Đọc tác phẩm, ta vô cùng xót xa, thương cảm trước số phận đầy oan trái của nàng Vũ Nương nói riêng và những người phụ nữ trong xã hội cũ nói chung.. Luận điểm 4: Cái chết của Vũ Nương ma
Trang 1CHUYỆN NGƯỜI CON GÁI NAM XƯƠNG (Bổ sung)
3 Suy nghĩ về cái chết của Vũ Nương
MỞ BÀI: Nguyễn Dữ là nhà văn tiêu biểu của văn học trung đại Việt Nam “Chuyện người
con gái Nam Xương” (trích “Truyền kỳ mạn lục”) là một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của ông Đọc tác phẩm, ta vô cùng xót xa, thương cảm trước số phận đầy oan trái của nàng
Vũ Nương nói riêng và những người phụ nữ trong xã hội cũ nói chung Cái chết của nàng để
lại trong lòng người đọc bao suy nghĩ
THÂN BÀI:
Luận điểm 1: Trước hết, cái chết của Vũ Nương là một cái chết đầy bất ngờ.
- VN là người phụ nữ đẹp người đẹp nết Ba năm chồng đi lính xa nhà, nàng một lòng một dạ thủy chung, giữ gìn tiết hạnh Vậy mà khi Trương Sinh trở về, nghe đứa con ngây thơ nói đến chuyện “Có một người đàn ông đêm nào cũng đến, mẹ Đản đi cũng đi, mẹ Đản ngồi cũng ngồi” thì chàng liền nổi máu ghen Chàng đinh ninh là vợ hư, la um lên, bỏ ngoài tai mọi lời phân trần của vợ và hàng xóm Chàng con mắng nhiếc và đánh đuổi nàng đi
- Bị chồng nghi oan, VN rất đau đớn Nàng giãi bày thống thiết, hết lời phân trần để chồng hiểu rõ tấm lòng mình Thế nhưng TS vẫn không tin, vẫn mắng nhiếc nàng thậm tệ VN vô cùng đau đón, tuyệt vọng Danh dự, nhân phẩm bị chà đạp, bao nhiêu công sức xây đắp hạnh phúc gia đình nay trở nên vô nghĩa Rơi vào tình cảnh tuyệt vọng đến cùng cực, nàng chỉ còn biết tự tìm đến cái chết để minh oan cho mình Nàng tắm gội chay sạch, nguyện cầu trước bến Hoàng Giang rồi gieo mình xuống sông tự vẫn
Luận điểm 2: Cái chết của Vũ Nương là cái chết đầy oan trái
- Cả cuộc đời làm vợ, nàng thủy chung chờ chồng, hết sức giữ gìn phẩm giá Nhưng đau xót thay khi một người phụ nữ đoan trang, đức hạnh như nàng lại bị khép vào tội thất tiết Là một người giàu lòng tự trọng, nàng không thể sống tiếp trên cõi đời này nữa Chỉ có cái chết mới giúp nàng giải thoát khỏi điều ô nhục này
- Với Vũ Nương, hạnh phúc gia đình là lẽ sống Thế nhưng, Trương Sinh với thói độc đoán, gia trưởng, ghen tuông mù quáng đã khiến cho tổ ấm gia đình tan vỡ Nàng không còn lí do
để tồn tại khi bị chồng đối xử tàn nhẫn
- Mặt khác, trong xã hội phong kiến, người phụ nữ xuất giá tòng phu Mọi vui buồn, sướng khổ đều gắn với gia đình nhà chồng và người chồng là chỗ dựa duy nhất Nhưng giờ đây, Trương Sinh đã ruồng rẫy, đánh mắng, xua đuổi nàng khỏi tổ ấm gia đình mà nàng cố công xây đắp Không còn chốn dung thân, nàng chỉ còn cách tìm đến cái chết
Luận điểm 3: Có nhiều nguyên nhân dẫn đến cái chết của Vũ Nương
- Nguyên nhân trực tiếp: Do sự ghen tuông mù quáng, độc đoán, thói gia trưởng của Trương
Sinh cùng lời nói ngây thơ, vô tình của con trẻ Tuy bé Đản đã vô tình nói ra chuyện cái bóng khiến TS hiểu lầm nhưng nếu TS tỉnh táo, biết suy xét thì đâu đến nỗi VN phải chết TS chỉ một mực đinh ninh là vợ hư, không nghe lời giãi bày của vợ, bỏ ngoài tai mọi lời bênh vực của họ hàng làng xóm, giấu khư khư điều con nói, không để cho vợ thanh minh mà ra sức
Trang 2mắng nhiếc, đánh đuổi vợ ra khỏi nhà một cách tàn nhẫn Câu chuyện về cá bóng như giọt nước tràn li dẫn đến hành động phũ phàng của TS và đẩy VN đến cái chết oan khốc
- Nguyên nhân sâu xa:
+ Xã hội phong kiến với lễ giáo lạc hậu, hà khắc đã đẩy VN vào cái chết Đó là một xã hội bất công, coi thường người phụ nữ, tước đoạt đi quyền sống của họ Đó là một xã hội mang nặng tư tưởng nam quyền, phân biêt đối xử giữa kẻ giàu người nghèo, Xét cho cùng thì TS
là sản phẩm của xã hội phong kiến thối nát ấy Chính xã hội ấy đã dung túng cho hành động độc đoán đầy tàn nhẫn của TS Hơn nữa, cũng chính xã hội lạc hậu ấy với quan niệm đạo đức hẹp hòi sẽ không bao giờ chấp nhận sự lầm lỡ có thể xảy ra của người phụ nữ
+ Chiến tranh phi nghĩa cũng góp phần đẩy VN đến cái chết Nếu không có chiến tranh thì TS đâu phải xa nhà, hạnh phúc lứa đôi đâu phải chia lìa Không có chến tranh thì cũng sẽ không
có những tháng ngày cô đơn, nhung nhớ, không có việc VN phải mượn cái bóng mình trên vách để an ủi con, an ủi mình mà dẫn đến hiểu lầm đáng tiếc
Luận điểm 4: Cái chết của Vũ Nương mang lại nhiều ý nghĩa sâu sắc:
- Ý nghĩa hiện thực:
+ Thể hịên thân phận nhỏ bé, hạnh phúc mong manh của người phụ nữ dưới xã hội phong kiến VN đức hạnh là thế nhưng không được tin yêu trọn vẹn Chỉ một lời nói vô tình của con trẻ cũng đủ để giết chết một con người đã từng đem hết tâm huyết sức lực để vun đắp hạnh phúc gia đình
+ Đằng sau cuộc đời, số phận oan ngiệt của Vũ Nương in bóng cả một hiện thực về xã hội tàn nhẫn, bất công, vô nhân đạo
- Ý nghĩa nhân đạo:
+ Khẳng định phẩm chất cao đẹp của Vũ Nương (thủy chung, trọng danh dự, thà chết chứ không thể sống ô nhục) Cái chết bi thương ấy như một sự minh chứng cho phẩm hạnh của
Vũ Nương
+ Là lời tố cáo, buộc tội đối với xã hội phong kiến bất công, tàn bạo Chính xã hội phong kiến
đã tước đoạt quyền sống của con người, nhất là người phụ nữ Xã hội ấy không có chỗ dung thân cho người phụ nữ đức hạnh như VN
- Ý nghĩa nhân sinh:
+ Cái chết của Vũ Nương là lời cảnh báo với mọi người về hậu quả đau xót của thói ghen tuông mù tuống, thiếu niềm tin (ghen tuông là sát nhân của hạnh phúc lứa đôi)
+ Cái chết của Vũ Nương còn nhắc nhở con người về trách nhiệm gìn giữ, bảo vệ hạnh phúc gia đình bởi một khi hạnh phúc đã tan vỡ thì rất khó hàn gắn lại được
=> Đánh giá: Bằng nghệ thuật kể chuyện linh hoạt; nhân vật được khắc họa qua ngôn ngữ,
hành động và miêu tả diễn biến tâm lí một cách tinh tế; bằng việc sáng tạo các chi tiết hoang đường, kì ảo,… Nguyễn Dữ đã khắc họa chân thực và cảm động số phận đắng cay, oan trái
của Vũ Nương Số phận đó được thể hiện qua cái chết đau đớn của nàng Cái chết của VN
là cái chết đầy oan khốc của người phụ nữ đức hạnh trong xã hội cũ Qua đó, ta thấy được số phận của những người phụ nữ nói chung dưới thời xã hội nam quyền độc đoán, bất công Cái
Trang 3chết của VN đã đẩy kịch tính câu chuyện lên đến đỉnh điểm, tạo tình huống căng thẳng và làm nên sức hấp dẫn cho câu chuyện
- Từ cái chết của Vũ Nương, ta cảm nhận được tình cảm xót thương, lòng cảm thông sâu sắc
mà Nguyễn Dữ dành cho những người phụ nữ bé nhỏ dưới thời phong kiến
- Cái chết ấy đã kết thúc cho phần đời ở dương thế của Vũ Nương, mở ra phần truyền kì với những chi tiết hoang đường mà hấp dẫn, thấm đẫm giá trị nhân văn
KẾT BÀI: Cái chết của Vũ Nương góp phần làm nên sức hấp dẫn cho tác phẩm Ngày nay,
người phụ nữ luôn được xã hội trân trong, được cộng đồng bênh vực, chở che, quyền sống được bảo vệ, vẻ đẹp của họ được tôn vinh Bởi vậy, ta càng xót xa hơn cho những gì mà Vũ Nương nói riêng, người phụ nữ dưới thời phong kiến nói chung đã phải trải qua…
4 Cảm nhận về nhân vật Vũ Nương qua đoạn truyện sau (đoạn kết thúc truyện):
“Phan nói:
- Nương tử nghĩa khác Tào Nga, hờn không Tinh Vệ mà phải ôm mối hận gieo mình xuống nước Nay thóc cũ không còn, thóc mới vừa gặt, há lại không tưởng nhớ đến quê hương ư?
Vũ Nương nói:
- Tôi bị chồng ruồng rẫy, thà già ở chốn làng mây cung nước, chứ còn mặt mũi nào về nhìn thấy người ta nữa!
Phan nói:
- Nhà cửa tiên nhân của nương tử, cây cối thành rừng, phần mộ tiên nhân của nương tử, cỏ gai rợp mắt Nương tử dù không nghĩ đến, nhưng tiên nhân còn mong đợi nương tử thì sao?
Nghe đến đấy, Vũ Nương ứa nước mắt khóc, rồi quả quyết đổi giọng mà rằng:
- Có lẽ không thể gửi hình ẩn bóng ở đây được mãi, để mang tiếng xấu xa Vả chăng, ngựa
Hồ gầm gió bắc, chim Việt đậu cành nam Cảm vì nỗi ấy, tôi tất phải tìm về có ngày.
Hôm sau, Linh Phi lấy một cái túi bằng lụa tía, đựng mười hạt minh châu, sai sứ giả Xích Hỗn đưa Phan ra khỏi nước Vũ Nương nhân đó cũng đưa gửi một chiếc vòng hoa mà dặn:
- Nhờ nói hộ với chàng Trương, nếu còn nhớ chút tình xưa nghĩa cũ, xin lập một đàn giải oan
ở bến sông, đốt cây đèn thần chiếu xuống nước, tôi sẽ trở về.
[…] Chàng bèn theo lời, lập một đàn tràng ba ngày đêm ở bến Hoàng Giang Rồi quả thấy Vũ Nương ngồi trên một chiếc kiệu hoa đứng ở giữa dòng, theo sau có đến năm mươi chiếc xe cờ tán, võng lọng, rực rỡ đầy sống, lúc ẩn lúc hiện.
Chàng vội gọi, nàng vẫn đứng ở giữa dòng mà nói vọng vào:
- Thiếp cảm ơn đức Linh Phi, đã thề sống chết cũng không bỏ Đa tạ tình chàng, thiếp chẳng thể trở về nhân gian được nữa.
Trang 4Rồi trong chốc lát, bóng nàng loang loáng mờ nhạt dần mà biến mất”.
MỞ BÀI: Nguyễn Dữ là nhà văn tiêu biểu của văn học trung đại Việt Nam “Chuyện người
con gái Nam Xương” (trích “Truyền kỳ mạn lục”) là một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của ông Đọc tác phẩm, ta vô cùng trân trọng, ngưỡng mộ trước vẻ đẹp của nàng Vũ Nương,
đặc biệt là ở đoạn kết thúc truyện.
THÂN BÀI:
a Ý phụ: Vũ Nương là người phụ nữ vừa đẹp người vừa đẹp nết Ở nàng có sự hài hòa, toàn
vẹn cả về nhan sắc và đức hạnh Nói cách khác, nàng hội tụ đủ những những nét đẹp của người phụ nữ Việt Nam: nết na, hiền thục, đảm đang tháo vát, hiếu thảo, hết mực yêu thương chồng con Nàng còn là người phụ nữ bao dung, vị tha và trọng danh dự Một người phụ nữ vẹn toàn như vậy xứng đáng được hưởng hạnh phúc trọn vẹn nhưng trớ trêu thay, nàng lại có
số phận xiết bao cay đắng Và mặc dù chịu nhiều oan trái nhưng ở nàng vẫn luôn ngời sáng những phẩm chất đáng quý Số phận và vẻ đẹp ấy đã được Nguyễn Dữ khắc họa suốt cả tác phẩm, đặc biệt là ở phần cuối truyện: Kể về lễ giải oan ba ngày đêm trên bến Hoàng Giang và
sự trở về trong thoáng chốc của nàng
b Ý chính:
Luận điểm 1: Trước hết, đến với đoạn truyện, ta vô cùng xúc động và trân trọng trước
VẺ ĐẸP phẩm hạnh đáng quý của nàng.
Luận cứ 1: Đoạn truyện cho thấy nàng là người phụ nữ có tấm lòng thủy chung son sắt, nghĩa tình và đầy nhân hậu, bao dung.
- Bất đắc dĩ mà nàng phải tự tìm đến cái chết để minh oan cho mình Tuy nàng chết nhưng bản chất tốt đẹp của nàng không bao giờ chết Chốn làng mây cung nước, dù cuộc sống có sung sướng, được yêu thương đủ đầy nhưng nàng chưa bao giờ nguôi nỗi nhớ thương chồng con Trong cuộc gặp gỡ với Phan Làn ở chốn thủy cung, nàng ứa nước mắt khi nghe Phan
nhắc tới gia đình: “Nhà cửa tiên nhân của nương tử, cây cối thành rừng, phần mộ tiên nhân của nương tử, cỏ gai rợp mắt” Sau đó, nàng bảo Phan Lang về nhắn với Trương Sinh lập
đàn giải oan để nàng được trở về Chi tiết đó đã nói lên tấm lòng thủy chung son sắt, nghĩa tình của Vũ Nương với Trương Sinh dù chính Trương Sinh đã đẩy nàng đến cái chết.
- Trở về bến Hoàng Giang, nàng vẫn không một lời oán trách kẻ đã ruồng rẫy và đẩy mình tới cái chết Thay vì oán trách, nàng vẫn nói lời “đa tạ tình chàng” rồi biến mất Trương Sinh gây
ra bao nỗi khổ đau, oan trái cho nàng như vậy nhưng nàng vẫn lo lắng cho chàng, cả lúc sống
lẫn lúc chết đều không một lời oán thán Đó chính là vẻ đẹp của tấm lòng nhân hậu, vị tha, bao dung ở nàng khiến ta cảm động, trân trọng biết bao
Luận cứ 2: Đoạn truyện còn cho ta thấy Vũ Nương là người giàu lòng tự trọng, luôn khao khát phục hồi danh dự
- Sống ở chốn thủy chung, cuộc sống đủ đầy, được yêu thương nhưng nàng vẫn luôn canh
cánh trong lòng nỗi oan chưa được giải Nàng nói với Phan Lang: “Tôi bị chồng ruồng rẫy, thà già ở chốn làng mây cung nước, chứ còn mặt mũi nào về nhìn thấy người ta nữa!” Câu
nói đó cho thấy nàng luôn khao khát được giải oan cho mình, rửa sách vết nhơ mà Trương
Trang 5Sinh đã gán lên nàng Nàng muốn phục hồi danh dự ngay cả khi nàng không còn sống ở chốn dương gian nữa Bởi vậy, khi Phan Lang trở về, nàng đã gửi chiếc hoa vàng, nhờ Phan Lang nói với chàng Trương lập đàn giải oan cho mình ở bến sông Sau khi đàn giải oan được lập, nàng hiện về thoáng chốc Sự trở về đó là để tìm lại phẩm giá bản thân, để khôi phục danh dự
đã bị chà đạp Câu nói “đa tạ tình chàng” cũng chính là lời cảm ơn Trương Sinh vì đã hiểu ra
cơ sự và trả lại danh dự cho nàng Tuy nàng không thể trở về dương gian được nữa nhưng nàng đã được trả lại sự trong sạch vốn có của mình
Luận cứ 3: Đặc biệt, đoạn truyện còn khiến ta trân trọng trước vẻ đẹp của sự ân tình ân nghĩa của Vũ Nương
Sự ân tình ân nghĩa ấy được thể hiện rõ qua cách ứng xử của nàng với Linh Phi Linh Phi đã cưu mang nàng, cho nàng sống đủ đầy, yêu thương ở chốn thủy cung nên nàng luôn ghi nhớ công ơn Được Trương Sinh lập đàn giải oan nhưng nàng không trở về dương gian
mà lựa chọn ở lại chốn thủy cung Nàng nói: “Thiếp cảm ơn đức Linh Phi, đã thề sống chết cũng không bỏ” Câu nói ấy đã cho thấy rõ nàng đã nguyện một lòng một dạ đi theo Linh Phi,
nguyện sống chết ở chốn thủy cung để đền đáp ơn nghĩa ấy
Luận điểm 2: Qua phần kết thúc truyện, ta cũng vô cùng xót thương trước SỐ PHẬN đắng cay, bất hạnh của Vũ Nương Dù được được lập đàn giải oan nhưng nỗi oan vẫn không thể nào hóa giải
- Lễ giải oan chỉ là cách an ủi, cứu rỗi linh hồn người bạc phận, song bi kịch vẫn là bi kịch, người chết không thể nào sống lại Vũ Nương hiện về lấp loáng trên dòng sông, nói lời tạ từ
chàng Trương rồi biến mất: “Thiếp chẳng thể trở về nhân gian được nữa” Vậy là nàng phải
vĩnh viễn rời xa dương thế và hạnh phúc của nàng cũng vĩnh viễn không thể hàn gắn được Chi tiết bóng Vũ Nương hiện về loang loáng trong thoáng chốc rồi biến mất gợi liên tưởng hạnh phúc mong manh, ngắn ngủi Sau mọi nỗi đau, chia li, mất mát là vĩnh viễn Sự tái hợp, trùng phùng chỉ là niềm mơ ước mà thôi…
- Vũ Nương từ chối trở về dương gian hay chính dương gian không có chỗ dung thân cho những người phụ nữ đức hạnh như nàng? Xã hội phong kiến với tư tưởn nam quyền độc đoán chỉ đem lại cho nàng nói riêng và những người phụ nữ khác nói chung những khổ đau, bất hạnh mà thôi Chừng nào xã hội trọng nam khinh nữ còn tồn tai, chừng đó người phụ nữ sẽ vẫn còn không chốn dung thân
Đánh giá: Bằng nghệ thuật kể chuyện linh hoạt; nhân vật được khắc họa qua ngôn ngữ, hành
động và miêu tả diễn biến tâm lí một cách tinh tế; bằng việc sáng tạo các chi tiết hoang đường, kì ảo,… đoạn truyện đã khắc họa chân thực, cảm động VẺ ĐẸP nhân phẩm và SỐ PHẬN đắng cay, oan trái của Vũ Nương Nàng chính là hình ảnh tiêu biểu cho số phận và vẻ đẹp của người phụ nữ trong xã hội xưa
Đằng sau số phận khổ đau, oan nghiệt của người phụ nữ ấy là niềm thương cảm, nỗi xót xa của tác giả Đằng sau vẻ đẹp nhân phẩm của người phụ nữ ấy là tấm lòng yêu thương, trân trọng, ngợi ca của tác giả Kể về cuộc đời của nàng, Nguyễn Dữ muốn cất lên tiếng nói
tố cáo xã hội phong kiến tàn bạo chà đạp lên hạnh phúc của người phụ nữ Điều đó khiến cho đoạn truyện nói riêng, tác phẩm nói chung thấm đẫm tinh thần nhân đạo sâu sắc
Trang 6KẾT BÀI: “Chuyện người con gái Nam Xương” là một tác phẩm trĩu nặng tình yêu thương,
mang giá trị nhân đạo sâu sắc Số phận khổ đau, ngang trái và vẻ đẹp nhân phẩm đáng quý của nàng Vũ Nương mãi làm thổn thức trái tim người đọc bao thế hệ Tác phẩm xứng đáng là áng “thiên cổ kì bút” của văn học trung đại Việt Nam