MỞ ĐẦU Đối ngoại đa phương là một trong những ưu tiên của đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta và ngày càng giữ một vị trí quan trọng, góp phần nâng cao vị thế quốc tế của đất nước trên thế giới. Cho đến nay, Việt Nam là thành viên của 63 tổ chức quốc tế và có quan hệ với hơn 500 tổ chức phi chính phủ trên thế giới. Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng định hướng công tác đối ngoại đa phương là “chủ động tham gia và phát huy vai trò tại các cơ chế đa phương, đặc biệt là ASEAN và Liên hợp quốc”. Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 25-CT/TW ngày 8/8/2018 về đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương đến năm 2030, văn bản chỉ đạo đầu tiên Đảng ta về công tác đối ngoại đa phương của đất nước, đưa đối ngoại đa phương thành một định hướng chiến lược quan trọng hàng đầu và là một phương thức hiệu quả thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược - xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trên cơ sở đó, việc thúc đẩy quan hệ với Liên hợp quốc xác định là một trong những trọng tâm của đối ngoại đa phương qua các thời kỳ. Với những kiến thức đã được các thầy, cô truyền đạt sau khi học xong môn Quan hệ Quốc tế, em lựa chọn vấn đề: “Vai trò của Liên hợp quốc với đời sống quốc tế và mối quan hệ của việt nam với liên hợp quốc” để làm rõ thêm vai trò, những hạn chế trong quá trình hoạt động của Liên hợp quốc và mối quan hệ của Việt Nam với Liên hợp quốc trong quá trình hội nhập và phát triển.
Trang 1MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 2
I MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG TỔ CHỨC QUỐC TẾ VÀ LIÊN HỢP QUỐC .2
1 Các tổ chức quốc tế 2
2 Liên hợp quốc 3
II VAI TRÒ CỦA LIÊN HỢP QUỐC ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG QUỐC TẾ 4
1 Vai trò của Liên Hợp Quốc đối với đời sống quốc tế 5
2 Những hạn chế của Liên hợp quốc 9
3 Công cuộc cải tổ bộ máy của Liên hợp quốc 11
III MỐI QUAN HỆ CỦA VIỆT NAM VÀ LIÊN HIỆP QUỐC 12
1 Giai đoạn từ năm 1977 đến năm 1985 13
2 Giai đoạn từ năm 1986 đến năm 1996 14
3 Giai đoạn từ năm 1997 đến năm 2005 15
4 Giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2011 16
5 Giai đoạn từ năm 2012 đến năm 2016 17
6 Giai đoạn từ năm 2017 đến năm 2021 18
KẾT LUẬN 21
TÀI LIỆU THAM KHẢO 22
Trang 2MỞ ĐẦU
Đối ngoại đa phương là một trong những ưu tiên củađường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta và ngày càng giữmột vị trí quan trọng, góp phần nâng cao vị thế quốc tế của đất nước trên thếgiới Cho đến nay, Việt Nam là thành viên của 63 tổ chức quốc tế và có quan
hệ với hơn 500 tổ chức phi chính phủ trên thế giới
Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng định hướng công tác đối ngoại
đa phương là “chủ động tham gia và phát huy vai trò tại các cơ chế đaphương, đặc biệt là ASEAN và Liên hợp quốc” Ban Bí thư đã ban hành Chỉthị số 25-CT/TW ngày 8/8/2018 về đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đaphương đến năm 2030, văn bản chỉ đạo đầu tiên Đảng ta về công tác đốingoại đa phương của đất nước, đưa đối ngoại đa phương thành một địnhhướng chiến lược quan trọng hàng đầu và là một phương thức hiệu quả thựchiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược - xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Trên cơ
sở đó, việc thúc đẩy quan hệ với Liên hợp quốc xác định là một trong nhữngtrọng tâm của đối ngoại đa phương qua các thời kỳ
Với những kiến thức đã được các thầy, cô truyền đạt sau khi học xong môn
Quan hệ Quốc tế, em lựa chọn vấn đề: “ Vai trò của Liên hợp quốc với đời sống quốc tế và mối quan hệ của việt nam với liên hợp quốc ” để làm rõ thêm vai trò,những hạn chế trong quá trình hoạt động của Liên hợp quốc và mối quan hệ củaViệt Nam với Liên hợp quốc trong quá trình hội nhập và phát triển
Trang 3NỘI DUNG
I MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG TỔ CHỨC QUỐC TẾ VÀ LIÊN HỢP QUỐC
1 Các tổ chức quốc tế
1.1 Khái niệm Tổ chức quốc tế
Tổ chức quốc tế là tổ chức được thành lập trên cơ sở những thỏa thuận quốc tế giữa các quốc gia độc lập, có chủ quyền, các đảng phái, các tổ chức chính trị xã hộỉ vì những mục tiêu và lợi ích chung
Tổ chức quốc tế nói chung có ba đặc trưng: (1) ý chí hợp tác được thểhiện trong các văn bản thành lập (tuyên bố chung, hiệp định); (2) bộ máythường trực (ban thư ký, ủy ban thường trực, các cơ quan tổ chức khác), giúpduy trì hoạt động thường xuyên có tính tự trị và thẩm quyền đối với các quyếtđịnh của mình (do các thành viên thỏa thuận nhượng bước quyền hạn củamình để trao cho tổ chức); (3) có hoạt động xuyên quốc gia (trên lãnh thổ hainước trở lên)
1.2 Lịch sử hình thành và phát triển
Thời điểm hình thành các tổ chức quốc tế cho đến nay vẫn còn nhiều ýkiến khác nhau Song, hầu hết các nhà khoa học cho rằng hội nghị quốc tếgiữa thế kỷ XVII là tiền đề cho sự hình thành các tổ chức quốc tế sau này.Đến đầu thế kỷ XIX, giao lưu kinh tế, văn hóa giữa các quốc gia dântộc ngày càng tăng, cùng với sự tiến bộ của khoa học, kỹ thuật đã dẫn đếnhình thành các tổ chức quốc tế trong nhiều lĩnh vực Hàng loạt các tổ chứcquốc tế với chức năng lấy nghiệp vụ làm tôn chỉ ra đời như Liên minh Điệnbáo quốc te (1865), Tổ chức Đo lường quốc tế (1875) Từ nửa cuối thế kỷXIX đầu thế kỷ XX, các tổ chức chính trị quốc tế bắt đầu xuất hiện ngàycàng nhiều, trong đó có các tổ chức quốc tế của giai cấp công nhân: Quốc tế
I (1864-1876), Quốc tế II (1889-1914), Quốc tế III (1919-1943); các tổ chứcchính trị-an ninh quốc tế ra đời: Hội Quốc liên (1920), Liên hợp quốc
Trang 4Tổ chức quốc tế phát triển nhanh chóng trong thế kỷ XX, nhất là từ sauChiến tranh thế giới lần thứ II Nếu vào đầu thế kỷ XX (1909) có 213 tổchức quốc tế, thì đến năm 2012 con số này đã lên đến 65.400 tổ chức, tănghon 300% Chỉ tính riêng 10 năm sau Chiến tranh lạnh, mỗi năm có thêmkhoảng 1.770 tổ chức quốc tế mới ra đời
2 Liên hợp quốc
* Lịch sử hình thành
Tổ chức Liên hợp quốc chính thức ra đời vào ngày 24-10-1945 Sự rađời của Tổ chức Liên hợp quốc đã chấm dứt hoàn toàn trật tự Versailles -Washington do các nước thắng trận áp đặt sau Chiến tranh thế giới lần thứ I
Từ 51 quốc gia thành viên khi được thành lập, Liên hợp quốc hiện có 193quốc gia thành viên, là tổ chức lớn nhất và có ảnh hưởng nhất trên thế giới
* Mục tiêu và nguyên tắc hoạt động
Theo Điều 1 của Hiến chương, Liên hợp quốc được thành lập nhằm 4 mục tiêu: (1) duy trì hòa bình và an ninh quốc tế; (2) thúc đẩy quan hệ hữu nghị
giữa các quốc gia trên cơ sở tôn trọng nguyên tắc bình đẳng về quyền lợi giữacác dân tộc và nguyên tắc dân tộc tự quyết; (3) thực hiện hợp tác quốc tế thôngqua giải quyết các vấn đề quốc tế trên các lĩnh vực kinh tế, xã hội, văn hóa vànhân đạo trên cơ sở tôn trọng các quyền con người và quyền tự do cơ bản cho tất
cả mọi người; (4) làm trung tâm điều hòa các nỗ lực quốc tế vì các mục tiêuchung
Hiến chương Liên hợp quốc cũng quy định 6 nguyên tẳc hoạt động là:
(1) bình đẳng về chủ quyền quốc gia; (2) tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và độclập chính trị quốc gia; (3) cấm đe dọa sử dụng vũ lực hoặc sử dụng vũ lựctrong quan hệ quốc tế; (4) Liên hợp quốc và các thành viên không can thiệpvào công việc nội bộ các nưởc; (5) tôn trọng các nghĩa vụ quốc tế và luật
Trang 5pháp quốc tế; (6) giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hòa bình.
* Cơ cấu tổ chức: Liên hợp quốc 5 cơ quan chính sau: (1) Đại hội đồng
(GA); (2) Hội đồng Bảo an (SC); (3) Hội đồng Kinh tế - Xã hội (ECOSOC);(4) Tòa án quốc tế; (5) Ban Thư ký
Ngoài ra, Liên hợp quốc còn có hàng chục cơ quan chuyên môn như Tổchức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc ̣(UNESCO), IMF, Tổchức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), Tổ chức Hàng hải quốc tế(IMO), Hội đồng Tài chính (IFC), Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), Tổ chứcLương thực và Nông nghiệp (FAO), Tổ chức Y tế thế giới (WHO)…, các cơquan khác như Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA)…
* Tài chính:
Liên Hợp Quốc hoạt động nhờ tiền đóng góp và tiền quyên tự nguyện
từ các quốc gia thành viên Những ngân sách chính thức 2 năm của Liên HợpQuốc và các tổ chức chuyên biệt của họ lấy từ những khoản đóng góp Đạihội đồng thông qua ngân sách chính thức và quyết định khoản đóng góp củamỗi quốc gia thành viên Điều này dựa chủ yếu trên năng lực chi trả của mỗinước, tính theo những số liệu thống kê thu nhập cùng với những yếu tố khác
Đại Hội đồng đã đưa ra nguyên tắc rằng Liên Hợp Quốc sẽ không quáphụ thuộc vào bất kỳ quốc gia thành viên nào trong lĩnh vực tài chính cầnthiết cho những hoạt động của mình Vì thế, có một mức "trần", quy địnhkhoản tiền tối đa một nước có thể đóng góp cho ngân sách Tháng 12năm 2000, Đại Hội đồng đã sửa đổi tỷ lệ đóng góp để phản ánh chính xác hơncục diện thế giới hiện tại Như một phần của sự sửa đổi này, trần đóng gópđược giảm từ 25% xuống 22% Hoa Kỳ là quốc gia duy nhất đóng góp ở mứctrần, nhưng những khoản tiền họ còn thiếu lên tới hàng trăm triệu dollar(xem Hoa Kỳ và Liên Hợp Quốc) Theo mức đóng góp mới được thông quanăm 2000, các nước đóng góp lớn khác vào ngân sách Liên Hợp Quốc năm
Trang 6Bản (19.63%), Đức (9.82%), Pháp (6.50%), Anh (5.57%), Ý (5.09%), Canada (2.57%), Tây Ban Nha (2.53%) và Brasil (2.39%).
Các chương trình đặc biệt của Liên Hợp Quốc không được tínhvào ngân sách chính thức của tổ chức này (như UNICEF và Chương trìnhPhát triển Liên Hợp Quốc - UNDP), hoạt động nhờ những khoản quyên góp
tự nguyện từ các chính phủ thành viên Một số các khoản đóng góp dưới hìnhthức các loại thực phẩm nông nghiệp viện trợ cho những người bị ảnh hưởng,nhưng chủ yếu vẫn là tiền mặt
II VAI TRÒ CỦA LIÊN HỢP QUỐC ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG QUỐC TẾ
1 Vai trò của Liên Hợp Quốc đối với đời sống quốc tế
Sự ra đời của Liên hợp quốc năm 1945 phản ánh khát vọng chung củanhân dân các nước về một thế giới hòa bình, an ninh và phát triển sau nhữngnỗi kinh hoàng của Chiến tranh thế giới thứ II Đến nay, Liên hợp quốc đã trảiqua 75 năm phát triển, trở thành tổ chức toàn cầu rộng rãi nhất với sự thamgia của hầu như toàn bộ các quốc gia độc lập của hành tinh Vai trò và hoạtđộng của Liên hợp quốc được mở rộng về mọi mặt, nỗ lực hoạt động hướngtới thực hiện các tôn chỉ mục đích đã được đề ra, qua đó đem lại những tácđộng tích cực, to lớn đến đời sống quốc tế và từng dân tộc; giải quyết và ngănngừa xung đột, giải trừ quân bị và không phổ biến, chống khủng bố, bảo vệngười tỵ nạn, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững, cho đến thúc đẩy dânchủ, nhân quyền, bình đẳng giới, phát triển kinh tế và xã hội…
Với những thành tựu quan trọng đã đạt được, Liên hợp quốc đã đượccộng đồng quốc tế thừa nhận là tổ chức toàn cầu có vai trò hết sức quan trọngtrong đời sống chính trị quốc tế và là nền tảng không thể thiếu cho một thếgiới hòa bình, thịnh vượng và công bằng hơn
1.1 Ngăn chặn không để xảy ra một cuộc chiến tranh thế giới mới
Trang 7Đóng góp lớn nhất của Liên hợp quốc trong 75 năm qua là đã góp phầnngăn chặn không để xảy ra một cuộc chiến tranh thế giới mới, hỗ trợ giảiquyết nhiều cuộc xung đột và tranh chấp quốc tế mà minh chứng rõ nét làLiên hợp quốc đã triển khai 71 Phái bộ gìn giữ hòa bình để giúp chấm dứtxung đột, khôi phục hòa bình, hỗ trợ công cuộc tái thiết ở nhiều quốc giathành viên.
Trong thời kỳ Chiến tranh lạnh, Liên hợp quốc đóng vai trò hạn chếtrong các vấn đề hòa bình và an ninh quốc tế do tác động của quan hệ Xô-Mỹ.Tuy nhiên, Liên hợp quốc đã góp phần giải tỏa cuộc khủng hoảng tên lửa năm
1962, chiến tranh Trung Đông năm 1973 Trong những năm 1990, các hoạtđộng của Liên hợp quốc đã góp phần chấm dứt các cuộc xung đột kéo dài như
ở Campuchia, EnXanvado, Goatêmala Liên hợp quốc đã triển khai 74 hoạtđộng gìn giữ hòa bình ở nhiều khu vực trên thế giới Mặc dù gặp phải một sốthất bại và khó khăn, các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc đã cóvai trò quan trọng trong việc lập lại hòa bình, chấm dứt xung đột và hỗ trợcho tiến trình tái thiết ở nhiều quốc gia thành viên Vì những hoạt động kểtrên, lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc đã được trao tặng Giảithưởng Hòa bình Nobel vào năm 1988, sau đó Tổ chức Liên hợp quốc và ôngTổng Thư ký Kofi Annan được tặng Giải thưởng này vào năm 2001
Liên hợp quốc cũng đã thành công trong việc thúc đẩy quá trình phithực dân hóa Hiến chương Liên hợp quốc ngay từ đầu đã đề ra những nguyêntắc định hướng cho những nỗ lực phi thực dân hóa của Liên hợp quốc, đặcbiệt là nguyên tắc tôn trọng quyền tự quyết của các dân tộc, và thành lập Hộiđồng Quản thác để theo dõi các vùng lãnh thổ không tự quản Năm 1960, Đạihội đồng Liên hợp quốc đã thông qua Tuyên bố về việc trao độc lập cho cácquốc gia và dân tộc thuộc địa, năm 1962 thành lập Ủy ban đặc biệt về Phithực dân hóa để giám sát việc thực hiện Tuyên bố, năm 1990 quyết định giaiđoạn 1990-2000 là Thập kỷ quốc tế về xóa bỏ chủ nghĩa thực dân, và tiếp đónăm 2001 thông qua giai đoạn 2001-2010 là Thập kỷ quốc tế thứ hai về xóa
Trang 8bỏ chủ nghĩa thực dân Nhờ những nỗ lực đó, 750 triệu người – chiếm gần 1/3dân số thế giới – sống ở các vùng lãnh thổ không tự quản vào năm 1945 khiLiên hợp quốc được thành lập đến nay đã trở thành 80 quốc gia độc lập.Chính những nỗ lực phi thực dân hóa này đã làm thay đổi Liên hợp quốc với
sự gia tăng đáng kể số lượng thành viên từ 51 nước ban đầu lên 193 nướchiện nay
Liên hợp quốc đã soạn thảo và xây dựng được một hệ thống các côngước quốc tế về giải trừ quân bị, trong đó có Hiệp ước cấm phổ biến vũ khí hạtnhân (1968), Hiệp ước cấm thử hạt nhân toàn diện (1996), Công ước cấm vũkhí hóa học (1992) và Công ước cấm vũ khí sinh học (1972), Công ước cấm vũkhí hạt nhân (2017) tạo ra khuôn khổ pháp lý cho việc ngăn chặn phổ biến vũkhí hủy diệt hàng loạt, tiến tới xóa bỏ hoàn toàn các loại vũ khí này Mặc dùvậy, nỗ lực của Liên hợp quốc về giải trừ quân bị vẫn gặp nhiều khó khăn, đôikhi bế tắc, do chạy đua vũ trang còn diễn biến phức tạp cùng với những toantính chiến lược về quân sự, chính trị và sự bất ổn của môi trường an ninh quốctế
1.2 Nâng cao đời sống của người dân và tạo điều kiện thuận lợi cho những tiến bộ về kinh tế và xã hội trên toàn thế giới.
Trong lĩnh vực phát triển, Liên hợp quốc với hệ thống các chươngtrình, quỹ trực thuộc, các tổ chức chuyên môn và các tổ chức liên chính phủgắn với Liên hợp quốc đã đạt được nhiều thành tựu trong việc nâng cao đờisống của người dân và tạo điều kiện thuận lợi cho những tiến bộ về kinh tế và
xã hội trên toàn thế giới
Liên hợp quốc đã đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng sự đồngthuận quốc tế trong những nỗ lực thúc đẩy phát triển Từ năm 1960, Ðại hộiđồng Liên hợp quốc đề ra các chiến lược phát triển cho từng thập kỷ nhằmhuy động hợp tác quốc tế cho các mục tiêu phát triển chung, nhất là ở cácnước đang phát triển; bên cạnh đó, các tổ chức Liên hợp quốc đã có sự hỗ trợ
Trang 9trực tiếp về vốn, tri thức cho các nỗ lực phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa,giáo dục và y tế của các nước này Tại Hội nghị Thượng đỉnh Thiên niên kỷ(9/2000), các nhà lãnh đạo thông qua các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷnhằm xóa bỏ đói nghèo, thúc đẩy giáo dục, bình đẳng giới, giảm tỷ lệ tử vongtrẻ em, cải thiện sức khỏe bà mẹ, phòng chống HIV/AIDS và các bệnh truyềnnhiễm khác, bảo đảm bền vững về môi trường, và tăng cường quan hệ đối tácphát triển.
Với việc lãnh đạo các nước thông qua Chương trình nghị sự 2030 vì sựphát triển bền vững và các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs) vào tháng9/2015, cộng đồng quốc tế đã đề ra một khuôn khổ hợp tác phát triển cho đếnnăm 2030 (thay cho các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ) có tính bao trùm
và toàn diện hơn, lấy phát triển bền vững là định hướng xuyên suốt gồm batrụ cột kinh tế, xã hội và môi trường
1.3 Bảo đảm, thúc đẩy quyền con người
Trong lĩnh vực bảo đảm, thúc đẩy quyền con người, thông qua các nỗlực của Liên hợp quốc, các quốc gia đã xây dựng và ký kết nhiều điều ướcquốc tế quan trọng nhằm xây dựng một thế giới an toàn hơn và công bằng hơncho tất cả mọi người Năm 1948, Đại hội đồng Liên hợp quốc thông quaTuyên ngôn Nhân quyền, đưa ra những quyền và tự do cơ bản của con người.Văn kiện này đã làm cơ sở cho việc ra đời hơn 80 công ước và tuyên bố quốc
tế về quyền con người, trong đó Công ước về quyền kinh tế, xã hội và vănhóa và Công ước về quyền dân sự và chính trị Liên hợp quốc cũng chú trọngviệc bảo đảm thực hiện những quyền cơ bản này của người dân trên toàn thếgiới Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, vấn đề nhân quyền bị chính trị hóa,lợi dụng cho các mục đích can thiệp công việc nội bộ của các quốc gia
1.4 Tăng cường luật pháp quốc tế
Trong lĩnh vực tăng cường luật pháp quốc tế, Liên hợp quốc đã cónhững đóng góp to lớn trong việc pháp điển hóa và phát triển luật pháp quốc tế,
Trang 10đưa ra khuyến nghị định hướng cho các chủ đề của luật pháp quốc tế và xâydựng chuẩn mực cho các lĩnh vực chuyên môn khác nhau Hơn 500 điều ướcquốc tế đa phương quan trọng trong nhiều lĩnh vực đã được ký kết, tạo khuônkhổ chung cho việc duy trì hòa bình và an ninh quốc tế, thúc đẩy phát triểnkinh tế - xã hội.
2 Những hạn chế của Liên hợp quốc
Tuy nhiên, do quá trình hình thành và phát triển của Liên hợp quốcphản ánh bối cảnh và so sánh lực lượng trên thế giới, chịu tác động của lợi íchcác quốc gia, bên cạnh đó là những khó khăn về tài chính và huy động nguồnlực, nên hiệu quả hoạt động của Liên hợp quốc trên nhiều lĩnh vực còn hạnchế, chưa đáp ứng được với những thay đổi và thách thức toàn cầu mới cũngnhư những biến chuyển về so sánh lực lượng bên trong Liên hợp quốc, nhất làviệc gia tăng số lượng thành viên, trong một số trường hợp hoạt động khônghiệu quả, thiếu minh bạch, bị lợi dụng và áp dụng tiêu chuẩn kép để gây sức
ép và can thiệp Những thách thức chính Liên hợp quốc đang gặp phải là:
Một là, Thách thức đối với củng cố và tăng cường vai trò, uy tín của tổ
chức trong đời sống quốc tế Cuộc chiến ở Nam Tư năm 1999 và cuộc chiếnI-rắc năm 2003 phần nào cho thấy sự bất lực của Liên hợp quốc trong vai trògiữ gìn hòa bình và an ninh quốc tế Những hành động đơn phương của một
số nước, phớt lờ những nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên hợp quốc đãlàm cho vai trò của tổ chức này bị suy giảm nghiêm trọng Bên cạnh đó,những bê bối liên quan đến chương trình “đổi dầu lấy lương thực” và những
vụ việc lạm dụng tình dục và buôn bán trẻ em của một số lính gìn giữ hòabình Liên hợp quốc đã tác động tiêu cực đối với uy tín và hoạt động của tổchức này
Hai là, Thách thức trong thực hiện nhiệm vụ gìn giữ hòa bình và an
ninh quốc tế sau chiến tranh lạnh Môi trường quốc tế có sự đan xen giữa mối
Trang 11đe dọa an ninh truyền thống và phi truyền thống, phạm vi và sự liên quan củacác mối đe dọa cũng ngày càng rộng và khó tách biệt Đến nay, nhiều điểmnóng vẫn diễn biến phức tạp Trong khi đó, vấn đề chạy đua vũ trang và phổbiến vũ khí giết người hàng loạt, vấn đề an ninh phi truyền thống như hoạtđộng khủng bố, xung đột sắc tộc, tôn giáo, tranh chấp lãnh thổ, chủ nghĩa lykhai, cực đoan ngày càng gia tăng, đe dọa nghiêm trọng hòa bình và an ninhthế giới.
Ba là, Hiệu quả hoạt động của Liên hợp quốc không như kỳ vọng do
cùng lúc phải giải quyết nhiều cuộc khủng hoảng lớn; thiếu nguồn lực cầnthiết (do các nước lớn cắt giảm đóng góp) cho các hoạt động phát triển, trongkhi các thách thức phải giải quyết những vấn đề mang tính toàn cầu như đóinghèo, nợ nần, chênh lệch phát triển, suy thoái môi trường sống, bùng nổ dân
số, các loại bệnh, dịch nguy hiểm, đại dịch COVID-19 hoạt động tội phạmxuyên quốc gia ngày càng lớn Liên hợp quốc với tư cách là tổ chức đaphương lớn nhất thế giới cần phát huy vai trò của mình trong việc giải quyếtnhững thách thức đó nhằm thúc đẩy hòa bình, ổn định và phát triển tiến bộtrên toàn cầu
Bốn là, Cơ chế đồng thuận biến thành trở ngại cho những quyết sách
quan trọng nhất của Liên Hợp Quốc Rất ít quyền lực được dành cho Đại hộiđồng với 193 thành viên trong khi quyền quyết định được 5 thành viên - phủquyết trong Hội đồng bảo an đưa ra Như vậy, chỉ cần 1 trong 5 nước Hộiđồng Bảo an này bỏ phiếu chống thì 192 nước thành viên còn lại cũng khôngthể làm gì được Điển hình là xung đột giữa Israel và Palestine có tuổi đời dàibằng Liên Hợp Quốc vẫn chưa giải quyết và có lẽ sẽ không bao giờ giải quyếtđược bởi cơ chế bỏ phiếu của tổ chức này
Sự thay đổi vai trò của các nước lớn đang làm ảnh hưởng đến Liên HợpQuốc "Nước Mỹ trên hết" đang rút ra khỏi vị trí lãnh đạo toàn cầu trong khiTrung Quốc thì không ngừng gia tăng ảnh hưởng trong chính các tổ chức của