Tổ chức công tác Vốn bằng tiền ở cửa hàng Bách hoá
Trang 1Lời nói đầu
Hạch toán kế toán (gọi tắt là kế toán) là khoa học thu nhận xử lý và cungcấp hoạt động sản xuất kinh doanh thông tin về tài sản và vận dụng của tài sảntrong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị nhằm kiểm tra giámsát hoạt động kinh tế tài chính
Kế toán là công cụ quản lý tài chính cần thiết trong bất kỳ chế độ kinh tế,chế độ xã hội nào, vai trò của kế toán xuất phát từ yêu cầu khách quan, của quátrình quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh, khi nền sản xuất xã hội ngày càngphát triển thì yêu cầu phạm vi của kế toán ngày càng đợc mở rộng chỉ rõ tầmquan trọng của kế toán trong quá trình phát triển sản xuất xã hội
Mác viết: "Kế toán nh là phơng tiện kiểm soát và tổng kết quá trình sản
xuất ý niệm càng cần thiết chừng nào mà quá trình càng có một quy mô xã hội càng mất tính chất thuần tuý cá thể".
Nớc ta đang trong quá trình chuyển hoá sang nền kinh tế thị trờng với nhiềuthành phần kinh tế theo định hớng xã hội chủ nghĩa Đó là xu thế tất yếu là đờnglối đúng đắn của Đảng và Nhà nớc ta trong quá trình chuyển đổi đó mỗi doanhnghiệp để thực hiện tốt mục tiêu của hạch toán kinh tế là sản xuất kinh doanhphải có lãi đòi hỏi phải đổi mới bộ máy và cơ chế quản lý kinh tế
Để tồn tại và phát triển ngày càng một vững mạnh các doanh nghiệp phải có
đầy đủ yếu tố cơ bản: vốn, lao động, t liệu lao động và đối tợng lao động Trong
đó, vốn là cơ sở hàng đầu không thể thiếu đối với mọi hoạt động sản xuất kinhdoanh của mỗi doanh nghiệp
Mục đích của mỗi doanh nghiệp là làm sao phải bảo toàn đợc đồng vốn củamình và thu đợc lợi nhuận từ đồng vốn mình bỏ ra Vì vậy, nhất thiết phải xâydựng đợc chu trình quản lý vốn một cách khoa học, giúp kế toán hạch toán đợctiền mặt chính xác
Nhận thức đợc tầm quan trọng của công tác kế toán "Vốn bằng tiền" Vớithời gian ngắn đợc thực tập ở cửa hàng Bách hoá Kim Liên, đợc sự chỉ bảo củacác cán bộ phòng Kế toán và sự hớng dẫn tận tình của cô giáo Lợi Em nghiên
cứu sâu vào đề tài: "Tổ chức công tác Vốn bằng tiền ở cửa hàng Bách hoá Kim Liên".
Nội dung của Chuyên đề bên cạnh Lời nói đầu và Kết luận em xin trình bàymột số vấn đề sau:
Phần I: Đánh giá thực trạng công tác kế toán của đơn vị
Trang 2PhÇn II: Néi dung chÝnh cña B¸o c¸o.
PhÇn III: KÕt luËn.
Trang 3Phần I
Đánh giá thực trạng công tác kế toán
1 Sự ra đời phơng hớng hoạt động của đơn vị
Công ty Bách Hoá Hà Nội là một doanh nghiệp Nhà nớc thuộc Sở Thơngmại Hà Nội Trong những năm qua Công ty Bách hoá Hà Nội là một trong những
đơn vị dẫn đầu của ngành thơng mại, có uy tín rộng rãi trong các cơ quan quản
lý, các bạn hàng và các tổ chức kinh tế Trụ sở chính của công ty đặt tại số 45Hàng Bồ - quận Hoàn Kiếm Hà Nội Đây là một trong những trung tâm trao đổimua bán hàng hoá, là đầu mối giao thông quan trọng của Hà Nội Vì vậy nó đãtạo điều kiện thuận lợi cho việc kinh doanh buôn bán của công ty
Tiền thân ban đầu của công ty là Công ty Mậu dịch Hà Nội do Bộ Lao độngCông thơng quyết định đợc thành lập ngày 28/9/1954 Trải qua hơn 40 năm hoạt
động mỗi bớc đi của công ty gắn liền với sự thay đổi của nền kinh tế đất nớc
Đến ngày 23/6/1988, để phù hợp với cơ chế kinh tế mới, công ty đã đổi tên thànhCông ty Bách hoá Hà Nội Với số cán bộ công nhân viên gồm 750 ngời, trong đó
có 100 ngời có trình độ Đại học, Cao đẳng và 250 ngời có trình độ Trung cấp, sốcòn lại là trình độ sơ cấp hoặc đã qua đào tạo các lớp cơ bản
Công ty là đơn vị hạch toán kinh tế độc lập và hình thức sở hữu vốn Nhà
n-ớc cấp và vốn tự có, công ty tự chủ về tài chính có t cách pháp nhân, có tài khoảnriêng tại ngân hàng có quyền sử dụng con dấu riêng và quyết định mọi phơngthức hoạt động kinh doanh của mình Công ty Bách hoá có 15 cơ sở trực thuộcgồm các Trung tâm thơng mại và cửa hàng
Cửa hàng Bách hoá Kim Liên là một trong số 15 đơn vị trực thuộc củaCông ty Bách hoá Hà Nội Cửa hàng đợc thành lập ngày 28/8/1960, với tên gọi làcửa hàng Bách hoá Kim Liên Trụ sở đặt tại số 135 phố Lơng Đình Của - quận
Đống Đa - Hà Nội Đây là trục đờng chính - là đầu mối giao thông có đông dân
c sinh sống, là trung tâm buôn bán lớn, nên tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổchức hoạt động kinh doanh của cửa hàng
Mạng lới của cửa hàng có 3 địa điểm: Tập thể Kim Liên, Khơng Thợng và
82 Nguyễn Trãi Tổng số có 35 cán bộ công nhân viên
Chức năng cụ thể của cửa hàng là bán lẻ các loại hàng phục vụ nhu cầutiêu dùng
Trang 4- Tổ chức nghiên cứu thị trờng khai thác nguồn hàng bảo quản và dự trữhàng hoá.
- Tổ chức tuyên truyền quảng cáo (giới thiệu hàng, tổ chức bán hàng vàphục vụ khách hàng)
Ngoài ra cửa hàng còn tổ chức công tác quản lý:
+ Quản lý về kế hoạch luân chuyển hàng hoá
+ Quản lý việc sử dụng nguồn vốn kinh doanh
+ Quản lý lao động, cơ sở vật chất kỹ thuật
+ Quản lý về kế toán tài chính và các nghiệp vụ kinh doanh
Nhiệm vụ của cửa hàng là kinh doanh các dịch vụ:
- Thực hiện nghĩa vụ và nhiệm vụ đối với Nhà nớc:
+ Kinh doanh theo các mặt hàng đã đăng ký nh lơng thực phụ (Bánh,kẹo, nớc giải khát, ); may mặc (quần áo may sẵn, khăn, ); dụng cụ gia đình(nồi, chảo, ); tạp phẩm (giấy, bút, ); kim khí điện máy; mỹ phẩm và hàng luniệm
+ Nguồn hàng chủ yếu đợc lấy thông qua công ty và tự tổ chức khaithác trên thị trờng
+ Phơng thức kinh doanh chủ yếu là bán lẻ, bán hàng thu tiền trực tiếp
và bán hàng tự chọn
- Cửa hàng thực hiện bảo toàn và phát triển vốn đợc giao sao cho kinhdoanh có hiệu quả, tăng lợi nhuận
- Tổ chức quản lý lao động trong doanh nghiệp nh tổ chức phong trào thi
đua lao động tiết kiệm, nâng cao hiệu quả kinh doanh, giải quyết việc làm,không ngừng nâng cao văn minh thơng mại, để thực hiện chính sách "Dân giàu -nớc mạnh - xã hội công bằng - văn minh" của Đảng và Nhà nớc
- Thực hiện các chỉ tiêu kế hoạch do công ty giao cho nh thuế GTGT, thuếvốn, BHXH, khấu hao TSCĐ, phí quản lý
Cửa hàng luôn phấn đấu để hoàn thành kế hoạch của công ty và Sở Thơngmại giao cho hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế cho Nhà nớc và các nghĩa vụ khác,chăm lo đến đời sống vật chất tinh thần cán bộ công nhân viên
Cửa hàng luôn tạo điều kiện cho cán bộ công nhân viên đi học để nângcao trình độ chuyên môn Mặt khác luôn theo dõi sát sao thị tr ờng để đề racác phơng hớng chiến lợc kinh doanh đúng đắn cho kỳ hoạt động kinh doanhmới
Trang 52 Cơ cấu tổ chức bộ máy của cửa hàng
Cửa hàng Bách hoá Kim Liên là một đơn vị trực thuộc Công ty Bách hoá
Hà Nội nên bộ máy của cửa hàng cũng nằm trong hệ thống tổ chức của công ty,
để phù hợp với loại hình kinh doanh và thích ứng với cơ chế thị trờng công ty sắpxếp bộ máy tổ chức của cửa hàng nh sau:
Sơ đồ cơ cấu mạng lới tổ chức hoạt động của cửa hàng
Nhiệm vụ:
- Ban phụ trách của cửa hàng gồm 2 ngời:
+ Đứng đầu là 01 cửa hàng trởng: phụ trách toàn bộ cửa hàng, chịutrách nhiệm với công ty về hoạt động của cửa hàng, theo dõi tình hình hoạt
động của cửa hàng, quyết định chính sách, phơng thức kinh doanh, công tác
đối ngoại
+ 01 cửa hàng phó: nhiệm vụ giúp việc cho cửa hàng tr ởng xây dựng
kế hoạch dài hạn, kế hoạch hàng năm và triển khai các công tác sản xuất kinhdoanh
- Tổ nghiệp vụ: có nhiệm vụ tìm nguồn hàng để đáp ứng mọi nhu cầu tiêudùng của khách
- Tổ kế toán có chức năng thu thập xử lý cung cấp thông tin cho hoạt độngkinh doanh, cho công tác quản lý và thực hiện tốt các kế hoạch tài chính và cácbáo cáo qui định và có nhiệm vụ thực hiện các nghiệp vụ kế toán và trả lơng chocán bộ
- Ba tổ bán hàng có nhiệm vụ bảo quản hàng hoá kinh doanh tại địa điểmcủa cửa hàng hay nói cách khác họ thực hiện nghĩa vụ trao đổi hàng và tiền
- Tổ bảo vệ có nhiệm vụ bảo vệ tài sản trang thiết bị và hàng hoá cho cửa hàng
Tổ
Kh ơng Th ợng
Trãi
Ban phụ trách
Trang 6Nh vậy, toàn bộ cửa hàng có 35 cán bộ công nhân viên với số vốn ít ỏi nhngtrong những năm qua cửa hàng vốn không ngừng phát huy mọi khả năng có thểcủa mình để tìm tiến tới hoà nhập với mạng lới kinh doanh của Thủ đô và kinhdoanh thu đợc cao trên cơ sở nguồn vốn đợc cấp để nhằm phát huy khả năng kinhdoanh của mình Tổng số vốn của cửa hàng tính đến ngày 31/12/2000 là500.000.000 VNĐ Trong đó, 100.000.000 là nguồn vốn đợc Nhà nớc cấp, số cònlại là cửa hàng đã huy động nội bộ Số vốn nội bộ của cửa hàng lớn hơn nguồnvốn đợc Nhà nớc cấp Ngoài ra trong mấy năm gần đây cửa hàng đã tự bổ xungnguồn vốn kinh doanh của mình bằng cách trích lợi nhuận Vì thế nguồn vốn kinhdoanh của cửa hàng không ngừng lớn hơn nhng phải kinh doanh nhiều mặt hàngnên có một số mặt hàng chính phải áp dụng hình thức mua hàng của bạn hàng vàtrả chậm, để tiện dùng thêm nguồn vốn kinh doanh Chính vì vậy, số vốn bìnhquân rất nhỏ, tốc độ vòng quay vốn khá cao 12 vòng/năm Điều đó có nghĩa làhiệu quả sử dụng vốn của cửa hàng đạt hiệu quả tốt.
3 Tổ chức bộ máy kế toán của cửa hàng, hình thức kế toán của cửa hàng
áp dụng
- Thực hiện hạch toán kế toán tơng đối hoàn chỉnh các nghiệp vụ kinh tế
đ-ợc phân cấp
- Tổng hợp các số liệu
- Lên báo cáo về các hoạt động kinh tế đó (tính và nộp các loại thuế luật
định, tự cân đối chi phí và chịu trách nhiệm về mọi hoạt động kinh doanh củacửa hàng)
- Lập báo cáo kế toán và báo cáo hoạt động kinh doanh của cơ sở lên Công ty
Sơ đồ mô hình tổ chức kế toán của Công ty
- Chức năng và nhiệm vụ của Phòng Kế toán:
Trực tiếp hạch toán kinh doanh các nghiệp vụ kinh tế phản ánh của toàn
bộ cửa hàng Thu nhập số liệu phản ánh tình hình kinh doanh của cửa hàng, tổ
kho, quầy
Kế toán các nghiệp vụ kinh tế
Kế toán l
ơng, thống kê
Tổ tr ởng kế toán
Trang 7chức công tác hạch toán kế toán và bộ máy, phù hợp với mô hình kinh doanhcủa cửa hàng.
- Để phù hợp với tổ chức quản lý của cửa hàng các bộ phận trong bộ máy kếtoán có nhiệm vụ riêng
+ Thủ quỹ: Quản lý tình hình thu chi của toàn bộ cửa hàng (phát lơng).+ Kế toán kho, quầy: Theo dõi bán tồn tại kho vào các quầy hàng lên bảng
kê, hoá đơn, chứng từ hàng hoá dịch vụ, mua vào, bán ra, lên tờ kê chi tiết bánhàng, bảng kê số 4, các biên bản liên quan nộp tổ trởng, kế toán tổng hợp Theodõi tình hình kinh doanh của quầy và hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinhcủa quầy
+ Kế toán lơng, thống kê: Theo dõi tiền lơng của cán bộ công nhân viên.+ Kế toán các nghiệp vụ kinh tế: Hạch toán các nghiệp vụ nh: thuế, bánhàng, thu tiền
4 Những thuận lợi và khó khăn ảnh hởng đến công tác hạch toán của cửa hàng
* Thuận lợi:
Tất cả các cán bộ kế toán trong cửa hàng có trình độ Trung cấp trở lên đãqua công tác lâu năm Vì vậy cán bộ kế toán có rất nhiều kinh nghiệm để giảiquyết các vấn đề kinh tế phát sinh Do đặc điểm mô hình kinh doanh, cửa hàng
áp dụng hình thức tổ chức kế toán tập trung để theo dõi và phản ánh kịp thời cácnghiệp vụ kinh tế phát sinh cung cấp cho lãnh đạo những thông tin cần thiết để
có hớng đầu t điều chỉnh nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh cho cửa hàng
* Khó khăn:
Từ ngày 1/1/1999 Bộ Tài chính ban hành Luật thuế GTGT, việc áp dụngLuật thuế mới này đã gây khó khăn cho công tác kế toán của cửa hàng Bởi vìcửa hàng kinh doanh nhiều mặt hàng có các loại thuế suất mua khác nhau: 3%,5%, 10% Nhng khi bán ra chỉ chịu thuế suất 5% và 10% Nhng hàng mua cóthuế suất 3% nay phải chịu thuế suất bán ra là 10% sự chênh lệch đó làm ảnh h-ởng đến lợi nhuận
Cửa hàng Bách hoá Kim Liên là một đơn vị trực thuộc của Công ty Báchhoá Hà Nội nhng cửa hàng phải tự hạch toán tình hình biến động và số hiện cócác loại tiền mặt tại quỹ của cửa hàng, do đó bộ phận kế toán có vai trò quantrọng trong việc hạch toán tình hình quỹ tiền mặt tại cửa hàng
Hình thức hạch toán kế toán Công ty đang áp dụng: Nhật ký chứng từ
Trang 8Sơ đồ hạch toán kế toán Nhật ký chứng từ
Căn cứ từ chứng từ hàng ngày kế toán lấy số liệu vào sổ quỹ, bảng kê, nhật
ký chứng từ và sổ thẻ chi tiết Từ các nhật ký chứng từ đến cuối tháng vào sổ cáitrớc khi vào sổ cái kế toán đối chiếu bảng kê với sổ cái Đến cuối tháng từ bảng
kê, sổ và thẻ chi tiết vào Nhật ký chứng từ Cuối tháng cộng các sổ thẻ chi tiếtlập bảng tổng hợp chi tiết theo từng tài khoản đối chiếu với sổ cái Và từ sổ cái,bảng kê và bảng tổng hợp chi tiết cuối tháng kế toán vào báo cáo tài chính
Ghi chú:
Ghi hàng ngày
Đối chiếu kiểm traGhi hàng tháng
Trang 9Phần II
Nội dung chính của báo cáo.
Trình tự tổ chức kế toán "Vốn bằng tiền"
tại cửa hàng Bách hoá Kim Liên
Chuyển sang nền kinh tế thị trờng có sự quản lý của Nhà nớc theo định ớng xã hội chủ nghĩa, kế toán với t cách là công cụ quan trọng của quản lý kinh
h-tế để có thể đáp ứng tốt hơn cho công tác quản lý đòi hỏi phải làm tốt công tác
kế toán
Trong công tác kế toán, kế toán vốn bằng tiền là một phần quan trọng Đểtiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh đòi hỏi doanh nghiệp phải có tài khoảnbằng tiền nhất định Đó là số tiền mà doanh nghiệp hiện có, có thể sử dụng muahàng hoá, TSCĐ, thanh toán công nợ hay chi phí, tài sản bằng tiền của doanhnghiệp bao gồm: tiền mặt tại quỹ gồm cả ngân phiếu và tiền gửi ngân hàng khobạc và tiền đang chuyển Tài sản bằng tiền là loại tài sản có tính lu động cao nhấttrong doanh nghiệp nên đòi hỏi phải có sự quản lý và hạch toán chặt chẽ Việchạch toán bằng tiền phải tuân theo các nguyên tắc của Nhà nớc
Hạch toán tài sản bằng tiền phải sử dụng một đơn vị tiền tệ thống nhất là
đồng Việt Nam (VNĐ) theo tỉ giá do ngân hàng Việt Nam công bố tại thời điểmphát sinh dịch vụ để ghi sổ kế toán
Kế toán tiền mặt tại quỹ: Tiền mặt ở quỹ chỉ sử dụng tiền Việt Nam
Khi nhận tiền góp vốn lao động:
Trang 10Cã TK 311
Cã TK 341
Cã TK 344
- XuÊt quü tiÒn mÆt mua vËt t hµng ho¸, TSC§:
Trêng hîp ¸p dông theo thuÕ GTGT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ:
Trang 11Nî TK 141
Cã TK 1111
Vµ hiÖn nay cöa hµng sö dông c¸c lo¹i chøng tõ sæ s¸ch:
- Chøng tõ gèc (phiÕu thu, phiÕu chi)
Trang 12Giải thích nội dung: Giấy nộp tiền.
- Mục đích: Giấy nộp tiền là giấy biên nhận của đơn vị hoặc cá nhân đã thutiền của ngời nộp làm căn cứ để lập phiếu thu, nộp tiền vào quỹ, đồng thời để ng-
ời nộp thanh toán với cơ quan hoặc lu quỹ
Nhật ký chứng từ số 1
Sổ cái
Bảng kê số 1
Chứng từ gốc(phiếu thu, chi)
Ngày 26 tháng 6 năm 2001
Ngời nộp
Trang 13- Yêu cầu: Giấy nộp tiền phải đợc đóng thành quyển và ghi rõ tên đơn vịcủa cơ quan Từng tờ ghi rõ ngày tháng năm lập và thu tiền.
- Phơng pháp ghi chép:
+ Ghi rõ họ tên và địa chỉ của ngời nộp
+ Dòng "Lý do nộp" ghi rõ lý do nh: tiền bán hàng, thuê nhà,
+ Giấy phải đợc lập thành 02 liên (đặt giấy than viết 1 lần)
Sau khi thu tiền ngời nộp và ngời thu tiền cùng ký và ghi rõ họ tên để xác định
số tiền đã thu, đã nộp Ký xong ngời thu tiền lu liên 1, còn liên 2 đợc giao cho ngờinộp tiền giữ Giấy nộp tiền trong ngày, giao cho kế toán lập phiếu thu làm thủ tụcnhập quỹ tiền mặt, thu đợc ngày nào ngời thu tiền phải nộp quỹ ngày đó
- Nhiệm vụ:
+ Phải ghi chính xác và đầy đủ đúng số tiền của ngời nộp
+ Chấp hành nghiêm chỉnh đúng nguyên tắc của nội dung giấy nộp tiền
Giải thích nội dung phiếu thu:
- Mục đích:
Xác định số tiền mặt thực tế nhập quỹ và làm căn cứ để thủ quỹ thu tiền,ghi sổ quỹ, kế toán, ghi sổ các khoản thu có liên quan Mọi tài khoản tiền ViệtNam nhập quỹ nhất thiết phải có phiếu thu
- Yêu cầu:
Phiếu thu phải đóng thành quyển và ghi số từng quyển dùng trong một năm.Trong mỗi phiếu thu phải ghi sổ quyển và sổ của từng phiếu thu Số phiếu thuphải đánh liên tục trong một kỳ kế toán Từng phiếu thu phải ghi rõ ngày, tháng,năm lập phiếu; ngày, tháng, năm thu tiền
- Phơng pháp ghi chép:
Mẫu số 01 - TT QĐ số 1141 - TCQĐ/CĐKT Ngày 1.1.1995 của BTC