NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP HỌC TỪ VỰNG TIẾNG NHẬT CỦA SINH VIÊN KHOA NHẬT BẢN HỌC

3487 NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP HỌC TỪ VỰNG TIẾNG NHẬT CỦA SINH VIÊN KHOA NHẬT BẢN HỌC Nguyễn Thị Thanh Thảo, Trần Thị Kim Dung, Nguyễn Minh Chiến, Đoàn Thị Tú Ngân Khoa Nhật Bản Học,.

3487

NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP HỌC TỪ VỰNG TIẾNG NHẬT CỦA SINH VIÊN KHOA NHẬT BẢN HỌC

Nguyễn Thị Thanh Thảo, Trần Thị Kim Dung, Nguyễn Minh Chiến,

Đoàn Thị Tú Ngân

Khoa Nhật Bản Học, Trường Đại học Công nghệ TP Hồ Chí Minh

GVHD: ThS Lưu Thế Bảo Anh, GV Phạm Lê Uyên

TÓM TẮT

Tiếng Nhật là một ngôn ngữ được nhiều người chọn để học và nghiên cứu, song tiếng Nhật từ trước đến nay vẫn được đánh giá là một ngôn ngữ khó học nên người học gặp không ít khó khăn trong quá trình học tập, nghiên cứu Có nhiều cách để học từ vựng, nhưng để có thể ghi nhớ, hiểu và vận dụng từ vựng một cách hiệu quả thì không phải là dễ Bài viết này trình bày thực trạng học từ vựng tiếng Nhật của sinh viên khoa Nhật Bản học - Trường Đại học Công nghệ TP.HCM, đồng thời đề xuất những phương pháp học từ vựng tiếng Nhật mới nhằm củng cố và cải thiện phương pháp học cho các bạn sinh viên đang học tiếng Nhật và những người đang quan tâm đến tiếng Nhật

Từ khóa: Từ vựng, tiếng Nhật, phương pháp, sinh viên, thực trạng

1 DẪN NHẬP

Nhật Bản là một trong những nước có nền kinh tế hàng đầu thế giới và cũng là đối tác chiến lược đặc biệt quan trọng của Việt Nam Những năm qua, số lượng doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam không ngừng tăng cao Làn sóng đầu tư từ các doanh nghiệp Nhật gia tăng mạnh mẽ đã tạo ra cơ hội việc làm đáng kể cho lao động trong nước Bên cạnh đó, Nhật Bản cũng là quốc gia được rất nhiều du học sinh lựa chọn vì có nền giáo dục chất lượng cao Chính vì thế, nhu cầu học tiếng Nhật ngày một tăng lên và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt Khi học tiếng Nhật người học phải đối mặt với kho từ vựng vô cùng lớn, chưa kể đến tiếng Nhật có hẳn ba bộ chữ kiểu tượng hình Hiragana, Katakana và Kanji nên rất dễ gây nản cho người học bởi dễ bị nhầm lẫn và khó nhớ Vì vậy, nếu không có mục tiêu và phương pháp học đúng đắn chắc chắn rằng người học sẽ bỏ cuộc giữa chừng

2 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

2.1 Khái niệm

Ur, Penny (1996) định nghĩa từ vựng là những từ chúng ta dạy trong một ngoại ngữ nào đó Tuy nhiên một đơn vị từ vựng có thể có một từ đơn cũng có thể có nhiều hơn một từ đơn Nó là sự kết hợp giữa hai hay ba

từ hay thậm chí là những thành ngữ đa từ

Pyles và Alges (1970) cũng cho rằng khi nghĩ về một ngôn ngữ, yếu tố đầu tiên chúng ta nghĩ đến là từ Từ chính là sự tập trung của ngôn ngữ Chúng là sự gắn kết giữa âm thanh và nghĩa để cho phép chúng ta giao

3488

tiếp với người khác Hơn nữa, chúng còn được sắp xếp cùng nhau để tạo câu, đoạn đối thoại giao tiếp hay diễn ngôn ở những dạng khác nhau Điều đó chỉ ra rằng từ vựng rất cần thiết cho việc học một ngôn ngữ nào đó Theo Mai Ngọc Chừ, Vũ Đức Nghiệu và Hoàng Trọng Phiến trong cơ sở ngôn ngữ học và tiếng Việt cho rằng từ vựng học (lexicology) là một bộ môn ngôn ngữ học nghiên cứu từ vựng của ngôn ngữ Đối tượng nghiên cứu của từ vựng học là từ vựng Từ vựng được hiểu là tập hợp tất cả các từ và đơn vị tương đương với từ trong ngôn ngữ Đơn vị tương đương với từ là những cụm từ cố định, cái mà người ta vẫn hay gọi là các thành ngữ, quán ngữ

Từ vựng tiếng Nhật là một trong những đơn vị cơ bản nhất trong tiếng Nhật, được thể hiện ở ba dạng chữ khác nhau: Hiragana, Katakana và Kanji Chúng kết hợp lại với nhau theo những quy tắc nhất định tạo thành một cụm hoặc một câu có nghĩa, để diễn đạt trong văn bản và hội thoại Trong tiếng Nhật cũng tồn tại những từ vựng đồng âm nhưng ý nghĩa hoàn toàn khác nhau chỉ có thể dựa vào Hán tự để phân biệt Theo Lê Văn, Đỗ Linh trong phương pháp học tập hiệu quả (2000) cho rằng phương pháp học tập là các cách thức, đường lý luận được sử dụng mộtcách có hệ thống làm nguyên tắc chỉ đạo việc tiếp thu, lĩnh hội tri thức, kỹ năng, công nghệ nhằm giúp người học phát triển phẩm chất, năng lực và khả năng thích ứng, bước vào hoạt động xã hội

2.2 Thực trạng học từ vựng tiếng Nhật của sinh viên khoa Nhật Bản học

Nhằm điều tra thực trạng học từ vựng tiếng Nhật của sinh viên khoa Nhật Bản học và tìm ra những phương pháp học từ vựng phù hợp, nhóm nghiên cứu đã tiến hành khảo sát sinh viên khoa Nhật Bản học Số lượng sinh viên tham gia là 117 sinh viên, cụ thể như sau: 19 sinh viên năm nhất, 18 sinh viên năm hai, 70 sinh viên năm ba, 10 sinh viên năm tư Việc lựa chọn đối tượng khảo sát là ngẫu nhiên, kết quả thu về là 100% Kết quả khảo sát cho thấy sinh viên có quan tâm đến vai trò và tầm quan trọng của từ vựng trong việc học

và sử dụng tiếng Nhật Tuy nhiên kết quả khảo sát cũng cho thấy thái độ học tập và phương pháp học tập

từ vựng của sinh viên chưa được hợp lí

Bảng 1 Kết quả khảo sát các phương pháp sinh viên thường học từ vựng tiếng Nhật

Sinh viên thường học từ vựng tiếng Nhật

theo phương pháp nào?

Hoàn toàn

Không đồng

ý

Hoàn toàn không đồng ý

Học qua phim ảnh, âm nhạc có phụ đề tiếng

3489

Kết quả khảo sát cho thấy đa số sinh viên lựa chọn phương pháp học từ vựng theo chủ đề chiếm tỉ lệ cao nhất với 52,13% hoàn toàn đồng ý và 32,49% đồng ý Phương pháp học từ vựng qua phim ảnh, âm nhạc có phụ đề tiếng Nhật cũng chiếm tỉ lệ cao với 49.57% hoàn toàn đồng ý và 37,61% đồng ý Điều này chứng

tỏ rằng việc học từ vựng tiếng Nhật kết hợp với giải trí đem lại hiệu quả tốt, làm tăng cảm hứng học tập và làm giảm đi áp lực vô hình của quá trình học hay nói dễ hiểu nó giúp sinh viên quên rằng bản thân mình đang học

Bảng 2 Kết quả khảo sát yếu tố khách quan ảnh hưởng đến việc học từ vựng tiếng Nhật của sinh viên

Từ kết quả khảo sát ta thấy rằng việc ít tiếp xúc với tiếng Nhật, tỉ lệ hoàn toàn đồng ý chiếm 41,87%, đồng

ý chiếm 39,32% Ít tiếp xúc với tiếng Nhật cũng làm giảm khả năng ghi nhớ lâu của người học do ít sử dụng trong một thời gian dài Bên cạnh đó yếu tố tiếng Nhật khó cũng được nhiều người đồng tình Tỉ lệ hoàn toàn đồng ý chiếm 31,62%, đồng ý chiếm 47,01% Tiếng Nhật là một trong những ngôn ngữ khó học nhất thế giới vì có tới ba dạng chữ viết khác nhau hoàn toàn, bên cạnh đó ngữ pháp cũng khá rắc rối đặc biệt đối với người Việt Vì vậy khiến những người không có sự yêu thích với tiếng Nhật sẽ dễ nản chí khi mới tiếp xúc với ngôn ngữ này

3 ĐỀ XUẤT VÀ KIẾN NGHỊ

Thứ nhất, học từ vựng theo chủ đề yêu thích: Việc thích một thứ gì đó sẽ được coi là động lực lớn trong quá trình học ngôn ngữ, việc học từ vựng cũng vậy Nếu học từ vựng theo chủ đề thì người học sẽ học từng

từ, cụm từ liên quan Khi não bộ tìm lại thông tin sẽ dễ hơn, chỉ cần nhớ một vài từ quan trọng thì có thể

Yếu tố khách quan ảnh hưởng đến

việc học từ vựng tiếng Nhật của

sinh viên?

Hoàn toàn đồng

không đồng ý

Môi trường học không lí tưởng ( ồn

3490

nhớ được các từ liên quan Giả sử, khi học từ vựng về chủ đề nhà cửa, người học sẽ tìm và viết tất cả những

từ vựng mới, cụm từ, mẫu câu; và liên kết các từ thành đoạn văn, tình huống áp dụng vào thực tế và đời sống Điều này tạo nên hứng thú trong quá trình học, giúp vốn từ vựng của người học trở nên phong phú

và ghi nhớ lâu

Thứ hai, học từ vựng tiếng Nhật qua các phần mềm: Trong thời đại công nghệ ngày càng phát triển, việc học tập ngày càng trở nên dễ dàng và thuận tiện hơn Ngoài học bằng các tài liệu giấy như phương pháp học truyền thống, giờ đây việc học từ vựng có thể học mọi lúc mọi nơi thông qua các phần mềm trên mạng cũng như các ứng dụng điện thoại Với cách học tiếng Nhật kết hợp giữa sách vở và các ứng dụng, thời gian học tiếng Nhật có thể được rút ngắn

Thứ ba, duy trì thói quen học tập đều đặn: Tần suất học cũng được đánh giá là cần thiết để có thể học tiếng Nhật một cách hiệu quả Khi học từ vựng, người học không nên nhồi nhét quá nhiều từ mới trong một khoảng thời gian Có thể ở thời điểm ban đầu việc ghi nhớ sẽ rất dễ dàng, nhưng chỉ sau vài tiếng đồng hồ, khả năng ghi nhớ sẽ giảm và tốn thêm thời gian để học hơn nữa Do đó, cứ sau khi học được 30 phút đến

45 phút, người học nên nghỉ giải lao khoảng 5-10 phút Thời gian này bộ não sẽ được nghỉ ngơi và củng cố lại những gì vừa mới học Cho nên, hãy sắp xếp thời gian học và nghỉ ngơi một cách khoa học

Thứ tư, ghi nhớ từ theo ngữ cảnh và ứng dụng ngay sau khi học ngữ pháp: Khi học từ trong ngữ cảnh sẽ giúp người học dễ dàng hiểu về ý nghĩa của từ vựng cũng như cách dùng từ chính xác trong từng trường hợp Cách học này giúp tích lũy vốn từ vựng lớn cũng như hiểu rõ được từ vựng mà không phải dừng lại ở việc học thuộc lòng Nếu muốn ghi nhớ từ vựng trong ngữ cảnh, người học có thể tham khảo các mẫu câu

ví dụ trong các cuốn từ điển Hãy cố gắng sử dụng từ vựng đã học được trong việc đặt câu và viết bài luận

4 KẾT LUẬN

Học tiếng Nhật là một quá trình thường xuyên và lâu dài, do đó người học cần duy trì liên tục thái độ học tập chăm chỉ trong suốt quá trình học tiếng Nhật của mình Mỗi người học sẽ luôn có những cách thức, chiến lược riêng để học tập và thành công Tuy vậy, một đặc điểm chung cần có trong quá trình học từ vựng tiếng Nhật chính là động lực, thái độ nghiêm túc, tập trung, không ngừng vươn lên, học hỏi từ mọi người xung quanh và quan trọng hơn hết là biết vận dụng, sử dụng từ vựng trong mọi tình huống giao tiếp Người học phải luôn nhận thức được sự thiếu hụt từ vựng và khát khao học tập, cải thiện vốn từ của bản thân và luôn sẵn sàng kết hợp nhiều cách khác nhau để nâng cao vốn từ, khả năng sử dụng ngôn ngữ để chinh phục,

đó chính là “chìa khóa” cho sự thành công trong việc học ngôn ngữ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Hồ Hoàng Hoa (2001), Văn hóa Nhật những chặng đường phát triển, Nhà xuất bản Khoa học xã hội,

Hà Nội

3491

[2] Mai Ngọc Chừ; Vũ Đức Nghiệu & Hoàng Trọng Phiến (1997), Cơ sở ngôn ngữ học và tiếng Việt, Nhà xuất bản Giáo dục

[3] A.A.Mokhtar – R.M.Rawian – M.F Yahaya – Abdullah – A.R Mohamed (2017) Vocubulary learning strategies of adult ESL learners The English teacher, Vol XXXVIII, pp.133-145

[4] Brown, C & Payne, M E (1994) Five Essential Steps of Processes in Vocabulary Learning Paper presented at the TESOL Convention, Baltimore, Md

[5] Cunningsworth, A (1995) Choosing Your Coursebook Oxford: Heinemann

[6] Djaali, 2000 Psikologi Pendidikan Jakarta: PPS Universitas Negeri Jakarta

[7] L.K Bera (2016) The Effect of Contextual Learning Strategy on the Basis of Language Exposure Ecology and Learning Motivation on the Matery of English Vocabulary Universitas Negeri Malang, Indonesia: International conference on Education

[8] Oxford, R.L & Scarcella, R.C (1994) Second Language Vocabulary Learnin among Adults: State of the art in vocabulary instruction System 22, 231- 243

[9] O’Malley, J., Chamot, A., Stewner-Manzares, G., Kupper, L.and Russo, R.(1985) Learning Strategies Used by Beginning and Intermediate ESL Student Language Learning 35, 21-46

[10] Sahandri et al (2009) Vocabulary Learning Strategies of Iranian Undergraduate EFL Students and its Relation to their Vocabulary Size European Journal of Social Sciences 11

[11] Scott Thornbury (2002:13), Cách dạy từ vựng, Nhà xuất bản Harlow Longman

[12] Ur, Penny "Grammar teaching." Handbook of research in second language teaching and learning 2 (2011): 507-522

[13] Wong, Lillian LC, and David Nunan "The learning styles and strategies of effective language learners." System 39.2 (2011): 144-163