BÁO CÁO Đánh giá tác động Chính sách hỗ trợ khuyến khích thực chủ trương dồn điền đổi đất sản xuất nông nghiệp địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, giai đoạn 2022 - 2025

UBND tỉnh báo cáo đánh giá tác động của chính sách hỗ trợ khuyến khích thực hiện chủ trương dồn điền đổi thửa đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, giai đoạn 2022 - 2025

ỦY BAN NHÂN DÂN CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TỈNH QUẢNG NGÃI Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Số: /BC-UBND Quảng Ngãi, ngày tháng năm 2022

BÁO CÁO Đánh giá tác động của Chính sách hỗ trợ khuyến khích thực hiện chủ trương dồn điền đổi thửa đất sản xuất nông nghiệp

trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, giai đoạn 2022 - 2025

Thực hiện quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật ngày 22/6/2015 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật ngày 18/6/2020; Nghị định số 34/2016/NĐ-CP ngày 14/5/2016 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật UBND tỉnh báo cáo đánh giá tác động của chính sách hỗ trợ khuyến khích thực hiện chủ trương dồn điền đổi thửa đất sản xuất

nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, giai đoạn 2022 - 2025, với nội dung

như sau:

I Xác định vấn đề bất cập tổng quan

1 Bối cảnh xây dựng chính sách

Trên cơ sở Quyết định 800/QĐ-TTg ngày 04/6/2010 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020; Quyết định 1600/QĐ-TTg ngày 16/8/2016 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016 - 2020, trong đó công tác dồn điền đổi thửa, tích tụ ruộng đất để phát triển sản xuất gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho người dân theo tiêu chí nông thôn mới

mà Đảng và Nhà nước đặt ra là nhiệm vụ cấp thiết, mang tính quyết định Ngành Nông nghiệp tỉnh Quảng Ngãi đã xác định vai trò của việc dồn điền đổi thửa, tích

tụ ruộng đất trong phát triển nông nghiệp, nông thôn là hết sức cần thiết

Với mục tiêu khắc phục tình trạng ruộng đất manh mún, hình thành các vùng sản xuất hàng hoá tập trung phù hợp với điều kiện đất đai, lợi thế canh tác từng địa phương (vùng sản xuất lúa, mía, mỳ, cây rau đậu các loại, ); hoàn thiện

hệ thống giao thông, kênh mương nội đồng; tạo thuận lợi để các hộ nông dân có điều kiện cơ giới hóa, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ tiên tiến vào sản xuất; làm tăng hiệu quả, giá trị sản xuất nông nghiệp; đẩy nhanh quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn; tăng thu nhập, cải thiện đời sống nhân dân, góp phần thực hiện tốt Đề án Tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, gắn với việc đảm bảo hoàn thành Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới Trong những năm qua tỉnh Quảng Ngãi đã ban hành chính sách hỗ trợ, khuyến khích thực hiện chủ trương “dồn điền đổi thửa” đất sản xuất nông nghiệp, gồm:

DỰ THẢO

Nghị Quyết số 10/2013/NQ-HĐND ngày 10/7/2013 của HĐND tỉnh Thông qua chính sách hỗ trợ khuyến khích thực hiện chủ trương “dồn điền đổi thửa” đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, giai đoạn 2013 - 2020; Quyết định số 34/2013/QĐ-UBND ngày 07/8/2013 Ban hành Quy định chính sách hỗ trợ khuyến khích thực hiện chủ trương “dồn điền đổi thửa” đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, giai đoạn 2013 - 2020;

Nghị quyết số 14/2016/NQ-HĐND ngày 15/7/2016 của HĐND tỉnh về việc sửa đổi, bổ sung một số nội dung tại Điều 1 Nghị quyết số10/2013/NQ-HĐND ngày 10/7/2013 của Hội đồng nhân dân tỉnh; Quyết định số 50/2016/QĐ-UBND ngày 15/9/2016 Ban hành Quy định chính sách hỗ trợ khuyến khích thực hiện chủ trương “dồn điền đổi thửa” đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh

Quảng Ngãi, giai đoạn 2016 - 2020 (thay thế Quyết định số 34/2013/QĐ-UBND ngày 07/8/2013)

Qua triển khai thực hiện từ năm 2013 đến cuối năm 2020, tỉnh Quảng Ngãi

đã có 7/13 huyện, thị xã, thành phố tổ chức triển khai thực hiện công tác dồn điền đổi thửa, đạt tỷ lệ 53,8%, gồm 69 xã thực hiện trên khoảng 263 cánh đồng Diện tích thực hiện dồn điền đổi thửa đến cuối năm 2020 là: 7.609,3 ha, tỷ lệ thực hiện đạt 71,52% so với kế hoạch, nhu cầu kinh phí khoảng 186.379,8 triệu đồng Tuy nhiên các chính sách này đã hết hiệu lực vào cuối năm 2020, do vậy để đảm bảo thực hiện công tác dồn điền đổi thửa trong thời gian đến, việc ban hành Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ khuyến khích thực hiện chủ trương “dồn điền đổi thửa” đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, giai đoạn 2022

- 2025 là hết sức cẩn thiết

2 Mục tiêu xây dựng chính sách

Xây dựng Chính sách nhằm tạo cơ sở để tiếp tục hỗ trợ khuyến khích thực hiện chủ trương dồn điền đổi thửa, đảm bảo cân đối được nguồn kinh phí và mức

hỗ trợ khuyến khích thực hiện chủ trương dồn điền đổi thửa phù hợp với tình hình thực tế trong giai đoạn 2022 - 2025

II Đánh giá tác động của chính sách: Hỗ trợ khuyến khích thực hiện chủ trương dồn điền đổi thửa đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, giai đoạn 2022 - 2025

1 Xác định vấn đề bất cập

Quá trình thực hiện dồn điền đổi thửa đến nay đã đạt được những kết quả nhất định Tuy nhiên vẫn còn một số vấn đề bất cập như: Trong quá trình thực hiện có sự tách biệt, chưa gắn kết giữa thực hiện dồn điền đổi thửa với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của huyện, xã và đề án xây dựng nông thôn mới của xã; chưa gắn việc quy hoạch sản xuất trong quy hoạch xây dựng nông thôn mới, kết nối các cánh đồng lân cận để xây dựng vùng sản xuất tập trung, nên sự phát huy hiệu quả về lợi ích của chủ trương tạo niềm tin cho người dân đạt hiệu quả thấp; trong quá trình triển khai thực hiện chính sách chưa có sự thống nhất, đồng

bộ như: các địa phương triển khai theo kế hoạch, phương án được UBND huyện phê duyệt, trong khi đó hàng năm kinh phí UBND tỉnh phân bổ về cho địa

phương còn hạn chế và thấp hơn so với nhu cầu thực tế kinh phí đề nghị của các huyện; thực hiện thủ tục đầu tư xây dựng theo định mức xây dựng nên kinh phí cho việc thi công cải tạo mặt bằng cao hơn so với mức quy định hỗ trợ của tỉnh ; đồng thời theo phản ánh của các địa phương có thực hiện công tác dồn điền đổi thửa thì mức hỗ trợ quy định trong chính sách đối với thực hiện chỉnh trang đồng ruộng là thấp so với thực tế

2 Mục tiêu giải quyết vấn đề

Xác định nguồn kinh phí theo hướng phân giao việc hỗ trợ theo cấp ngân sách rõ ràng; kết hợp thực hiện kêu gọi xã hội hóa để đảm bảo tốt cho thực hiện công tác dồn điền đổi thửa, chỉnh trang đồng ruộng trong giai đoạn đến

Kết hợp thực hiện công tác dồn điền đổi thửa với quy hoạch bố trí hệ thống cây trồng trên đồng ruộng, phù hợp quy hoạch xây dựng nông thôn mới; chủ động hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung, hướng đến mục tiêu liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản, góp phần hình thành chuỗi giá trị từ sản xuất đến chế biến, tiêu dùng và xuất khẩu

3 Các giải pháp đề xuất để giải quyết vấn đề

3.1) Về kinh phí:

Ngân sách Trung ương (thông qua chính sách hỗ trợ bảo vệ phát triển đất trồng lúa); Ngân sách tỉnh, huyện, xã; Nguồn chương trình mục tiêu quốc gia, kết hợp nguồn kinh phí xã hội hóa do tổ chức, cá nhân và người dân tham gia thực hiện dồn điền đổi thửa, chỉnh trang đồng ruộng đóng góp

a) Ngân sách tỉnh hỗ trợ 100% kinh phí đo đạc, lập bản đồ địa chính và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân

b) Ngân sách huyện hỗ trợ 100% kinh phí đối với các nội dung: Hoạt động vận động, tuyên truyền, triển khai; thuê tư vấn lập hồ sơ thiết kế, dự toán, xây dựng phương án; di dời mồ mã, các công trình khác khi thực hiện dồn điền đổi thửa, chỉnh trang đồng ruộng

c) Kinh phí thực hiện chỉnh trang đồng ruộng; hỗ trợ giống cây trồng, sử dụng nguồn từ Ngân sách Trung ương (thông qua chính sách hỗ trợ bảo vệ phát triển đất trồng lúa); Ngân sách huyện, xã; Nguồn chương trình mục tiêu quốc gia; kết hợp nguồn kinh phí xã hội hóa do tổ chức, cá nhân và người dân tham gia thực hiện dồn điền đổi thửa, chỉnh trang đồng ruộng đóng góp để thực hiện

3.2) Về tổ chức thực hiện:

- UBND cấp huyện lập dự toán và phân bổ nguồn kinh phí được cấp từ ngân sách tỉnh theo đúng quy định

- UBND cấp huyện chủ động cân đối ngân sách huyện, xã và các nguồn vốn hợp pháp khác để thực hiện, kết hợp kêu gọi kinh phí đầu tư hỗ trợ của các tổ chức, cá nhân tham gia thực hiện dồn điền đổi thửa, chỉnh trang đồng ruộng Nghiệm thu, thanh quyết toán đảm bảo đúng quy định hiện hành Đồng thời phải thực hiện đúng nội dung Công văn số 4458/UBND-NNTN ngày 08/8/2019 của

UBND tỉnh về quản lý khối lượng đất dư thừa trong hoạt động dồn điền đổi thửa, chỉnh trang đồng ruộng

- UBND cấp huyện chỉ đạo UBND cấp xã căn cứ vào quy hoạch, kế hoạch

sử dụng đất của huyện, xã; căn cứ vào quy hoạch, đề án xây dựng nông thôn mới của xã và chỉ tiêu vốn được giao để xây dựng Phương án dồn điền đổi thửa trình UBND huyện phê duyệt

Phải xây dựng phương án dồn điền, đổi thửa chung cho diện tích đất trong phạm vi ranh giới cấp xã, phù hợp với quy hoạch bố trí hệ thống cây trồng trên đồng ruộng và phù hợp quy hoạch xây dựng nông thôn mới; chủ động hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung, hướng đến mục tiêu liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản theo chuỗi giá trị

4 Đánh giá tác động của các giải pháp đối với đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của chính sách và các đối tượng khác có liên quan

4.1 Đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của chính sách: người dân có đất sản xuất lúa, cây trồng cạn hàng năm; các tổ chức, cá nhân tham gia thực hiện dồn điền đổi thửa

4.2 Đối tượng khác chịu sự tác động của chính sách: Các cơ quan chuyên môn của tỉnh trực tiếp thực hiện việc theo dõi, tổng hợp, tham mưu hỗ trợ kinh phí; UBND các huyện, thị xã, thành phố, UBND các xã, thị trấn có diện tích đất sản xuất nông nghiệp thực hiện dồn điền đổi thửa

4.3 Lợi ích của giải pháp:

Giải pháp được ban hành sẽ là công cụ pháp lý và tạo điều kiện cho các đối tượng chịu sự tác động của chính sách chủ động về nguồn kinh phí thực hiện hỗ trợ khuyến khích thực hiện chủ trương dồn điền đổi thửa, phù hợp với tình hình thực tế trong thời gian đến;

Tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân tham gia thực hiện dồn điền đổi thửa, chỉnh trang đồng ruộng;

Dồn điền đổi thửa gắn với quy hoạch bố trí hệ thống cây trồng trên đồng ruộng và quy hoạch xây dựng nông thôn mới, chủ động hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung sẽ là động lực cho các doanh nghiệp khác tham gia đầu tư vào sản xuất phát triển nông nghiệp

4.4 Tác động của giải pháp:

a) Tác động về tài chính

- Giải pháp giữ nguyên hiện trạng: Các hạng mục được hỗ trợ của chính sách cơ bản không thay đổi, chi phí từ ngân sách nhà nước không tăng; các doanh nghiệp đầu tư, hỗ trợ trong thực hiện dồn điền đổi thửa chưa nhiều

- Giải pháp ban hành chính sách mới: Phát sinh chi phí đầu tư từ ngân sách nhà nước cho việc thực hiện chính sách Tuy nhiên, các chi phí phát sinh này sẽ

có giá trị tích cực, phù hợp với tình hình thực tế thời gian đến; Huy động được

vốn từ các tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư, hỗ trợ hoặc các nguồn vốn hợp pháp khác để thực hiện dồn điền đổi thửa, chỉnh trang đồng ruộng

b) Tác động về xã hội

- Giải pháp giữ nguyên hiện trạng: Thực hiện dồn điền đổi thửa chưa gắn với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của cấp huyện, xã và đề án xây dựng nông thôn mới của xã Đối với vùng sản xuất có địa hình không bằng phẳng, ruộng bậc thang, manh mún, việc thực hiện công tác dồn điền đổi thửa đất sản xuất nông nghiệp là rất khó khăn, kinh tế nông thôn ở những vùng này cơ bản giữ nguyên việc phát triển theo hướng nhỏ lẻ nên hiệu quả đạt được không cao

- Giải pháp ban hành chính sách mới: Đảm bảo sự đồng bộ trong xây dựng nông thôn mới và phát triển sản xuất, giải quyết được những vấn đề khó khăn ở những vùng khó thực hiện, yêu cầu kinh phí cao trong việc dồn điền đổi thửa, chỉnh trang đồng ruộng; chủ động hình thành vùng sản xuất tập trung, phát triển kinh tế nông nghiệp nông thôn theo hướng hàng hóa, bền vững; đẩy nhanh quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn; tăng thu nhập cho người sản xuất nông nghiệp, góp phần thực hiện tốt Đề án Tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, gắn với việc

đảm bảo hoàn thành Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới

c) Tác động về môi trường: Tạo thuận lợi để các hộ nông dân có điều kiện

cơ giới hóa, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ tiên tiến vào sản xuất; làm tăng hiệu quả, giá trị sản xuất nông nghiệp Việc áp dụng các quy trình canh tác, sản xuất tiên tiến sẽ góp phần tăng giá trị nông sản, bảo vệ môi trường sản xuất, hướng đến nền sản xuất nông nghiệp xanh, sạch và an toàn

d) Tác động về hệ thống pháp luật

- Giải pháp giữ nguyên hiện trạng: Hiện nay, các văn bản quy phạm pháp luật ban hành chính sách hỗ trợ khuyến khích thực hiện chủ trương dồn điền đổi thửa trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đã hết hiệu lực; do đó việc thực hiện chủ trương này sẽ bị gián đoạn, chưa có văn bản mới để làm cơ sở triển khai thực hiện chủ trương dồn điền đổi thửa trong thời gian đến

- Giải pháp ban hành chính sách mới: Tạo điều kiện thuận lợi và làm cơ sở tiếp tục triển khai thực hiện chủ trương dồn điền đổi thửa trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi phù hợp với tình hình thực tế

e) Tác động đến Doanh nghiệp

Chính sách mới được ban hành sẽ tạo điều kiện thuận lợi để các Doanh nghiệp tham gia đầu tư, hỗ trợ thực hiện chủ trương dồn điền đổi thửa, đồng thời thu hút được được các thành phần kinh tế khác tham gia đầu tư phát triển nông nghiệp, nông thôn

5 Kiến nghị giải pháp lựa chọn:

Giải pháp mới sử dụng nhiều nguồn kinh phí từ Ngân sách Nhà nước, đồng thời kết hợp nguồn kinh phí hỗ trợ của các tổ chức, cá nhân tham gia, nhằm cân

đối và chủ động được nguồn vốn để giải quyết khó khăn trong thực hiện công tác dồn điền đổi thửa nói chung và trên những cánh đồng cần có kinh phí đầu tư cao nói riêng trên địa bàn tỉnh là phù hợp với tình hình thực tế;

UBND tỉnh kiến nghị HĐND tỉnh thống nhất cho chủ trương xây dựng Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ khuyến khích thực hiện chủ trương dồn điền đổi thửa giai đoạn 2022 - 2025 theo hướng phân giao việc hỗ trợ theo cấp ngân sách rõ ràng; kết hợp thực hiện kêu gọi xã hội hóa

III Ý kiến tham vấn

- Dự thảo Nghị quyết mới về quy định chính sách hỗ trợ khyến khích thực hiện chủ trương dồn điền đổi thửa đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, giai đoạn 2022 - 2025, sẽ được đơn vị chịu trách nhiệm soạn thảo

dự thảo (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) gửi UBND các huyện, thị xã, thành phố và các cơ quan, đơn vị có liên quan để tham gia góp ý bằng văn bản; đồng thời dự thảo sẽ được công bố trên website của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trong thời hạn 30 ngày để trực tiếp trưng cầu ý kiến của các tổ chức, cá nhân khác

- Trên cơ sở tổng hợp ý kiến góp ý, thẩm định của các cơ quan liên quan, đơn vị chịu trách nhiệm soạn thảo dự thảo sẽ nghiên cứu hoàn thiện nội dung dự thảo Nghị quyết và tham mưu UBND tỉnh trình HĐND tỉnh xem xét và ban hành

IV Giám sát và đánh giá

Uỷ ban nhân dân tỉnh tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết này; định kỳ hàng năm báo cáo kết quả thực hiện cho Hội đồng nhân dân tỉnh

Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh, các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh và đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh giám sát việc thực hiện Nghị quyết

Trên đây là đánh giá tác động của Chính sách hỗ trợ khuyến khích thực hiện chủ trương dồn điền đổi thửa đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, giai đoạn 2022 - 2025, UBND tỉnh báo cáo HĐND tỉnh xem xét./

- CT, PCT UBND tỉnh;

- VPUB: CVP, PCVP, CBTH;

- Lưu: VT, NNTN

Trần Phước Hiền