MỞ ĐẦU Hiện nay, tình hình thế giới tiếp tục chứng kiến nhiều biến đổi phức tạp và khó lường về ngoại giao giữa các nước trong khu vực và trên thế giới. Toàn cầu hoá tiếp tục phát triển sâu rộng và tác động tới tất cả các nước. Các quốc gia lớn nhỏ đang tham gia ngày càng tích cực vào quá trình hội nhập quốc tế. Hoà bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế hàng đầu của mỗi quốc gia, phản ánh đòi hỏi bức xúc của các quốc gia, dân tộc trong quá trình phát triển. Do đó, đường lối đối ngoại đối với mỗi quốc gia, dân tộc có vai trò rất quan trọng trong công tác ngoại giao của quốc gia, dân tộc đó, nó được xác định như là kim chỉ nam cho công tác đối ngoại; quyết định sự thành bại của công tác đối ngoại. Đối với Việt Nam, qua mỗi thời kỳ cách mạng, dựa trên tình hình thực tiễn trong và ngoài nước, Đảng ta luôn xác định đường lối đối ngoại phù hợp với điều kiện cụ thể của đất nước ở thời điểm đó. Sau hơn 35 năm đổi mới, đất nước ta đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng có ý nghĩa lịch sử trên các lĩnh vực của đời sống xã hội: Kinh tế tăng trưởng khá, chính trị ổn định, quốc phòng - an ninh được tăng cường, văn hóa - xã hội có bước phát triển mới; đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân được cải thiện; quan hệ đối ngoại ngày càng mở rộng, đi vào chiều sâu, vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế được nâng cao. Quan hệ đối ngoại của Đảng không ngừng được mở rộng và tăng cường với các chính đảng ở các nước khác nhau trên thế giới theo hướng đa phương và đa dạng hóa các quan hệ. Công tác đối ngoại của Đảng cùng ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân kết hợp hài hòa đã tạo nên những thắng lợi to lớn trên mặt trận ngoại giao, góp phần phát triển đất nước. Xuất phát từ nhận thức trên, đồng thời trên cơ sở kiến thức được truyền thụ từ môn Quan hệ Quốc tế trong chương trình Cao cấp lý luận chính trị, tôi xin phép được viết bài thu hoạch với chủ đề “Đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta hiện nay” làm đề tài viết bài thu hoạch cho môn học Quan hệ quốc tế.
Trang 1MỤC LỤC
1 Cơ sở để hoạch định và sự hình thành đường lối đối ngoại 2
1.1 Khái niệm, cơ sở hoạch định đường lối đối ngoại 2
1.3 Những xu thế chủ yếu trên thế giới hiện nay 5
2 Đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta hiện nay 7
2.1 Thực trạng đối ngoại của Đảng, Nhà nước trước đổi mới. 7
2.2 Đường lối đối ngoại từ năm 1986 đến trước Đại hội Đảng toàn
2.3 Nhiệm vụ đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta hiện nay 15
2.4 Phương châm đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta hiện nay 17
2.4.1 Phái huy sức mạnh toàn dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại;
dựa và phát huy nội lực là chính, tranh thủ tối đa ngoại lực 172.4.2 Hợp tác bình đẳng, cùng có lợi; vừa hợp tác, vừa đấu tranh 17
2.4.3 Tham gia hợp tác khu vực, đồng thời mở rộng quan hệ với tất
2.4.4 Chủ động, linh hoạt, sáng tạo, hiệu quả 19
2.4.5 Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ chủ quyền, thống nhất,
Trang 2MỞ ĐẦU
Hiện nay, tình hình thế giới tiếp tục chứng kiến nhiều biến đổi phức tạp vàkhó lường về ngoại giao giữa các nước trong khu vực và trên thế giới Toàn cầuhoá tiếp tục phát triển sâu rộng và tác động tới tất cả các nước Các quốc gia lớnnhỏ đang tham gia ngày càng tích cực vào quá trình hội nhập quốc tế Hoà bình,hợp tác và phát triển vẫn là xu thế hàng đầu của mỗi quốc gia, phản ánh đòi hỏibức xúc của các quốc gia, dân tộc trong quá trình phát triển Do đó, đường lối đốingoại đối với mỗi quốc gia, dân tộc có vai trò rất quan trọng trong công tác ngoạigiao của quốc gia, dân tộc đó, nó được xác định như là kim chỉ nam cho công tácđối ngoại; quyết định sự thành bại của công tác đối ngoại
Đối với Việt Nam, qua mỗi thời kỳ cách mạng, dựa trên tình hình thực tiễntrong và ngoài nước, Đảng ta luôn xác định đường lối đối ngoại phù hợp với điềukiện cụ thể của đất nước ở thời điểm đó Sau hơn 35 năm đổi mới, đất nước ta đãđạt được nhiều thành tựu quan trọng có ý nghĩa lịch sử trên các lĩnh vực của đờisống xã hội: Kinh tế tăng trưởng khá, chính trị ổn định, quốc phòng - an ninhđược tăng cường, văn hóa - xã hội có bước phát triển mới; đời sống vật chất, tinhthần của nhân dân được cải thiện; quan hệ đối ngoại ngày càng mở rộng, đi vàochiều sâu, vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế được nâng cao Quan
hệ đối ngoại của Đảng không ngừng được mở rộng và tăng cường với các chínhđảng ở các nước khác nhau trên thế giới theo hướng đa phương và đa dạng hóacác quan hệ Công tác đối ngoại của Đảng cùng ngoại giao Nhà nước và đối ngoạinhân dân kết hợp hài hòa đã tạo nên những thắng lợi to lớn trên mặt trận ngoạigiao, góp phần phát triển đất nước
Xuất phát từ nhận thức trên, đồng thời trên cơ sở kiến thức được truyền thụ
từ môn Quan hệ Quốc tế trong chương trình Cao cấp lý luận chính trị, tôi xin
phép được viết bài thu hoạch với chủ đề “Đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta hiện nay” làm đề tài viết bài thu hoạch cho môn học Quan hệ quốc
tế
Trang 3NỘI DUNG
1 Cơ sở để hoạch định và sự hình thành đường lối đối ngoại
1.1 Khái niệm, cơ sở hoạch định đường lối đối ngoại
Đường lối, chính sách đối ngoại của một nhà nước quốc gia là tổng thể cácquan điểm xác định mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ và phương châm chỉ đạocác hoạt động đối ngoại mà quốc gia đó thể hiện trong quan hệ với các nhà nướcquốc gia và các chủ thể khác trong quan hệ quốc tế nhằm mục đích thực hiệnthắng lợi những lợi ích của quốc gia - dân tộc và của giai cấp cầm quyền trongtừng giai đoạn lịch sử
Để đề ra đường lối đối ngoại, Đảng ta dựa trên nhiều cơ sở từ lý luận đếntổng kết thực tiễn công tác đối ngoại của Đảng, Nhà nước sau hơn 35 năm tiếnhành công cuộc đổi mới trước hết về mặt lý luận: Đảng ta xác định lấy Chủnghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng lý luận, kimchỉ nam cho hành động của Đảng, trong đó có công tác đối ngoại nhằm khaithác tốt nhất nhân tố quốc tế phục vụ cho nhu cầu phát triển đất nước, đồng thời
mở rộng và phát huy ảnh hưởng của Đảng, đóng góp với cộng đồng quốc tếtrong cuộc đấu tranh chung vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và phát triển.Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ thực lực của đất nước là cái chiêng,ngoại giao là cái tiếng thực lực của đất nước mạnh là cái chiêng lớn mà cáichiêng lớn thì cái tiếng sẽ vang, ảnh hưởng của nó sẽ càng lớn trên trường quốc
tế Chính tư tưởng này của Người đã đặt nền móng cho việc Đảng ta đặt rađường lối đối ngoại trong những năm qua
Như vậy, đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước Việt Nam là hệthống quan điểm về mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp, phươngchâm chỉ đạo hoạt động của nước ta với bên ngoài nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia
- dân tộc chân chính, đồng thời góp phần vào cuộc đấu tranh chung của nhândân thế giới vì mục tiêu của thời đại là hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến
bộ xã hội
1.2 Sự hình thành đường lối đối ngoại
Trang 41.2.1 Tình hình thế giới
Tình hình thế giới 15 năm cuối thế kỷ XX, đặc biệt sau khi Liên Xô vàĐông Âu tan rã diễn biến nhanh chóng, phức tạp và chứa đựng nhiều yếu tố khólường Sự tan rã của Liên Xô tác động mạnh mẽ đến sự thay đổi cục diện thếgiới và quan hệ quốc tế từ đầu thập kỷ 90 của thế kỷ XX Thế giới xuất hiệnnhững đặc điểm mới đòi hỏi mỗi quốc gia trên con đường phát triển, hội nhậpphải điều chỉnh chính sách đối ngoại
Một là, cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại có bước tiến nhảy
vọt, đạt được những kỳ tích tác động đến tất cả các quốc gia, dân tộc Các khuvực đòi hỏi để tồn tại phát triển bền vững phải bằng mọi chủ trương, biện pháp
để tiếp cận, để tranh thủ thời cơ hội nhập quốc tế
Nếu so với gần 500 năm phát triển của chủ nghĩa tư bản và hơn 80 nămphát triển của chủ nghĩa xã hội trong thời kỳ phát triển rực rỡ của khoa học kỹthuật thì sự phát triển của cuộc cách mạng khoa học và còng nghệ với nhữngbước tiến khổng lồ của điện tử, tin học mạng Internet trong lĩnh vực cộng nghệthông tin, sự đột biên về gien trong công nghệ sinh học, thành tựu của cộng nghệvật liệu mới đã đưa loài người từ nền văn minh công nghiệp chuyển sang thời
kỳ của nền văn minh tin học
Hai là, toàn cầu hóa kinh tế là một xu thế tất yếu tác động đến tất cả các
quốc gia cả thời cơ và nguy cơ, tích cực và tiêu cực Để tồn tại và phát triển, mỗiquốc gia phải nắm bắt được chiều hướng phát triển của thế giới trong bối cảnhkết thúc Chiến tranh lạnh, không còn hai phe trong quan hệ quốc tế Hợp tác vàđấu tranh vì mục tiêu hờa bình, ổn định và phát triển là một xu thế phải hết sứcchú trọng trong quan hệ quốc tế đương đại Toàn cầu hóa là quá trình tăng lênmạnh mẽ những mối liên hệ, những ảnh hưởng và tác động lẫn nhau, phụ thuộclẫn nhau ở tất cả các khu vực, các quốc gia Tuy nhiên, bên cạnh những yếu tốtích cực, toàn cầu hóa cũng đặt ra cho các chủ thể quốc gia chú trọng xem xétchống lại sự áp đặt, bành chướng, thâm nhập vào các nước, các khu vực của Mỹ
và các công ty xuyên quốc gia trên tất cả các lĩnh vực, xem xét khả năng phá vỡ
Trang 5trật tự thế giới do Liên hợp quốc điều hành và làm phân hóa quan hệ các nước,đặc biệt là các nước đang phát triển vì những lợi ích dân tộc khác nhau Đây làvấn đề đặt ra cho mỗi quốc gia xem xét điều chỉnh đường lối đối ngoại theo điềukiện rất cụ thể của đất nước trong quan hệ đa dạng hóa, đa phương hóa
Ba là, cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc vẫn diễn ra liên tục, quyết
liệt Xung đột giữa các dân tộc, sắc tộc tiếp tục diễn biến khó lường tạo ra nhiềuvấn đề mà cả thế giới, các khu vực và mỗi quốc gia phải quan tâm trong hoạchđịnh đường lối đối ngoại Lợi dụng cái gọi là “tự do, dân chủ, nhân quyền”, Mỹ
đã trực tiếp hoặc gián tiếp can thiệp vào khắp nơi trên thế giới Nguy cơ bùng nổchiến tranh thế giới bị đẩy lùi song các thế lực đế quốc chưa từ bỏ chạy đua vũtrang Chiến tranh cục bộ, xung dột vẫn còn Bạo loạn lật đổ vẫn là mối đe dọacác quốc gia Tuy nhiên xu thế chung là hòa bình, hợp tác, phảt triển vẫn là dòngchính
Bốn là, quan hệ giữa các nước lớn là nhân tố quan trọng tác động đến sự
phát triển của quan hệ quốc tế đương đại
Trong số hơn 200 quốc gia, một số cường quốc có sức chi phối lớn đến sựphát triển của thế giới trên tất cả các mặt Đó là 11 nước: Hoa Kỳ, Canada,Braxin, Nga, Anh, Đức, Pháp, Italia, Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ Các nướcnày chiếm 1/3 lãnh thổ, hơn 1/2 dân số, hơn 70% GDP của thế giới Đa số là cáccường quốc về kinh tế, khoa học cộng nghệ, quân sự và là uỷ viên thường trựccủa Hội đồng bảo an
Trong xu thế mới của tình hình quốc tế, để mở cửa, hội nhập quốc tế vìmục tiêu hòa bình, ổn định và phát triển, các quốc gia đang đứng trước một sựlựa chọn đòi hỏi hết sức tỉnh táo, vừa bảo đảm những vấn để có tính nguyên tắc,
có tính chiến lược song lại phải hết sức mềm dẻo, uyển chuyển trong sách lượckhi xây dựng đường lối đối ngoại đổi mới vì một thế giới hòa bình vì sự ổn định
và phát triển bền vững
1.2.2 Tình hình trong nước
Trang 6Để tồn tại, phát triển và đẩy lùi nguy cơ tụt hậu ngày càng xa, đối với nước
ta, yêu cầu đặt ra là phải phát huy nội lực, tranh thủ tối đa các điếu kiện quốc tốthuận lợi để hội nhập
Là một nước nông nghiệp lạc hậu, phải gồng mình tiến hành cuộc chiếntranh 35 năm liện tục chống các thể lực đế quốc giàu mạnh nhất thế giới, bị tànphá nặng nề, Việt Nam đang đứng trước nguy cơ tụt hậu ngày càng xa so với thếgiới văn minh Trong khi nhân loại đã chuyển sang thời đại của nền văn minh trithức thì chúng ta vẫn đang ở trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đạihóa - thời đại của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật Việt Nam vẫn là một trongmột số ít nước có nền kinh tế tăng trưởng không ổn định, cơ sở nền tảng kém.Hơn nữa, sau khi đất nước được hòa bình thống nhất, cả nước định hướng
đi lên chủ nghĩa xã hội thì các thế lực đế quốc thực hiện sự bao vây, cấm vận,gây xung đột vũ trang, làm mất ổn định chính trị Các thế lưc thù địch lợi dụngcái gọi là “vấn đề Campuchia” để cô lập Việt Nam với thế giới và khu vực Bọnphản động lưu vong chạy ra nước ngoài đang âm mưu câu kết với các thế lực đếquốc “chuyển lửa” về quê hương, kích động chia rẽ các dân tộc, cãc tôn giáo gâymất ổn định xã hội ở Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ, Tây Nghệ An
Đế thoát khỏi khủng hoảng kinh tế xã hội và nguy cơ tụt hậu, phá vỡ baovây cấm vận của chủ nghĩa đế quốc, hội nhập quốc tế và khu vực, thực hiệncông nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, giữ vững ổn định chính trị trong tìnhhình mới, nhu cầu đổi mới toàn diện đất nước trong đó có đổi mới đường lối đốingoại rộng mở là đòi hỏi khách quan được đặt ra cấp bách
Phát huy truyền thống hòa hiếu, nhân ái, hữu nghị hợp tác vãn minh củanền ngoại giao Việt Nam và tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh thể hiện trong
tuyên bố của Người: “Chính sách đối ngoại là thân thiện với tất cả các nước…
mà không thù gì với nước nào” Trong thời kỳ mới, Đảng ta chủ trương đề ra
đường lối đối ngoại đổi mới mở cửa, hội nhập vì mục tiệư dân giàu, nước mạnh,
xã hội công bằng, dân chủ, văn minh
1.3 Những xu thế chủ yếu trên thế giới hiện nay
Trang 7Hòa bình, ổn định và hợp tác để phát triển ngày càng trở thành đòi hỏi bứcxúc của các dân tộc và quốc gia trên thế giới Các nước dành ưu tiên cho pháttriển kinh tế, coi phát triển kinh tế có ý nghĩa quyết định đối với việc tăng cườngsức mạnh tổng hợp của mỗi nước; đồng thời tạo sự ổn định chính trị và mở rộnghợp tác quốc tế Các quốc gia lớn, nhỏ đều tham gia ngày càng nhiều vào quátrình hợp tác và liên kết khu vực, liện kết quốc tế về kinh tế, thương mại vànhiều lĩnh vực khác Hợp tác ngày càng tăng, nhưng cạnh tranh cũng rất gay gắt.Trong điều kiện cách mạng khoa học công nghệ phát triển, mỗi nước không thểsống biệt lập, mà cầen phải có chính sách liên kết, hợp tác để phát triển Hòanhập thế giới tạo điều kiện để liên kết tốt hơn, giúp các nước đứng vững trongcạnh tranh và phát triển.
Các dân tộc nàng cao ý thức độc lập tự chủ, tự lực, tự cường, đấu tranhchống sự áp đặt và can thiệp của nước ngoài, bảo vệ độc lập chủ quyền và nềnvăn hóa dân tộc.Đối với các nước đang phát triển, do sự phụ thuộc vào các nước
tư bản phát triển về trình độ công nghệ, vốn và chất xám, nện họ đang đứngtrước những thách thức lớn
Các nước xã hội chủ nghĩa, các đảng cộng sản và công nhân, các lực lượngcách mạng, tiến bộ trên thế giới kiện trì dấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc,dân chủ và tiến bộ xã hội Hòa bình, ổn định và phát triển là nhu cầu của các dântộc Các quốc gia dân tộc đều chủ trương mở rộng quan hệ quốc tế, nhằm khaithác các điểm đồng, khắc phục điểm bất đồng để tập hợp lực lượng, tạo thế vàlực cho nhu cầu phát triển Sau sự sụp đổ của Liện Xô, dù phải đương đầu vớinhiều khó khăn, nhưng các đảng cộng sản và công nhân, các lực lượng tiến bộtrên thế giới vẫn kiên trì đấu tranh, giữ vững bản chất và vị trí của mình
Các nước có chế độ chính trị xã hội khác nhau vừa hợp tác vừa đấu tranhtrong cùng tồn tại hòa bình Đấu tranh và hợp tác cùng tồn tại hòa bình giữa cácnước có chế độ chính trị xã hội khác nhau là nguyên tắc, là phương pháp xử lýtrong quan hệ quốc tế hiện nay Khi nhu cẩu hội nhập quốc tế và khu vực ngày
Trang 8càng đặt ra đối với các dân tộc thì môi trường hòa bình, ổn định và phát tn'ểncũa các dân tộc là điều kiện để hội nhập tốt hơn.
Những đặc điểm và xu thế trên đây đã quy định tính đa phương, đa dạnghóa quan hệ quốc tế và đường lối đối ngoại của mỗi nước
2 Đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta hiện nay
2.1 Thực trạng đối ngoại của Đảng, Nhà nước trước đổi mới.
* Nội dung đường lối đối ngoại của Đảng:
Đại hội lần thứ IV của Đảng (12-1976) xác định nhiệm vụ đối ngoại là “Rasức tranh thủ những điều kiện quốc tế thuận lợi để nhanh chóng hàn gắn nhữngvết thương chiến tranh, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội ởnước ta” Trong quan hệ với các nước, Đại hội IV chủ trương củng cố và tăngcường tình đoàn kết chiến đấu và quan hệ hợp tác với tất cả các nước xã hội chủnghĩa; bảo vệ và phát triển mối quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào - Campuchia;sẵn sàng, thiết lập phát triển quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nước trong khuvực; thiết lập và mở rộng quan hệ bình thường giữa Việt Nam với tất cả cácnước trên cơ sở tôn trọng độc lập chủ quyền, bình đẳng và cùng có lợi
Từ giữa năm 1978, Đảng đã điều chỉnh một số chủ trương, chính sách đốingoại như: chú trọng củng cố, tăng cường hợp tác về mọi mặt với Liên Xô làhòn đá tảng trong chính sách đối ngoại của Việt Nam; chủ trương góp phần xâydựng khu vực Đông Nam Á hoà bình, tự do, trung lập và ổn định; đề ra yêu cầu
mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại
Đại hội lần thứ V của Đảng (3/1982) xác định: Công tác đối ngoại phải trởthành một mặt trận chủ động, tích cực trong đấu tranh nhằm làm thất bại chínhsách của các thế lực hiếu chiến mưu toan chống phá cách mạng nước ta Vềquan hệ với các nước, xác định quan hệ đăc biệt Việt Nam- Lào-Campuchia có ýnghĩa sống còn đối với vận mệnh của ba dân tộc; kêu gọi các nước ASEAN hãycùng các nước Đông Dương đối thoại và thương lượng để giải quyết các trởngại; nhằm xây dựng Đông Nam Á thành khu vực hòa bình và ổn định;
Trang 9Thực tế cho thấy ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Việt Nam giaiđoạn (1975- 1986) là xây dựng quan hệ hợp tác
Những kết quả đối ngoại trên có ý nghĩa rất quan trọng đối với cách mạngViệt Nam Sự tăng cường hợp tác toàn diện với các nước xã hội chủ nghĩa và
mở rộng quan hệ hợp tác kinh tế với cả các nước hệ thống chủ nghĩa đã tranhthủ được nguồn viện trợ đáng kể, góp phần khôi phục đất nước sau chiến tranh;việc trở thành thành viên chính thức của Quỹ tiền tệ quốc tế; Ngân hàng thếgiới; Ngân hàng phát triển châu Á và thành viên chính thức của Liên hợp quốc,tham gia tích cực vào các hoạt động của Phong trào không liên kết, đã tranh thủđược sự ủng hộ, hợp tác của các nước , các tổ chức quốc tế đồng thời phát huyđược vai trò của nước ta trên trường quốc tế
* Hạn chế và nguyên nhân
Nhìn tổng quát, từ năm 1975- 1986, quan hệ hợp tác của Việt Nam gặpnhững khó khăn trở ngại lớn Nước ta bị bao vây, cộ lập trong đó đặc biệt từcuối thập kỷ 70 đến thế kỷ XX, lấy cớ “sự kiện campuchia” các nước ASEAN
và một số nước khác thực hiện bao vây, cấm vận Việt Nam…
Nguyên nhân dẫn đến những khó khăn, là do trong quan hệ đối ngoại giaiđoạn này chúng ta chưa nắm bắt được xu thế chuyển từ đối đầu sang hòa hoãn
và chay đua kinh tế trên thế giới Do đó, đã tranh thủ được các nhân tố thuận lợitrong quan hệ quốc tế phục vụ cho công cuộc khôi phục và phát triển kinh tế sauchiến tranh; không kịp thời đổi mối quan hệ đối ngoại phù hợp với tình hình.Nguyên nhân những hạn chế về đối ngoại của Việt Nam giai đoạn (1975 -1986)
đã được Đại hội lần thứ VI của Đảng chỉ ra là “bệnh chủ quan, duy ý chí, lối suynghĩ và hành động giản đơn, nóng vội chạy theo nguyện vọng chủ quan”
2.2 Đường lối đối ngoại từ năm 1986 đến trước Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII.
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lẩn thứ VI của Đảng, Đại hội mở đẩu thời
kỳ đổi mới, Đảng ta chủ trương cần phải thực hiện sách lược thêm bạn bớt thù,phá thế bao vây cấm vặn của Mỹ Chủ trương về đối ngoại là mở cửa và hội
Trang 10nhập quốc tế, quan hệ với tất cả các nước có chế độ chính trị xã hội khác nhautrện nguyên tắc bình đẳng, cùng có lợi, không can thiệp vào công việc nội bộcủa nhau Đây là bước đột phá trong tư duy đối ngoại của Đảng và thực hiện đihuấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh là làm sao cho đất nước ta càng ít kẻ thù nhẩt và
có nhiều bạn đồng minh hơn hết
Năm năm thực hiện mở cửa và hội nhập quốc tế đã được Đảng đảng tổngkết tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII năm 1991 Đường lối đối ngoạicủa Đảng được xác định với chủ trương đa dạng hóa, đa phương hóa trong quan
hệ quốc tế Nếu trước đổi mới trong đường lối ngoại giao với các nước chúng tachú trọng quan hệ chủ yếu với các nước phe xã hội chủ nghĩa, với các nước thếgiới thứ ba đoàn kết trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, thì hiện tạiĐảng nhấn mạnh chủ trương đa dạng hóa và đa phương hóa trong quan hệ quốc
tế, trên cơ sở giữ vững nguyện tắc bình đẳng, cùng có lợi và không can thiệp vàocông việc nội bộ của nhau Tại Đại hội này, Đảng ta khẳng định nển tảng tưtưởng, kim chỉ nam cho hành động của toàn đảng, toàn quàn, toàn dân ta là chủnghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh
Trong bối cảnh quốc tế có sự thay đổi lớn về cục diện thế giới do sự sụp để
mô hình chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu, sự tan rã Đảng Cộng sản Liên
Xô, những điều kiện giúp đỡ của phe xã hội chủ nghĩa không còn nữa, Đại hộiđại biểu toàn quốc của Đảng được khẳng định với tư duy chính trị mới Vấn đềphát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, phát huy cao độ nội lực để tranhthủ hội nhập quốc tế cho sự phát triển của đất nước, nhiệm vụ đối ngoại đượcĐảng khẳng định là phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước Văn kiện Đại hội lần thứ VIII của Đảng khẳng định: “Củng cố môi trường hòa bình và tạo điêu kiện quốc tố thuận lợi hơn nữa để đẩy mạnh phát triển kinh tế xã hội, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc, góp phẩn tích cực vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thể giới vì hòa bình, độc lặp dân tộc, dàn chủ và tiến bộ xã hội”… Để
đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước trong tình hình
Trang 11mới, Đảng chỉ rõ phải tiếp tục thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ,rộng mở, đa dạng hóa, đa phương hóa các quan hệ đối ngoại Trong quan hệ vớicác nước, ra sức tăng cường quan hệ với các nước láng giềng và các nước trong
tế thuận lợi để đẩy mạnh phát triển kinh tế xã hội, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng và bảo Vệ tổ quốc, bảo đảm độc lập đân tộc và chủ quyền quốc gia, đống thời góp phẩn tích cực vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hòa bình độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội” Thực
hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, rộng mở, chủ động đối ngoạikinh tế quốc tế và khu vực là tư duy mới của Đảng trong những năm đầu của thế
kỷ XXI Đảng đã chỉ thị cho Chính phủ, các bộ ngành, các doanh nghiệp chủ
động và nhanh chóng “xây dựng và thực hiện kế hoạch hội nhập kinh tế quốc tế với lộ trình hợp lý và chương trình hành động cụ thể, phát huy tính chủ động của các cấp, các ngành và các doanh nghiệp, đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế và đổi mới cơ chế quản lý kinh tế xã hội, hoàn chỉnh hệ thống pháp luật, nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp và nền kinh tê” Hướng ưu
tiên cho hoạt động đối ngoại được khẳng định, coi trọng và phát triển quan hệhợp tác hữu nghị với các nước xã hội chủ nghĩa và các nước láng giềng Nângcao hiệu quả và chất lượng hợp tác với các nước ASEAN, cùng xây dựng ĐôngNam Á thành một khu vực hòa bình, ổn định, hợp tác cùng phát triển Thúc đẩyquan hệ đa dạng với các nước phát triển và các tổ chức quốc tế, tham gia giảiquyết các vấn đề toàn cầu, đấu tranh loại bỏ vũ khi giết người hàng loạt, bảo vệ
