Bai giang 2 cac phuong tien TTQT (sep 2012)

Khái niệm “Hối phiếu là tờ mệnh lệnh vô điều kiện do một người ký phát để đòi tiền người khác bằng việc yêu cầu người này, khi nhìn thấy hối phiếu hoặc đến một ngày nhất định, hoặc đế

Trang 1

2-Sep-12 Hồ Văn Dũng 1

CHƯƠNG 2 CÁC PHƯƠNG TIỆN THANH TOÁN QUỐC TẾ

Nội dung nghiên cứu:

2.4 Thẻ thanh toán

2.4.1 Mô tả kỹ thuật2.4.2 Các loại thẻ và công dụng của nó

CHƯƠNG 2 CÁC PHƯƠNG TIỆN TTQT

• Cùng với kinh tế hàng hóa, thương mại nội địa và

quốc tế ngày càng phát triển mạnh mẽ, các

thương nhân thường gặp khó khăn trong việc

thanh toán ngay tiền hàng với giá trị lớn

• Để:

– Tăng được doanh số

– Tạo điều kiện thuận lợi cho người mua

– Mở rộng thị phần và đứng vững trong cạnh tranh

Î Vào thế kỷ 12 người ta bắt đầu bán hàng trả chậm, từ

đó hình thành hình thức tín dụng thương mại giữa các

thương nhân với nhau.

• Phân biệt tín dụng thương mại với tín dụng ngân hàng

Trang 2

• Trong thương mại người bán thường có hai cách

để đòi tiền người mua mà không yêu cầu người

mua phải trả tiền trước:

Cách 1: Người bán chỉ

tiến hành giao hàng cho

người mua khi nào người

bán nhận được từ người

mua một giấy hứa cam

kết trả tiền vô điều kiện

Giấy hứa cam kết trả tiền

vô điều kiện đó là tiền

thân của kỳ phiếu thương

mại (promissory note)

Cách 2: Sau khi giao hàng xong, người bán sẽ

ký phát một giấy đòi tiền

vô điều kiện người mua

và ủy thác cho ngân hàng thu tiền từ người mua

Giấy đòi tiền vô điều kiện

đó là tiền thân của hối phiếu thương mại (bill of exchange/ draft)

• Phương tiện thanh toán là các công cụ mà người ta sử dụng để thanh toán cho nhau các khoản nợ nần phát sinh trong giao dịch thương mại, đầu tư, tín dụng, …

• Trong thanh toán quốc tế, các nhà xuất nhập khẩu không sử dụng tiền mặt mà sử dụng các phương tiện thanh toán thay cho tiền mặt, trong đó loại phương tiện thanh toán được sử dụng thông dụng nhất hiện

nay là hối phiếu và séc

Thương phiếu (Commercial Bill)

• Loại thương phiếu ra đời đầu tiên trên thế giới là

Promissory Note (kỳ phiếu/ lệnh phiếu/ hối phiếu

nhận nợ): là 1 chứng từ tự nhận nợ, do con nợ ký

phát Trong thương mại nó do người mua ký phát

để xác nhận nợ, do đó mức độ tin cậy trong thanh

toán là không cao, việc sử dụng không phổ biến

lắm (không chủ động) Hiện nay rất ít gặp trong

thương mại, chỉ hay gặp trong ngân hàng

• Hối phiếu (Bill of Exchange/ hối phiếu đòi nợ): do

Trong Luật CCCCN, hối phiếu được gọi dưới cái tên là “Hối phiếu đòi nợ”

2.1 Hối phiếu (Bill of Exchange, Draft) (tt)

Nguồn pháp lý điều chỉnh (tt)

@ Quốc tế:

• Luật hối phiếu của Anh 1882 (Bill of Exchange

Act of 1882 – BEA 1882): đây là luật quốc gia

nhưng trên thực tế có nhiều nước áp dụng (các

nước là thuộc địa của Anh trước đây)

• Luật thương mại thống nhất của Mỹ năm 1962

(Uniform Commercial Codes of 1962 – UCC

1962): đây là luật quốc gia nhưng trên thực tế có

nhiều nước ở Châu Mỹ cũng sử dụng UCC 1962

• Ủy ban Luật thương mại quốc tế của Liên hiệp quốc kỳ họp thứ 15 tại New York – thông qua văn kiện A/CN 9/211 ngày 18/2/1982 về hối phiếu vàlệnh phiếu quốc tế (International Bill of Exchange and Promissory Notes)

Trang 3

2.1 Hối phiếu (Bill of Exchange, Draft) (tt)

2.1.1 Khái niệm

“Hối phiếu là tờ mệnh lệnh vô điều kiện do một

người ký phát để đòi tiền người khác bằng việc

yêu cầu người này, khi nhìn thấy hối phiếu hoặc

đến một ngày nhất định, hoặc đến một ngày có

thể xác định trong tương lai, phải trả một số tiền

nhất định cho người hưởng lợi qui định trên hối

phiếu, hoặc theo lệnh của người này trả cho

người khác, hoặc trả cho người cầm phiếu”.

2.1 Hối phiếu (Bill of Exchange, Draft)

2.1.1 Khái niệm (tt)

Theo Luật các công cụ chuyển nhượng của

Việt Nam, điều 4, khoản 2, quy định:

“Hối phiếu đòi nợ là giấy tờ có giá do người

ký phát lập, yêu cầu người bị ký phát thanh

toán không điều kiện một số tiền xác định

khi có yêu cầu hoặc vào một thời điểm nhất

định trong tương lai cho người thụ hưởng”.

– Người hưởng lợi hối phiếu (Beneficiary)

• Người ký phát hối phiếu (Drawer): là người

chủ nợ, ký phát hối phiếu để đòi tiền người

mắc nợ Người ký phát có thể là người

bán, người xuất khẩu, người cung ứng dịch

vụ Trong ngoại thương, người ký phát hối

phiếu chính là người xuất khẩu.

• Người trả tiền hay nhận ký phát hối phiếu (Drawee): là người mắc nợ hay người nào khác

do người mắc nợ chỉ định có trách nhiệm trả tiền hối phiếu Người nhận ký phát có thể là người mua, người nhập khẩu, người nhận dịch vụ cung ứng hoặc ngân hàng (ngân hàng mở thư tín dụng, ngân hàng xác nhận, ngân hàng thanh

toán) Trong ngoại thương, tùy theo loại phương thức thanh toán mà người nhận ký phát có thể là nhà nhập khẩu hoặc ngân hàng phát hành thư tín dụng theo yêu cầu của người nhập khẩu.

Trang 4

• Người hưởng lợi hối phiếu (Beneficiary): là

người được thụ hưởng số tiền ghi trên hối

phiếu Người hưởng lợi trước hết là người

ký phát hối phiếu, kế đến là người do

người ký phát hối phiếu chỉ định trên hối

phiếu Theo luật quản chế ngoại hối của

Việt Nam thì người hưởng lợi hối phiếu là

các ngân hàng kinh doanh ngoại hối được

Ngân hàng Nhà nước cấp phép.

Sơ đồ lưu thông hối phiếu

Căn cứ vào thời hạn trả tiền của hối phiếu thì có

2 loại hối phiếu:

- Hối phiếu trả ngay

- Hối phiếu trả chậmNên sơ đồ lưu thông của 2 loại hối phiếu này cũng khác nhau

NH BÊN BÁN NH BÊN MUA

NGƯỜI BÁN (1) NGƯỜI MUA

a/ Sơ đồ lưu thông hối phiếu trả ngay trong

phương thức thanh toán nhờ thu

• Ghi chú: quan hệ đại lý tức là tại ngân hàng này có tài

khoản của ngân hàng kia và ngược lại.

• Các bước:

1 Người bán giao hàng cho người mua

2 Người bán ký phát HP đòi tiền người mua, gửi tới NH phục vụ người bán

3 NH người bán chuyển hối phiếu cho NH người mua

4 NH người mua chuyển hối phiếu cho người mua

5 Người mua trả tiền cho ngân hàng người mua (lệnh chuyển tiền/ phiếu yêu cầu chuyển tiền)

6 NH người mua chuyển tiền cho NH người bán

7 Ngân hàng người bán chuyển tiền cho người bán

b/ Sơ đồ lưu thông hối phiếu kỳ hạn trong

phương thức thanh toán nhờ thu (hối phiếu trả

sau)

1 Người bán giao hàng cho người mua

2 Người bán ký phát HP đòi tiền người mua, gửi tới ngân hàng phục vụ người bán

3 NH người bán chuyển hối phiếu cho NH người mua

4 NH người mua chuyển hối phiếu cho người mua

5 Người mua ký chấp nhận hối phiếu và chuyển hối phiếu lại cho ngân hàng người mua

6 Ngân hàng người mua chuyển hối phiếu đã được

ký chấp nhận cho ngân hàng người bán

7 Ngân hàng người bán chuyển hối phiếu đã được ký chấp nhận bởi người mua cho người bán Lúc này hối phiếu trở thành một chứng từ có thể chiết khấu

Trang 5

Các khái niệm về chiết khấu và tái chiết khấu:

Theo luật CCCCN, điều 4, khoản 14 và 15:

• Chiết khấu công cụchuyển nhượng là việc tổ

chức tín dụng mua công cụ chuyển nhượng từ

người thụ hưởng trước khi đến hạn thanh toán

• Tái chiết khấu công cụchuyển nhượng là

việc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tổ chức tín

dụng mua lại công cụ chuyển nhượng đã được

tổ chức tín dụng khác chiết khấu trước khi đến

hạn thanh toán

Tới thời hạn trả tiền:

1 Người bán chuyển hối phiếu đã đến hạn thanh

toán cho ngân hàng bên bán

2 NH người bán chuyển hối phiếu cho NH người

mua

3 NH người mua chuyển hối phiếu cho người

mua

4 Người mua trả tiền cho ngân hàng người mua

(lệnh chuyển tiền/ phiếu yêu cầu chuyển tiền)

5 Ngân hàng người mua chuyển tiền cho ngân

hàng người bán

6 NH người bán chuyển tiền cho người bán

• Như vậy, hối phiếu kỳ hạn lưu thông 2 lần:

– Lần 1: để người mua ký chấp nhận– Lần 2: để người mua trả tiền

• Luật CCCCN, điều 4, khoản 15: Chấp nhận làcam kết của người bị ký phát về việc sẽ thanh toán toàn bộ hoặc một phần số tiền ghi trên hối phiếu đòi nợ khi đến hạn thanh toán bằng việc ký chấp nhận trên hối phiếu đòi nợ

• Về mặt pháp lý, chữ ký chấp nhận của người mua có 2 ý nghĩa:

– Thừa nhận nợ – Cam kết trả nợ đúng hạn

2.1.2 Đặc điểm của hối phiếu

a Tính trừu tượng của hối phiếu

Trừu tượng về lý do đòi tiền (không nói rõ lý do

đòi tiền, nguyên nhân đòi tiền) Ở trên hối phiếu

không cần phải ghi nội dung quan hệ kinh tế, mà

chỉ cần ghi rõ số tiền phải trả là bao nhiêu và trả

cho ai, người nào sẽ thanh toán, thời gian thanh

toán khi nào,

• Lý do: hối phiếu là một chứng từ tài chính, nếu

không cho hối phiếu có tính trừu tượng thì không

thể chuyển nhượng được

b Tính bắt buộc trả tiền của hối phiếu Người trả tiền của hối phiếu phải trả tiền đầy đủ đúng theo yêu cầu của tờ hối phiếu Người trả tiền không được viện lý

do riêng của bản thân đối với người ký phát hối phiếu, trừ trường hợp hối phiếu được lập ra trái với đạo luật chi phối nó.

• Lưu ý: đặc điểm này chỉ thể hiện rõ rệt ở những HP đã có chữ ký chấp nhận thanh toán của người mua, người trả tiền Như vậy chỉ có HP có chữ ký chấp nhận mới có tính bắt buộc trả tiền Khi người mua đã ký thì họ phải trả tiền

Trong trường hợp người mua không nhận được hàng hoặc nhận được hàng nhưng không đúng thì người mua sẽ kiện người bán thông qua hợp đồng ngoại thương HP có tính bắt buộc trả tiền là để phục vụ việc chuyển nhượng.

Trang 6

b Tính bắt buộc trả tiền của hối phiếu

Ví dụ:

Sau khi ký hợp đồng thương mại, nếu nhà

nhập khẩu ký chấp nhận trả tiền vào hối

phiếu do nhà xuất khẩu ký phát, thì nhà nhập

khẩu buộc phải trả tiền cho bất kỳ ai là người

cầm phiếu ngay cả trong trường hợp người

xuất khẩu không giao hàng cho người mua.

c Tính lưu thông của hối phiếu

• Hối phiếu là chứng từ có giá, lại có tính trừu tượng và tính bắt buộc trả tiền, nên hối phiếu có được tính lưu thông (lưu thông từ người hưởng lợi này sang người hưởng lợi khác).

• Hối phiếu có thể được dùng một hay nhiều lần trong thời hạn của nó để:

– Thanh toán tiền mua hàng hóa hay trả một khoản nợ bất kỳ – Chuyển nhượng hối phiếu cho người khác

– Cầm cố, thế chấp để vay vốn tại NHTM – Chiết khấu tại NHTM và tái chiết khấu tại NHTW

• Lưu ý:

– Chỉ những hối phiếu đã được chấp nhận thanh

toán mới có giá trị chuyển nhượng, bởi có như

vậy nó mới được tin tưởng là sẽ được thanh

toán

– Hối phiếu do ngân hàng chấp nhận sẽ có tính

lưu thông cao hơn hối phiếu do doanh nghiệp

chấp nhận Lý do: ???

2.1.3 Hình thức của hối phiếu

Tạo lập hối phiếu

có giá trị nhưng một số quốc gia vẫn công nhận giá trị pháp

lý của nó Hối phiếu khống mục đích là để vay nợ ngân hàng Æ hối phiếu tài chính.

9 Tuy nhiên, đa phần luật các nước nghiêm cấm việc phát hành hối phiếu không trên cơ sở là hàng hóa, tức nghiêm cấm việc phát hành hối phiếu khống.

2.1.3 Hình thức của hối phiếu

• Hối phiếu phải được lập thành văn bản

• Hình mẫu hối phiếu dài hay ngắn không ảnh

hưởng đến giá trị pháp lý của nó Hối phiếu được

viết tay hay in sẵn theo mẫu đều có giá trị như

nhau

• Thông thường người ta sử dụng hối phiếu in sẵn

có những khoảng trống để cho người ký phát

điền vào những nội dung cần thiết

• Ngôn ngữ tạo lập hối phiếu bằng một thứ tiếng

nhất định và thống nhất với ngôn ngữ in sẵn trên

hối phiếu, thông thường là bằng tiếng Anh

có giá trị ngang nhau, nhưng chỉ có một bản được thanh toán Ngân hàng thường gửi hối phiếu cho người trả tiền làm 2 lần kế tiếp nhau đề phòng thất lạc Trong thanh toán, bản nào đến trước sẽ được thanh toán trước, bản nào đến sau sẽ trở thành vô giá trị Hối phiếu không có bản chính, bản phụ

Trang 7

2.1.3 Hình thức của hối phiếu (tt)

• Ở Việt Nam, mẫu hối phiếu là do Ngân hàng

thương mại lập trên cơ sở mẫu hối phiếu chung

của ngân hàng nhà nước

Mẫu hối phiếu nhờ thu (Dùng trong phương thức nhờ thu – Collection)

No ……… BILL OF EXCHANGE

For ……… ……… , 20XX

………

At ……… sight of This FIRST BILL OF EXCHANGE (Second of the same tenor and date being unpaid) pay to the order of ………

………the sum of ……….

……….

To: ……… Sign ………

………

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 2.1 Hối phiếu (Bill of Exchange, Draft) Mẫu hối phiếu nhờ thu (Dùng trong phương thức nhờ thu – Collection) No ……… BILL OF EXCHANGE For ……… ……… , 20XX ………

………

At ……… sight of This SECOND BILL OF EXCHANGE (First of the same tenor and date being unpaid) pay to the order of ………

……….

To: ……… Sign ………

………

Mẫu hối phiếu nhờ thu (Dùng trong phương thức nhờ thu – Collection) No 12345/20xx BILL OF EXCHANGE For USD 32,829.00 Ho Chi Minh City, August 12, 20XX At XXX sight of This FIRST BILL OF EXCHANGE (SECOND of the same tenor and date being unpaid) pay to the order of Asia Commercial Bank the sum of UNITED STATES DOLLARS THIRTY TWO THOUSAND EIGHT HUNDRED TWENTY NINE ONLY Drawn under our invoice No 12345 dated July 12, 20xx To: YAMAGUCHI CO., LTD For and on Behalf of Cholonimex TOKYO, JAPAN (Authorized Signature) Thai Duc Tuan 2.1 Hối phiếu (Bill of Exchange, Draft) Mẫu hối phiếu dùng trong tín dụng chứng từ No ……… BILL OF EXCHANGE For ……… ……… , 20XX ………

At ……… sight of This FIRST BILL OF EXCHANGE (Second of the same tenor and date being unpaid) pay to the order of ………

Value received as per our Invoice(s) No.(s): ……….

dated ………

Drawn under ………

Irrevocable L/C No ………dated: …

To: ……… Sign ………

………

2.1 Hối phiếu (Bill of Exchange, Draft) Mẫu hối phiếu dùng trong tín dụng chứng từ No ……… BILL OF EXCHANGE For ……… ……… , 20XX ………

At ……… sight of This SECOND BILL OF EXCHANGE (First of the same tenor and date being unpaid) pay to the order of ………

Value received as per our Invoice(s) No.(s): ……….

dated ………

Drawn under ………

Irrevocable L/C No ………dated: …

To: ……… Sign ………

………

Trang 8

Mẫu hối phiếu dùng trong tín dụng chứng từ

No 12345/20xx BILL OF EXCHANGE

For USD 32,829.00 Ho Chi Minh City, August 12, 20xx

At 90 days after sight of This FIRST BILL OF EXCHANGE (SECOND of

the same tenor and date being unpaid) pay to the order of Asia Commercial

Bank the sum of UNITED STATES DOLLARS THIRTY TWO THOUSAND

EIGHT HUNDRED TWENTY NINE ONLY.

Drawn under Irrevocable L/C No 12345 dated July 12, 20xx issued by Bank of

Tokyo - Mitsubishi

To: BANK OF TOKYO - MITSUBISHI For and on Behalf of Cholonimex

TOKYO, JAPAN (Authorized Signature)

Thai Duc Tuan

2.1.4 Nội dung của hối phiếu

Theo luật thống nhất về hối phiếu (ULB 1930), hối phiếu có giá trị pháp lý khi có các nội dung sau:

Tiêu đề hối phiếu: phải ghi chữ “hối phiếu”

(Bill of Exchange hay Exchange hay Exchange for) Theo luật CCCCN của VN, cụm từ "Hối phiếu đòi nợ" được ghi trên mặt trước của hối phiếu đòi nợ

Địa điểm ký phát hối phiếu: thông thường

là địa chỉ của người ký phát hối phiếu

Trong trường hợp hối phiếu không ghi địa

điểm ký phát thì khi đó người ta lấy địa chỉ

ghi bên cạnh chữ ký của người ký phát làm

địa điểm ký phát hối phiếu Địa điểm ký

phát được ghi phía trước ngày ký phát Ví

dụ: Ho Chi Minh City, 3 November 2008

Ngày tháng năm ký phát hối phiếu: được ghi tiếp theo sau địa điểm ký phát và nó có ý nghĩa rất quan trọng trong việc xác định kỳ hạn trả tiền của hối phiếu Ví dụ hối phiếu ghi trả tiền “sau 30 ngày kể từ ngày ký phát hối phiếu” (At 30 days after Bill of Exchange date)

Cần chú ý là ngày phát hành hối phiếu không thể làm trước ngày giao hàng ghi trên vận tải đơn, hóa đơn, và cũng không thể sau ngày quá hạn giá trị của thư tín dụng (L/C) Như vậy, ngày ký phát hối phiếu phải sau ngày giao hàng bởi vì lúc đó người bán mới có quyền đòi tiền người mua.

Địa điểm trả tiền của hối phiếu: nếu trên hối

phiếu không ghi địa điểm trả tiền thì địa chỉ

ghi bên cạnh người trả tiền là địa điểm trả

tiền của hối phiếu.

Mệnh lệnh trả tiền vô điều kiện: trên hối

phiếu phải ghi rõ: trả theo lệnh của (pay

to hoặc pay to the order of ).

Số tiền và loại tiền: số tiền phải ghi rõ ràng, đơn giản, đúng tập quán quốc tế, được ghi cả bằng số và bằng chữ.

Số tiền bằng số được ghi ở góc bên trái trên cùng và sau chữ For

Trang 9

Kỳ hạn trả tiền của hối phiếu: có 2 dạng

– Trả tiền ngay: thì trên hối phiếu sẽ ghi là: “trả

ngay khi nhìn thấy bản thứ nhất (hai) của hối

phiếu này” (at sight of this FIRST (SECOND)

Bill of Exchange)

– Trả tiền sau: có nhiều cách thỏa thuận

• (at … days after sight … ) (ngày ký chấp nhận)

• (at … days after Bill of Lading date … )

• (at … days after Bill of Exchange date)

At X days after sight of this First Bill of Exchange:

X ngày sau ngày nhìn thấy hối phiếu (ngày ký chấp nhận): đây là cách phổ biến nhất Cách này tưởng như sơ hở (?!?) nhưng rất chặt chẽvì…???

Ví dụ về trả tiền sau:

Trả sau một số ngày kể từ ngày nhận hối phiếu:

trả 60 ngày sau khi nhìn thấy hối phiếu (At 60

days after sight)

Trả sau một số ngày kể từ ngày giao hàng: trả 60

ngày sau khi ký vận đơn (At 60 days after Bill of

Lading date)

Trả sau một số ngày kể từ ngày ký phát hối

phiếu: trả sau 60 ngày kể từ ngày ký phát hối

phiếu (At 60 days after Bill of Exchange date)

Chú ý: Theo luật quản chế ngoại hối của Việt Nam thì người hưởng lợi hối phiếu là các ngân hàng kinh doanh ngoại hối được Ngân hàng Nhà nước cấp phép

Do đó trên thực tế ở VN: Trả theo lệnh của ngân hàng (ngân hàng thương mại thông qua đó người bán thu tiền về) Ví dụ: pay to the order of Sacombank, Hochiminh City Branch

Người trả tiền hối phiếu (Drawee): ghi đầy đủ họ

tên và địa chỉ của người trả tiền hối phiếu vào

góc dưới bên trái của hối phiếu sau chữ To:

Người ký phát hối phiếu (Drawer): người ký phát

hối phiếu phải ký tên ở góc bên phải của tờ hối

phiếu bằng chữ ký thông dụng trong giao dịch

Các chữ ký dưới dạng in, photocopy và đóng

dấu, mà không phải viết tay đều không có giá

trị pháp lý

Ngoài các nội dung bắt buộc nêu trên, người ký phát có thể điền thêm một số nội dung có tác dụng cung cấp thông tin liên quan đến việc tạo lập hối phiếu Nội dung điền thêm thường là:

a/ Drawn under

Nếu là hối phiếu trong phương thức nhờ thu, thì thường là:

Drawn under invoice(s) No(s) ……… dated ……….

Drawn under sales contract No(s) ……… dated ……….

Nếu là hối phiếu trong phương thức L/C, thì thường là:

Drawn under L/C No dated/wired issued by

Drawn under confirmed/irrevocable L/C No dated/wired

issued by

b/ Value received as per our invoice(s) No(s) … dated …

Trang 10

2.1.5 Chấp nhận hối phiếu (Acceptance)

• Đối với những hối phiếu có kỳ hạn thì hối

phiếu sau khi ký phát phải được xuất trình

cho người trả tiền để người này ký chấp

nhận trả tiền.

• Thông thường hối phiếu được gửi tới

người trả tiền để người này ký chấp nhận

bất cứ lúc nào trước ngày hết hạn xuất

trình hối phiếu.

2.1.5 Chấp nhận hối phiếu (tt)

• Chấp nhận hối phiếu là một hình thức xác nhận việc đảm bảo thanh toán của người trả tiền hối phiếu Hối phiếu có kỳ hạn muốn lưu thông một cách thuận lợi thì phải được chấp nhận của người trả tiền hối phiếu

• Sự chấp nhận hối phiếu được thực hiện bằng cách: người trả tiền ghi vào mặt trước, góc dưới bên trái của tờ hối phiếu bằng chữ “Accepted” kếbên là chữ ký của người trả tiền, ghi ngày tháng

Hoặc có thể chấp nhận bằng một văn thư riêng biệt

2.1.5 Chấp nhận hối phiếu (tt)

• Chấp nhận là vô điều kiện, nghĩa là người ký

chấp nhận không được đưa ra bất kỳ điều kiện

nào khi chấp nhận hối phiếu

• Tùy theo phương thức thanh toán mà người ký

chấp nhận hối phiếu là khác nhau:

– Đối với phương thức nhờ thu, nhà nhập khẩu là người

trả tiền nên nhà nhập khẩu là người ký chấp nhận hối

phiếu.

– Đối với phương thức tín dụng chứng từ, ngân hàng là

người trả tiền (ngân hàng mở L/C hoặc ngân hàng

được chỉ định – tùy theo quy định trong L/C) nên ngân

hàng là người ký chấp nhận hối phiếu.

• Người hưởng lợi muốn chuyển nhượng hối phiếu cho người khác thì phải ký vào mặt sau của tờhối phiếu rồi chuyển hối phiếu cho người đó

• Người ký hậu không cần phải nêu lý do của sựchuyển nhượng và cũng không cần phải thông báo cho người trả tiền biết về sự chuyển nhượng

đó

2.1.6 Ký hậu hối phiếu (Endorsement)

• Hành vi ký hậu có ý nghĩa pháp lý:

– Thừa nhận sự chuyển quyền lợi hối phiếu cho người

khác được qui định trong mặt sau của tờ hối phiếu.

– Xác định trách nhiệm của người ký hậu về việc trả tiền

hối phiếu đối với những người hưởng lợi hối phiếu đó.

• Các hình thức ký hậu hối phiếu:

¾ Ký hậu để trắng (Blank endorsement)

¾ Ký hậu theo lệnh (To order endorsement)

¾ Ký hậu hạn chế (Restrictive endorsement)

¾ Ký hậu miễn truy đòi (Without recourse endorsement)

¾ Ký hậu để trắng (Blank endorsement): là việc ký hậu không chỉ định người hưởng lợi hối phiếu do thủ tục ký hậu mang lại Với hình thức ký hậu này, người chuyển nhượng chỉ đơn giản là ký tên vào mặt sau của tờ hối phiếu và không chỉ định tên người được hưởng.

– Với cách ký hậu này, người nào cầm hối phiếu sẽ trở thành người được hưởng lợi hối phiếu và việc chuyển nhượng tiếp theo của người cầm phiếu này không cần phải ký hậu nữa, mà chỉ cần trao tay

– Người cầm phiếu có thể chuyển hình thức ký hậu để trắng này sang hình thức ký hậu khác bằng cách ghi thêm câu

“trả theo lệnh ông (bà) ” nếu là ký hậu theo lệnh hoặc “chỉ trả cho ông (bà) ” nếu là ký hậu hạn chế.

Trang 11

¾ Ký hậu theo lệnh (To order endorsement) hay còn gọi là ký hậu

đặc biệt (Special endorsement): Với cách ký hậu này người

chuyển nhượng chỉ định một cách suy đoán người hưởng lợi

hối phiếu.

– Người ký hậu chỉ ghi câu “trả theo lệnh ông X” (Pay to the order of

Mr X) và ký tên

– Như vậy, người hưởng lợi hối phiếu trong trường hợp này chưa

quy định rõ ràng, cần phải suy đoán ý chí của ông X Nếu ông X ra

lệnh trả cho một người khác thì người đó sẽ trở thành người

hưởng lợi hối phiếu, nếu ông X im lặng thì người hưởng lợi hối

phiếu đương nhiên là ông X.

– Với cách ký hậu này, hối phiếu sẽ được chuyển nhượng kế tiếp

nhau đến khi nào người hưởng lợi cuối cùng không ký hậu chuyển

nhượng nữa, nhưng phải trước khi hối phiếu đến hạn trả tiền

Do vậy ký hậu theo lệnh là loại ký hậu rất thông dụng trong thanh

2.1 Hối phiếu (Bill of Exchange, Draft) 2.1.6 Ký hậu hối phiếu (Endorsement)

¾Ký hậu hạn chế (Restrictive endorsement): là việc

ký hậu chỉ định đích danh người hưởng lợi hối phiếu và chỉ người đó mà thôi

Người ký hậu ghi câu “Chỉ trả tiền cho ông X” (pay to

Mr X only) và ký tên Đối với loại ký hậu này, chỉ có ông X mới nhận được tiền của hối phiếu, do đó ông X không thể chuyển nhượng tiếp hối phiếu này cho người khác bằng thủ tục ký hậu nữa.

¾ Ký hậu miễn truy đòi (Without recourse endorsement): là

việc ký hậu mà người ký hậu ghi câu “Miễn truy đòi người ký

hậu – Without Recourse” vào một trong ba loại ký hậu nêu

trên Ví dụ: “Trả tiền theo lệnh ông X, miễn truy đòi: Pay to

the order of Mr X, without recourse” và ký tên.

– Đối với loại ký hậu này, một khi hối phiếu bị từ chối trả tiền thì

ông X không được truy đòi lại tiền của người ký hậu trực tiếp

của mình.

– Nếu hối phiếu có nhiều người ký hậu theo lệnh đều ghi chữ

“Miễn truy đòi” vào chỗ ký hậu của mình, còn có một hay nhiều

người không ghi chữ “miễn truy đòi” đó, thì đương nhiên

những người này không được hưởng quyền miễn truy đòi, khi

hối phiếu bị từ chối thanh toán, họ phải đứng ra thanh toán cho

người hưởng lợi kế tiếp

– Ký hậu miễn truy đòi cũng là một loại ký hậu được sử dụng

2.1.7 Bảo lãnh hối phiếu (Guarantee)

• Bảo lãnh hối phiếu là một sự cam kết của người thứ

ba về việc trả tiền cho người thụ hưởng khi hối phiếu đến hạn trả tiền

• Người đứng ra bảo lãnh thông thường là những ngân hàng lớn, có uy tín theo yêu cầu của người trảtiền

• Có 2 cách bảo lãnh hối phiếu:

– Bảo lãnh ghi trực tiếp trên tờ hối phiếu: người bảo lãnh ghi chữ bảo lãnh (guarantee) vào mặt trước hoặc sau của

tờ hối phiếu, ghi tên người được bảo lãnh và ký tên – Bảo lãnh bằng chứng thư bảo lãnh

2.1.8 Kháng nghị hối phiếu (Protest)

• Khi đến hạn trả tiền của hối phiếu mà người trả tiền

từ chối, hoặc thanh toán thiếu thì người hưởng lợi

phải chứng thực sự từ chối đó bằng một văn bản

kháng nghị

• Bản kháng nghị phải do người hưởng lợi lập ra trong

thời hạn không quá hai ngày làm việc tiếp sau ngày

hết hạn của hối phiếu (theo ULB 1930)

• Sau khi lập xong bản kháng nghị, trong vòng 4 ngày

làm việc (theo ULB 1930), người bị từ chối trả tiền

phải chuyển đến cho người chuyển nhượng trực tiếp

để người này đòi tiền người chuyển nhượng trước

nữa hoặc đòi người ký phát hối phiếu

• Hối phiếu là do chủ nợ ký phát nên được đảm bảo thanh toán hai lần, còn lệnh phiếu thì không

Giải thích?

Tiêu đề	Các phương tiện thanh toán quốc tế (sep 2012)
Tác giả	Hồ Văn Dũng
Trường học	Trường Đại học Cung nghiệp Tp.HCM
Chuyên ngành	Thương mại quốc tế
Thể loại	Bài giảng
Năm xuất bản	2012
Thành phố	Tp.HCM

Định dạng
Số trang	22
Dung lượng	1,02 MB