Cac phucmg phap thiet kg, gia cong tien tien; phuang phdp tich hgp hg thong cam bien, dieu khien hien dai da dugc dp dung trong qua trinh che tao may.. Tir khda: Dgc tinh ma sdl - mdn -
Trang 1NGHIEN ClTu CHE TAO MAY XAC DINH DAC TIIVH MA SAT - MON
CUA VAT LIEU
Nguyen VSn Gidp , Nguygn Ha Tudn , Nguyen Trung Thdnh ,
VQ Lai Hodng', NguySn H6ng Kfing', Ldm Hoang Linh'
'Tnrdng DH Ky thugt Cong nghicp - DH Thdi Nguyen
^Vien Cong nghe - Tong cue Ky thudt Qudc phdng
TOM T A T
Bdi bao gidi thieu qua trinh thigt kg, chg tao mdy xac djnh dac tinh ma sat - mon cua vdt ligu Cac phucmg phap thiet kg, gia cong tien tien; phuang phdp tich hgp hg thong cam bien, dieu khien hien dai da dugc dp dung trong qua trinh che tao may Ket qua kilm tra cho thay he thong Iam viec tot
va tin cay tuoTig duong vdi thiei bj nhdp khdu tir cdc nudc phat trign
Tir khda: Dgc tinh ma sdl - mdn - boi tron, mdy kiim Ira ma sdt - mdn, hi so ma sdt, loc do mon,
mo hinh Chot tren DTa
GiCtI THIEU
May danh gia dac tinh ma sat - mdn theo md
hinh Pin - on - Disk la logi khdng the thieu
trong cac trung tam nghign ciiu va dao tgo
lien quan den nganh Ca khi va Cdng nghe vat
lieu Md hinh nay cung dap iing tigu chudn
danh gia va bao cao he sd ma sat ASTM
G115-10 -2013 (Standard Guide for
Measurnig and Reporting Friction
Coefficients) cung nhu tieu chuan ddnh gid
mdn theo sa do chdt trgn vat lieu hat mai:
ASTM G132 96-2013 (Standard Test
Method for Pin Abrasion Testing) ciia td chiic
ASTM, Hoa Ky [2-4] Day la md hinh ddnh
gia he so ma sat va lugfng mdn nhanh cua vat
lieu ^k cac be mat duac gia cdng theo cdc
phuang phap khac nhau vdi mdu d dgng chdt
Cdn cir vao tigu chuan nay, nhieu cdng ty tren
thg gidi da che tao vd chdo ban cac thigt bj
danh gid ma sat - mdn vdi gia tir hang chuc
ngdn tdi hdng tram ngan USD
MO HINH vA NGUYEN LY HOAT D Q N G
Mdy do ma sat - mdn cd nguygn Iy lam vigc
nhu hinh 1 Dac tfnh ma sdt - mdn ciia be mat
mau nghign ciru dugc xdc djnh thdng qua
chuygn dgng tuong ddi giifa mdu d dgng chdt
(pin) va chi tiet doi tidp (disk) Khi chdt cd xu
hudng chuyen dpng, luc ma sat hinh thanh dg
chong lgi xu hudng chuyen dpng dd De ddp
irng duac yeu cau lam viec, thigt bi do ma sat
- mdn can cd he thdng ga ldp chi tigt chinh xac, cam bien lire, ddng ca cd dieu khien tdc dd.Tai Viet nam, thiet bi ddnh gid ddc tinh ma sat - mdn mdi chi dugc trudng Dai hgc Bach khoa Ha Ngi va Hgc vien Ky thudt Qudn su trang bi (Hinh 2) Hau het cac hoat dpng nghien cii'u lien quan dgn danh gia dac tinh
ma sat - mdn ciia vdt lieu ciia nha trudng deu phai chuygn ve mgt trong hai don vi ndi trgn
de thuc hign
^ ^
Hinh \ Nguyin fy Idm viic cua mdy do ma sdt-mon
Tai trudng Dai hpc Ky thuat Cdng nghiep, Dgi hgc Thai Nguygn, nhieu thiet bj thi nghiem hien dai tir cdc nudc phat trign da dugc ddu tu Tuy nhign do ngudn luc hgn che, thigt bi danh gid ma sdt - mdn chua dugc ddu
tu thich ddng Dg nang cao chat lugng dao tao
va nghign ciiru khoa hgc, viec trang bj thiet bj danh gia ma sat va mdn la nhu cdu thiet yeu ddi vdi nhd trudng Hien nay cd mpt giai phap dugc nhigu trudng dgi hpc va trung tam
Tel 0982865698
Trang 2nghien ciiu tren the gidi sir dung la tich hgp
cdc ket cdu ca khi tu che tao chinh xac vdi
cdc thidt bi hien dai khdc cua ca sd nhu bien
tdn, ddng ca servo, cam bien do luc, he thdng
hien sd, chuyen ddi tin hieu, cac phan mem
xir ly so Hgu thi nghigm da nang
Hinh 2 Thiel bf do ma sdt-mdn-boi tran
CERT-USA ciia Hoc vien Ky thudt qudn sif
Xuat phdt tir nhu cau thuc te cua hogt dgng
nghien ciru khoa hpc va dao tao tai Trudng
Dai hoc Ky thudt Cdng nghiep, ket hap vdi
cac tigu chuan ASTM Gl 1510 2013, G132
-96-2013 [2-4], md hinh may do ma sat - mdn
dugc de xuat, hinh 3 May thi nghiem
tribology Pin-on-disk dugc diing de md
phdng che dp ldm viec ciia 2 chi tiet truat
tuang ddi vdi nhau trong mdi trudng khdng
khi hoac chat ldng Tdc dp trugt tuang ddi
giifa 2 chi tiet dugc xac djnh thdng qua tdc dp
quay ciia dTa va vi tri ciia chdt tren dTa Tai
trpng lam viec (tdi da 200N) dupc thiet Igp
bdi khdi lugng ciia qua nang De dam bao
chdt thi nghiem ludn vudng gdc vdi dTa, todn
bd cum chi tigt kep chdt chi cd the trugt len
xudng theo phuong thdng dirng theo chuyen
dpng tuang ddi giira bac va tru ddn hudng
He so ma sat/duac xdc dinh theo cdng thuc
f L^
N
Trong dd F^ la luc ma sat, A^ la luc tac dpng
giii'a mau Ien be mat chi tiet doi tiep Lugng mdn dugc xac dinh bdng khoi Iugng hoac chidu cao theo phuang vudng gdc vdi bg mat doi tidp cua mau bi mai mdn khi hai chi tigt ddi tiep trugt tuong doi vdi tdc do, dp lire phap tuyen, mdi trudng xung quanh va nhiet
dp nhdt dinh
THIET KE MO HINH Cdc ket cau ca khi dugc thiet ke theo [I] Md hinh may tinh dugc thidt ke va tinh toan sir dung cac modun thiet kg 3D va tich phan b6 irng suat, bien dang cua phdn mgm Inventor
2013 [5],
Hinh 3 Mo hinh mdy do ma sdt mon
DTa (disk) dugc dan dgng bang dpng ca servo Panaservo 3 pha dieu khien bang bien tdn, toe
dp quay tir 0 - 3000 vg/p, cdng suit 0,75 KW Bign tan dugc sii dung la loai Omron 3G3JV,
3 pha, 200V, cdng suat max 0,75 KW, tdn so digu khign 1-400 Hz, dd phan giai tdn sd: 0,1 Hz
Cam bign lire 9257 BA cua hang Kistler dugc lira chpn de tich hgp cho he thdng do hai thanh phdn luc Fmsva N Ddy la logi cam bien
cd do chinh xac tdi 0,01 N, tdn sd do tdi 20 kHz Hinh 5 la mo hinh 3D he thdng ga ldp cam bien Kistler va kep mdu sii dung dng k?p ddn hdi
Trang 3Toan bg cum mau - cam bien do luc cd thg
trugt len xudng nhe nhdng nhd he thdng d bi
tuygn tinh (Linear Ball Bearing) Cac chi tilt
Id, ranh truot Id ga trdn may deu dugc gia
cdng bdng may digu khien sd CNC
(Computer Numerical Control) dam bdo cdc
chl tigt dugc Idp ghep chfnh xac va chuygn
dgng vdi do nhay cao
Hinh 4 Mdy xdc dinh dac linh ma sdt - mon dugc
chi lao b&i nhom nghien cuu
Hinh 5 Mo hmh he Ihong ga cam biin vd kep mdu
Hinh 7 Cam bien do lire duac lap liin may TN
TINH T O A N V A KIEM NGHIEM MOT SO CUM CHI TIET CHINH SU DUNG PHUONG P H A P PHAN TU HUU HAN Vat lieu dugc sir dung cho cdc chi tigt dang tru la thep 40X Can cir vao cac luc ca ban tac dung lgn true ldp dTa thi nghiem va try dan hudng thdng diing, ket qua tinh todn sir dung phdn tu htru han FEM dugc bieu dien trong hinh 8 va 9 True lap dTa thi nghiem ciing dugc tinh toan, kiem tra theo phuang phap truygn thdng bao gdm cac budc tfnh sa bg, kigm nghiem true vg do bgn mdi, kigm tra dp cirng ciia true theo tai lieu [1]
': ajfto/»i4,«<i5s
Hinh 6 d bi tuyen linh trong ca cdu Irugt dung
Hinh 8 Kit qud linh lodn phdn bd ung sudl tren true ldp dta ihi nghiem su dung phuang phdp phdn lu hiiu hgn
Trang 4Nguyen Van Gidp vd Dtg
/7f77
Hinh 9 Sa do vd kil qud linh todn phdn bo ung
sudl Iren tru ddn huang dung su dung phuang
phdp phdn lu him han
UNG DUNG D A N H GlA D Q MON CUA
MQT SO M A U VAT LIEU
Thiet bj thi nghiem ma sat - mdn dugc
su-dung de danh gid vat lieu ma sat ngn ddng
dugc che tgo bdng phuong phap ep ndng
Cudng do mdn va he sd ma sat cua cdc mdu
cd ti le sat va nhiet dp ep khdc nhau dugc
danh gia vd so sdnh vdi mdt sd cdng bd khoa
hpc tren the gidi
Cdc mdu trong hinh 10 cd thanh phan thdng
nhat theo khdi lugng: 6% Zn, 6%Sn, 3 Pb,
3%, 3 Fe, 10% C va phdn cdn lai Id ddng Cdc
mau dugc ep ndng trong khudn graphit mat
dp cao bang phuong phap nung cdm irng
Thdi gian giu nhict 2 phiit Cdc mdu dugc
kiem tra tdc dp mdn theo tieu chudn ASTM
G132 - 96 (2013) va ASTM 0115-10(2013)
ciia td chii'c ASTM, Hoa Ky, [2-4] Dien tich
tigp xiic 200 mm^, dieu kien tiep xiic: khdng
bdi tron, tdc do trugt 0,785 m/s, thdi gian
trugt: 2 phiit, dp lire tiep xiic phap tuygn: 0,07
N/mm', gidy rdp: PIOOO Sau mdi mdt mau,
giay rdp dugc thay mdi
KET QUA V A THAO LUAN Kdt qua do he sd ma sat dugc thg hien trong hinh 11 Theo kit qua do, he sd mau ep nong
d nhiet do 700 dg C cd he s6 ma sat thap nhdt, tdc dp mdn tinh cho mgt met trugt tren giay rdp cao nhdt Trong khi do, mdu ep ndng d nhiet dp 1000 do C cd he sd ma sat cao nhdt dong thdi cd tdc do mdn thdp nhat
H e so m a sat f
700 Si> C 300 Sf) C 900 d^ C 1000 «$ C
Hinh IL Quan hi giiea hi so ma sdl vd nhiel dg
ip nong vdl lieu ma sdl nen dong (Cdp ma sdl ldm viic trong chi do co boi Iran, loc do trugi 2,355 m/s, dp luc 0,4N/mm^, vdl lieu doi tiep thip
30XrC)
Ket qud do he sd ma sat va tdc do mdn phii hgp vdi cac nghien ciiu trong nuoc va tren the gidl vg vat lieu luyen kim bdt nen ddng cd hat Cling phan tan [7, 8]
T 6 c d o m o n (g/m)
Hinh 10 Mdu vdt lieu ma sdl chi lao bdng
phuang phdp ep nong vai nhiel do khdc nhau
700 J^C SOOffftC 900ff$C loooa^
Hinh 12 Quan he giiia tdc do mon vd nhiet dg ep nong vdt lieu ma sdl nin dong (trugt kho, tdc dg lnr0 0,785 m/s; ap luc tiip xuc phdp tuyin 0,07 N/mm , giay rdp PIOOO)
Trang 5K E T L U A N
M a y ddnh gia dgc tinh m a sdt - mdn d o n h d m
nghign ciru thigt kg chg tgo cd hinh t h u c d e p ,
Iam vi?c tin cay, 6n d i n h N h d m nghign ciru
da ndng c a o hieu q u a khai t h a c thigt bj chdt
l u g n g c a o san cd ciia n h d t r u d n g Thidt bj cd
the ling d u n g t r o n g h o a t d d n g nghign ciru
khoa hgc vd d a o tao c u a c a c n g a n h c o khi,
ky thugt vat lieu, vdt lieu dign, v.v Dg n a n g
cao hieu q u a ciia thigt bj, cd thd n a n g c a o c a p
chinh xdc c u a 6 bi true lap dta thi n g h i e m ,
ndng c a o dd cirng v i i n g c u a c y m ldp cdm
bien; giam r u n g d g n g d o d g n g c a v a bd
truyen dai g a y ra Thigt bi cd the m d rpng
kha n a n g d o b a n g e a c h lap thgm c u m d o ma
sat mdn t h e o c o chg c h d t tren m a t tru (pin
-on - d r u m )
T A I L I E U T H A M K H A O
[1] Trinh chdt, Lg Vdn Uyin, Tinh toan thigt kg
hg ddn dOng co khI, Nxb Giao due, 2007
[2] ASTM Gl 15-10(2013) , Standard Guide for
Measuring and Reporting Friction Coefficients,
http://www.astm.org/ Standards/G 115.htm
[3] ASTM G132 - 96(2013) Standard Test Method for Pin Abrasion Testing hUp:// www.astm.org/Standards/G 132.htm,
[4] ASTM G99 05(2010), Standard Test Method for Wear Testing with a Pin-on-Disk Apparatus, http://www.astm.org/ Standards/ G99.htm
[5] CSM Instruments SA, Rue de la Gare 4, Galileo Center, CH-2034, eseux, SWITZERLAND, http://www.csm-instruments com/ en/Pin-on-Disk-Tribometer
[6] Inventor Professional for Education, Free software download for students & educators, http://www.autodesk.com/ education/free-software /inventor-professional
[7] Vu Lai Hoang, Hoang Anh Quang, Anh hudng ciia ham lugng TIC ldi ca tinh ciia vat lieu compozit Cu - T i c , Hpi KHKT Diic-Luyen Kim Viet Nam, www.ducluyenkim.com
[8] Glenn Kwabena Gyimah , Dong Chen, and
Ping Huang, Dry Sliding Studies of Porosity on Sintered Cu-based Brake Materials, Transaction
on control and mechanical systems, vol 2, no 5,
pp 219-224, may, 2013
S U M M A R Y
A N S T U D Y O N F A B R I C A T I N G T R I B O L O G Y T E S T I N G M A C H I N E
Nguyen Van G i a p ' ' ' , Nguyen Ha Tuan^, Nguyen Trung T h a n h ' ,
Vu Lai Hoang', Nguyen Hong Kong', Lam Hoang Linh'
College of Technology - TNU; 'Institute of Technology - General Department of Defence Engineering
The paper presents process on designing and manufacturing Tribology Testing Machine Advanced methods on designing, manufacturing, integrating sensor, control system were implemented The wear loss and friction coefficient testing result shows (hat the machine runs as well and reliably as one imported from developing countries
Key words: Tribological characleristics Tribology Testing Machine, Friction Coefflcicenl Wear
loss Pin -on- disk
Ngdynhgnbdi: 13/3/2014 Ngdy phdn biin: 15/3/2014: Ngdy dityci ddng 25/3/2014
Phan blen khoa hoc: PGS TS Nguyen Dinh Mdn - Tnrdng CD Kinh ti Ky thudt - DH Thdi Nguye
Tel- 0982865698