Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn kỹ năng làm văn tự sự kể chuyện truyền thuyết, cổ tích cho đội tuyển học sinh giỏi lớp 6 trường THCS Thị Trấn

Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn kỹ năng làm văn tự sự kể chuyện truyền thuyết, cổ tích cho đội tuyển học sinh giỏi lớp 6 trường THCS Thị TrấnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn kỹ năng làm văn tự sự kể chuyện truyền thuyết, cổ tích cho đội tuyển học sinh giỏi lớp 6 trường THCS Thị TrấnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn kỹ năng làm văn tự sự kể chuyện truyền thuyết, cổ tích cho đội tuyển học sinh giỏi lớp 6 trường THCS Thị TrấnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn kỹ năng làm văn tự sự kể chuyện truyền thuyết, cổ tích cho đội tuyển học sinh giỏi lớp 6 trường THCS Thị TrấnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn kỹ năng làm văn tự sự kể chuyện truyền thuyết, cổ tích cho đội tuyển học sinh giỏi lớp 6 trường THCS Thị TrấnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn kỹ năng làm văn tự sự kể chuyện truyền thuyết, cổ tích cho đội tuyển học sinh giỏi lớp 6 trường THCS Thị TrấnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn kỹ năng làm văn tự sự kể chuyện truyền thuyết, cổ tích cho đội tuyển học sinh giỏi lớp 6 trường THCS Thị TrấnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn kỹ năng làm văn tự sự kể chuyện truyền thuyết, cổ tích cho đội tuyển học sinh giỏi lớp 6 trường THCS Thị TrấnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn kỹ năng làm văn tự sự kể chuyện truyền thuyết, cổ tích cho đội tuyển học sinh giỏi lớp 6 trường THCS Thị TrấnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn kỹ năng làm văn tự sự kể chuyện truyền thuyết, cổ tích cho đội tuyển học sinh giỏi lớp 6 trường THCS Thị TrấnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn kỹ năng làm văn tự sự kể chuyện truyền thuyết, cổ tích cho đội tuyển học sinh giỏi lớp 6 trường THCS Thị TrấnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn kỹ năng làm văn tự sự kể chuyện truyền thuyết, cổ tích cho đội tuyển học sinh giỏi lớp 6 trường THCS Thị TrấnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn kỹ năng làm văn tự sự kể chuyện truyền thuyết, cổ tích cho đội tuyển học sinh giỏi lớp 6 trường THCS Thị Trấn

I THÔNG TIN CHUNG

1 Tên sáng kiến: Rẽn kĩ năng làm bài văn tự sự "kể chuyện đời thường"

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG THCS THỊ TRẤN

THUYẾT MINH SÁNG KIẾN RÈN KỸ NĂNG LÀM VĂN TỰ SỰ "KỂ CHUYỆN TRUYỀN THUYẾT, CỔ TÍCH" CHO ĐỘI TUYỂN HỌC SINH GIỎI LỚP 6

TRƯỜNG THCS THỊ TRẤN.

Tác giả: Nguyễn Thị Nga Trình độ chuyên môn: Đại học Chức vụ: Giáo viên

Nơi công tác: Trường THCS Thị Trấn

Thị Trấn, tháng 3 năm 2018

I THÔNG TIN CHUNG

1 Tên sáng kiến: Rèn kỹ năng làm văn tự sự "kể chuyện truyền thuyết,

cổ tích" cho đội tuyển học sinh giỏi lớp 6 trường THCS Thị Trấn

2 Tác giả

Họ và tên: Nguyễn Thị Nga

Năm sinh: 1984

Nơi thường trú: Thị Trấn Tam Đường - Tam Đường - Lai Châu

Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm ngữ văn

Chức vụ công tác: Giáo viên

Nơi làm việc: Trường THCS Thị Trấn

Điện thoại: 0914.346.055

Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100%

3 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Môn ngữ văn

4 Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ ngày 18 tháng 08 năm 2017 đến

ngày 25 tháng 01 năm 2018

5 Đơn vị áp dụng sáng kiến

Tên đơn vị: Trường THCS Thị Trấn

Địa chỉ: Thị trấn Tam Đường - huyện Tam Đường - Lai Châu

Điện thoại: 02313 879 106

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN

1 Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến

1 1 Sự cần thiết của việc thực hiện sáng kiến

Đối tượng học sinh lớp 6 ở bậc trung học cơ sở rất hồn nhiên trong trắng, các em cũng đã có được vốn từ vựng khá phong phú Hơn nữa đây lại là các em học sinh giỏi, được bồi dưỡng kiến thức tương đối tốt ở cấp tiểu học Đây chính

là hạt giống tốt là mảnh đất phù sa màu mỡ để giáo viên bộ môn Ngữ văn bồi dưỡng nâng cao tri thức cho các em

Mặt khác môn văn là một bộ môn thuộc các môn khoa học xã hội là một môn quan trọng trong sự phát triển tư duy, đạo đức và nhân cách của con người Tuy nhiên môn học này lại khiến nhiều học sinh ngại học, ngại viết Vậy đối với

giáo viên giảng dạy bộ môn ngữ văn lớp 6 ngoài việc cung cấp nội dung bài dạy theo hướng dẫn của sách giáo khoa, sách giáo viên, chúng tôi còn phải rất quan tâm đến phương pháp rèn kỹ năng hành văn cho học sinh đặc biệt là đội tuyển học sinh giỏi các em còn yếu ở các kỹ năng

Lên đến bậc trung học cơ sở các em được làm quen với kiểu bài tự sự ngay từ đầu năm học Tuy nhiên từ bậc tiểu học khả năng sáng tạo tình huống, sắp xếp theo trình tự còn, dung lượng của bài văn chỉ khoảng 20 đến 25 dòng

Vì vậy tôi chọn thực hiện đề tài này nhằm giúp các em có kiến thức và kỹ năng thực hiện tốt hơn khi viết bài văn kể chuyện truyền thuyết, cổ tích cho đội tuyển học sinh giỏi lớp 6 trường THCS Thị Trấn

1 2 Mục đích của việc thực hiện sáng kiến

Trong nội dung của đề tài này tôi xin giới thiệu một số phương pháp rèn

kĩ năng làm văn tự sự ở kiểu bài "kể chuyện truyền thuyết, cổ tích" Cụ thể rèn các kỹ năng: Kỹ năng tìm hiểu đề, lập dàn bài, phát hiện hệ thống nhân vật, tìm

và sắp xếp sự việc chính theo trình tự, mở bài gián tiếp hay và hấp dẫn, hiểu và

mở rộng ý nghĩa chi tiết thần kì, làm nổi bật ý nghĩa của truyện và đưa ra được bài học có ý nghĩa giáo dục trong cuộc sống

Việc rèn kỹ năng này trước hết giúp các em nắm được các thao tác tháo

gỡ những vướng mắc các em còn hay mắc trong quá trình làm bài, xóa đi mặc cảm ngại viết, ngại học văn của một số học sinh, giúp các em có được tình yêu đối với môn văn học sau đó là tình yêu đối với cuộc sống, con người và quê hương đất nước

Sáng kiến giúp giáo viên hệ thống lại kiến thức cơ bản cũng như các kinh nghiệm rèn kỹ năng làm bài văn tự sự kể chuyện truyền thuyết, cổ tích cho đội tuyển học sinh giỏi lớp 6

2 Phạm vi triển khai thực hiện:

- Đội tuyển học sinh giỏi lớp 6 trường THCS Thị Trấn Tam Đường

3 Mô tả sáng kiến

3.1 Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến:

3.1.1 Hiện trạng trước khi áp dụng giải pháp mới:

- Học sinh lớp 6, là học sinh đầu cấp mới làm quen với các phương pháp học tập ở cấp 2 Bậc tiểu học kiến thức của các em còn rất đơn giản, bài văn viết dung lượng ngắn chỉ khoảng 20 đến 25 dòng là đạt Các em chủ yếu làm quen với bài văn kể chuyện đời thường vì vậy kĩ năng kể chuyện đặc biệt kể lại các câu truyện truyền thuyết, cổ tích kết hợp yếu tố tưởng tượng sáng tạo còn yếu đặc biệt là các kỹ năng:

Kỹ năng tìm hiểu đề: Trước một đề bài các em thường chỉ đọc đề rồi làm ngay Việc làm này dẫn đến thường bị lạc đề

Kỹ năng lập dàn bài: triển khai không hết ý, không đầy đủ yêu cầu của đề bài

Kỹ năng viết bài: Khi triển khai làm bài các em thường lúng túng không biết sự việc là gì? Lựa chọn sự việc nào để kể? Ý nghĩa của các sự việc trong văn bản là gì? Trình bày sự việc theo trình tự nào? Lựa chọn sự việc như thế nào cho hấp dẫn lôi cuốn? Có cần kết hợp các phương thức biểu đạt khác như miêu

tả, biểu cảm, hay nghị luận không?

- Giáo viên khi dạy các tiết học này hầu hết chỉ dạy hết kiến thức sách giáo khoa và sách giáo viên Các thầy cô ít đi sâu giảng giải, rèn kĩ năng cho các

em tìm hiểu cặn kẽ các kiến thức Ví dụ như ý nghĩa của các chi tiết thần là gì?

Có thể kể các sự việc gì? Kể như thế nào cho hấp dẫn? Vì vậy kết quả kiểm tra của học sinh thường không cao, đặc biệt là ít bài có điểm giỏi

- Trước khi bồi dưỡng kết quả khảo sát toàn khối lựa chọn được các học sinh vào đội tuyển xếp loại như sau:

Nội dung khảo sát Số lượng

học sinh

đạt

Kỹ năng tìm hiểu đề

7

Kỹ

năng

viết bài

Tìm và sắp xếp sự việc chính

Hiểu và mở rộng ý nghĩa chi

tiết thần kì

Làm nổi bật ý nghĩa của truyện

và đưa ra được bài học trong

cuộc sống

3.1.2 Ưu nhược điểm của giải pháp cũ:

- Ưu điểm: Qua thực tế giảng dạy nhiều năm ôn thi học sinh giỏi ngữ văn

6 tôi nhận thấy Người giáo viên giảng dạy thường dạy theo kiến thức, trình tự sách giáo khoa Học sinh nắm chắc các kiến thức cơ bản, đặc biệt là phần lí thuyết của các văn bản Học sinh có kĩ năng cơ bản để viết bài văn tự sự kể chuyện truyền thuyết, cổ tích theo trình tự các sự việc trong văn bản

- Nhược điểm: kỹ năng thực hành viết văn của các em chủ yếu theo dạng văn bản mẫu hoặc tái tạo văn bản tương tự mẫu ở cấp tiểu học Cho nên việc sáng tạo một văn bản nghệ thuật đối với các em học sinh lớp 6 là việc làm vô cùng khó khăn và không có hứng thú Hơn nữa sự say mê đọc tư liệu văn học của các em học sinh ( thời nay) quả là ít ỏi, hầu như là không có bởi những thông tin hiện đại: hoạt hình, truyện tranh, đặc biệt là những dịch vụ In-tơ-nét tràn lan cuốn hút lòng đam mê của trẻ Điều đó đương nhiên làm nghèo nàn vốn ngôn từ nghệ thuật quý giá của văn học trong mỗi học sinh

Các em đã biết viết bài văn tự sự kể chuyện truyền thuyết, cổ tích theo trình tự các sự việc trong văn bản nhưng chưa hiểu được, chưa mở rộng được ý nghĩa của các chi tiết thần kì, hoang đường, đặc biệt là làm nổi bật ý nghĩa của truyện và đưa ra được bài học đối với người đọc

3.2 Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến

3.2.1 Điểm mới của sáng kiến:

Sáng kiến cung cấp các bước cơ bản để làm một bài văn kể chuyện truyền thuyết, cổ tích Cung cấp các kỹ năng cơ bản cho học sinh như: Kỹ năng tìm hiểu đề, lập dàn bài, phát hiện hệ thống nhân vật, tìm và sắp xếp sự việc chính theo trình tự, mở bài gián tiếp hay và hấp dẫn, hiểu và mở rộng ý nghĩa chi tiết thần kì, làm nổi bật ý nghĩa của truyện và đưa ra được bài học có ý nghĩa giáo dục trong cuộc sống Mục đích cuối cùng là giúp các em viết được một bài văn

kể chuyện truyền thuyết, cổ tích hay, hấp dẫn qua đó nâng cao chất lượng đội tuyển học sinh giỏi môn Ngữ văn lớp 6

Từ những cơ sở trên tôi thiết nghĩ: quá trình rèn kỹ năng làm văn cho đội tuyển học sinh giỏi lớp 6 là một việc làm thiết thực nên làm và làm một cách cặn

kẽ để có hiệu qủa tốt nhất Theo tôi cần rèn tốt những kĩ năng theo bốn bước sau cho học sinh:

3.2.2 Các bước thực hiện

Bước 1: Tìm hiểu đề và tìm ý

* Tìm hiểu đề

- Mỗi đề văn thường có những đặc điểm riêng về hình thức và nội dung, không đề nào hoàn toàn giống đề nào cho nên không thể sao chép bài làm thuộc

đề này sang bài làm thuộc đề khác Vì vậy trong quá trình làm văn, việc xác định yêu cầu của đề là công việc cần thiết Tìm hiểu kĩ đề sẽ tránh được tình trạng lạc đề, thừa ý, thiếu ý…trong bài làm

Giáo viên cần hướng dẫn tỉ mỉ cụ thể cho học sinh bước này

Bước đầu tiên trong tìm hiểu đề là:

+ Giáo viên hướng dẫn học sinh đọc đề bài Đây là bước cần thiết để có được những nhận định chung nhất, những dự cảm đầu tiên về nội dung làm bài

và những phương hướng giải quyết vấn đề do đề bài nêu lên Để giúp học sinh tìm hiểu đề, trước một đề bài tôi thường yêu cầu học sinh đọc nhiều lần (thậm chí yêu cầu học sinh đọc thuộc đề); lấy bút chì gạch chân những từ cần chú ý, chép lại đề với những ý có gạch đầu dòng để làm cho nổi bật các yêu cầu của đề; xác định ba yêu cầu của đề:

+ Thể loại: Giáo viên hướng dẫn học sinh xác định dựa vào yêu cầu của

đề bài: theo lối trực tiếp – nói thẳng (như hãy kể lại một truyện truyền thuyết mà

em đã học) hay lời yêu cầu gián tiếp – nói vòng (Em thấy mình học tập được gì qua văn bản Thánh Gióng)

- Nội dung của đề: Giáo viên hướng dẫn học sinh cần dùng bút chì gạch chân các từ ngữ quan trọng của đề Học sinh cần tìm hiểu rõ qua từng từ ngữ để

xác định giới hạn của đề bài Từ đó học sinh xác định được nội dung đề bài yêu cầu

- Phạm vi kiến thức: Cần vận dụng kiến thức nào để làm bài Giáo viên chỉ rõ để làm bài văn tự sự kể chuyện truyền thuyết, cổ tích trước hết phải có kiến thức vững chắc về cốt truyện Giáo viên cho các em tóm lược sự việc chính của từng truyện yêu cầu nắm chắc và thường xuyên kiểm tra Nhưng đó mới chỉ

là kiến thức cơ bản để làm tốt bài văn còn phải biết vận dụng kiến thức sự hiểu biết của bản thân về lịch sử, xã hội để làm bài

Ví dụ minh hoạ: Đề bài : “ Trẻ em vẫn mơ ước vươn vai một cái là trở

thành tráng sĩ như Thánh Gióng Em hãy tưởng tượng mình mơ thấy Thánh Gióng và hỏi ngài bí quyết, xem ngài khuyên em như thế nào”.

Giáo viên cho học sinh đọc nhiều lần, yêu cầu các em dùng bút chì gạch chân những từ ngữ quan trọng trong đề bài:

Đề bài : “ Trẻ em vẫn mơ ước vươn vai một cái là trở thành tráng sĩ như Thánh Gióng Em hãy tưởng tượng mình mơ thấy Thánh Gióng và hỏi ngài bí quyết, xem ngài khuyên em như thế nào”.

Giáo viên tiếp tục đặt câu hỏi:

? Đề bài trên nêu yêu cầu gì?

- Yêu cầu tưởng tượng

? Vậy đề bài trên thuộc thể loại nào?

- Thể loại: Đề tự sự yêu cầu gián tiếp qua từ " tưởng tượng "

? Nội dung của đề bài trên là gì? Học sinh dựa vào phần gạch chân từ ngữ ở bước trên để xác định nội dung của đề:

- Nội dung của đề: đề yêu cầu “tưởng tượng mình mơ thấy Thánh Gióng

và hỏi ngài bí quyết, xem ngài khuyên em như thế nào để trở thành tráng sĩ” Giới hạn của đề bài là truyện Thánh Gióng.

? Em cần vận dụng kiến thức nào để làm bài?

- Phạm vi kiến thức: Từ kiến thức về văn bản truyền thuyết Thánh Gióng

và sự hiểu biết về lịch sử, xã hội của bản thân.

* Tìm ý

Hai yếu tố quan trọng nhất trong văn tự sự đó là nhân vật và sự việc Vì vậy ở phần tìm ý theo tôi giáo viên nên cho các em tìm hiểu, nắm chắc và sau đó

là hình thành được hai yếu tố này để tham gia vào việc kể chuyện:

- Nhân vật

Giáo viên cung cấp kiến thức lí thuyết để học sinh năm được: Nhân vật là sản phẩm của lời kể do các yếu tố như tên gọi, lai lịch, chân dung, hành động, ý nghĩ, lời nói, v.v tạo thành

Nhân vật trong văn tự sự chia làm hai tuyến nhân vật:

+ Nhân vật chính: là nhân vật được nhắc đến nhiều nhất, xuất hiện nhiều lần trong tác phẩm, thể hiện chủ đề tư tưởng của tác phẩm

+ Nhân vật phụ: là nhân vật chỉ được nói qua, chỉ là cái cớ cho nhân vật chính hoạt động, nhân vật giúp nhân vật chính thể hiện chủ đề tư tưởng của tác phẩm

Như vậy khi kể chuyện học sinh cần chú ý xác định được nhân vật chính, nhân vật phụ trong văn bản mình đã lựa chọn

Ví dụ minh hoạ:

Đề bài : “ Trẻ em vẫn mơ ước vươn vai một cái là trở thành tráng sĩ như Thánh Gióng Em hãy tưởng tượng mình mơ thấy Thánh Gióng và hỏi ngài bí quyết, xem ngài khuyên em như thế nào”.

? Với đề bài trên em xác định bài làm mình kể gồm có những nhân vật nào?

- Nhân vật chính: Thánh Gióng, em

- Nhân vật phụ: Người mẹ, sứ giả, dân làng…

? Em trong bài làm trên đóng vai trò gì?

- Người kể, người dẫn truyện.

- Sự việc trong văn tự sự:

Giáo viên cung cấp kiến thức: Tự sự là "kể sự việc" do đó sự việc là yếu

tố quan trọng, cốt lõi của tự sự Không có sự việc thì không có tự sự Tự sự là trình bày một chuỗi sự việc để thông báo, giải thích, tìm hiểu, thể hiện chủ đề tư tưởng của con người Sự việc trong các văn bản truyền thuyết, cổ tích bao giờ

cũng được trình bày theo trình tự: khởi đầu -> phát triển -> cao trào -> kết thúc Các em cần có kỹ năng nhận biết tóm tắt các sự việc chính này để làm cơ sở cho việc kể truyện

Ví dụ minh hoạ:

? Với đề bài : “ Trẻ em vẫn mơ ước vươn vai một cái là trở thành tráng sĩ như Thánh Gióng Em hãy tưởng tượng mình mơ thấy Thánh Gióng và hỏi ngài

bí quyết, xem ngài khuyên em như thế nào”em lựa chọn sự việc nào để kể?

- Mong muốn được gặp Thánh Gióng.

- Giới thiệu Thánh Gióng nhân vật trong truyện truyền thuyết có công đánh đuổi giặc Ân xâm lược.

- Gặp gỡ Thánh Gióng.

- Trò chuyện cùng Thánh Gióng.

- Hỏi ngài bí quyết để trở thành tráng sĩ, tài giỏi.

- Lời khuyên của Thánh Gióng.

- Cảm nghĩ về lời khuyên và lời hứa phấn đấu.

Bước 2: Lập dàn ý

- Giáo viên cần hướng dẫn học sinh lập dàn ý nhanh chóng không chiếm nhiều thời gian làm bài Muốn có một dàn ý tốt thì ngoài việc nghiên cứu kĩ đề

để lĩnh hội yêu cầu của đề còn phải trang bị cho mình những kiến thức về bố cục chung của bài văn tự sự xã hội Lập dàn ý trước khi viết bài giúp học sinh nhìn được một cách bao quát toàn cục nội dung chủ yếu mà bài làm cần đạt được, đồng thời thấy được mức độ giải quyết và đáp ứng những yêu cầu đề bài đặt ra, tránh bài làm xa lệch trọng tâm Thông qua việc làm dàn ý có điều kiện suy nghĩ sâu xa và toàn diện hơn để điều chỉnh bài làm Khi có dàn ý cụ thể người viết chủ động phân chia thời gian cho hợp lí Tránh tình trạng bài làm mất cân đối, thiếu thời gian làm phần cuối bài và phần kết luận của bài

Dàn ý của bài văn hay nói cách khác là bố cục của bài văn gồm có ba phần Giáo viên cần yêu cầu các em nắm chắc nhiệm vụ của từng phần ở bài học phần lí thuyết và vận dụng lập dàn ý cho đề bài cụ thể

Ví dụ minh hoạ: Giáo viên hướng dẫn học sinh lập dàn bài cho đề văn: :

“ Trẻ em vẫn mơ ước vươn vai một cái là trở thành tráng sĩ như Thánh Gióng.

Em hãy tưởng tượng mình mơ thấy Thánh Gióng và hỏi ngài bí quyết, xem ngài khuyên em như thế nào”.

? Phần mở bài các em sẽ nêu nội dung nào?

? Thân bài cần triển khai những ý nào?

? Kết bài em sẽ trình bày những nội dung nào?

- Giáo viên có thể định hướng cho học sinh:

* Mở bài: Nêu hoàn cảnh gặp gỡ Thánh Gióng em được học truyền

thuyết Thánh Gióng và câu chuyện thần kì đã cuốn hút em Đến đêm, em mơ mình được gặp Thánh Gióng.

* Thân bài: Kể lại giấc mơ gặp Thánh Gióng:

- Em mơ thấy một tráng sĩ oai phong lẫm liệt, cưỡi trên lưng ngựa sắt, tự xưng là Thánh Gióng xuống đi thăm dân tình

- Giới thiệu về Thánh Gióng tráng sĩ mình csao hơn trượng có công đánh đuổi giặc Ân

- Em bày tỏ ước muốn của mình liền hỏi Thánh Gióng bí quyết để trở thành tráng sĩ có sức mạnh phi thường.

- Thánh Gióng khuyên em nên chăm chỉ học hành, thường xuyên rèn luyện sức khoẻ để trở thành người có trí tuệ sáng suốt trong một thân thể khỏe mạnh Như vậy thì mới có ích cho gia đình và xã hội.

* Kết bài: Cảm nghĩ của em:

- Giấc mơ gặp Thánh Gióng thật đẹp và nhiều ý nghĩa.

- Em thấm thía lời khuyên thiết thực của Thánh Gióng, cố gắng phấn đấu rèn luyện về học tập và kỹ năng sống mong trở thành con người toàn diện.

Bước 3: Viết bài:

- Mở bài:

+ Bài viết của đội tuyển học sinh giỏi thì phần mở đầu các em phải làm sao cho cuốn hút người đọc vào câu chuyện sắp kể Như mở đầu bằng một câu thơ có liên quan đến nội dung đề bài Để làm được điều này khi giảng song bài học ở trên