BÀI GIẢNG số kế TOÁN và các HÌNH THỨC kế TOÁN

1 SỔ KẾ TOÁN 6 7.1.1.1 Khái niệm Sổ kế toán là những quyển sổ hoặc tờ sổ được xây dựng theo mẫu, có liên hệ chặt chẽ với nhau dùng để ghi chép các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trên cơ sở

Trang 1

CHƯƠNG 7

SỔ KẾ TOÁN & CÁC HÌNH THỨC KẾ TOÁN

MỤC TIÊU HỌC TẬP

www.themegallery.com

Sau khi nghiên cứu, người học có thể nắm được:

1 Khái niệm và các yêu cầu của sổ kế toán;

2 Các loại sổ kế toán;

3 Kỹ thuật ghi sổ, sửa sổ kế toán;

4 Các hình thức kế toán áp dụng tại các doanh nghiệp

- Nhật ký-Sổ cái

- Nhật ký chung

- Chứng từ ghi sổ

- Nhật ký chứng từ

NỘI DUNG

7.1 SỔ KẾ TOÁN

7.2 CÁC HÌNH THỨC KẾ TOÁN

Tài liệu tham khảo:

- TS Lê Thị Thanh Hà, TS Trần Thị Kỳ, Giáo trình Nguyên lý kế toán – Trường Đại học Ngân hàng Tp.HCM, nhà xuất bản Thống kê, năm 2011

- PGS,TS Võ Văn Nhị, Nguyên lý kế toán – Trường Đại học Kinh Tế Tp.HCM, nhà xuất bản Đại học Kinh Tế Tp.HCM, năm 2013

- Bộ Tài chính, Thông tư 200/2014, Chế độ kế toán doanh nghiệp

- Chính phủ, Luật Kế toán, năm 2003

- Chính phủ, Nghị định số 129/2004/NĐ-CP ngày 31/5/2004 của Chính phủ, năm 2004

- Website của Bộ Tài chính : www.mof.gov.vn

Trang 2

7 1

SỔ KẾ TOÁN

6

7.1.1.1 Khái niệm

Sổ kế toán là những quyển sổ hoặc tờ sổ được xây dựng theo mẫu, có liên hệ chặt chẽ với nhau dùng

để ghi chép các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trên cơ

sở số liệu của chứng từ kế toán

Sổ kế toán là biểu hiện vật chất cụ thể của phương pháp tài khoản

Ghi chép trên sổ kế toán là sự thể hiện nguyên lý của phương pháp ghi sổ kép

7.1.1 Khái niệm và yêu cầu đối với sổ kế toán

7

7.1.1.1 Khái niệm

Lưu ý: Trường hợp Sổ kế toán lập trên máy vi tính

cũng phải thể hiện đầy đủ các chỉ tiêu quy định cho

từng mẫu sổ Cuối kỳ kế toán (tháng, quý, năm), sau

khi đã hoàn tất việc khoá sổ theo quy định cho từng loại

sổ, đơn vị phải in ra giấy toàn bộ sổ kế toán tổng hợp,

sổ kế toán chi tiết và phải đóng thành từng quyển, ký

tên, đóng dấu, xác nhận của Thủ trưởng đơn vị như sổ

lập bằng tay

8

7.1.1.2 Yêu cầu đối với sổ kế toán

Kết cấu khoa học, hợp lý, đảm bảo thuận tiện cho việc ghi chép, hệ thống hóa, tổng hợp thông tin

Mỗi đơn vị có một hệ thống sổ kế toán cho một kỳ kế toán căn

cứ vào hệ thống sổ kế toán của BTC

Thuận tiện trong ứng dụng các phương tiện kỹ thuật

Sổ kế toán phải đảm bảo những nội dung chủ yếu như ngày tháng ghi sổ, số hiệu và ngày tháng của chứng từ dùng làm căn

cứ ghi sổ, số tiền và nội dung của nghiệp vụ kinh tế phát sinh, số

dư đầu kỳ, số phát sinh trong kỳ, số dư cuối kỳ

Trang 3

7.1.2 Các loại sổ kế toán

 Mỗi đơn vị kế toán chỉ có một hệ thống sổ kế toán

cho một kỳ kế toán năm

 Sổ kế toán có nhiều loại Có thể phân loại sổ kế

toán theo các tiêu thức sau:

- Theo phương pháp ghi chép

- Theo nội dung ghi chép

- Theo kết cấu (cấu trúc) sổ

- Theo hình thức tổ chức sổ

PP ghi chép

ND ghi chép

Cấu trúc sổ

Hình thức sổ

• Sổ ghi theo trình tự thời gian

• Sổ ghi theo

hệ thống

• Sổ liên hợp

• Sổ tờ rời

• Sổ đóng thành quyển

• Sổ kế toán tổng hợp

• Sổ kế toán chi tiết

• Sổ theo kiểu một bên

• Sổ theo kiểu hai bên

• Sổ theo loại bàn cờ 7.1.2 Các loại sổ kế toán

11

7.1.3 Kỹ thuật mở sổ, ghi sổ, khóa sổ và

sửa sổ kế toán

7.1.3.1 Mở sổ

7.1.3.2 Ghi sổ

7.1.3.3 Khóa sổ kế toán

7.1.3.4 Sửa sổ kế toán

12

sửa sổ kế toán 7.1.3.1 Mở sổ

 Sổ kế toán phải mở vào đầu kỳ kế toán năm.

 Đối với những đơn vị kế toán mới thành lập, sổ kế toán phải mở kể từ ngày thành lập.

 Đầu niên độ kế toán, căn cứ vào số dư cuối kỳ trước

và yêu cầu quản lý cụ thể của từng đối tượng kế toán trong kỳ, để xây dựng mẫu sổ và ghi số dư đầu kỳ vào

sổ, có thể đóng thành quyển hoặc tờ rời

 Người đại diện theo pháp luật và kế toán trưởng phải

có trách nhiệm ký duyệt trước khi sử dụng

Trang 4

sửa sổ kế toán 7.1.3.2 Ghi sổ ( Điều 27 – Luật kế toán )

Mọi số liệu ghi trên sổ kế toán bắt buộc phải có chứng từ hợp

pháp, hợp lệ chứng minh

Sổ kế toán phải ghi kịp thời, rõ ràng, đầy đủ theo các nội dung

của sổ Số liệu, thông tin ghi vào sổ kế toán phải chính xác,

trung thực, đúng với sổ kế toán

Số liệu ghi trên sổ kế toán của năm sau phải kế tiếp số liệu ghi

trên sổ kế toán năm trước liền kề Sổ kế toán phải ghi liên tục

từ khi mở sổ đến khi khoá sổ

Ghi bằng tay: ghi bằng bút mực, không ghi xen thêm vào phía

trên hoặc phía dưới, không ghi chồng lên nhau, không ghi cách

dòng

Ghi sổ bằng máy vi tính: DN được lựa chọn mua hoặc tự xây

dựng hình thức kế toán trên máy vi tính cho phù hợp

14

7.1.3.3 Khóa sổ kế toán

 Đơn vị kế toán phải khóa sổ kế toán trước khi lập báo cáo tài chính và các trường hợp khóa sổ kế toán khác theo quy định của pháp luật ( Kiểm kê đột xuất, sát nhập chia tách, chuyển hình thức sở hữu, đình chỉ hoạt động, giải thể DN )

 Cuối kỳ, khóa sổ bằng cách gạch ngang từ trái sang phải, cộng số phát sinh trong kỳ và tính ra số dư cuối kỳ trên sổ.

 Công việc thực hiện bao gồm: Cộng phát sinh, tính số

dư cuối kỳ, chuyển cột để cân đối, kiểm tra

15

7.1.3.4 Sửa sổ kế toán

 Điều 28 – Luật kế toán

 “ Khi phát hiện sổ kế toán ghi bằng tay có sai sót thì

không được tẩy xóa làm mất dấu vết thông tin, số liệu

ghi sai mà phải sửa chữa theo một trong các phương

pháp sau”:

- Phương pháp cải chính

- Phương pháp ghi bổ sung

- Phương pháp ghi số âm

16

7.1.3.4 SỬA SỔ KẾ TOÁN

1

PP cải chính

Gạch 1 đường thẳng xóa bỏ chỗ ghi sai

Ghi số (chữ) đúng bằng mực thường, phía trên

Có chữ ký của KTT (phụ trách kế toán) bên cạnh chỗ sửa

2

PP ghi số âm

• Ghi lại bằng mực

đỏ (trong ngoặc đơn) bút toán đã ghi sai để hủy

• Ghi lại bút toán đúng bằng mực thường

3

PP ghi bổ sung

Lập “chứng từ ghi sổ” và ghi thêm số chênh lệch thiếu cho đủ

Trang 5

7.2 CÁC HÌNH THỨC

KẾ TOÁN

18

7.2.1 Khái niệm hình thức kế toán

 Hình thức kế toán là biểu hiện của hệ thống tổ chức sổ kế toán dùng để ghi chép, tổng hợp, hệ thống hóa số liệu kế toán từ chứng từ gốc để từ đó

có thể lập các báo cáo kế toán theo một trình tự và phương pháp nhất định.

19

Các nội dung cơ bản của hình thức kế toán:

Số lượng sổ kế toán, kết cấu từng loại sổ;

Trình tự và phương pháp ghi chép vào từng loại sổ;

Mối quan hệ giữa các loại sổ với nhau trong quá

trình xử lý thông tin.

7.2.1 Khái niệm hình thức kế toán

20

7.2.2 Các hình thức kế toán

Các hình thức kế toán đang được áp dụng tại Việt Nam

Nhật ký

sổ cái

Nhật ký chung

Kế toán trên máy VT

Nhật ký chứng từ

Chứng từ Ghi sổ

Trang 6

Việc lựa chọn hình thức kế toán nào để áp dụng phải

căn cứ vào đặc điểm, qui mô hoạt động sản xuất, kinh

doanh của doanh nghiệp; trình độ nhân viên kế toán;

điều kiện và phương tiện tính toán.

7.2.2 Các hình thức kế toán

Đặc trưng

Tất cả các nghiệp vụ kinh tế tài chính phát sinh được kết hợp ghi chép theo trình tự thời gian và theo nội dung kinh tế trên cùng một cuốn sổ kế toán tổng hợp duy nhất là Nhật ký - Sổ cái

Các loại

sổ KT

• Nhật ký - Sổ cái

• Sổ và thẻ kế toán chi tiết

7.2.2.1 HÌNH THỨC NHẬT KÝ - SỔ CÁI

NHẬT KÝ - SỔ CÁI Tháng …… năm………

Đơn vị tính: Triệu đồng

Bộ:………

Đơn vị: ……….

TT Ngày

ghi sổ

Chứng từ Diễn

giải Tài khoản Số tiề n

TK 111 TK 112

Số hiệu Ngày Nợ Có Nợ Có Nợ Có

Chứng từ gốc

Sổ, thẻ kế toán ch

i tiết

NHẬT KÝ - SỔ CÁI

Sổ quỹ

Báo cáo kế toán

Bảng tổng hợp CT G

Ghi hằng ngày

Ghi cuối kỳ

Đối chiếu, kiểm tra

Bảng tổng hợp chi tiết

Trang 7

Ưu điểm

Mẫu sổ đơn giản, dễ kiểm tra, đối chiếu

Nhược điểm

• Khó phân công công việc

• Chỉ thích hợp với đơn vị có quy mô họat động

nhỏ, số lượng nghiệp vụ không nhiều

Đặc trưng

Tất cả các NVKT phát sinh đều phải được ghi vào sổ Nhật ký chung, theo trình tự thời gian phát sinh và theo nội dung kinh tế Sau đó lấy

số liệu trên các sổ Nhật ký để ghi vào sổ cái theo từng nghiệp vụ phát sinh

Các loại

sổ KT

• Sổ nhật ký chung

• Sổ nhật ký đặc biệt

• Sổ cái

• Sổ và thẻ kế toán chi tiết

7.2.2.2 HÌNH THỨC NHẬT KÝ CHUNG

NHẬT KÝ CHUNG Tháng …… năm………

Ngày

ghi sổ

Chứng từ Diễn giải Đã ghi

sổ cái

Số hiệu TK

Số phát sinh

Cộng chuyển trang sau

NHẬT KÝ THU TIỀN Tháng …… năm………

Ngày ghi sổ Chứng từ Diễn giải Ghi Nợ

TK 111

Ghi có các TK

Số Ngày 131 511 512 515 TK khác

Số hiệu

Số tiền

Cộng trang 1

Trang 8

SỔ CÁI Tên tài khoản: Tiền mặt - Số hiệu: 111

Tháng …… năm……

Chứng từ Diễn giải Trang

nhật ký

TK đối ứng

Số tiền

Số dư đầu kỳ 200

Cộng số phát sinh

Số dư cuối kỳ

Chứng từ gốc

Sổ cái

Sổ, thẻ kế toán chi tiết NHẬT KÝ CHUNG

Nhật ký chuyên dùng

Bảng tổng hợp chi tiết

Báo cáo tài chính

Bảng cân đối số phát sinh Ghi hằng ngày

Ghi cuối kỳ Đối chiếu, kiểm tra 7.2.2.2 HÌNH THỨC NHẬT KÝ CHUNG

Ưu điểm

Mẫu sổ đơn giản, dễ ghi chép, dễ phân công

công việc

• Khối lượng công việc tăng do ghi chép trùng

lắp nhiều

• Chỉ thích hợp với những doanh nghiệp có quy

mô lớn

Đặc trưng “Chứng từ ghi sổ” là căn cứ Trực tiếp

để ghi sổ kế toán tổng hợp

Các loại

sổ KT

- Sổ Cái

- Sổ đăng ký chứng từ ghi sổ

- Bảng cân đối số phát sinh tài khoản

- Các sổ, thẻ kế toán chi tiết 7.2.2.3 HÌNH THỨC CHỨNG TỪ GHI SỔ

Trang 9

Người ghi sổ Thủ trưởng đơn vị Kế toán trưởng

Nội dung Số hiệu TK Số tiền

Nợ Có

Cộng

7.2.2.3 HÌNH THỨC CHỨNG TỪ GHI SỔ

Mẫu chứng từ ghi sổ

34

CT - GS

Sổ cái

Sổ kế toán chi tiết

Bảng đối chiếu SPS Bảng chi tiết SPS

Báo cáo Tài chính và các báo cáo kế toán khác

Sổ quỹ

Sổ đăng ký CT-GS 7.2.2.3 HÌNH THỨC CHỨNG TỪ GHI SỔ

Ưu điểm

Mẫu sổ đơn giản, dễ ghi chép, đối chiếu, kiểm

tra, thuận tiện cho phân công công việc kế

toán.

Ghi chép trùng lặp, khối lượng công việc

nhiều, việc kiểm tra dồn vào cuối tháng.

7.2.2.3 HÌNH THỨC CHỨNG TỪ GHI SỔ

Đặc trưng

- Tập hợp các NVKT PS theo bên có của các TK kết hợp với phân tích các NVKT theo các TK đối ứng nợ

- Kết hợp việc ghi chép các NVKT PS theo trình tự thời gian với việc hệ thống các NV theo ND KT (theo TK)

- Kết hợp việc HT tổng hợp với HT chi tiết trên cùng một sổ KT và trong cùng một quá trình ghi chép

- Sử dụng các mẫu sổ in sẵn các quan hệ đối ứng tài khoản, chỉ tiêu quản lý kinh tế, tài chính và lập báo cáo tài chính

Các loại

sổ KT

- Nhật ký chứng từ (10 nhật ký);

- Bảng kê (10 Bảng kê);

- Sổ Cái (mẫu theo hình thức Nhật ký chứng từ);

- Sổ hoặc thẻ kế toán chi tiết

7.2.2.4 HÌNH THỨC NHẬT KÝ - CHỨNG TỪ

Trang 10

Mẫu Nhật ký - Chứng từ

Nhật ký chứng từ Số 2 - Ghi Có TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng

Tháng năm

Số

TT

CT Nội

dung

Ghi có TK 112 – TGNH Ghi nợ các TK

Cộng

Có TK 112

S N 111 133 151 152 153 156 211 311

Đã ghi sổ Cái ngày tháng năm

Người ghi sổ Kế toán trưởng Giám đốc

38

Sổ kế toán ct Bảng PB

Bảng kê

Nhật ký CT

Bảng chi tiết SPS

Báo cáo tài chính và các báo cáo kế toán khác

Sổ quỹ

Sổ cái 7.2.2.4 HÌNH THỨC NHẬT KÝ - CHỨNG TỪ

Ưu điểm

Giảm bớt khối lượng công việc ghi chép của KT

công việc đều trong tháng, thông tin kịp thời

Mẫu sổ phức tạp, đòi hỏi cán bộ kế toán phải

có trình độ chuyên môn cao.

40

Đặc trưng:

Công việc kế toán được thực hiện theo một chương trình phần mềm kế toán trên máy vi tính

Sổ kế toán:

Phần mềm kế toán được thiết kế theo hình thức kế toán nào thì sử dụng sổ của hình thức đó

7.2.2.5 HÌNH THỨC KẾ TOÁN TRÊN MÁY VI TÍNH

Trang 11

Bảng tổng hợp

chứng từ kế toán

cùng loại

PHẦN MỀM

KẾ TOÁN

MÁY VI TÍNH

Chứng từ kế toán

-Báo cáo TC -Báo cáo QT

Sổ kế toán

Sổ tổng hợp

Sổ chi tiết 7.2.2.5 HÌNH THỨC KẾ TOÁN TRÊN MÁY VI TÍNH

42

Ngày 05/09/N, kế toán vật tư phát hiện số tiền trên phiếu xuất kho số 105 ngày 03/09/N, số tiền 17.200.000đ đã được ghi sổ cái TK 152 như sau:

Sổ cái TK 152

Yêu cầu: Lựa chọn phương pháp thích hợp để điều chỉnh số tiền ghi sai trên sổ kế toán 152

Ví dụ chương 7

Chứng từ Diễn giải TK

đối ứng

Số tiền

105 3/9/N Xuất NVL

để sản xuất sản phẩm

43

Ngày 30/9/N, kế toán phát hiện số tiền của phiếu chi 10

ngày 8/9/N có nội dung “ Chi hoa hồng bán hàng”, số tiền

16.500.000đ đã được ghi sổ cái TK 111 như sau:

Yêu cầu: Lựa chọn phương pháp thích hợp để điều chỉnh số

tiền ghi sai trên sổ kế toán 111

Ví dụ 2:

Chứng từ Diễn giải TK

đối ứng

Số tiền

10 8/9/N Chi tiền

hoa hồng

bán hàng

641 15.600.000

Sổ cái TK 111

Tiêu đề	BÀI GIẢNG số kế TOÁN và các HÌNH THỨC kế TOÁN
Tác giả	TS. Lê Thị Thanh Hà, TS. Trần Thị Kỳ, PGS,TS. Võ Văn Nhị
Trường học	Trường Đại học Ngân hàng Tp.HCM
Chuyên ngành	Kế toán
Thể loại	Bài giảng
Năm xuất bản	2015
Thành phố	TP Hồ Chí Minh

Định dạng
Số trang	11
Dung lượng	917,87 KB