MỞ ĐẦU Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, phát triển mạnh mẽ, toàn diện, tích lũy, nâng tầm được cả thế và lực nhất định, uy tín ngày càng gia tăng trên trường quốc tế, đã tạo ra những tiền đề quan trọng và vị thế thuận lợi để phát triển sau 35 năm thực hiện đường lối đổi mới. Quy mô, trình độ nền kinh tế được nâng lên với GDP gần 400 tỷ USD và gần 100 triệu dân. Đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt cả về vật chất và tinh thần. Ổn định chính trị - xã hội được đảm bảo trên cơ sở củng cố và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng. Quốc phòng - an ninh được giữ vững và tăng cường vững chắc. Đất nước hội nhập sâu rộng vào mọi mặt đời sống xã hội quốc tế, là thành viên tích cực và có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế. Đặc biệt, 5 năm qua, trong bối cảnh tình thế giới và khu vực diễn biến rất phức tạp, khó lường, Việt Nam vẫn tận dụng được thời cơ, hóa giải được thách thức, tiếp tục tạo những kết quả toàn diện, với nhiều dấu ấn nổi bật trên nhiều lĩnh vực. Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay. Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh khẳng định, trong tổng thể các thành tựu của đất nước có sự đóng góp không nhỏ của đối ngoại và hội nhập quốc tế. Công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế được Đảng, Nhà nước và cả hệ thống chính trị đặc biệt quan tâm, chủ động triển khai, đạt nhiều kết quả quan trọng, tích cực, toàn diện. Nhìn tổng thể, đối ngoại đã phối hợp chặt chẽ với các ngành, lĩnh vực dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, tuyệt đối, toàn diện của Đảng và quản lý thống nhất của Nhà nước, phát huy được sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc và hệ thống chính trị, đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ: Phát huy vai trò tiên phong trong giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ vững chắc chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và lợi ích quốc gia, dân tộc, bảo vệ Đảng, chế độ xã hội chủ nghĩa; chủ động, tích cực đẩy mạnh hội nhập quốc tế toàn diện và sâu rộng; huy động nguồn lực to lớn từ bên ngoài phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên thế giới. Từ thực tiễn bối cảnh hiện nay, em đã suy nghĩ và viết nội dung bài thu hoạch với tiêu đề “Đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước Việt Nam thời kỳ đổi mới”. Mục tiêu: - Hiểu được nội dung đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước Việt Nam thời kỳ đổi mới; - Thấy được tính đúng đắn, vai trò và tầm quan trọng của đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước Việt Nam thời kỳ đổi mới. Kết cấu bài thu hoạch: gồm 2 phần Phần 1: Nội dung đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước Việt Nam thời kỳ đổi mới; Phần 2: Liên hệ thực tiễn.
Trang 1MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 3
1 Nội dung đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước Việt Nam thời kỳ đổi mới 3
1 1 Mục tiêu, nguyên tắc, nhiệm vụ 3
a) Mục tiêu 3
b) Nguyên tắc 3
c) Nhiệm vụ đối ngoại 4
1.2 Phương châm đối ngoại 6
a) Phát huy sức mạnh toàn dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại; dựa và phát huy nội lực là chính, tranh thủ tối đa ngoại lực 6
b) Hợp tác bình đẳng, cùng có lợi; vừa hợp tác, vừa đấu tranh 6
c) Tham gia hợp tác khu vực, đồng thời mở rộng quan hệ với tất cả các nước 7
d) Chủ động, linh hoạt, sáng tạo, hiệu quả 8
e) Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc 8
2 Nhận thức về đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước Việt Nam thời kỳ đổi mới 9
2.1 Cơ sở lý luận 9
2.2 Liên hệ thực tiễn (về hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ) 19 KẾT LUẬN 21
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 23
Trang 2MỞ ĐẦU
Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, pháttriển mạnh mẽ, toàn diện, tích lũy, nâng tầm được cả thế và lực nhất định, uytín ngày càng gia tăng trên trường quốc tế, đã tạo ra những tiền đề quan trọng
và vị thế thuận lợi để phát triển sau 35 năm thực hiện đường lối đổi mới Quy
mô, trình độ nền kinh tế được nâng lên với GDP gần 400 tỷ USD và gần 100triệu dân Đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt cả về vật chất và tinh thần
Ổn định chính trị - xã hội được đảm bảo trên cơ sở củng cố và tăng cườngkhối đại đoàn kết toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng Quốc phòng - anninh được giữ vững và tăng cường vững chắc Đất nước hội nhập sâu rộngvào mọi mặt đời sống xã hội quốc tế, là thành viên tích cực và có trách nhiệmtrong cộng đồng quốc tế
Đặc biệt, 5 năm qua, trong bối cảnh tình thế giới và khu vực diễn biếnrất phức tạp, khó lường, Việt Nam vẫn tận dụng được thời cơ, hóa giải đượcthách thức, tiếp tục tạo những kết quả toàn diện, với nhiều dấu ấn nổi bật trênnhiều lĩnh vực Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uytín quốc tế như ngày nay
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh khẳngđịnh, trong tổng thể các thành tựu của đất nước có sự đóng góp không nhỏcủa đối ngoại và hội nhập quốc tế Công tác đối ngoại và hội nhập quốc tếđược Đảng, Nhà nước và cả hệ thống chính trị đặc biệt quan tâm, chủ độngtriển khai, đạt nhiều kết quả quan trọng, tích cực, toàn diện Nhìn tổng thể, đốingoại đã phối hợp chặt chẽ với các ngành, lĩnh vực dưới sự lãnh đạo, chỉ đạotrực tiếp, tuyệt đối, toàn diện của Đảng và quản lý thống nhất của Nhà nước,phát huy được sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc và hệ thống chính trị, đãhoàn thành tốt các nhiệm vụ: Phát huy vai trò tiên phong trong giữ vững môitrường hòa bình, ổn định, bảo vệ vững chắc chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ vàlợi ích quốc gia, dân tộc, bảo vệ Đảng, chế độ xã hội chủ nghĩa; chủ động,
Trang 3tích cực đẩy mạnh hội nhập quốc tế toàn diện và sâu rộng; huy động nguồnlực to lớn từ bên ngoài phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; nâng cao vị thế và uy tín của Việt Namtrên thế giới.
Từ thực tiễn bối cảnh hiện nay, em đã suy nghĩ và viết nội dung bài thu
hoạch với tiêu đề “Đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước Việt Nam thời
Kết cấu bài thu hoạch: gồm 2 phần
Phần 1: Nội dung đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước Việt Namthời kỳ đổi mới;
Phần 2: Liên hệ thực tiễn
Trang 4
Đảng tiếp tục khẳng định mục tiêu hàng đầu của hoạt động đối ngoại là bảođảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc Lợi ích tối cao quốc gia - dân tộc vừa
là mục tiêu, vừa là nguyên tắc xuyên suốt của đối ngoại Đối ngoại vi lợi íchquốc gia " dân tộc thể hiện qua các nhiệm vụ như: Đoàn kết dân tộc, tập hợplực lượng đông đảo người Việt Nam trong và ngoài nước, phát huy tối đanguồn lực trong nước, đồng thời huy động có hiệu quả nguồn lực nước ngoài
vì mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ,công bằng, văn minh; đồng thời bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thốngnhất, toàn vẹn lãnh thổ; đoàn kết quốc tế, tác động tích cực tới nỗ lực tập hợplực lượng quốc tế của Việt Nam vì mục tiêu hòa bình, hợp tác và phát triển;nâng cao uy tín của Đảng Cộng sản Việt Nam, khẳng định mục tiêu, lý tưởngcủa Đảng ta là vì lợi ích quốc gia - dân tộc
Trang 5biến của tình hình thế giới và khu vực, phù hợp với đặc điểm của từng đối tác.
Trong xử lý tình huống, cần “ba tránh”: tránh bị cô lập, tránh xung đột và tránh đối đầu.
c) Nhiệm vụ đối ngoại
Chính sách đối ngoại là một bộ phận họp thành đường lối chung, là sựtiếp tục chính sách đối nội, tạo điều kiện để thực hiện nhiệm vụ đối nội Xuấtphát từ nhiệm vụ cách mạng nước ta giai đoạn hiện nay và trên cơ sở nhữngbiến động của tình hình thế giới thời gian gần đây, Đại hội XIII của Đảng đãxác định: “Trên cơ sở vừa hợp tác, vừa đấu tranh, tiếp tục nâng cao hiệu quảhoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế vì lợi ích quốc gia - dân tộc, bảo vệvững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Tiếp tục phát huy vai trò tiênphong của đối ngoại trong việc tạo lập và giữ vững môi trường hòa bình, ổnđịnh, huy động các nguồn lực bên ngoài để phát triển đất nước, nâng cao vịthế và uy tín của đất nước Xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại với batrụ cột là đối ngoại đảng, ngoại giao nhà nước và đối ngoại nhân dân”
Như vậy, nhiệm vụ đối ngoại thể hiện trên các vấn đề sau:
Thứ nhất, vì lợi ích quốc gia - dân tộc, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt
Nam xã hội chủ nghĩa
Nhiệm vụ đổi ngoại trước hết phải bảo vệ được lợi ích tối cao quốc gia dân tộc, bảo vệ Tổ quốc bao gồm bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thốngnhất và toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hộichủ nghĩa Để giữ vững hòa bình, ổn định, bảo vệ vững chắc độc lập, chủquyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, vấn đề đầu tiên phải xây dựng nềnquốc phòng chính quy, ngày càng hiện đại Tuy nhiên, trong điều kiện thế
Trang 6-giới ngày nay, để bảo vệ đất nước theo quan điểm chỉ đạo của Đảng là giữ nước từ sớm, từ xa, giữ nước từ khi nước còn chưa nguy thì còn cần phải kết
hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sử dụng sức mạnh trong nước vàsức mạnh bên ngoài và do đó, đối ngoại có tầm rất quan trọng
Thứ hai, đối ngoại có nhiệm vụ tạo lập và giữ vững môi trường hòa
bình, ổn định, huy động các nguồn lực bên ngoài để phát triển đất nước
Nhiệm vụ đối ngoại là phải tạo lập được môi trường hóa bình để phục
vụ cho sự nghiệp đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội, công nghiệp hóa, hiệnđại hóa đất nước Giữ vững môi trường hòa bình bao gồm hòa bình, ổn địnhtrên tất cả lĩnh vực ở trong nước, là môi trường hòa bình ở khu vực, trước hết
là khu vực Đông Nam Á, tiếp đến là khu vực Đông Á và rộng hơn là khu vựcchâu Á - Thái Bình Dương Chỉ trên cơ sở giữ vững môi trường hòa bình, ổnđịnh, chúng ta mới có điều kiện mở rộng quan hệ họp tác quốc tế, tranh thủnguồn lực bên ngoài cho phát triển đất nước Điều này càng quan trọng trongbối cảnh thế giới ngày nay, khi toàn cầu hóa và cuộc Cách mạng công nghiệp4.0 đang diễn ra mạnh mẽ và tác động sâu rộng
Thứ ba, đối ngoại có nhiệm vụ nâng cao vị thế, uy tín của đất nước trên
trường quốc tế
Để nâng cao vị thế của đất nước, trong các văn kiện Đại hội, Đảng ta đã
khẳng định Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy và thành viên tích cực, có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế Tuy nhiên, chủ trương đối ngoại phải
được thể hiện trong thực tế Do đó, hoạt động đối ngoại nhằm tăng cườngquan hệ hòa bình, hữu nghị với các nước, đẩy mạnh quan hệ hợp tác cùng cólợi với các đối tác trên các lĩnh vực khác nhau, đồng thời làm tròn nghĩa vụcủa nước thành viên và có đóng góp tích cực cho sự phát triển của tổ chứcquốc tế mà Việt Nam tham gia Đây chính là tiền đề quan trọng để trên cơ sở
đó, chúng ta có thể huy động được nguồn lực bên ngoài cùng với nguồn lựcbên trong phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hộichủ nghĩa
Thứ tư, đối ngoại đặt lợi ích quốc gia - dân tộc là cao nhất, song Việt
Trang 7Nam vẫn luôn kiên trì chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân Đảng và Nhànước Việt Nam luôn khẳng định nhiệm vụ của đối ngoại là góp phần vào cuộcđấu tranh vì mục tiêu của thời đại là hòa bình, độc lập dần tộc, dân chủ và tiến
bộ xã hội
Nhiệm vụ đối ngoại theo tinh thần của Đại hội XIII của Đảng nhằm đạt
được ba lợi ích có quan hệ mật thiết với nhau: An ninh - Phát triển – Vị thế,
trong đó vấn đề phát triển đất nước là nhiệm vụ quan trọng nhất Phục vụ chophát triển đất nước được coi là nhiệm vụ hàng đầu của đối ngoại, vì chỉ cóphát triển mới tạo nên nền tảng vật chất cho việc thực hiện mục tiêu an ninh
và nâng cao vị thế quốc tế của đất nước Tuy nhiên, không thể có sự phát triển
và phát huy được ảnh hưởng quốc tế nếu không giữ vững được an ninh, bảo
vệ chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ
1.2 Phương châm đối ngoại
a) Phát huy sức mạnh toàn dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại; dựa và phát huy nội lực là chính, tranh thủ tối đa ngoại lực
Nội hàm của “sức mạnh dân tộc” trong bối cảnh ngày nay bao gồm cảcác yếu tố sức mạnh “cứng” như kinh tế, quân sự, con người , các nguồn lực
có thể huy động ở trong nước và các yếu tố của sức mạnh “mềm” như vănhóa, truyền thống Sức mạnh cứng và sức mạnh mềm cần được vận dụng,kết hợp một cách hiệu quả, linh hoạt để bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia -dân tộc
Nội hàm sức mạnh thời đại bao gồm: lựa chọn con đường phát triểnphù hợp với nội dung chủ yếu của thời đại ngày nay và những nhân tố mớitrong giai đoạn hiện nay là cuộc cách mạng khoa học - công nghệ; xu thế toàncầu hóa, hợp tác liên kết khu vực; xu thế hòa bình, hợp tác, phát triển
Việc kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại trong thế giới ngàynay cũng có nhiều thay đổi Hoạt động đối ngoại của các nước trên thế giớingày nay luôn đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên hàng đầu, cho nên việc tìm raphương thức hữu hiệu để kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại trongtừng vấn đề cụ thể là nhân tố quyết định thành bại của phương châm này
Trang 8b) Hợp tác bình đẳng, cùng có lợi; vừa hợp tác, vừa đấu tranh
Trong điều kiện mở rộng quan hệ đối ngoại theo hướng đa phương hóa,
đa dạng hóa, Việt Nam đứng trước những cơ hội mới, song nguy cơ và tháchthức tư bên ngoài cũng gia tăng Do đó, cần nhận thức đúng và nắm vững vấn
đề hợp tác và đấu tranh, coi đây là hai mặt gắn bó hữu cơ của quan hệ quốc tế.Trong phương châm nắm vững hai mặt hợp tác và đấu tranh, Đảng ta nhấnmạnh một nhận thức mới, đớ là đấu tranh nhằm thúc đẩy hợp tác, tránh trựcdiện đối đầu, không để cho các thế lực không thân thiện với Việt Nam lợidụng sơ hở để đẩy ta vào thế cô lập, đặc biệt là tránh một cuộc xung đột quân
sự hoặc bị khiêu khích vũ trang Nắm vững hai mặt hợp tác và đấu tranh cònnhằm lợi dụng mâu thuẫn và sự cạnh tranh giữa các đối tác có quan hệ vớinước ta, nhất là giữa các nước lớn, tranh thủ những lực lượng có thể tranh thủđược, phân hóa và thu hẹp đến mức có thể được các thế lực chống đối hoặckhông thân thiện với Việt Nam
Trong xử lý các vấn đề quốc tế, yêu cầu đặt ra là phải kết hợp nhuần
nhuyễn hai mặt hợp tác và đấu tranh, tránh hợp tác một chiều hoặc đấu tranhmột chiều, cả hai khuynh hướng này đều dẫn tới tình huống bất lợi cho đấtnước, cần phải tỉnh táo, có sách lược khôn khéo trong hợp tác và đấu tranh, để
mở rộng được quan hệ đối ngoại, “thêm bạn bớt thù”, giữ vững môi trườnghòa bình, ổn định phục vụ mục tiêu phát triển đất nước
c) Tham gia hợp tác khu vực, đồng thời mở rộng quan hệ với tất cả các nước
Phương châm này thể hiện chính sách nhất quán của Đảng và Nhànước Việt Nam là mở rộng quan hệ quốc tế, góp phần gìn giữ môi trường hòabình, ổn định, phát triển ở khu vực và trên thế giới Đảng và Nhà nước ViệtNam đặc biệt chú trọng hợp tác khu vực, nhất là đối với các nước láng giềngnhằm tạo một môi trường hòa bình, ổn định lâu dài Việc tạo lập được mốiquan hệ hợp tác trên cơ sở tùy thuộc lẫn nhau về an ninh cũng như về pháttriển với các nước trong khu vực sẽ là sự bảo đảm hết sức quan trọng đối vớiViệt Nam nhằm xác lập một vị thế có lợi hoặc chí ít là ít bất lợi nhất trong
Trang 9quan hệ quốc tế.
Cùng với việc đặt cao quan hệ hữu nghị, hợp tác với các nước lánggiềng và khu vực, Đảng và Nhà nước Việt Nam đồng thời nhấn mạnh sự cầnthiết phải mở rộng quan hệ với tất cả các nước, đặc biệt là các nước lớn, cáctrung tâm kinh tế lớn, vì đó là những lực lượng có ảnh hưởng quan trọng đến
an ninh và phát triển của khu vực và của Việt Nam Với các nước lớn, phảicoi trọng giữ quan hệ cân bằng, khôn khéo lợi dụng mâu thuẫn giữa các nướcnày nhằm tạo được thế cân bằng chiến lược, tranh thủ mọi yếu tố thuận lợi đểphát triển kinh tế và đảm bảo an ninh quốc phòng
Trong quan hệ với các nước lớn, Việt Nam kiên trì chính sách độc lập
tự chủ, tránh không để rơi vào những tình huống phức tạp và bị động hoặcliên minh với một nước lớn này chống lại một nước lớn khác
d) Chủ động, linh hoạt, sáng tạo, hiệu quả
Đây là phương châm, đồng thời cũng là một định hướng quan trọng vềđối ngoại của Đại hội XIII của Đảng Để đảm bảo tính chủ động, linh hoạt,sáng tạo, hiệu quả, vấn đề đầu tiên là phải xác định đúng các biện pháp đểnâng cao hiệu quả đối ngoại như: nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu,
dự báo chiến lược phục vụ cho hoạch định chính sách; đưa các quan hệ đãđược thiết lập đi vào chiều sâu, ổn định, bền vững
e) Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc
Vấn đề độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc
là thiêng liêng, không thể nhượng bộ, do đó cần phải kiên quyết, kiên trì đấutranh bảo vệ Tuy nhiên, hiện nay vấn đề tranh chấp Biển Đông là vấn đề lớn,phức tạp, liên quan đến nhiều nước, nhất là nước lớn Trung Quốc, cho nêngiải quyết vấn đề này phải kiên trì, cần có thời gian, không thể nóng vội Kiênquyết, kiên trì đấu tranh phải trên cơ sở giữ vững môi trường hòa bình, ổnđịnh cho phát triển đất nước
Trang 102 Nhận thức về đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước Việt Nam thời kỳ đổi mới
Với chủ trương “thêm bạn, bớt thù”, Đảng đã phát triển thành hệ
thống quan điểm, phương châm chỉ đạo xuyên suốt đối ngoại Việt Nam thời
kỳ đổi mới là nhất quán thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòabình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa; “là bạn, làđối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế”; nắmvững hai mặt đối tác- đối tượng, vừa hợp tác, vừa đấu tranh; kiên định nguyêntắc, mục tiêu chiến lược, nhưng linh hoạt, khôn khéo về sách lược, “dĩ bất
biến, ứng vạn biến” Cơ chế thực hiện đối ngoại là phối hợp chặt chẽ, nhịp
nhàng giữa đối ngoại đảng, ngoại giao nhà nước và đối ngoại nhân dân dưới
sự lãnh đạo thống nhất của Đảng và quản lý tập trung của Nhà nước
Với nhận thức Việt Nam là một bộ phận của thế giới, hội nhập kinh tếquốc tế (Đại hội IX) được triển khai mạnh mẽ, sau đó mở rộng sang các lĩnh
vực khác và hình thành chủ trương chủ động, tích cực hội nhập quốc tế (Đại
hội XI) Chủ trương này là định hướng chiến lược lớn để xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc, là sự nghiệp của toàn dân và cả hệ thống chính trị Nhận thức vềquan hệ giữa độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế ngày càng sâu sắc, trong đónhất quán kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, nội lực là quyếtđịnh, nguồn lực bên ngoài là quan trọng
Trang 11Đối ngoại song phương và đa phương từng bước điều chỉnh, bổ sung
và hoàn thiện Từ “tăng cường quan hệ hữu nghị và hợp tác toàn diện vớiLiên Xô và các nước trong cộng đồng xã hội chủ nghĩa” (Đại hội VI) đến hợptác với tất cả các nước trên cơ sở luật pháp quốc tế, bình đẳng, cùng có lợi Từtham gia các diễn đàn quốc tế đến “nỗ lực vươn lên đóng vai trò nòng cốt, dẫndắt hoặc hòa giải tại các diễn đàn, tổ chức đa phương có tầm quan trọng chiếnlược”
Việc thực hiện đường lối đối ngoại đúng đắn của Đảng đã góp phần rấtquan trọng giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, thuận lợi cho công cuộcđổi mới, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnhthổ, nâng cao vị thế đất nước Đến nay, nước ta có quan hệ ngoại giao với 189trong 193 quốc gia thành viên Liên hợp quốc, trong đó có 30 đối tác chiếnlược, đối tác toàn diện gồm tất cả 5 nước ủy viên thường trực Hội đồng bảo
an Liên hợp quốc, 7 nước công nghiệp phát triển hàng đầu (G7) và 17 trong
20 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G20)… Từ một nền kinh tế kế hoạch tậptrung và khép kín, đến nay Việt Nam là nền kinh tế thị trường định hướngXHCN có liên kết kinh tế sâu rộng, đã ký và tham gia 17 hiệp định thươngmại tự do (FTA), trong đó có các FTA thế hệ mới; kim ngạch xuất nhập khẩutương đương khoảng 200% GDP, thu hút khoảng 400 tỷ USD vốn FDI đăngký
Việt Nam là thành viên của hầu hết tổ chức quốc tế và diễn đàn đaphương quan trọng, đã tổ chức thành công nhiều hội nghị quốc tế lớn cũngnhư hoàn thành nhiều trọng trách quốc tế như Ủy viên không thường trực Hộiđồng bảo an Liên hợp quốc, Hội nghị cấp cao ASEAN, Hội nghị cấp caoASEM, Hội nghị thượng đỉnh APEC, Diễn đàn Kinh tế giới về ASEAN, Hộinghị thượng đỉnh Hoa Kỳ - Triều Tiên, cử hàng trăm lượt cán bộ, chiến sỹtham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc
Những thành tựu đối ngoại nói trên là kết tinh nỗ lực của toàn Đảng,toàn quân và toàn dân ta, là điểm sáng trong thành tựu chung của đất nướcnhư Nghị quyết Đại hội XIII đã khẳng định “đất nước ta chưa bao giờ có
Trang 12được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”, trong đó có đónggóp rất quan trọng của đối ngoại, bao gồm đối ngoại đảng, ngoại giao nhànước và đối ngoại nhân dân.
Sự kế thừa, phát triển và những điểm mới trong đường lối đối ngoại Đại hội XIII.
Trên cơ sở đánh giá toàn diện thành tựu, bài học, thế và lực của đấtnước qua 35 năm đổi mới, bối cảnh quốc tế và trong nước, thời cơ chiến lượccũng như thách thức đặt ra đối với đất nước, Đại hội XIII tiếp tục kế thừanhững nội dung xuyên suốt đường lối đối ngoại của Đảng ta thời kỳ đổi mới,đồng thời phát triển và bổ sung nhiều nội dung mới để đối ngoại đáp ứng yêucầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới
a Về đánh giá, dự báo tình hình thế giới, Đại hội XIII kế thừa những
nhận định lớn của các kỳ đại hội Đảng trước đây, nhất là Đại hội XII, về cácđặc điểm có tính quy luật và xu thế lâu dài của thế giới, song cập nhật, điềuchỉnh phù hợp với tình hình mới Đại hội XIII khẳng định hòa bình, hợp tác
và phát triển là xu thế lớn, toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế tiếp tục tiến triển,song nhấn mạnh các xu thế này đứng trước nhiều trở ngại, khó khăn do “thếgiới đang trải qua những biến động to lớn, diễn biến rất nhanh chóng, phứctạp, khó dự báo”; Châu Á - Thái Bình Dương có vai trò ngày càng quan trọng,nhưng chỉ rõ đây là khu vực “tiềm ẩn nhiều bất ổn” Trong bối cảnh nhiềuthách thức an ninh phi truyền thống diễn biến phức tạp, Đảng nhận định tácđộng của đại dịch Covid-19 sẽ còn kéo dài, “làm thay đổi sâu sắc trật tự, cấutrúc kinh tế, phương thức quản trị toàn cầu, cách thức hoạt động kinh tế và tổchức đời sống xã hội của thế giới” Thực tiễn tình hình quốc tế từ Đại hội XIIIđến nay đã cho thấy những nhận định nói trên của Đảng là đúng đắn
Một điểm mới là, trên cơ sở đánh giá Cách mạng công nghiệp lần thứ
4, Đại hội XIII đã đưa việc tranh thủ thành tựu của cuộc cách mạng này vàonội hàm quan điểm phát triển đất nước, trên cơ sở đó xác định rõ “đẩy mạnhcông nghiệp hoá, hiện đại hoá trên nền tảng của tiến bộ khoa học, công nghệ