BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA: CHÍNH TRỊ VÀ LUẬT TIỂU LUẬN MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH “TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHỮNG NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA: CHÍNH TRỊ VÀ LUẬT
TIỂU LUẬN MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
“TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHỮNG NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG
ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG VÀ Ý NGHĨA CỦA NÓ ĐỐI VỚI SINH VIÊN”
Giảng viên hướng dẫn: Đỗ Thị Ngọc Lệ
Sinh viên thực hiện
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA: CHÍNH TRỊ VÀ LUẬT
TIỂU LUẬN MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
“TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHỮNG NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG
ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG VÀ Ý NGHĨA CỦA NÓ ĐỐI VỚI SINH VIÊN”
Giảng viên hướng dẫn: Đỗ Thị Ngọc Lệ
Sinh viên thực hiện
Trang 3DANH SÁCH THÀNH VIÊN THAM GIA NỘP TIỂU LUẬN HỌC KÌ II
NĂM HỌC 2021 – 2022
Nhóm: 08 (Lớp 212LLCT120205)
Tên đề tài: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHỮNG NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG
ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG VÀ Ý NGHĨA CỦA NÓ ĐỐI VỚI SINH VIÊN
Trang 5LỜI NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN
ĐIỂM
-Ngày 27 tháng 5 năm 2022 GIẢNG VIÊN KÝ TÊN
Trang 6Mục lục
A PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Đối tượng nghiên cứu 1
3 Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu 1
4 Phương pháp nghiên cứu 1
5 Kết cấu tiểu luận 2
B PHẦN NỘI DUNG 3
CHƯƠNG I: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHỮNG NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG 3
1.1 Quan điểm của tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng 3
1.1.1 Khái niệm “Đạo đức cách mạng” 3
1.1.2 Vai trò của “Đạo đức cách mạng” 4
1.1.3 Xây dựng “Đạo đức cách mạng” 5
1.2 Những nguyên tắc xây dựng đạo đức cách mạng 7
1.2.1 Nói đi đôi với làm, nêu gương đạo đức 7
1.2.2 Xây đi đôi với chống 8
1.2.3 Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời 9
CHƯƠNG 2: Ý NGHĨA CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHỮNG NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG ĐỐI VỚI SINH VIÊN 11
2.1.Thực trạng trong viêc…xây dựng đạo đức cách mạng đối với sinh viên hiên… nay 11
2.2 Ý ngh†a của những nguyên tắc xây dựng đạo đức cách mạng đối với sinh viên 12
2.3 Nguyên nhân và giải pháp 13
2.3.1 Nguyên nhân 13
2.3.2 Giải pháp 14
C PHẦN KẾT LUẬN 17
TÀI LIỆU THAM KHẢO 18
Trang 7A PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh là một tấm gương mẫu mực về thực hành đạo đức cách mạngcho toàn Đảng, toàn dân noi theo Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình,Người đặc biệt quan tâm tới giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảngviên và nhân dân Thống kê trong di sản Hồ Chí Minh để lại có tới gần 50 bài và tácphẩm bàn về vấn đề đạo đức, như “Đạo đức cách mạng", "Chớ kiêu ngạo, phải khiêmtố” Hồ Chí Minh quan niệm đạo đức là nền tảng và là sức mạnh của toàn dân, coi đó
là cái gốc của cây, ngọn nguồn của sông nước
Việc chọn đề tài và nghiên cứu vấn đề: “tư tưởng hồ chí minh về những nguyên tắcxây dựng đạo đức cách mạng và ý nghĩa của nó đối với sinh viên” là một việc hết sứcquan trọng Đó là lý do em chọn đề tài này, qua đề tài ta có thể hiểu rõ hơn những quanđiểm của Bác về những nguyên tắc xây dựng đạo đức cách mạng và ý nghĩa của nó đốivới sinh viên,từ đó ta có thể học hỏi và tiếp thu những bài học, đáp ứng yêu cầu thựctiễn hiện nay
2 Đối tượng nghiên cứu
- Hệ thống quan điểm của Hồ Chí Minh về đạo đức như lịch sử phát triển, vai trò, chuẩn mực và quan điểm về những nguyên tắc xây dựng đạo đức
-Nắm bắt, hiểu rõ về ý nghĩa, thực trạng và nguyên nhân của những tư tưởng Hồ Chí Minh đối với sinh viên
3 Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu
Hiểu rõ được tầm quan trọng của nguyên tắc xây dựng đạo đức cách mạng trong côngcuộc xây dựng đất nước Qua đó củng cố niềm tin vào các cán bộ nhà nước đồng thờigóp phần trong công cuộc phòng chống suy đồi đạo đức cách mạng và chủ nghĩa cánhân Thông qua đó chúng ta có thể liên hệ bản thân để học tập và làm theo tấm gươngđạo đức chủ tịch Hồ Chí Minh, rèn luyện và phấn đấu trở thành công dân tốt
4 Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủnghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Vận dụng, kết hợp chặt chẽ các phươngpháp như: phương pháp logic, phương pháp lịch sử; phương pháp thống kê, tổng hợp,
so sánh, phân tích, …
Trang 85 Kết cấu tiểu luận
Ngoài phần mở đầu và kết luận, phần nội dung đề tài được kết cấu thành 2 chương, bao gồm:
CHƯƠNG I: Tư tưởng Hồ Chí Minh về những nguyên tắc xây dựng đạo đức cách mạngCHƯƠNG II: Ý nghĩa của tư tưởng hồ chí minh đối với sinh viên
2
Trang 9B PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG I: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHỮNG NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG
1.1 Quan điểm của tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng.
1.1.1 Lịch sử khái niệm “Đạo đức cách mạng”
Hồ Chí Minh đề cập đến vấn đề đạo đức của người cách mạng từ rất sớm Năm 1924,trong bài viết “Lênin và các dân tộc phương Đông”, Người đã viết về “đạo đức vĩ đại vàcao đẹp của người thầy” và chỉ ra sự “vĩ đại và cao đẹp đó” chính “là tính coi khinh sự
xa hoa, tinh thần yêu lao động, đời tư trong sáng, nếp sống giản dị” của V.I.Lênin Đây
là lần đầu tiên Hồ Chí Minh viết về đạo đức của người cách mạng qua biểu tượngV.I.Lênin
Ngày nay, chúng ta đều hiểu rằng 23 điều Hồ Chí Minh viết về Tư cách một ngườicách mệnh trong phần đầu của cuốn sách Đường Cách mệnh là thể hiện nội hàm củađạo đức cách mạng và cũng có thể coi đây là cuốn sách đầu tiên Hồ Chí Minh viết vềcác chuẩn của đạo đức cách mạng
Tra cứu trong bộ Hồ Chí Minh Toàn tập, khái niệm đạo đức cách mạng được sử dụngnhiều lần trong 79 bài viết, bài nói của Người và được Hồ Chí Minh nêu lên lần đầutrong bài viết Cán bộ và đời sống mới đăng trên báo Sự thật số 88, ngày 2-9-1947, đúngvào ngày kỷ niệm tròn hai năm Cách mạng Tháng Tám thành công Lần cuối cùngNgười sử dụng khái niệm này trong Bài nói chuyện với các đồng chí lãnh đạo Tổngcông đoàn lao động Việt Nam vào ngày 18-7-1969, trước khi Người đi vào cõi vĩnhhằng
Như vậy, có thể nói, “Tư cách một người cách mạng” được xem là khái niệm xuấtphát của khái niệm đạo đức cách mạng và đã được Hồ Chí Minh đề cập từ năm 1927
Sự xuất hiện khái niệm đó do yêu cầu khách quan của tiến trình vận động thành lậpĐảng ta và nó tồn tại trong suốt thời kỳ vận động cách mạng giải phóng dân tộc cho tớiCách mạng Tháng Tám thành công Khi toàn Đảng, toàn dân bước vào xây dựng xã hộimới, tiến hành kháng chiến và kiến quốc, cho đến cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam,thống nhất Tổ quốc vừa xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, trên cơ sở nội hàm đãxác định của khái niệm tư cách một người cách mạng, Hồ Chí Minh nêu lên một kháiniệm thay thế biểu thị thành ngôn ngữ là đạo đức cách mạng - đó là đạo đức
Trang 10của cán bộ, đảng viên như một sự phân biệt với quan niệm chung về đạo đức của ngườiViệt Nam Trên thực tế, từ năm 1947 đến 1969, khi nói tới đạo đức của cán bộ, đảngviên, Hồ Chí Minh chỉ dùng một khái niệm là đạo đức cách mạng Ngày nay, nói tớiđạo đức cách mạng cũng là đạo đức của cán bộ, đảng viên của Đảng ta.
1.1.2 Vai trò của “Đạo đức cách mạng”
Vai trò của đạo đức cách mạng là to lớn, Hồ Chí Minh coi đạo đức là nền tảng củangười cách mạng, cũng giống như gốc của cây, ngọn nguồn của sông, của suối Như đốivới con người, sức có mạnh mới gánh được nặng và đi được xa Người cách mạng phải
có đạo đức cách mạng mới hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng Bởi lẽ con đường điđến độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là con đường dài, đòi hỏi sự phấn đấu khôngngừng của mỗi người, mỗi thế hệ và nhiều thế hệ nối tiếp nhau Chăm lo cái gốc, cáinguồn, cái nền tảng ấy là công việc thường xuyên của toàn Đảng, toàn dân, của mỗi giađình và mỗi người trong xã hội ta
Đạo đức là gốc, là nền tảng vì nó liên quan tới Đảng cầm quyền Nguy cơ của đảngcầm quyền đó là sự sai lầm về đường lối, suy thoái về đạo đức cách mạng của cán bộ,đảng viên Đảng cầm quyền lãnh đạo xã hội, nếu cán bộ đảng viên không tu dưỡng đạođức thì mặt trái của quyền lực có thể làm tha hoá con người Vì thế, Hồ Chí Minh chorằng “Đảng là đạo đức, là văn minh”
Vai trò của đạo đức còn thể hiện là lòng cao thượng của con người Mỗi người cócông việc, tài năng, vị trí khác nhau… nhưng ai giữ được đạo đức cách mạng thì làngười cao thượng
– Các thế hệ người Việt Nam phấn đấu cho độc lập dân tộc đến với Hồ Chí Minhtrước hết là đến với tư tưởng đạo đức của Người “Sống, chiến đấu, lao động, họctập theo gương Bác Hồ vĩ đại” là khẩu hiệu chung của người Việt Nam
– Tư tưởng đạo đức và bản thân đạo đức của Hồ Chí Minh là kết tinh đạo đức củadân tộc, của nhân loại Hồ Chí Minh là điểm rực sáng về đạo đức đối với thế giới
và đối với Việt Nam Bác nói: “Đối với phương Đông một tấm gương sống còn cógiá trị hơn 100 bài diễn văn tuyên truyền”
Theo Lênin, “đạo đức là những gì góp phần phá huỷ xã hội cũ của bọn bóc lột và gópphần đoàn kết tất cả những người lao động chung quanh giai cấp vô sản đang sáng tạo
ra xã hội mới của những người cộng sản.”
Trang 11Hồ Chí Minh cho rằng, Đảng “là đạo đức, là văn minh”, thì mới hoàn thành sứ mệnhlịch sử vẻ vang của mình Đảng Cộng sản phải tiêu biểu cho trí tuệ, danh dự, lương tâmcủa dân tộc mình và của thời đại Trí tuệ là sự hiểu biết đúng đắn về chủ nghĩa Mác -Lênin, tri thức hiện đại của nhân loại, thực tiễn Việt Nam và thế giới, những quy luậtphát triển của cách mạng Việt Nam, những hiểu biết để đưa sự nghiệp cách mạng đếnthắng lợi Đạo đức là những phẩm chất mà con người cần có để tham gia vào cuộc đấutranh cho độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Muốn làm cách mạng thì con người cần
có tâm trong sáng, đạo đức cao đẹp đối với giai cấp công nhân, nhân dân lao động, với
cả dân tộc Cái tâm ấy phải thể hiện trong các mối quan hệ xã hội hằng ngày với dân,với nước, với đồng chí, đồng nghiệp, với mọi người chung quanh mình Phải có tâm, cóđức mới giữ được chủ nghĩa Mác - Lênin và đưa chủ nghĩa Mác- Lênin vào trong cuộcsống
1.1.3 Xây dựng “Đạo đức cách mạng”
- Trung với nước, với Đảng; hiếu với dân
Đây là chuẩn mực đạo đức nền tảng, điều chỉnh hành vi giữa cá nhân với cộng đồng.Trung, hiếu là các khái niệm đạo đức truyền thống, nhưng được Hồ Chí Minh sử dụng
và đưa vào những nội dung mới Người viết trong tác phẩm “Đạo đức cách mạng” như
sau: “Đạo đức cách mạng là tuyệt đối trung thành với Đảng, với nhân dân Đặt lợi ích của Đảng và của nhân dân lao động lên trên, lên trước lợi ích riêng của cá nhân mình.
Hết lòng hết sức phục vụ nhân dân Vì Đảng, vì dân mà đấu tranh quên mình, gương
mẫu trong mọi việc”.
+ Trung với nước, với Đảng: là yêu nước, gắn liền với yêu chủ nghĩa xã hội ; trungthành với lý tưởng của Đảng, con đường cách mạng mà đất nước, dân tộc đã lựa chọn; cótrách nhiệm bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước; phải biết đặt lợi ích của Đảng, của Tổquốc, của cách mạng lên trên hết và trước hết; quyết tâm phấn đấu thực hiện mục tiêu cáchmạng, suốt đời đấu tranh cho Đảng, cho cách mạng Ra sức làm việc cho Đảng, giữ vững kỷluật của Đảng, thực hiện tốt đường lối, chính sách của Đảng
Trong tác phẩm “Đạo đức cách mạng”, Người chỉ rõ: “Mỗi người cách mạng phảihiểu thật sâu sắc rằng: Đảng ta là một đội ngũ tiên tiến nhất và tổ chức chặt chẽnhất của giai cấp công nhân, là người lãnh đạo của giai cấp công nhân và nhân
5
Trang 12dân lao động Người cách mạng phải thấy thật rõ điều đó và đứng vững trên lập trường giai cấp công nhân, để hết lòng hết sức đấu tranh cho chủ nghĩa xã hội và
chủ nghĩa cộng sản, cho giai cấp công nhân và cho toàn thể nhân dân lao động…
Đạo đức cách mạng là vô luận trong hoàn cảnh nào, người đảng viên cũng phải đặt lợi ích của Đảng lên trên hết Nếu khi lợi ích của Đảng và lợi ích của cá nhân mâu
thuẫn với nhau, thì lợi ích cá nhân phải tuyệt đối phục tùng lợi ích của Đảng”
+ Hiếu với dân: là thương dân, quý dân, tin dân, học dân, lắng nghe ý kiến củadân, lấy dân làm gốc; chăm lo mọi mặt đời sống nhân dân một cách tự giác; đấu tranh giảiphóng quần chúng nhân dân để dân trở thành người chủ và làm chủ Trong tác phẩm “Đạođức cách mạng”, Hồ Chí Minh viết: “Những chính sách và nghị quyết của Đảng đều vì lợi ích
của nhân dân Vì vậy, đạo đức cách mạng của người đảng viên là bất kỳ khó khǎn đến mức nào cũng kiên quyết làm đúng chính sách và nghị quyết của Đảng, làm gương mẫu cho quần chúng Mọi đảng viên phải nâng cao tinh thần trách nhiệm trước nhân dân, trước Đảng; phải ngǎn ngừa và kiên quyết chống lại chủ nghĩa cá nhân” Đồng thời, Người nhấn mạnh: “Đạo đức cách mạng là hoà mình với quần chúng thành một khối, tin quần chúng, hiểu quần
chúng, lắng nghe ý kiến của quần chúng Do lời nói và việc làm, đảng viên, đoàn viên và cán
bộ làm cho dân tin, dân phục, dân yêu, đoàn kết quần chúng chặt chẽ chung quanh Đảng, tổchức, tuyên truyền và động viên quần chúng hǎng hái thực hiện chính sách và nghị quyết củaĐảng”
- Thương yêu con người
Yêu thương tất cả mọi người, trước hết là người lao động nghèo khổ, bị bóc lột, ápbức, những người dễ bị tổn thương nhất trong xã hội: trẻ em, người già, phụ nữ; yêuthương con người trên lập trường của giai cấp công nhân; chăm lo mọi mặt đời sốngcon người để con người được thỏa mãn các nhu cầu, lợi ích, có điều kiện phát triển toàndiện cá nhân
Hồ Chí Minh yêu thương con người với một tình cảm vừa bao la, vừa gần gũi thânthương Người quan tâm đến tư tưởng, công tác, đời sống của từng người Tình thương
đó luôn gắn liền với hành động cụ thể, phấn đấu vì tự do, hạnh phúc cho con người
- Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư
6
Trang 13+ Cần: Cần cù, siêng năng, chăm chỉ, dẻo dai, biết phân công, tổ chức hoạt động hợp lý, lao động với năng suất, chất lượng, hiệu quả cao.
+ Kiệm: Tiết kiệm, không hoang phí, tiêu dùng hợp lý; không chỉ tiết kiệm của cánhân mà còn tiết kiệm của công; tiết kiệm toàn diện: tiền của, nguyên vật liệu, thời gian, sứclao động
+ Liêm: Liêm khiết, trong sạch, không tham tiền tài, địa vị, danh vọng
+ Chính: Chính trực, ngay thẳng, thật thà đối với mình, đối với người, đối với việc
+ Chí công vô tư: Đặt lợi ích của Đảng, của nhân dân lên trên hết, trước hết, hy sinh lợi ích cá nhân vì lợi ích chung, lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ
Các tiêu chuẩn đạo đức này có quan hệ chặt chẽ với nhau, tạo tiền đề cho nhau HồChí Minh xác định cần, kiệm, liêm, chính là bốn đức tính cần thiết của một con người,
là thước đo trình độ văn minh, tiến bộ của một dân tộc
- Tinh thần quốc tế trong sáng, thủy chung
Nội dung chủ nghĩa quốc tế trong tư tưởng Hồ Chí Minh là sự thương yêu và tôntrọng tất cả các dân tộc, nhân dân các nước, chống bất bình đẳng dân tộc và sự phânbiệt chủng tộc Tôn trọng, thương yêu các dân tộc; ủng hộ, giúp đỡ các dân tộc trong sựnghiệp đấu tranh giải phóng; xây dựng khối đoàn kết quốc tế trên cơ sở cùng có lợi, có
lý, có tình
Chuẩn mực đạo đức này điều chỉnh hành vi ứng xử của con người trong quan hệ giữacác quốc gia, dân tộc; nó có cơ sở từ bản chất quốc tế của giai cấp công nhân và của chế
độ xã hội chủ nghĩa
1.2 Những nguyên tắc xây dựng đạo đức cách mạng
1.2.1 Nói đi đôi với làm, nêu gương đạo đức
Nói đi đôi với làm là nguyên tắc cơ bản và quan trọng nhất trong việc xây dựng đạođức và là đặc trưng bản chất của đạo đức cách mạng, thể hiện sự thống nhất giữa lí luận
và thực tiễn, tư tưởng và hành động, nhận thức và việc làm Đối với mỗi người để thực
hiện được việc thống nhất giữa lời nói với việc làm phải có nhận thức đúng và quyếttâm vượt qua thính mình Nói đi đôi với làm còn là biểu hiện của sự gương mẫu, trungthực, trong sáng của cán bộ, đảng viên công chức, nêu gương trước nhân dân