MÔN học PHÁP LUẬT đại CƯƠNG HÌNH PHẠT tử HÌNH TRONG LUẬT HÌNH sự VIỆT NAM

Tính cấp thiết của đề tàiTrong luật hình sự Việt Nam, cùng với tội phạm thì hình phạt cũng là một trong hainội dung chính của luật hình sự.. Hình phạt tử hình là hình phạt nghiêm khắc nh

[Type here]

21110289TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA ĐÀO TẠO CHẤT LƯỢC CAO

TIỂU LUẬN CUỐI KỲ MÔN HỌC: PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG

HÌNH PHẠT TỬ HÌNH TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM

Mã môn học: GELA220405_21_1_12CLC

Lớp HP: Thứ 2_Tiết 9-10 GVHD: Nguyễn Thị Tuyết Nga

Thành viên:

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 7 năm 2021

HỌC KỲ I NĂM HỌC 2020-2021

Nhóm: 5A (Lớp thứ 2 – Tiết 9-10) Tên đề tài: HÌNH PHẠT TỬ HÌNH TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM

THỨ HỌ TÊN - MSSV NHIỆM VỤ MỨC ĐỘ ĐIỂM

THÀNH

1 Đinh Trung Nguyên Đối tượng và phạm vi nghiên Hoàn thành tốt

21110259 cứu Bố cục bài tiểu luận

Mục 1.5 Các tội phạm áp dụnghình phạt tử hình

Mục 2.2.1 Vụ án sát hại nữsinh giao gà ở Điện Biên

2 Nguyễn Lương Huy Tính cấp thiết của đề tài Hoàn thành tốt

5 Lê Thành Sang Mục 1.4 Hình thức áp dụng tử Hoàn thành tốt

2

4

6

8

10

KÝ TÊN MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU 5

1 Tính cấp thiết của đề tài 5

2 Đối tượng nghiên cứu 5

3 Mục tiêu nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu 5

a Mục đích nghiên cứu 5

b Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 6

4 Bố cục 6

NỘI DUNG 6

1 CHƯƠNG 1 6

1.1 Khái niệm hình phạt 6

1.1.1 Định nghĩa hình phạt: 6

1.1.2 Mục đích của hình phạt: 6

1.1.3 Các hình phạt đối với người phạm tội: 7

1.2 Khái niệm hình phạt tử hình 7

1.2.1 Định nghĩa hình phạt tử hình: 7

1.2.2 Đặc điểm của hình phạt tử hình: 7

1.3 Mục đích áp dụng hình phạt tử hình 8

1.4 Hình thức áp dụng tử hình 8

1.4.1 Hình thức áp dụng ở hiện đại 8

1.4.2 Hình thức áp dụng ở cổ đại 9

1.5 Các tội phạm áp ụng hình phạt tử hình 10

1.6 Các trường hợp miễn tử hình 10

2 CHƯƠNG 2 11

2.1 Đánh giá, thống kê về số liệu vụ án có áp dụng án phạt tử hình 11

2.2 Phân tích 3 vụ án hình sự trên thực tế có áp dụng hình phạt tử hình hoặc miễn tử hình 13

2.2.1 Vụ án sát hại nữ sinh giao gà ở Điện Biên 13

2.2.2 Vụ án tử hình 16

2.2.3 Vụ Án Gã Con Rể Đâm Chết Bố Vợ 18

2.2.3.1 Tình tiết vụ án 18

2.2.3.2 Phân tích vụ án 18

2.2.3.3 Kết án 19

2.3 Nêu nhận xét, bình luận và đề xuất giải pháp 19

2.3.1 Nhận xét về thực tiễn áp dụng hình phạt tử hình 19

2.3.2 Bàn luận về thực tiễn 19

2.3.3 Đề xuất giải pháp 20

KẾT LUẬN 21

12

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong luật hình sự Việt Nam, cùng với tội phạm thì hình phạt cũng là một trong hainội dung chính của luật hình sự Tùy theo tính chất, mức độ nguy hiểm khác nhaucủa tội phạm mà áp dụng những hình phạt tương xứng với tội phạm mà bản thânngười phạm tội gây ra Có nhiều loại hình phạt khác nhau, trong đó hình phạt cótính nghiêm khắc nhất là hình phạt tử hình

Hình phạt tử hình là hình phạt nghiêm khắc nhất trong hệ thống hình phạt của phápluật hình sự Việt Nam, được áp dụng đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng Tronglịch sử pháp luật Việt Nam, hình phạt tử hình cùng với các hình phạt khác đã gópphần quan trọng trong việc bảo vệ, công tác phòng chống, giữ vững ổn định chínhtrị, an ninh trật tự, phát triển kinh tế của đất nước qua từng thời kì

Tuy nhiên, hình phạt tử hình cũng là hình phạt tước đi quyền sống của con người,loại trừ vĩnh viễn người phạm tội ra khỏi xã hội Tính mạng con người là vốn quý

và được pháp luật bảo vệ, nếu sai lầm trong việc thi hành hình phạt tử hình thìkhông thể khắc phục được Vì vậy vấn đề giữa loại bỏ hình phạt tử hình và giữ lạihình phạt tử hình trong luật hình sự Việt Nam luôn được đem ra để cân nhắc trongmỗi lần làm luật hình sự ở Việt Nam Do đó, đề tài “Hình phạt tử hình trong Luậthình sự Việt Nam” sẽ giúp chúng ta nghiên cứu, tìm hiểu, làm rõ thêm về hình phạt

tử hình cũng như thực trạng áp dụng hình phạt tử hình ở nước ta

2 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của bài tiểu luận này là nội dung của hình phạt tử hình trong Luật hình sự Việt Nam và về thực trạng áp dụng hình phạt tử hình tại Việt Nam Bài tiểu luận tập trung nghiên cứu những vấn đề sau đây:

án xét tử hình được tòa án thi hành gần đây Từ đó đưa ra các kiến

nghị, giải pháp, bình luận nhận xét nhằm hoàn thiện các quy định pháp luật hình sự về hình phạt tử hình.

b Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Luận văn được nghiên cứu cà thực hiện trên cơ sở quan điểm của chủ nghĩaMác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và của Đảng Cộng sản Việt Namvề sínhsách hình sự của Nhà nước ta nói chung và đối với hình phạt tử hình nóiriêng

Để hoàn thành các mục đihcs và nhiệm vụ của luận văn, tác giả đã dựa trên

cơ sở pháp luật là phép biện chứng duy vật, sử dụng các phương phápnghiên cứu như: phương pháp tổng hợp, phân tích, thống kê,…

- Tài liệu tham khảo

Trong đó nội dung gồm 2 chương:

Chương 1: Khái quát chung về hình phạt tử hình

Điều 30 Bộ Luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định:

“Hình phạt là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của Nhà nước được quy địnhtrong Bộ luật này, do Toà án quyết định áp dụng đoi với người hoặc pháp nhânthương mại phạm tội nhằm tước bỏ hoặc hạn chế quyền, lợi ích của người, phápnhân thương mại đó”

1.1.2 Mục đích của hình phạt:

Điều 30 Bộ Luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định:

14

trong Bộ luật này, do Toà án quyết định áp dụng đoi với người hoặc pháp nhânthương mại phạm tội nhằm tước bỏ hoặc hạn chế quyền, lợi ích của người, phápnhân thương mại đó”.

Hình phạt không chỉ nhằm trừng trị người, pháp nhân thương mại phạm tội mà còngiáo dục họ ý thức tuân theo pháp luật và các quy tắc của cuộc sống, ngăn ngừa họphạm tội mới; giáo dục người, pháp nhân thương mại khác tôn trọng pháp luật,phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm

1.1.3 Các hình phạt đối với người phạm tội:

Được chia thành 2 loại hình phạt:

- Hình phạt chính: (Khoản 1 Điều 32 Bộ Luật hình sự năm 2015)

Hình phạt bổ sung: (Điều 32 trong Bộ Luật hình sự 2015)

- Cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định

- Cấm cư trú

- Quản chế

- Tước đoạt số quyền công nhân

- Tịch thu tài sản

- Phạt tiền, khi không áp dụng là hình phạt chính

- Trục xuất, khi không áp dụng là hình phạt chính

- Lưu ý: Đối với mỗi tội phạm, người phạm tội chỉ bị áp dụng một hình phạt chính và có thể bị áp dụng một hoặc một số hình phạt bổ sung

1.2 Khái niệm hình phạt tử hình

1.2.1 Định nghĩa hình phạt tử hình:

Tử hình là hình phạt đặc biệt chỉ áp dụng đối với người phạm tội đặc biệt nghiêmtrọng thuộc một trong nhóm các tội xâm phạm an ninh quốc gia, xâm phạm tínhmạng con người, các tội phạm về ma túy, tham nhũng và một số tội phạm đặc biệtnghiêm trọng khác do Bộ luật này qui định

1.2.2 Đặc điểm của hình phạt tử hình:

Tử hình là hình phạt đặc biệt, nó có những đặc điểm khác so với những hình phạt khác:

- Tử hình là một loại hình phạt nghiêm khắc nhất trong hệ thống hình phạt

- Hình phạt tử hình có mục đích phòng ngừa tái phạm tội mới từ phía người

bị kết án một cách triệt để nhưng không có mục đích giáo dục người bị kết án vì đã tước bỏ

cơ hội tái hòa nhập và phục thiện của họ

- Hình phạt tử hình có khả năng đạt được hiệu quả cao trong phòng ngừa chung

- Hình phạt tử hình là hình phạt không có khả năng khắc phục khi bị quyết định sai

1.3 Mục đích áp dụng hình phạt tử hình

Mục đích của hình phạt tử hình chính là sự phản ánh rõ nét bản chất xã hội, bản chấtgiai cấp của hình phạt nói chung và hình phạt tử hình nói riêng Trước đây, nếu cácnhà làm luật quy kết người phạm tội là kẻ đã gây ra tội ác và ác giả ác báo, phải trừngtrị thích đáng thì sẽ dẫn đến việc lạm dụng hình phạt tử hình Các hình thức thi hànhhình phạt tử hình trong trường hợp đó cũng đã man, tàn khốc hơn, thể hiện mục đích

“trả thù” người phạm tội Dần dần các quan điểm tiến bộ, nhân đạo về hình phạt tửhình đã thay thế nên tuy vẫn duy trì ở đa số các nước nhưng hình phạt tử hình chỉđược áp dụng đối với người phạm tội như là biện pháp cuối cùng và nghiêm khắc nhất

để “trừng trị” họ

Nói chung, hình phạt tử hình có mục đích: ngăn ngừa người bị kết án phạm tộimới( phòng ngừa riêng); ngăn ngừa người khác phạm tội( phòng người chung) Đóchính là kết quả thực tế cuối cùng mà nhà nước đặt ra và mong muốn đạt được khi ápdụng và thi hành hình phạt tử hình

Nói chung là một hình phạt trong hệ thống hình phạt, hình phạt tử hình cũng nhằm đạtđược mục đích chung của hình phạt Tuy nhiên, đối với hình phạt tử hình thì mục đíchgiáo dục cải tạo người bị kết án không đặt ra Vì thông thường do tinh chất tội phạm

mà họ gây ra, Tòa án nhận định rằng người phạm tội không còn khả năng giáo dục cảitạo Và khi bị kết án tử hình, họ không còn cơ hội để sửa chữa, khắc phục những hậuquả do hành vi phạm tội của mình gây ra, không có cơ hội giáo dục cải tạo họ trởthành người có ích cho xã hội

Sự nghiêm khắc và triệt để của hình phạt tử hình cho thấy mục đích phòng ngừa riêng

là ngăn ngừa người bị kết án phạm tội mới Bởi các nhà làm luật xét thấy rằng ngườiphạm tội bị kết án tử hình là những người không thể cải tạo, giáo dục, không còn khảnăng tái hòa nhập với xã hội Việc loại bỏ hoàn toàn khả năng tái phạm với mức độnguy hiểm cao là cần thiết hơn cả Có thể nói, trong tất cả các loại hình phạt được ápdụng chỉ có hình phạt tử hình có hiệu quả ngăn ngừa người bị kết án phạm

16

thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội.

Ngoài ra, việc quy định hình phạt tử hình còn có ý nghĩa là cơ sở pháp lý cho một sốngành khoa học pháp lý có liên quan chặt chẽ đến khoa học luật hình sự như: Tộiphạm học, Tâm lý học tội phạm, xã hội học hình sự

- Treo, kéo lê lết và phân thành bốn

1 Điều 108 Tội phản bội Tổ quốc

2 Điều 109 Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân

3 Điều 110 Tội gián điệp

4 Điều 112 Tội bạo loạn

5 Điều 113 Tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân

6 Điều 114 Tội phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

7 Điều 123 Tội giết người

8 Điều 142 Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi

9 Điều 194 Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh

10 Điều 248 Tội sản xuất trái phép chất ma túy

18

12 Điều 251 Tội mua bán trái phép chất ma túy

13 Điều 299 Tội khủng bố

14 Điều 353 Tội tham ô tài sản

15 Điều 354 Tội nhận hối lộ

16 Điều 421 Tội phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược

17 Điều 422 Tội chống loài người

18 Điều 423 Tội phạm chiến tranh

1.6 Các trường hợp miễn tử hình

BLHS năm 1999 được Quốc hội thông qua ngày 21/12/1999 để thay thế cho BLHSnăm 1985 (sửa đổi các năm 1991, 1992, 1997), gồm 24 chương, điều, trong đó có 29điều có khung hình phạt cao nhất là tử hình Tuy nhiên, Bộ luật này đã được sửa đổivào năm 2009, trong đó bỏ hình phạt tử hình với tám (08) điều

Việc sửa đổi nêu trên bắt nguồn từ chủ trương hạn chế hình phạt tử hình đã được ĐảngCộng sản Việt Nam đề ra ngay từ năm 2002 (ba năm sau khi ban hành BLHS năm1999) Cụ thể: Nghị quyết số 08/NQ-TW ngày 02/01/2002 của Bộ Chính trị về một sốnhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới (Nghị quyết số 08/NQ-TW)

đã đề ra nhiệm vụ nghiên cứu hạn chế áp dụng hình phạt tử hình trong BLHS Tiếpđến, Nghị quyết số 49/NQ-TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cảicách tư pháp đến năm 2020 (Nghị quyết số 49/NQ-TW) đã khẳng định chủ trương

“Hạn chế áp dụng hình phạt tử hình theo hướng chỉ áp dụng đối với một số ít loại tộiphạm đặc biệt nghiêm trọng” Chủ trương này đã được thực hiện từ năm 2009 khi sửađổi, bổ sung BLHS năm 1999 và tiếp tục được thực hiện khi xây dựng và ban hànhBLHS năm 2015

BLHS năm 2015 (sửa đổi năm 2017) tiếp tục bỏ án tử hình ở tám (08) tội danh khác,đồng thời quy định người dưới 18 tuổi khi phạm tội, phụ nữ có thai, phụ nữ đang nuôicon dưới 36 tháng tuổi, người đủ 75 tuổi trở lên khi phạm tội hoặc khi xét xử không bị

áp dụng hình phạt tử hình Tổng cộng, số lượng tội phạm áp dụng hình phạt tử hìnhtrong BLHS năm 2015 (sửa đổi năm 2017) là 18/314 tội danh

Bảng 1 Diễn biến số lượng các tội danh bị áp dụng hình phạt tử hình qua các Bộ luật Hình sự của Việt Nam từ năm 1985

BLHS BLHS năm BLHS năm BLHS năm BLHS năm BLHS năm

1985 1985 (sửa 1999 1999 (sửa 2015 (sửa

đổi các năm đổi năm đổi nămTội danh 1989, 1991, 2009) 2017)

1992, 1997)

danh bị áp

2.2.1 Vụ án sát hại nữ sinh giao gà ở Điện Biên

2.2.2 Vụ án tử hình

2.2.3 Vụ Án Gã Con Rể Đâm Chết Bố Vợ

2.2.3.1 Tình tiết vụ án 18

2.2.3.2 Phân tích vụ án 18

2.2.3.3 Kết án 19

2.3 Nêu nhận xét, bình luận và đề xuất giải pháp 19

2.3.1 Nhận xét về thực tiễn áp dụng hình phạt tử hình 19

2.3.2 Bàn luận về thực tiễn 19

2.3.3 Đề xuất giải pháp 20

KẾT LUẬN 21

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong luật hình sự Việt Nam, cùng với tội phạm thì hình phạt cũng là một trong hai nội dung chính của luật hình sự Tùy theo tính chất, mức độ nguy hiểm khác nhau của tội phạm mà áp dụng những hình phạt tương xứng với tội phạm mà bản thân người phạm tội gây ra Có nhiều loại hình phạt khác nhau, trong đó hình phạt có tính nghiêm khắc nhất là hình phạt tử hình.

Hình phạt tử hình là hình phạt nghiêm khắc nhất trong hệ thống hình phạt của pháp luật hình sự Việt Nam, được áp dụng đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng Trong lịch sử pháp luật Việt Nam, hình phạt tử hình cùng với các hình phạt khác đã góp phần quan trọng trong việc bảo vệ, công tác phòng chống, giữ vững

ổn định chính trị, an ninh trật tự, phát triển kinh tế của đất nước qua từng thời kì Tuy nhiên, hình phạt tử hình cũng là hình phạt tước đi quyền sống của con người, loại trừ vĩnh viễn người phạm tội ra khỏi xã hội Tính mạng con người là vốn quý

và được pháp luật bảo vệ, nếu sai lầm trong việc thi hành hình phạt tử hình thì không thể khắc phục được Vì vậy vấn đề giữa loại bỏ hình phạt tử hình và giữ lại hình phạt tử hình trong luật hình sự Việt Nam luôn được đem ra để cân nhắc trong mỗi lần làm luật hình sự ở Việt Nam Do đó, đề tài “Hình phạt tử hình trong Luật hình sự Việt Nam” sẽ giúp chúng ta nghiên cứu, tìm hiểu, làm rõ thêm

về hình phạt tử hình cũng như thực trạng áp dụng hình phạt tử hình ở nước ta.

2 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của bài tiểu luận này là nội dung của hình phạt tử hình trong Luật hình sự Việt Nam và về thực trạng áp dụng hình phạt tử hình tại Việt Nam Bài tiểu luận tập trung nghiên cứu những vấn đề sau đây:

phân tích, so sánh, cùng với thực tiễn trong quá trình áp dụng các quy định pháp luật; bài tiểu luận đã hệ thống hóa các quy định Việt Nam về luật thi hành án tử hình, đưa ra các số liệu cụ thể, chi tiết qua từng năm và một số vụ

án xét tử hình được tòa án thi hành gần đây Từ đó đưa ra các kiến

13

hình sự về hình phạt tử hình.

b Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Luận văn được nghiên cứu cà thực hiện trên cơ sở quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và của Đảng Cộng sản Việt Namvề sính sách hình sự của Nhà nước ta nói chung và đối với hình phạt

tử hình nói riêng.

Để hoàn thành các mục đihcs và nhiệm vụ của luận văn, tác giả đã dựa trên cơ sở pháp luật là phép biện chứng duy vật, sử dụng các phương pháp nghiên cứu như: phương pháp tổng hợp, phân tích, thống kê,…

- Tài liệu tham khảo.

Trong đó nội dung gồm 2 chương:

Chương 1: Khái quát chung về hình phạt tử hình.

Điều 30 Bộ Luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định:

“Hình phạt là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của Nhà nước được quy định trong Bộ luật này, do Toà án quyết định áp dụng đoi với người hoặc pháp nhân thương mại phạm tội nhằm tước bỏ hoặc hạn chế quyền, lợi ích của người, pháp nhân thương mại đó”.

1.1.2 Mục đích của hình phạt:

Điều 30 Bộ Luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định:

14