Bài viết số 7 lớp 9 đề 5: Phân tích bài thơ Tức cảnh Pác Bó của Hồ Chí Minh

Bài thơ Tức cảnh Pác Bó là một bài thơ giản dị, thể hiện lối sống cao đẹp, phẩm chất cách mạng sáng ngời của Bác Hồ kính yêu. Với 17 mẫu Phân tích bài thơ Tức cảnh Pác Bó của Hồ Chí Minh sẽ giúp các em học sinh lớp 9 nhanh chóng hoàn thiện bài viết số 7 lớp 9 đề 5 của mình. Bài thơ Tức cảnh Pác Bó đã thể hiện rõ nét phong thái ung dung, tinh thần lạc quan của Bác trên con đường hoạt động cách mạng của mình. Vậy mời các em cùng tham khảo 17 bài phân tích Tức cảnh Pác Bó.

Dàn ý bài thơ Tức cảnh Pác Bó của Hồ Chí Minh

II Thân bài

Luận điểm 1: Cuộc sống sinh hoạt và làm việc của Bác ở núi rừng Pác Bó

● Phép đối chỉnh: sáng >< tối, ra >< vào thể hiện cuộc sống đều đặn, nhịpnhàng, ngày nào cũng như ngày nào của Bác

● Thức ăn của Bác thì đơn sơ, giản dị: cháo ngô với rau măng Đây đều lànhững thức ăn trong rừng, luôn có sẵn Cụm từ “vẫn sẵn sàng” không chỉmuốn nói về sự sẵn có, tự nhiên của thức ăn, mà đó dường như còn là tâmthế luôn sẵn sàng đương đầu với thử thách, khó khăn của người chiến sĩcách mạng

● Điều kiện làm việc thiếu thốn: bàn làm việc của Bác là những tảng đáchông chênh Trên chiếc bàn ấy, Bác đang làm những công việc vô cùngquan trọng, liên quan đến vận mệnh của cách mạng Việt Nam

Luận điểm 2: Phong thái ung dung, tinh thần lạc quan, sống hòa hợp với thiên

nhiên của Bác

● Dù cuộc sống vô cùng khó khăn, thiếu thốn về mọi thứ nhưng Bác vẫnluôn giữ tinh thần lạc quan, giọng điệu hóm hỉnh, vui đùa khi kể về cuộc

● Câu thơ cuối cùng như một lời thốt ra từ chính trái tim của Bác: “Cuộcđời cách mạng thật là sang” Cái sang của Bác không phải là sang trọng

về vật chất, mà cái sang ấy là cái sang khi được sống giữa thiên nhiên

Luận điểm 3: Nghệ thuật

● Liên hệ và đánh giá tác phẩm: Hồ Chí Minh không chỉ là vị lãnh tụ vĩ đại,anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới mà còn là mộtnghệ sĩ tài năng, hội tụ được tinh hoa dân tộc, khí thế thời đại

Phân tích bài thơ "Tức cảnh Pác Bó"

Bài viết số 7 đề 5 - Mẫu 1

Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ toàn tài của dân tộc Việt Nam Suốt cả chặng đườngdài ra đi tìm đường cứu nước, Người đã đi qua nhiều nơi, làm nhiều nghề khácnhau Ba mươi năm sau, mùa xuân năm 1941, Người trở về quê hương và nơiđầu tiên Người đặt chân đến là Cao Bằng Kể từ đấy, Người sống, làm việc tạihang Pác Bó (Cao Bằng), trực tiếp tham gia chỉ đạo kháng chiến Cũng tại nơiđây, Người đã sáng tác ra nhiều tác phẩm đặc sắc và bài thơ “Tức cảnh Pác Pó”

là một trong số những tác phẩm như thế

Trước hết, ba câu thơ mở đầu bài thơ như đã vẽ lên trong lòng người đọc cuộcsống sinh hoạt và làm việc thường ngày của Bác nơi hang Pác Pó Câu thơ đầutiên đã khái quát một cách rõ nét về cuộc sống sinh hoạt thường nhật mỗi ngàycủa vị lãnh tụ Hồ Chí Minh.

Sáng ra bờ suối, tối vào hang

Với phép đối chuẩn chỉnh và độc đáo “sáng” - “tối”, “ra” - “vào” câu thơ đã chothấy nhịp sống thường nhật, cứ thế đều đặn lặp đi lặp lại mỗi ngày của Báctrong những ngày sống ở hang Pác Pó Cùng với đó, câu thơ cũng cho thấy nơisống và làm việc chủ yếu của Bác mỗi ngày đó chính là “hang” và “bờ suối”.Mỗi ngày, cứ thế, Bác ra suối để làm việc và vào hang để nghỉ ngơi, sinh hoạtsau một ngày làm việc Như vậy, có thể thấy, câu thơ đầu tiên đã giúp chúng tacảm nhận rõ cuộc sống hằng ngày của Bác, tuy có khó khăn, thiếu thốn song ởBác, chúng ta vẫn thấy luôn hiện lên sự ung dung, quy củ và luôn hòa mình vớithiên nhiên

Không chỉ tái hiện lại cuộc sống thường nhật, câu thơ thứ hai còn thể hiện rõ nétchuyện ăn uống giản dị của Bác

Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng.

“Cháo bẹ”, “rau măng” là những món ăn chính trong bữa cơm hằng ngày củaBác Dẫu bữa ăn chỉ có thế, đạm bạc và thiếu thốn nhưng tinh thần của Ngườithật khiến chúng ta ngưỡng mộ - “vẫn sẵn sàng” Dường như, với mình, Bácxem việc ăn những món ăn dân dã, đời thường ấy là một thú vui, là sự thíchnghi và vượt lên trên sự khó khăn, thiếu thốn của hoàn cảnh Nhưng có lẽ, hơntất cả, ẩn sau đó chính là tư thế chủ động, tinh thần lạc quan, bất chấp mọi khókhăn, gian khổ của Bác

Và nếu như hai câu thơ mở đầu đã thể hiện rõ nét cuộc sống thường ngày củaBác thì câu thơ thứ ba cho người đọc thấy được những công việc hằng ngày Báclàm.

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng.

Với từ láy “chông chênh” giàu sức gợi được đặt sau danh từ “bàn đá” đã chothấy điều kiện làm việc tạm bợ, thiếu thốn của Bác Không chỉ làm việc ở nơibàn đá mà hơn thế còn là “bàn đá chông chênh” nó tạo cảm giác bấp bênh,không bằng phẳng, không vững vàng và vì vậy càng khắc sâu thêm sự khó khăn.Thế nhưng, dẫu khó khăn như thế nào đi nữa, Bác vẫn ngồi đấy, kiên trì vớicông việc “dịch sử Đảng” của mình - công việc với ý nghĩa to lớn cho sự nghiệpcách mạng của dân tộc Tất cả những điều đó đã cho thấy sự tập trung cao độ,

sự kiên trì, nỗ lực không ngừng nghỉ của Bác vì sự nghiệp cách mạng, vì cuộcchiến vĩ đại của nhân dân ta

Để rồi, sau tất cả, vị lãnh tụ toàn tài ấy có những cảm nhận thật sâu sắc về cuộcđời hoạt động cách mạng

Cuộc đời cách mạng thật là sang.

Suốt cả cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Bác đã phải trải qua bao khókhăn, gian nan và vất vả nhưng có lẽ với Bác, được mang lại hạnh phúc, bìnhyên cho nhân dân, độc lập cho đất nước là niềm hạnh phúc lớn lao, thiêng liêngnhất Phải chăng vì thế mà với Bác cuộc đời cách mạng ấy thật là “sang”, thậtgiàu có biết bao Từ “sang” như nhãn tự của bài thơ, từ đó làm bật lên phongthái ung dung, tinh thần lạc quan và cả sự vững vàng, niềm tin vào cách mạngViệt Nam

Tóm lại, bài thơ “Tức cảnh Pác Pó” với thể thơ thất ngôn tứ tuyệt cùng ngôn từ,

cách rõ nét phong thái ung dung, tinh thần lạc quan, tư thế của động của Báctrên con đường hoạt động cách mạng Đối với Bác, được hoạt động cách mạng,được mang lại hạnh phúc, tự cho cho nhân dân, đất nước là niềm hạnh phúc lớnlao và là sự giàu có tuyệt vời nhất.

Bài viết số 7 đề 5 - Mẫu 2

“Người lãnh tụ, nhà nghệ sĩ Của mỗi người của cả trăm quê Trái tim lớn đập hoài không nghỉ Những buồn vui, căm giận, say mê ”

(Giang Nam)

“Buồn vui, căm giận, say mê ” của Bác xuất phát từ lòng yêu Tổ quốc, yêudân tộc nồng nàn Bác hoạt động chính trị (người lãnh tụ), và làm thơ (nhà nghệsĩ) cũng là để thể hiện lòng yêu thương cao cả ấy Nhiều lúc cả hai công việcnhư hòa làm một trong con người Bác Điều ấy đã được chứng tỏ ở những bàithơ Người sáng tác ở núi rừng Việt Bắc khi từ nước ngoài về trực tiếp lãnh đạophong trào cách mạng trong nước mà bài thơ Tức cảnh Pác Bó là một ví dụ.Bài thơ được làm theo thể Đường luật tứ tuyệt vời đúng niêm luật của thể loạithơ này Mở đầu là câu Khai, nhà thơ viết: Sáng ra bờ suối, tối vào hang, Câuthơ giới thiệu thời gian, nơi chốn và việc thường làm được ngắt nhịp 4/3 bằngdấu phẩy một cách rõ ràng, dứt khoát Đọc câu thơ ta có cảm giác ngày ngày,mỗi sáng mỗi tối nhà thơ đều lặp lại hành vi “ra, vào” ấy Tại sao?

Bác đang trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng trong nước Công việc củamột lãnh tụ chính trị không giống công việc của một nhà thơ, nhất là với một

lãnh tụ chính trị đang hoạt động chống lại tập đoàn thống trị để giành lại độc lập,

tự do cho nước cho dân

Tất yếu là lãnh tụ phải làm nhiều công việc đúng với vai trò lãnh đạo phong trào.Nhưng thuở ban đầu cơ ngơi không có, Để tránh bị truy lùng, Bác tìm nơi hiểmtrở để đặt cơ quan đầu não cho hoạt động ban đầu Công việc của lãnh tụ phầnlớn là vạch đường lối, kỷ cương, kế hoạch, Ánh sáng để làm việc và an toàntrong hoạt động cách mạng là ý nghĩa sâu xa của “Sáng ra, tối vào” ở câu Khai.Nếu câu Khai giới thiệu thời gian, nơi chốn để làm việc và nghỉ ngơi thì ở câuThừa nhà thơ giới thiệu bữa ăn hàng ngày của mình: Cháo bẹ rau măng vẫn sẵnsàng Hai món trong một bữa: cháo ngô (bắp, bẹ), và rau măng Nhưng khôngchỉ là một bữa mà là mọi bữa

Cụm từ “vẫn sẵn sàng" gợi cho người đọc cảm nhận đó Ấy là bữa ăn để nuôimạng sống mà người dấn thân phải chấp nhận Ngày trước, Lê Lợi và NguyễnTrãi khi dấy nghĩa ở Lam Sơn cũng có lúc lâm vào hoàn cảnh:

Khi Linh Sơn lương hết mấy tuần Khi khôi huyện quân không một đội

Cực khổ từ miếng cơm manh áo, nơi ăn chốn ngủ nhưng Hồ Chí Minh vẫn: Bàn

đá chông chênh dịch sử Đảng Một cách hiểu giản dị, nôm na là không có cảbàn để làm việc, dù là một việc quan trọng là dịch cuốn Lịch sử Đảng Cộng sảnLiên Xô để làm tài liệu học tập tư tưởng cho cán bộ cách mạng thời bấy giờ.Không có bàn ư? Thì lấy đá làm bàn Thử tưởng tượng hình ảnh Bác say sưalàm việc bên cái bàn “chông chênh” ấy để thấy rõ tính nghệ sĩ lẫn sự say mêcông việc của Người! Câu chuyện của bài thơ có ý nghĩa như thế!

Dinh thự của một lãnh tụ chỉ là cái hang bên bờ suối, thức ăn mỗi bữa thuần là

vẫn cho rằng: Cuộc đời cách mạng thật là sang Câu hợp của bài thơ phảng phấtphong thái của các chí sĩ thuộc thế hệ trước Chuyện tù đày gian lao với PhanBội Châu thì:

Bao nhiêu nguy hiểm sợ gì đâu.

Còn với Phan Chu Trinh thì:

Gian nan chỉ kể chuyện con con.

Ấy là tâm trạng lạc quan trước nguy hiểm, tù đày, gian khổ của những ngườichấp nhận dấn thân vào con đường cách mạng giải phóng dân tộc Đây là conđường đầy nước mắt, đầy máu; là cái giá phải trả để có được độc lập và tự do.Không mang tâm trạng lạc quan trước gian khổ, nguy hiểm thì ít ai thành công,thành danh được

Trước cái chết vẫn lạc quan không run sợ thì sống với “cháo bẹ, rau măng”cũng đã sang lắm rồi! Ngày trước, sau khi thôi làm quan, Nguyễn Trãi đã vềCôn Sơn tìm vui với trúc, thông và với suối mát Trong:

Nghìn mẫu xanh chen chúc

Ta đủng đỉnh ngâm dưới gốc Hỏi ai sao chẳng sớm quay về Nửa đời vui mãi trong lầm tục Muôn chung chín vạc để làm gì?

Cũng là vui thú lâm tuyền nhưng cái vui của Hồ Chí Minh khác xa cái vui củaNguyễn Trãi Khái quát về sự khác biệt ấy là: với Nguyễn Trãi, vui thú lâmtuyền sau khi đã hoàn thành sự nghiệp khởi nghĩa chống quân nhà Minh, sau đó

tuyền lúc mới khởi nghĩa chống Pháp, đang trực tiếp lãnh đạo các lực lượngchống lại chủ nghĩa thực dân.

Tức cảnh Pác Bó, một bài thơ tứ tuyệt có ngôn ngữ giản dị; dễ hiểu và gợinhững hình ảnh rõ ràng về sự khó khăn, gian khổ trong những ngày đầu cáchmạng của một lãnh tụ Âm điệu của bài thơ, nhất là những từ cuối của mỗi câukết hợp với ngữ nghĩa của toàn bài khiến người đọc cảm nhận được sự thỏa mái,chấp nhận cảnh sống khó khăn lúc bấy giờ vì lý tưởng cao quý mà nhà thơ đang

cố thực hiện Hẳn nhiều người đọc cũng học được bài học lạc quan ở bài thơnày

Bài viết số 7 đề 5 - Mẫu 3

Tức cảnh Pác Bó là một trong những bài thơ tứ tuyệt tiêu biểu cho phong cáchthơ Hồ Chí Minh Bài thơ thể hiện niềm vui, niềm tin mãnh liệt và nghị lực phithường của Bác trong hoàn cảnh sống và làm việc giữa núi rừng Việt Bắc, saumấy chục năm trời xa cách đất nước và dân tộc

Sáng ra bờ suối, tối vào hang, Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng.

Bàn đá chông chênh, dịch sử Đảng, Cuộc đời cách mạng thật là sang.

Thơ tứ tuyệt thường ngắn gọn, hàm súc nên muốn hiểu ý thơ, trước hết chúng taphải nắm được hoàn cảnh ra đời của bài thơ

Tháng 6 – 1940, tình hình thế giới có nhiều biến động lớn Thực dân Pháp đầuhàng phát xít Đức Lúc này, Bác đang hoạt động bí mật ở Côn Minh (Vân Nam,Trung Quốc) Tháng 2 năm 1941, Bác về nước và chọn Pác Bó làm căn cứ để từ

sống của Bác lúc này vô cùng khó khăn, thiếu thốn Trời rét, sức khỏe yếunhưng Bác phải ở trong cái hang nhỏ ẩm ướt, tối tăm Ăn uống hết sức khamkhổ, thức ăn hằng ngày phần lớn là cháo bột ngô và măng rừng Bàn làm việccủa Bác là một phiến đá ven suối.

Nhưng thiếu thốn, gian khổ không làm Bác bận lòng Bác dành trọn tâm huyết

để lãnh đạo phong trào cách mạng nên quên hết mọi gian nan; một mực phấnchấn, tin tưởng vào tương lai tươi sáng của đất nước

Ba câu đầu của bài thơ tả cảnh sống và làm việc của Bác Câu thứ nhất nói vềnơi ở, câu thứ hai nói về cái ăn, câu thứ ba nói về phương tiện làm việc Câu thứ

tư đậm chất trữ tình, nêu cảm tưởng của Bác về cuộc sống của mình lúc bấy giờ.Trong hiện thực gian khổ, khó khăn, tâm hồn Bác vẫn ngời sáng một tinh thầncách mạng

Sáng ra bờ suối, tối vào hang

Cái hang Bác ở có tên là hang Cốc Bó, chỉ khoảng hơn một mét vuông dưới đáy

là tương đối bằng phẳng, đủ kê một tấm ván thay cho giường Vách hang chỗ lồicao, chỗ lõm sâu, không khí lạnh lẽo, ẩm thấp Trước cửa hang là dòng suối nhỏchảy sát chân ngọn núi Bác đặt tên là suối Lênin và núi Mác Bàn làm việc củaBác là phiến đá kê trên hai hòn đá và một hòn đá thấp hơn làm ghế cũng ở gần

Cái gian khổ của hoàn cảnh sống, sự hiểm nguy do kẻ thù luôn rình rập… tất cảđều như lặn chìm, tan biến trước phong thái an nhiên, tự tại của Bác Hồ:

Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.

Bữa cơm đơn sơ, đạm bạc, quanh quẩn chỉ có cháo ngô và măng đắng, măngnứa, rau rừng… hết ngày này sang ngày khác, vẫn sẵn sàng nghĩa là các thứ đóluôn luôn có sẵn xung quanh Mặt khác, cháo bẹ, rau măng còn gợi nhớ tới cảnhsống an bần lạc đạo của người xưa:

Thu ăn măng trúc, đông ăn giá, Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao.

là an nhiên, tự tại ở mức cao hơn

Hai câu thơ đầu tả thực, câu thơ thứ ba vừa tả thực vừa trữ tình, ở trên chưa cóbóng dáng con người thì đến đây, con người đã hiện ra sống động và có hànhđộng rõ ràng:

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,

Nếu trong cụm từ vẫn sẵn sàng mới thấp thoáng một chút vui thì đằng sau tính

từ chông chênh đã là một nụ cười hóm hỉnh, thâm thúy Chông chênh vốn nghĩa

là không vững, không có chỗ dựa chắc chắn Chiếc bàn đá của Bác quả là chôngchênh thật vì nó chỉ là một phiến đá Đó là thứ bàn làm việc bất đắc đĩ Nhưnghàm ý của từ chông chênh không nhằm nói tới đặc điểm của cái bàn đá cụ thể

mà là ẩn dụ về tình thế muôn vàn khó khăn của cách mạng nước ta và cáchmạng thế giới lúc bấy giờ Năm ấy, phe phát xít đang thắng ở khắp các mặt trận.Vậy mà trong cái thế chông chênh đó, Bác Hồ vẫn bình tĩnh dịch sử Đảng (lịch

sử Đảng cộng sản Liên Xô, viết bằng tiếng Nga) cho cán bộ ta nghiên cứu vàhọc tập những kinh nghiệm phong phú, quý báu để vận dụng vào thực tiễnphong trào đấu tranh cách mạng của dân tộc

Việc làm này của Bác có tác dụng đặt nền móng về mặt lí luận cho cách mạngViệt Nam Đấy là một điều hết sức cần thiết Đem đối lập tính chất nghiêm túc,quan trọng của công việc với cái vẻ đơn sơ, chông chênh của bàn đá, mới nghetưởng chừng có chút hài hước, đùa vui nhưng kì thực lại mang ý nghĩa cáchmạng thật lớn lao

Nhớ lại thời gian đó, cả thế giới đang đứng trước nguy cơ chìm đắm trong thảmhọa phát xít Vậy mà Hội nghị Trung ương Đảng ta lần thứ VIII (tháng 5 – 1941)vẫn khẳng định rằng cách mạng trong nước sẽ thắng lợi Đó chẳng phải là trongchông chênh tình thế mà Bác vẫn khẳng định thắng lợi chắc chắn của sự nghiệpgiải phóng đất nước, giải phóng dân tộc hay sao? Đó là tầm nhìn chiến lược,tầm suy nghĩ sáng suốt của một lãnh tụ tài ba

Lắng nghe giọng điệu câu thơ mới thấy thật rõ Ở nhịp bốn (Bàn đá chôngchênh) âm thanh tuy có phần trúc trắc (ba thanh bằng, một thanh trắc), gợi liên

thanh rắn, khỏe, (ba thanh trắc) tỏ rõ ý chí kiên quyết chiến đấu và tin tưởng.Câu thơ toát lên một tư thế chủ động, vững vàng trước mọi nguy nan của Bác,điểm thêm một nụ cười thanh thoát, cao vời.

Người xưa khi bất đắc chí thường lánh về chốn núi rừng để vui thú lâm tuyềncho khuây khỏa tâm hồn, nhưng Bác lại khác Bác đến với núi rừng không phảivới mục đích ở ẩn mà là để mưu tính cho từng bước đi của phong trào cáchmạng giải phóng dân tộc

Xưa, trong những ngày lánh mình ở Côn Sơn, Nguyễn Trãi đã thi vị hóa cuộcsống đạm bạc của mình:

Côn Sơn có suối nước trong,

Ta nghe suối chảy như cung đàn cầm.

Côn Sơn có đá tần vần, Mưa tuôn đá sạch ta nằm ta chơi.

Nay, Bác Hồ làm việc trong cảnh:

Cuộc đời cách mạng thật là sang!

Như vậy, suối không chỉ là chỗ làm việc, hang không chỉ là chỗ nghỉ ngơi màhang còn mở ra phía suối, tạo nên không gian thoáng đãng, đủ chỗ cho nhịpsống của con người hoà vào nhịp của đất trời Gian nan, vất vả cũng như tanbiến vào cái nhịp tuần hoàn, thư thái ấy Cháo bẹ và rau măng là kham khổ,nghèo nàn, nhưng đã được nâng lên thành cái sẵn sàng, đầy đủ, thành mộtthoáng vui Đến việc dịch sử Đảng trên bàn đá chông chênh thì đã lồng lộng cáithế vững chắc của tiến trình cách mạng giữa gian nguy Cuộc đời cách mạngthật là sang!Tinh thần của bài thơ tụ lại cả ở từ sang này Niềm tin, niềm tự hàocủa Bác tỏa sáng cả bài thơ.

Chính sự ra vào ung dung, tinh thần vẫn sẵn sàng, khí tiết, cốt cách vững vàngtrong tình thế chông chênh đã làm nên cái sang, cái quý trong cuộc đời của conngười một lòng một dạ phấn đấu hi sinh cho sự nghiệp cách mạng giải phóngdân tộc và nhân loại bị áp bức trên toàn thế giới

Bài thơ tứ tuyệt ngắn gọn nhưng đã giúp chúng ta hiểu thêm về một quãng đờihoạt động của Bác Hồ Vượt lên mọi khó khăn, gian khổ, Bác vẫn sống ungdung, thanh thản và tin tưởng tuyệt đối vào thắng lợi của sự nghiệp cách mạng.Bên cạnh đó, bài thơ còn là bài học thấm thía về thái độ sống và quan điểm sốngđúng đắn, tích cực của một chiến sĩ cộng sản chân chính

Bài viết số 7 đề 5 - Mẫu 4

Sau hơn 30 năm bôn ba nước ngoài tìm đường đi cho cách mạng nước nhà đếnnăm 1941 Bác Hồ trở về nước lãnh đạo cách mạng Việt Nam Giữa lúc này tìnhhình thế giới và trong nước có nhiều biến chuyển to lớn Tại đây Người đã triệutập cuộc họp bộ chính trị quan trọng để tính toán đường đi nước bước cho cáchmạng Nơi ở của Người là hang Pác Bó Và bài thơ Tức cảnh Pác Bó cũng rađời trong chính hoàn cảnh đó

Hang Pác Bó hay còn có tên gọi khác là Cấn Bó nghĩa là đầu nguồn Sau khi vềnước Bác chủ yếu sinh sống và làm việc tại đây, nơi có điều kiện sinh hoạt vôcùng khó khăn vất vả.

Kể lại những ngày tháng đó Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng có chia sẻ: “ Nơi

ở đầu tiên của Người là hang Pác Bó tuy ẩm lạnh nhưng là nơi có địa thế tốtnhất Địa điểm thứ hai là một hốc núi nhỏ ở rất cao và sâu trong rừng bên ngoài

là những cành lau Những khi trời mưa to rắn rết chui cả vào chỗ nằm Có buổisáng Người thức dậy thấy con rắn rất lớn nằm khoanh tròn cạnh người Sứckhỏe Người vì thế có phần giảm sút Bệnh sốt rét diễn ra liên miên cũng không

có thuốc trị chỉ có vài cành lá sắc theo mẹo của người dân địa phương

Có thời gian chuyển sang vùng Mán Trắng gạo cũng chẳng có ăn Bác và cácđồng chí phải ăn cháo bẹ cả tháng ròng rã Thế nhưng dù ở bất cứ hoàn cảnhnào Bác cũng thích ứng rất nhanh chưa bao giờ kêu khó ngại khổ Thậm chí cònthấy Bác vui hơn bao giờ hết vì cuối cùng sau bao nhiêu năm xa quê hưngNgười đã được trở về sống với lí tưởng vĩ đại của dân tộc, với cuộc kháng chiến

vệ quốc vĩ đại

Chẳng vì thế mà bốn câu thơ trong bài Tức cảnh Pác Bó được viết với một tâmthế vui đùa hóm hỉnh, vui tươi Ngoài việc nêu lên một hoàn cảnh sống vô cùngkhó khăn khắc nghiệt đằng sau đó còn là cả một trạng hết sức thoải mái và lạcquan phơi phới

Sáng ra bờ suối, tối vào hang

Câu thơ ngắt nhịp ở giữa tạo thành hai vế sóng đôi toát lên sự nhịp nhàng nềnếp theo một quy luật nhất định Sáng ra bờ suối tối lại vào Thể hiện một giờgiấc sinh hoạt rất đều đặn của Người

Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng

Nếu câu thơ thứ nhất nói về quy luật sinh hoạt thì câu thơ thứ hai lại nói về bữa

ăn của Bác Chỉ có cháo bẹ và rau măng Nếu hiểu theo nghĩa đơn giản thì thức

ăn ở đây như cháo bẹ và rau măng lúc nào cũng sẵn sàng Còn nếu muốn hiểutheo cách khác có thể hiểu là dù trong hoàn cảnh thiếu thốn về vật chất nhưngtinh thần cách mạng luôn luôn sẵn sàng Tuy nhiên đối chiếu với nét vui đùahóm hỉnh ở trên thì có lẽ cách hiểu thứ nhất có vẻ hợp lí hơn rất nhiều

Câu thơ thứ nhất nói về sinh hoạt, thì câu thơ thứ hai nói về ăn, câu thứ ba nói

về công việc Cả ba câu thơ đều là những câu thơ miêu tả cuộc sống chân thựctạo nên một sự hài hòa cho tứ thơ

“Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng”

ở đây ta cần chú ý đến cách gieo vần độc đáo của Người Gieo vần ang vừakhỏe khoắn lại vừa tạo được tiếng vang xa tạo nên một cảm giác vô cùng vữngvàng và vững chắc Từ láy chông chênh là từ láy duy nhất trong bài nhưngkhông hề tạo nên một thế khấp khểnh thiếu vững chắc mà ba chữ cuối “Dịch sửĐảng” với những âm chắc nịch khỏe khoắn và gân guốc như làm hài hòa cả bacâu thơ

Đến câu thơ này ta cũng có thể đoán ra chủ thể của bài thơ là ai và làm côngviệc gì Đó không phải là một vị khách lâm tuyền an nhàn mà là một chiến sĩCách mạng đang làm công việc trọng đại mang tính vận mệnh của quốc gia dântộc Chủ thể không hề bị chi phối bởi thiên nhiên mà thậm chí còn là trung tâmcủa tất cả Hơn thế nữa nó còn tô đậm hình tượng người chiến sĩ Cách mạnggiữa một khung cảnh đơn sơ giản dị cũng giống như sự nghiệp cách mạng vậy.Bài thơ khép lại bằng hình ảnh:

“Cuộc đời Cách mạng thật là sang”

Chữ “sang” có thể coi là đắt giá nhất trong bài Đó chính là cảm nhận xuất phát

từ trái tim của người chiến sĩ cách mạng Với Người dù bao khó khăn gian khổcũng chẳng là gì bởi đã dấn thân vào con đường này thì không bao giờ biết sờnlòng nản chí Cuộc sống của người chiến sĩ cách mạng nay đây mai đó nhưngvẫn luôn làm chủ hoàn cảnh và cuộc đời Chữ sang cũng chính là chốt làm bừngsáng giá trị của toàn bài

Có thể nói Tức cảnh Pác Bó là một trong những tác phẩm vô cùng giản dịnhưng lại chứa đựng biết bao nhiêu ý nghĩa sâu sắc Nó mang tính thời đại vàvận mệnh lớn Không hề xa hoa ở câu chữ nhưng lại mang đến cho người đọcmột cảm nhận vô cùng độc đáo và thoải mái

Bài viết số 7 đề 5 - Mẫu 5

Bác Hồ không chỉ là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, Bác còn là một đạithi gia của dân tộc Những tác phẩm mà người để lại cho kho tàng văn học dântộc tuy không cầu kì, chau chuốt nhưng đều là những viên dạ minh châu khôngthể thay thế, là niềm tự hào của nước nhà Một trong số những bài thơ như thế là

“Tức cảnh Pác- bó” được viết vào tháng 2 năm 1941, tại hang Pác- bó(CaoBằng), khi Người trở về Việt Nam hoạt động và làm việc sau hơn ba mươi nămhoạt động cách mạng ở nước ngoài

Đến với bài thơ ta đã nhận thấy một sự vô tư từ ngay trong cách diễn đạt:

“Sáng ra bờ suối, tối vào hang”

Nhịp thơ 3/3 với dấu phẩy ở giữa dòng chia câu thơ làm hai vế cân xứng như làmột lời kể tự nhiên về nhịp sống thường ngày của Bác nơi núi rừng Pác- bó.Hoạt động và sinh sống ở nước ngoài nhiều năm, Bác vốn đã quen với một nếpsống có kỉ luật, ở tại hang Pác- bó cũng vậy, Bác sinh hoạt và làm việc điều độtheo thời gian phân bố Sáng thì ra suối, để sinh hoạt, để làm việc rồi đến tối trở

về hang để nghỉ ngơi Bác sinh hoạt có nề nếp và đồng thời ăn uống cũng đạmbạc:

“Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng”

Hai từ “sẵn sàng” thốt lên nghe thì có vẻ như gợi ra một sự đủ đầy, muốn là cóngay mà không hề thiếu thốn một điều gì Nhưng thực chất, bữa cơm hàng ngàycủa người chỉ có bẹ chuối và măng rừng, những thức rất đỗi là giản dị, nếukhông muốn gọi là kham khổ Ở nơi núi rừng Pác- bó này không thể tìm đâu ramột thứ gì tốt hơn là cháo bẹ, là rau măng, điều này đã chứng tỏ Bác đang phảilàm việc và sinh hoạt trong một hoàn cảnh vô cùng thiếu thốn, ăn uống chỉ cóthể gọi là đủ no Nhưng những khó khăn ấy lại được Hồ Chủ Tịch thốt lên bằnggiọng nhẹ nhàng sảng khoái chứng tỏ, Bác đối với những khó khăn vật chất tầmthường đều không coi là quan trọng Đối với Bác, việc quan trọng nhất lúc này

là dân, là nước, là đánh đuổi quân xâm lược:

Chỉ một từ “sang” làm cho tư tưởng bài thơ vụt sáng Phải chăng người đọc thắcmắc vì sao Bác gọi cuộc đời cách mạng gian khổ là “sang” Cái sang ở đâykhông phải là cái sang về vật chất mà mà giàu có về rất nhiều điều khác “Sang”

là ở một cuộc sống hòa mình với thiên nhiên, tuy không xa hoa nhưng giản dị,hòa hợp với thiên nhiên khiến cho tâm hồn tươi tắn thanh thản “Sang” ở đây làmột tấm lòng hạnh phúc khi được hoạt động và làm việc vì nhân dân, vì đấtnước, làm công việc có ý nghĩa cho cuộc đời “Sang” ở đây là tuy thiếu về vậtchất nhưng tinh thần thì luôn tràn trề đủ đầy một niềm lạc quan vào ngày giảiphóng dân tộc đang dần tới

Với lời thơ giản dị, tự nhiên, giọng thơ sảng khoái mang đầy tinh thần lạc quan,

Hồ Chủ Tịch đã cho ta thấy cái “thú lâm tuyền” của Người nhưng không phải làcái thú vui của Nguyễn Trãi, Nguyễn BỈnh Khiêm năm xưa “lánh đục về trong”

mà là sự tạo nhã, hòa hợp với thiên nhiên ngay trong cuộc đời người lính Ở HồChí Minh, niềm vui hòa hợp với thiên nhiên vẫn gắn với cuộc đời cách mạng,cuộc đời hoạt động sôi nổi không ngừng nghỉ vì dân vì nước

Bài thơ là sự diễn tả những hoạt động thường nhật của Bác Hồ trong nhữngngày hoạt động cách mạng ở hang Pác- bó, Cao Bằng Qua bài thơ, hình ảnhBác Hồ trong lòng người đọc càng thêm đẹp, thêm sáng lấp lánh trong sự giản

dị, lạc quan, tình yêu thiên nhiên sâu sắc, tinh thần cách mạng và tài năng thơ catuyệt diệu Nhân cách cao khiến của Người còn sáng mãi trong lòng mọi condân nước Việt

Bài viết số 7 đề 5 - Mẫu 6

Bác đã từng nói: "Tôi chỉ có một ham muốn, một ham muốn tột bậc là làm saocho dân ta ai cũng được cơm ăn áo mặc ai cũng được học hành" Chính bởi hoàibão ấy mà trong khoảng thời gian hoạt động cách mạng, cho dù gian khổ đếnđâu Bác cũng vượt qua Bài thơ "Tức cảnh Pác Bó" chính là một minh chứng

như vậy Tác phẩm không chỉ nói lên cuộc sống khó khăn vất vả mà còn chongười đọc cảm nhận được tinh thần lạc quan, yêu đời Tuy thiếu thốn về vậtchất nhưng tâm hồn Bác vẫn tràn đầy tình yêu thiên nhiên và lòng tin vào tươnglai tươi sáng.

"Sáng ra bờ suối, tối vào hang, Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng.

Bàn đá chông chênh, dịch sử Đảng, Cuộc đời cách mạng thật là sang."

Sau gần ba mươi năm hoạt động cách mạng ở nước ngoài, tháng 2 năm 1941,Bác trở về Tổ quốc trực tiếp lãnh đạo phong trào giải phóng dân tộc Khi đó Bác

đã sống và làm việc trong hoàn cảnh vô cùng gian khổ: trong hang Pác Bó - mộthang núi nhỏ thuộc huyện Hà Giang, tỉnh Cao Bằng Vậy mà đối với Bác đódường như chẳng hề chi, vẫn phong thái ung dung, ẩn sâu bên trong đó là một ýchí và lòng yêu nước mãnh liệt:

"Sáng ra bờ suối, tối vào hang"

Câu thơ mang âm hưởng nhịp nhàng mà hài hoà, nề nếp Giống như một thóiquen thường ngày của Bác vậy, phong cách sống và làm việc của Bác được diễn

ra chỉ với 1 câu thơ: cứ như thường lệ, vào mỗi buổi sáng Bác lại ra bờ suối làmviệc cùng với tiếng suối róc rách chảy, với phiến đá gần đó, Người giao hoà tâmhồn mình với thiên nhiên, không giống như những vị hiền triết ngày xưa màNgười luôn tập trung suy nghĩ lo cho dân cho nước Và đến tối là quãng thờigian mà người được nghỉ ngơi Mọi thứ đều rất dung dị bình yên không cóchuyện gì vậy, nhưng đâu ai biết rằng tiết trời miền núi, rét mướt như vậy màBác phải làm việc trong cái hang nhỏ ẩm ướt vậy mà Bác đâu có quan tâm đến

chúng Câu thơ đầu thể hiện thái độ hào hứng, hòa mình cùng khung cảnh thiênnhiên đất trời.

Đến câu thơ tiếp theo, câu thơ thứ hai, miêu tả bữa ăn thiếu thốn mà đạm bạccủa Người:

"Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng"

Đây là những món ăn có sẵn và dễ kiếm nơi núi rừng Pác Bó Chẳng phảinhững món ăn sơn hào hải vị mà chỉ là "cháo bẹ, rau măng", Người đều hài lòngvới cuộc sống nơi đây Từ "sẵn sàng" phải chăng thể hiện tinh thần cách mạngcủa Người hay cũng chính là để nói lên những món ăn thanh đạm nơi núi rừngluôn sẵn có để phục vụ Bác? Dù là gì đi nữa, câu thơ cũng mang đến cho ngườiđọc cảm giác hóm hỉnh của vị cha già dân tộc Người không than vãn mà chấpnhận cuộc sống như một lẽ tự nhiên

Nếu như câu thơ thứ nhất về thói quen sinh hoạt, câu thơ thứ hai miêu tả nhữngbữa ăn hàng ngày thì đến câu thơ thứ ba là hình ảnh Người đang làm việc:

"Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng"

Chẳng phải là một chiếc bàn ghế nghiêm chỉnh, thoải mái mà là hình ảnh vị lãnh

tụ đặt cuốn sử lên trên một phiến đá, ngồi tập trung nghiên cứu đường lối cáchmạng Cách gieo vần bằng "ang" gợi cảm giác mở ra và vang xa, đồng thờimang đến cảm giác vững vàng và khoáng đạt cho bài thơ Hai chữ "chôngchênh" là từ láy tạo hình kết hợp với những từ mang vần chắc "dịch sử Đảng"thật khoẻ như mang đến sự cân bằng cho câu thơ Thật thú vị chủ thể giữa bứctranh chính là nhà thơ chứ không phải thiên nhiên Nhà thơ sống hoà hợp vớithiên nhiên chính là một chiến sĩ cách mạng vĩ đại Đằng sau hình ảnh Bác đangngồi dịch sử Đảng còn là hình tượng của vị lãnh tụ vĩ đại, của dân tộc Việt Nam

Tuy nơi đây, điều kiện vật chất còn khó khăn, thiếu thốn, cuộc sống còn vất vảcực khổ nhưng tinh thần ý chí của Bác luôn vững vàng:

"Cuộc đời cách mạng thật là sang"

Chẳng cần đến những vật chất xa hoa, đủ đầy tiện nghi, Bác chỉ cần có vậy cuộcsống giản dị mà đôi phần khắc khổ Nhưng mọi việc đó đâu ngăn cản được mộttinh thần thép, một ý chí kiên cường và tình yêu thương cho dân cho nước Bacâu thơ đầu là hình ảnh nơi Pác Bó - nơi Bác đã sống để hoạt động cách mạng,với bao điều cực khổ nhưng đối với Người như vậy đã đủ đầy lắm rồi Từ

"sang" cuối bài thơ đã làm nổi bật ý nghĩa của toàn bài Đó chính là một nhãn tựcủa bài thơ thất ngôn này Không chỉ mang đến cho người đọc niềm tin niềm tựhào về tương lai phía trước mà còn cho thấy sự tích cực lạc quan của Người.Thơ của Bác vừa giản dị song vô cùng hàm súc, vừa hoà hợp với thiên nhiênnhưng luôn gắn liền với nhiệm vụ cách mạng Bài thơ "Tức cảnh Pác Bó" vừamang màu sắc cổ điển lại vừa thể hiện tinh thần thời đại mang đầy ý chí, niềmtin và sự lạc quan của Người Chính nó đã khiến chúng ta càng cảm phục hơn vềBác và hiểu rõ hơn vị Cha già của dân tộc

Bài viết số 7 đề 5 - Mẫu 7

Tinh thần lạc quan, ung dung tự tại trong mọi hoàn cảnh sống là nét đặc điểmnổi bật trong tính cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh Tinh thần đó đã trở thànhmột vũ khí để chiến đấu và chiến thắng mọi gian khó và kẻ thù Thơ tức làngười, thơ Bác thể hiện rõ phẩm chất cách mạng cao quý của người chiến sĩcộng sản kiên trung Bài thơ "Tức cảnh Pác Bó" được sáng tác tháng 2 năm

1941 ở núi rừng Pác Bó là một trong rất nhiều bài thơ mang đậm phong cách ấycủa Bác:

Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng.

Bàn đá chông chênh, dịch sử Đảng, Cuộc đời cách mạng thật là sang.

Thời gian này Bác về nước, trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng Việt Nam.Trong điều kiện sống rất kham khổ: "Cháo bẹ rau măng", làm việc thiếu thốn

"bàn đá chông chênh", bài thơ tràn ngập niềm vui và dí dỏm của một con ngườibiết vượt lên hoàn cảnh để hướng tới một mục tiêu cao cả, đó là sự nghiệp giảiphóng dân tộc

Mở đầu bài thơ tứ tuyệt, Bác viết:

Sáng ra bờ suối, tối vào hang.

Câu thơ gọn gàng, súc tích, chỉ có bảy chữ mà có cả thời gian, hành động Thờigian là "sáng", "tối", không gian là "bờ suối", "hang" và trên nền của thời gian,không gian ấy xuất hiện bóng dáng của một người đang miệt mài làm việc Cái

từ ngữ chỉ hành động "sáng ra", "tối vào" gợi cho ta sự liên tưởng ấy Điểmsáng của câu thơ ở chỗ tác giả rất chú ý đến trật tự của hai vế câu Nếu nói: "Tốivào hang, sáng ra bờ suối" thì trật tự này tạo nên giá trị biểu nghĩa khác Chấtlạc quan vốn là bản tính của con người gang thép ấy nên trật tự tất yếu của câuthơ phải là:

Sáng ra bờ suối, tối vào hang.

Với trật tự này, cảnh như vận động, không đứng yên, theo quy luật tuần hoàncủa thời gian Vì vậy, ta không lấy làm lạ khi bắt gặp thái độ "vẫn sẵn sàng" củaBác ở câu thơ kế tiếp:

Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.

Thơ nói về một khí phách, một thái độ, một nhân sinh quan mà lời thơ vẫn dung

dị như lời nói hàng ngày Đặc điểm của thơ tứ tuyệt là câu, chữ hết sức tiết kiệm

và một bài thơ hay đã bật lên được "chữ thần" Cụm từ "vẫn sẵn sàng" là điểmsáng của bài thơ

Câu thơ làm ta liên tưởng đến triết lí sống của người quân tử ngày xưa, "quân tử

ăn chẳng cần no" Bác sẵn sàng chấp nhận cuộc sống vật chất kham khổ với thái

độ vui đùa, cười cợt Bác coi thường cái gian khổ thậm chí cả những khi thânxác bị đọa đày đau xót, người chiến sĩ cách mạng ấy vẫn đùa cợt, dí dỏm.Những bài thơ "Pha trò", "Ghẻ", "Dây trói" trong "Nhật kí trong tù" là thái độung dung tự tại trước những hoàn cảnh khắc nghiệt với lời thơ hóm hỉnh bất ngờ.Khác với người xưa: "An bần lạc đạo", Bác Hồ là con người lao động, luôn luônhành động vì một lí tưởng cao cả:

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng.

Làm việc trong hoàn cảnh thiếu thốn những tiện nghi cần thiết, mượn đá làmbàn, bàn đá lại "chông chênh", chi tiết vui, ngộ và đó là một sự vật Trong cáchnhìn sự vật Bác thường phát hiện những chi tiết ngộ nghĩnh, điều đó biểu hiệnmột tâm hồn lạc quan

Bài thơ kết thúc:

Cuộc đời cách mạng thật là sang!

Ngôn ngữ thơ bình dị mà ý thơ thì lớn lao Nếu điểm sáng của hai câu thơ đầu làthái độ "vẫn sẵn sàng" thì sức nặng của bài thơ được dồn vào câu kết, đặc biệtvới cụm từ "thật là sang!" Đây cũng là một cách nói vui, nói quá lên, chất hàihước đó ta thường gặp trong thơ và trong cuộc sống đời thường của Bác Chấthài hước này làm cho bài thơ gợi lên niềm lạc quan cách mạng sáng ngời

Bài thơ "Tức cảnh Pác Bó" là một bài thơ giản dị mà sâu sắc Bài thơ thể hiệnmột đạo lí sống cao đẹp nhưng lời thơ tự nhiên, không một chút vẽ vời hoa mĩ.Giọng điệu thơ rất gần với cách nói hàng ngày, ta có cảm giác Bác không cố ýlàm bài thơ nhưng nó cứ đọng lại mãi trong tâm trí ta, sức sống lâu bền của bàithơ chính là chỗ đó.

Bài viết số 7 đề 5 - Mẫu 8

“Bác Hồ, Người là niềm tin thiết tha nhất trong lòng dân và trong trái tim nhânloại.” Có một câu hát như thế đã đi qua biết bao những tháng năm Hồ ChíMinh- vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, con người “ chỉ biết quên mìnhcho hết thảy” không phải ngẫu nhiên được Thế giới tôn vinh là Danh nhân Vănhóa Người không chỉ là một nhà lãnh đạo tài ba, một nhà Văn hóa lớn, một nhà

tư tưởng lớn mà còn là một Nhà văn, một thi sĩ Trong cuốn” Nhật kí trong tù”được viết trong khoảng thời gian Bác bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắtgiam, nhà thi sĩ ấy đã từng bộc bạch:

“Ngâm thơ ta vốn không ham”.

Con người ấy chưa một lần nhận mình là thi sĩ Bác chỉ khẳng định tình yêu đốivới văn nghệ nói chung và văn chương nói riêng Nhưng Người cha già dân tộcchưa một lần nhận mình là thi sĩ ấy đã để lại cho nền Văn học Việt Nam cả mộtgia tài quý báu Một trong số đó, bài thơ “ Tức cảnh Pác Bó” để lại trong lòngngười đọc những ấn tượng sâu sắc

Tháng Hai năm 1941, sau ba mươi năm bôn ba hoạt động ở nước ngoài, Bác Hồ

đã về nước để trực tiếp lãnh đạo cuộc cách mạng của dân tộc Người sống tronghang Pác Bó- một hang núi nhỏ sát với biên giới Việt- Trung Trước cửa hang,

có một phiến đá gồ ghề được Bác chọn làm nơi ngồi dịch sử Đảng bên một consuối trong vắt được Người đặt tên là suối Lê-nin Tại đây, Bác Hồ viết bài thơ

kháng chiến dai dẳng đánh đuổi thực dân xâm lược, đồng thời thể hiện một tinhthần lạc quang thông qua nhãn quang của người chiến sĩ Cách mạng.

Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật Câu thơ mở đầugợi hình dung về cuộc sống sinh hoạt và làm việc của Bác tại hang Pác Bó (CaoBằng):

“Sáng ra bờ suối, tối vào hang”

Nhịp thơ 4/3, chia câu thơ thành hai vế đối nhau rất chỉnh Đối vế: “ Sáng ra bờsuối “/ “ tối vào hang”, đối thời gian “sáng”/ “tối”, đối hoạt động “ra”/ “vào”,đối không gian thiên nhiên rộng mở “bờ suối” với không gian nhỏ chật hẹp

“hang” Nghệ thuật đối kết hợp với các động từ được sử dụng hết sức giản dịnhư vẽ ra trước mắt chúng ta một cuộc sống bí mật, tuy thế mà vẫn rất có quy

củ, nề nếp Đặc biệt, giọng thơ cũng giúp ta cảm nhận được tâm trạng thoải mái,ung dung, hòa điệu cùng nhịp sống núi rừng của Bác Phải chăng đó là bởi conngười yêu thiên nhiên, luôn hòa mình với thiên nhiên, đắm say trước vẻ đẹp củathiên nhiên ngay cả trong hoàn cảnh tù đày:

“Trong tù không rượu cũng không hoa Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.”

Nếu như câu thơ thứ nhất giới thiệu khái quát về cuộc sống tại hang Pác Bó –Cao Bằng thì câu thơ thứ hai tiếp tục làm rõ về những ngày sáng sống giản dị và

có phần khó khăn ấy:

“Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng”