Việc nghiên cứu, học tập tư tưởng cũng có ý nghĩa to lớn trong việc giáo dục về truyền thống cách mạng, về chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộcchân chính, về lòng tự hào đối với Đảng
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH
TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
BỘ MÔN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VÀ ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Học kỳ II (2019 - 2020)
Đề tài: “Làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò và lực lượng đoàn kết dân tộc Thực trạng
và giải pháp xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc hiện nay? Trách nhiệm của anh/ chị trongvấn đề này?”
Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Lan Chiên
Tên sinh viên: Đậu Đình Dương Hưng
MSSV: 18510101130
Lớp: KT18DL
Trang 2Lớp học phần: 000005002
Trang 3BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Trường Đại học Kiến Trúc TP.HCM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
BÀI TIỂU LUẬN MÔN: Tư tưởng Hồ Chí Minh và Đường lối cách mạng của Đảng cộng sản Việt nam
Họ và tên sinh viên: Đậu Đình Dương Hưng
Mã số sinh viên: 18510101130
Mã lớp học phần: 000005002
ĐIỂM CỦA BÀI TIỂU LUẬN
Họ tên và chữ ký của cán bộ chấm thi thứ 1
Họ tên và chữ ký của cán bộ chấm thi thứ 2 Ghi bằng số Ghi bằng chữ
Thành phố Hồ Chí Minh, Ngày 02 tháng 07 năm 2020
Sinh viên nộp bài
Ký tên
Trang 4LỜI MỞ ĐẦU
Lời đầu tiên em xin chân thành cảm ơn cô Nguyễn Thị Lan Chiên đã tạo điều kiện để em được
mở mang tri thức về Tư tưởng Hồ Chí Minh Việc nghiên cứu, học tập tư tưởng cũng có ý nghĩa
to lớn trong việc giáo dục về truyền thống cách mạng, về chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộcchân chính, về lòng tự hào đối với Đảng và đối với dân tộc Việt Nam; đồng thời còn có tác dụngbồi dưỡng ý chí chiến đấu cách mạng, thôi thúc ở người học ý thức biết noi gương những người
đã đi trước, tiếp tục cuộc chiến đấu dũng cảm ngoan cường, thông minh, sáng tạo để bảo vệ vàphát triển những thành quả cách mạng mà Đảng và nhân dân ta đã tốn biết bao xương máu đểgiành được, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hộichủ nghĩa
Em chân thành cảm ơn cô đã hướng dẫn tận tình để em có thể hoàn thành bài tiểu luận này Hivọng thông qua những nỗ lực tìm hiểu của em, em sẽ giúp mọi người hiểu rõ hơn tư tưởng HồChí Minh về đại đoàn kết dân tộc và sự áp dụng của Đảng trong việc xây dựng và phát huy khốiđại đoàn kết dân tộc trong thời kỳ đổi mới Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống tư tưởng rộnglớn và bao quát mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xây dựng nên trong suốt cuộc đời và sự nghiệp củamình Vậy nên, với những giới hạn về kiến thức và thời gian, trong quá trình tìm hiểu em sẽkhông tránh khỏi thiếu sót, mong cô tận tình góp ý để em hoàn thiện hơn nữa những kiến thứccủa mình
Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 5DẪN LUẬN
I Đề tài
Làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò và lực lượng đoàn kết dân tộc Thực trạng và giải phápxây dựng khối đại đoàn kết dân tộc hiện nay? Trách nhiệm của anh/ chị trong vấn đề này?
II Lý do chọn đề tài, mục đích nghiên cứu của đề tài
Lý do chọn đề tài: Tư tường Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân có ý nghĩa hết sức quan
trọng đối với sự nghiêp cách mạng giải phóng dân tộc Đại đoàn kết toàn dân bao gồm rất nhiềukhía cạnh về cách thức cũng như phương pháp xây dựng và phát triển Trong đó bao gồm xâydựng khối đại đoàn kết toàn dân phải phát huy tổng hợp nội lực từ bên trong; kết hợp sức mạnhdân tộc với sức mạnh thời đại, kế thừa truyền thống đoàn kết của cha ông cùng những nhận thứctài tình, thông suốt, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vạch ra con đường cách mạng đúng đắn, phát huytổng hợp sức mạnh toàn dân dựa trên nền tảng kế thừa và phát huy truyền thống yêu nước nồngnàn, nhân nghĩa, đoàn kết toàn dân; đồng thời phải có lòng khoan dung và lòng tin yêu con người
Do đó việc tìm hiểu rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề này là hết sức cần thiết để mỗi chúng tahiểu rõ hơn vai trò và trách nhiệm của mình trong cuộc sống, đối với mọi người, với đất nước Từ
đó, giúp chúng ta xác định một cái nhìn đúng đắn về lòng đoàn kết, nhân nghĩa trong mỗi conngười để tự hoàn thiện mình, sống tốt hơn và có ý nghĩa hơn Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủtịch Hồ Chí Minh sáng lập, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tưtưởng và kim chỉ nam cho hành động Vì vậy, Đảng Cộng sản Việt Nam vận dụng tư tưởng HồChí Minh về đại đoàn kết dân tộc trong việc xây dựng và phát huy khối đại đoàn kết dân tộc trongthời kỳ hiện nay
Mục đích – Yêu cầu:
Mục đích: Khái quát các vấn đề cơ bản: Quan điểm của Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc,
chính sách cơ bản của Đảng và Nhà nước ta và kết quả thực hiện quan điểm, chính sách đó ởnước ta trong những năm đổi mới vừa qua, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hơnnữa hiệu quả của chính sách đoàn kết các dân tộc
Yêu cầu: Nắm vững được tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc.Đối tượng nghiên cứu
Để đảm bảo và tăng cường đoàn kết giữa các dân tộc, Đảng và Nhà nước ta cần xây dựng hệthống chính sách đúng đắn và phù hợp Chính sách đoàn kết các dân tộc và kết quả thực hiệnchính sách đoàn kết dân tộc của Đảng và Nhà nước ta hiện nay là đối tượng nghiên cứu của đề tàinày
Trang 6III Phương pháp nghiên cứu
Kết hợp phương pháp logic với so sánh, tổng hợp, phân tích, chứng minh,…
IV Phạm vi nghiên cứu
Những tài liệu lịch sử cụ thể cùng hệ thống tư liệu về tư tưởng Hồ Chí Minh
V Kết quả nghiên cứu
Nhận thức tầm quan trọng của tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc và sự vận dụng củaĐảng Cộng sản Việt Nam trong việc xây dựng và phát huy khối đại đoàn kết dân tộc trong thời
kỳ hiện nay ngày càng được hoàn thiện và thể chế hóa bằng các chính sách, pháp luật Các tầnglớp nhân dân chung sức, chung lòng cùng Ðảng, Nhà nước vượt qua khó khăn, thử thách, giữvững sự ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng an ninh và tiếp tụcnâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế Đồng thời tăng cường thực hiện các nhiệm vụ,giải pháp cụ thể góp phần tăng cường sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng Đảng
và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, đảm bảo thế và lực cho đất nước trong công cuộcxây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa hiện nay
Trang 7NỘI DUNG CHƯƠNG I: MỘT SỐ KHÁI NIỆM
1.1 Dân tộc
Khái niệm “Dân tộc”: có hai cấp độ hay hai phương diện khác nhau:
Cấp độ chung phổ quát: Dân tộc – quốc gia: dân tộc đồng nghĩa với quốc gia (nation) hayđất nước, Tổ quốc, ví dụ: dân tộc Việt Nam, dân tộc Đức… Ở đây, khái niệm dân tộc đượcdùng để chỉ một cộng đồng người ổn định, làm thành nhân dân một nước, có một lãnh thổquốc gia, một nền kinh tế thống nhất, có ngôn ngữ chung và có tâm lý chung biểu hiệntrong văn hóa của quốc gia dân tộc
Cấp độ hẹp hơn: Dân tộc – tộc người (ethnie), thường được dùng như khái niệm công cụcủa các ngành dân tộc học, nhân chủng học, xã hội học, văn hóa học, lịch sử…
Hình 1 Bác Hồ với đồng bào các dân tộc Việt Nam (tranh lụa của họa sĩ Trần minh Thái) 1.2 Đại đoàn kết dân tộc
Đại đoàn kết dân tộc là truyền thống cực kỳ quý báu của Nhân dân ta trong suốt tiến trình lịch sửdựng nước và giữ nước của dân tộc Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đã kế thừa và phát huy tinhthần đại đoàn kết trong toàn dân Đại đoàn kết trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt cuộc đời hoạt độngcách mạng của Người Đầu năm 1951, tại hội nghị đại biểu Mặt trận Liên – Việt toàn quốc,Người vạch rõ: “ Đại đoàn kết tức là trước hết phải đoàn kết đại đa số nhân dân, mà đại đa sốnhân dân ta là công nhân, nông dân và các tầng lớp lao động khác Người cũng chỉ rõ: “Đoàn kết
là một chính sách dân tộc, không phải là một thủ đoạn chính trị Ta đoàn kết để đấu tranh chothống nhất và độc lập của tổ quốc, ta còn phải đoàn kết để xây dựng nước nhà Ai có tài, có đức,
có sức, có lòng phụng sự tổ quốc và phục vụ nhân dân thì ta đoàn kết với họ”.Từ thực tiễn cáchmạng Việt Nam, Hồ Chí Minh đã khái quát luận điểm có tính chân lý về vai trò của khối đại đoàn
Trang 8kết, đó là: Đoàn kết làm ra sức mạnh; “Đoàn kết là sức mạnh, đoàn kết là thắng lợi”; “Đoàn kết làsức mạnh, là then chốt của thành công”
CHƯƠNG II: NHỮNG LUẬN ĐIỂM CƠ BẢN CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC
2.1 Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến lược, bảo đảm thành công của cách mạng
Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, Hồ Chí Minh đã nêu lênmột số luận điểm có tính chân lý như:
Đoàn kết làm ra sức mạnh; "Đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công"
Đoàn kết là điểm mẹ "Điểm này mà thực hiện tốt thì đẻ ra con cháu đều tốt "
"Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công, thành công, đại thành công"
Hình 2 Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và Phu nhân với kiều bào vui xuân đón Tết tại đền Ngọc Sơn, trong khuôn khổ chương trình Xuân Quê hương 2019.
2.2 Đại đoàn kết dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu cách mạng
Hồ Chí Minh nhiều lần nhấn mạnh mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng, của cách mạng là đạiđoàn kết dân tộc Trong buổi ra mắt Đảng Lao động Việt Nam vào tháng 3 năm 1951, Người đãthay mặt Đảng tuyên bố trước đồng bào rằng: "Mục đích của Đảng Lao động Việt Nam có thểgồm trong tám chữ là: Đoàn kết toàn dân, phụng sự Tổ Quốc"
Mục tiêu tổng quát của toàn bộ cách mạng Việt Nam theo Hồ Chí Minh là giải phóng dân tộc,giải phóng giai cấp và giải phóng con người Để thực hiện mục tiêu đó, Người đã đề ra nhiều mụctiêu, nhiệm vụ cụ thể phải giải quyết trong từng thời kỳ, giai đoạn Nhưng muốn thực hiện tất cả
Trang 9các mục tiêu đó thì phải phát huy được lực lượng của toàn dân, nghĩa là phải xây dựng được khốiđại đoàn kết dân tộc
2.3 Đại đoàn kết dân tộc là đại đoàn kết toàn dân
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, khái niệm dân dùng để chỉ "mọi con dân nước Việt", mỗi mộtngười "con rồng cháu tiên", không phân biệt "già, trẻ, gái, trai, giàu, nghèo, quý, tiện" Đại đoànkết dân tộc có nghĩa là phải tập hợp được mọi người dân vào một khối trong cuộc đấu tranhchung
Để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, Người đã đưa ra những yêu cầu mang tính nguyên tắcsau:
Phải kế thừa truyền thống yêu nước, đoàn kết, nhân nghĩa của dân tộc, phải có tầm lòngkhoan dung, độ lượng với con người Hồ Chí Minh cho rằng ngay cả đối với những ngườilầm đường, lạc lối nhưng đã biết hối cải, chúng ta vẫn kéo họ về phía dân tộc, vẫn đoàn kếtvới họ
Phải xác định mẫu số chung để quy tụ mọi người vào khối đại đoàn kết toàn dân Đó lànền độc lập, thống nhất của Tổ quốc, là cuộc sống ấm no, tự do và hạnh phúc của nhândân
Phải xác định nền tảng của khối đại đoàn kết toàn dân là liên minh công nông và lao độngtrí óc Nền tảng càng được củng cố vững chắc thì khối đại đoàn kết dân tộc càng được mởrộng
2.4 Đại đoàn kết dân tộc phải biến thành sức mạnh vật chất, có tổ chức là Mặt trận dân tộc thống nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng
Để Mặt trận hoạt động một cách hiệu quả, Người đã đưa ra những nguyên tắc hoạt động sau:
Hoạt động của Mặt trận phải được đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đảng Cộngsản Việt Nam là một thành viên trong Mặt trận dân tộc thống nhất, nhưng là thành viên cóvai trò lãnh đạo Mặt trận
Đảng lãnh đạo Mặt trận bằng chủ trương, đường lối, bằng định hướng chính sách Lãnhđạo bằng phương pháp giáo dục, thuyết phục, nêu gương, lấy lòng chân thành để cảm hoá,khơi gợi tinh thần tự giác, tự nguyện, hết sức tránh gò ép,quan liêu, mệnh lệnh Sự đoànkết trong Đảng là cơ sở vững chắc để xây dựng sự đoàn kết trong Mặt trận
Mặt trận hoạt động theo nguyên tắc hiệp thương dân chủ, lấy việc thống nhất lợi ích tốicao của dân tộc với lợi ích của các tầng lớp nhân dân làm cơ sở
Trang 10 Mặt trận phải được xây dựng trên nền tảng liên minh công nông và lao động trí óc.
Hoạt động đoàn kết trong Mặt trận phải là lâu dài, chặt chẽ, đoàn kết thật sự, chân thành,thân ái, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ
Mặt trận phải xây dựng sự đoàn kết lâu dài và chặt chẽ vì sự nghiệp cách mạng là một quá trìnhlâu dài, trải qua nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn đều có những khó khăn, thử thách to lớn Đoàn kếtlâu dài ở đây là phải xuyên suốt quá trình cách mạng Đoàn kết chặt chẽ ở đây là phải đoàn kết từcác gia đình, dòng họ, đơn vị sản xuất, cơ quan, tổ chức, địa phương,v.v cho đến cả nước; phảiđoàn kết trên tất cả các mặt hoạt động: kinh tế, chính trị, văn hoá, quân sự, ngoại giao,v.v Đoànkết thật sự là đoàn kết tự nguyện được xây dựng trên cơ sở thống nhất về lợi ích của các cá nhân
và tổ chức Đoàn kết chân thành là đoàn kết bao hàm trong đó cả sự đấu tranh, phê bình, góp ýgiúp nhau cùng tiến bộ Đoàn kết thân ái là đoàn kết được xây dựng trên cơ sở tình thương vàlòng nhân ái của mỗi người
CHƯƠNG III: SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TRONG VIỆC XÂY DỰNG VÀ PHÁT HUY KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC TRONG THỜI KỲ HIỆN NAY
3.1 Những vấn đề đặt ra
3.1.1 Về đại đoàn kết toàn dân tộc
Đất nước ta đã ra khỏi tình trạng kém phát triển và bước vào hàng ngũ những nước đang pháttriển có mức thu nhập trung bình Đời sống của nhân dân được cải thiện rõ rệt Hệ thống chính trị
và khối đại đoàn kết toàn dân tộc được củng cố và tăng cường; độc lập, chủ quyền quốc gia,thống nhất toàn vẹn lãnh thổ và chế độ xã hội chủ nghĩa được giữ vững; vị thế và uy tín của ViệtNam trên trường quốc tế được nâng cao; sức mạnh tổng hợp của đất nước được tăng lên gấpnhiều lần, tạo tiền đề cho nhân dân ta tiếp tục phấn đấu xây dựng nền tảng để sớm đưa nước ta cơbản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại
Trang 11Hình 3
Thắt chặt mối liên hệ giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân không chỉ là trách nhiệm của Đảng vàNhà nước mà còn là trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và của toàndân Do đó, qua hoạt động của mình, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội cần khôngngừng đổi mới nội dung, phương thức hoạt động để góp phần làm cho mối liên hệ giữa Đảng,Nhà nước và nhân dân luôn luôn bền chặt, ý Đảng và lòng dân là một Có thể khẳng định, bài họcđại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng trở nên sống động và mang tính thời sự, có ý nghĩa hết sứcquan trọng trong bối cảnh đất nước đang chuyển mình mạnh mẽ để đón nhận những cơ hội cùngthách thức lớn của quá trình hội nhập ngày một sâu, rộng
3.1.2 Về xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh trong tình hình hiện nay
Để tiếp tục xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh trong tình hình hiện naycần tập trung giải quyết một số vấn đề cơ bản sau đây:
Một là, xác định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng tổ chức trong hệ thống chính trị, đồngthời xây dựng mối quan hệ đoàn kết, phối hợp giữa các tổ chức dưới sự lãnh đạo của đảng
bộ, chi bộ cơ sở; đổi mới nội dung và phương thức hoạt động hướng vào phục vụ dân, sátvới dân, được dân tin cậy
Hai là, thực hành dân chủ thực sự trong nội bộ các tổ chức của hệ thống chính trị ở cơ sởtheo nguyên tắc tập trung dân chủ và phát huy quyền làm chủ của nhân dân trên cơ sở thựchiện quyền dân chủ trực tiếp, phát huy quyền làm chủ đại diện, quy định cụ thể việc thựchiện quyền của dân giám sát tổ chức và cán bộ ở cơ sở và kịp thời thay thế người không đủtín nhiệm Phát huy dân chủ phải đi liền với củng cố và nâng cao kỷ luật, kỷ cương theopháp luật
Ba là, xây dựng đội ngũ cán bộ ở cơ sở chuẩn hóa, có năng lực tổ chức và vận động nhândân thực hiện đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, công tâm, thạo việc, tận tụyvới dân, biết phát huy sức dân, không tham nhũng, không ức hiếp dân; trẻ hóa đội ngũ,chăm lo công tác đào tạo, bồi dưỡng, giải quyết hợp lý và đồng bộ chính sách đối với cán
bộ cơ sở