: sự tiện lợi, sự lựa chọn sản phẩm và dịch vụ, thông tin phong phú Phần lớn các nghiên cứu đã chỉ ra sự tiện lợi và tiết kiệm thời gian là những lý do chính mà thúc đẩy người tiêu dùng mua sắm trực tuyến
tiêu dùng cũng rất quan tâm đến các rủi ro về sản phẩm, tài chính, đổi trả hàng, sự gian lận của người bán Rủi ro sản phẩm trong mua sắm trực tuyến có thể dự kiến ở mức độ cao do người mua không thể kiểm tra và thử nghiệm chất lượng sản phẩm và cũng không
có sự lựa chọn để thay thế (Garbarino & Strahilevitz, 2004) Chen và cộng sự (2010) cho rằng, nguy cơ rủi ro mất tiền, không giao hàng có tác động tiêu cực đến ý định hành vi mua sắm trực tuyến
tin và bảo mật có thể ảnh hưởng đến việc tìm kiếm và ý định mua sắm của người mua hàng trực tuyến Lee và Huddleston (2010) cho rằng nguy cơ bị đánh cắp thông tin cá nhân vì người mua được yêu cầu phải tiết lộ thông tin cá nhân khi mua sắm trực tuyến Nazir và các cộng sự (2012) đã phân lý do tại sao người tiêu dùng lưỡng lự mua sắm trực tuyến Kết quả nghiên cứu cho thấy các yếu tố xã hội, tâm lý, tình cảm và sự riêng tư cá nhân có ảnh hưởng đáng kể đến hành vi của người mua hàng trực tuyến Các yếu tố niềm tin, an toàn và bảo mật thông tin cá nhân được người mua rất quan tâm lo lắng nhất Bởi
vì trong nhiều trường hợp thông tin cá nhân của họ bị sử dụng bởi các bên khác cho mục đích tiếp thị và một khi người tiêu dùng phát hiện điều này, họ mất lòng tin đối với người bán hàng trực tuyến và điều này ngăn cản họ thực hiện các giao dịch trực tuyến tiếp theo (Chen và ctg, 2010) Hầu hết các nghiên cứu kết luận là yếu tố tâm lý có ảnh hưởng đến
sự tin cậy đối với người bán hàng trực tuyến bao gồm cảm nhận an toàn, bảo mật thông tin cá nhân, tin tưởng Chen và cộng sự (2010) đưa ra đề nghị việc tăng cường các biện pháp bảo mật kiểm soát thông tin cá nhân là rất quan trọng và cần thiết để loại bỏ sự lo lắng và tạo niềm tin của người mua hàng trực tuyến
Trang 9kiếm thông tin và khám phá những cái mới lạ trên toàn thế giới Nghiên cứu của Childers
và cộng sự (2001) chỉ ra thương mại trực tuyến tạo ra sự lôi cuốn, tiện lợi và hữu ích có tác động mạnh hành vi mua sắm Những phát hiện từ nghiên cứu của Kim và cộng sự (2004) cũng cho thấy các yếu tố như lợi ích, phong phú và giá trị hữu dụng của thông tin trực tuyến cùng với những trải nghiệm là những nhân tố tạo động cơ thích thú tác động đến ý định tìm kiếm và mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng
hàng săn đón vì vậy ngoài công dụng của sản phẩm ra, còn phải đáp ứng nhu cầu về mặt thậm mĩ Chen và cộng sự (2010) đã nghiên cứu các yếu tố của trang web có tác dụng kích thích, thu hút khách hàng và làm gia tăng ý định mua hàng Kết quả nghiên cứu chỉ
ra các yếu tố cần thiết để tạo ra một giao diện của web thân thiện và chuyên nghiệp phải thể hiện khả năng dễ dàng sử dụng, bảo mật, tiện lợi, hình ảnh hấp dẫn
VII Khung khái niệm
Trang 10VIII Phương pháp nghiên cứu
1 Phương pháp nghiên cứu định tính
a Phương pháp thu thập dữ liệu
+ Phương pháp quan sát: Quan sát số lượng đơn hàng mà mỗi shipper phải trở mỗi ngày
+ Sử dụng phiếu điều tra/khảo sát: Câu hỏi với các lựa chọn cho câu hỏi trả lời sẵn, hay gọi là câu hỏi kín
Trong đề tài này, để có được những dữ liệu cần thiết cho quá trình nghiên cứu, tôi đã thu thập các dữ liệu liên quan đến xu hướng mua sắm trực tuyến người dân Hà Nội thông qua các báo cáo, các bài phân tích của các chuyên gia thông qua Internet
b Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu
+ So sánh kết quả giữa các khoá
+ So sánh thực tế với lý thuyết
đến xu hướng mua sắm trực tuyến của người dân Hà Nội
kiến trả lời từ phiếu điều tra/khảo sát và thông tin thứ cấp là các tài liệu thứ cấp có liên quan Sau khi có thông tin tổng hợp, sẽ tiến hành phân tích dựa trên những kết
quả đó Dựa vào phiếu điều tra đã thu thập được, tổng hợp lại các câu trả lời của các bạn sinh viên trong các phiếu điều tra Từ đó tính phần trăm và đưa ra kết luận
về thực trạng mua sắm trực tuyến của người dân Hà Nội, các yếu tố ảnh hưởng xu
hướng mua sắm trực tuyến và đưa ra một số giải pháp thích hợp để cải thiện những tác động xấu cho người dân phòng tránh
Trang 112 Phương pháp nghiên cứu định lượng
khác nhau
trực tuyến người dân Thủ đô như: Tốc độ mạng Internet ảnh hưởng như thế nào đến quá
trình săn Sale, số giờ mà người dân Hà Nội bỏ ra để mua sắm trực tuyến, trung bình mỗi ngày sinh viên mua bao nhiêu đơn hang ?,
Chương 1: Cơ sở lý luận của đề tài:" Những yếu tố tác động đến xu hướng mua sắm trực tuyến của người dân trên địa bàn Thủ đô Hà Nội
1.1 Định nghĩa
1.1.1: Định nghĩa mua sắm
1.1.2: Định nghĩa mua sắm trực tuyến
1.1.3: Định nghĩa tác động
1.2: Thực trạng mua sắm trực tuyến của người dân Hà Nội
1.2.1: Khái quát thực trạng mua sắm trực tuyến người dân Việt Nam, người dân Hà Nội 1.2.2: Thực trạng mua sắm trực tuyến của người dân Hà Nội
1.2.3: So sánh thực trạng mua sắm của của người dân Hà Nội có điều kiện tài chính khác nhau
Trang 121.3: Kết luận
Chương 2: Những yếu tố tác động đến xu hướng mua sắm trực tuyến của người dân Thủ đô Hà Nội
2.1: Yếu tố chủ quan
2.1.1: Phân tích
2.1.2: Nguyên nhân, Kết quả
2.2: Yếu tô khách quan
2.2.1: Phân tích
2.2.2: Nguyên nhân, kết quả
2.3: Kết luận
Chương 3: Giải pháp cải thiện những tác động tiêu cực đến xu hướng mua sắm trực tuyến của người dân Thủ đô Hà Nội
3.1: Bối cảnh trong nước và ngoài nước
3.2: Định hướng để cải thiện những tác động tiêu cực đến xu hướng mua sắm trực tuyến của người dân Hà Nội
3.4 Các giải pháp sau quá trình nghiên cứu
C Kết luận và Kiến nghị
Trang 13X Tài liệu tham khảo
1 Đề tài nghiên cứu:" Xu hướng mua sắm trực tuyến của sinh viên trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh" của nhóm: Nguyễn Phú Quý, Nguyễn Hồng Đức, Trịnh Thúy Ngân (Tường Đại học Mở TP.HCM), 2012
2 Nghiên cứu " hành vi mua sắm trực tuyến trong dịp lễ ở Mỹ " năm 2009 của công
ty Nielsen
3 Forsythe, S.M., c Liu, D Shannon, & L.c Gardner (2006) Development of a scale to measure the perceived benefits and risks of online shopping Journal of Interactive Marketing, 20(2), 55-75
4 Báo cáo " đánh giá các nghiên cứu về: thái độ và hành vi khách hàng trong mua sắm trực tuyến " của Na Li và Ping Zhang, Đại học Syracuse
5 Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, Chỉ số Thương mại điện tử Việt Nam
2018
6 Nghiên cứu:" Thương mại trực tuyến và > hành vi mua sắm của người tiêu dùng" của PGS.TS Bùi Thanh Tráng (Khoa Kinh doanh quốc tế - Marketing, Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh); Ths Hồ Xuân Tiến (Khoa Quản trị kinh doanh, Đại học Sài Gòn)
7 Nazir, s., Tayyab, A., Sajid, A., Rashid, H., Javed, I (2012) How online shopping
is affecting consumers buying behaviour in Pakistan? International Journal of Computer Science Issues, 9(3), 486-495
8 9 Moshref Javadi, M H., Dolatabadi, H R., Nourbakhsh, M., Poursaeedi, A., & Asadollahi, A R (2012) An Analysis of Factors Affecting on Online Shopping Behavior of Consumers International Journal of Marketing Studies, 4(5), 81-98
9 Garbarino, E., & Strahilevitz, M (2004) Gender differences in the perceived risk
of buying online and the effects of receiving a site recommendation Journal of Business Research, 57, 768-775
10 Chen, Y H., Hsu, I., & Lin, c c., (2010) Website attributes that increase consumer purchase intention: A conjoint analysis Journal of business research, 63(9),
1007-1014
