Bai thu hoach mon XA HOI HOC những vấn đề cơ bản trong xã hội học quản lý

MỞ ĐẦU Quản lý xã hội là cấp độ cao nhất trong các cấp độ quản lý, xã hội học quản lý tương tác giữa chủ thể quản lý xã hội và khách thể của nó trong quán trình thực hiện công tác quản lý xã hội. Như vậy khái niệm quản lý xã hội và xã hội học quản lý có liên quan với nhau. Quản lý xã hội và xã hội học quản lý đều có khách thể nghiên cứu chung là xã hội. Tuy nhiên, trong khi khoa học quản lý xã hội tập trung vào việc nghiên cứu các cơ chế quản lý, thao tác hay phương thức quản lý thì xã hội học quản lý nghiên cứu những quan hệ xã hội trong quá trình quản lý xã hội. Qua quá trình học tập và nghiên cứu các chuyên đề của học phần Xã hội học cũng như những kiến thức tìm hiểu được học viên đã cho chọn nội dung “Những vấn đề cơ bản trong Xã hội học quản lý” để viết bài thu hoạch của mình. Nội dung bài thu hoạch chủ yếu tìm hiểu về những vấn đề như: trình bày khái niệm và phương pháp của XHHQL, những yêu cầu cơ bản của một nhà quản lý tiếp cận từ góc độ xã hội học. Bài viết rất mong nhận được sự đóng góp của các thầy cô để học viên hoàn thiện và có cái nhìn đầy đủ về vấn đề mình quan tâm.

Quản lý xã hội là cấp độ cao nhất trong các cấp độ quản lý, xã hội học quản

lý tương tác giữa chủ thể quản lý xã hội và khách thể của nó trong quán trình thực hiện công tác quản lý xã hội Như vậy khái niệm quản lý xã hội và xã hội học quản lý có liên quan với nhau Quản lý xã hội và xã hội học quản lý đều có khách thể nghiên cứu chung là xã hội Tuy nhiên, trong khi khoa học quản lý xã hội tập trung vào việc nghiên cứu các cơ chế quản lý, thao tác hay phương thức quản lý thì xã hội học quản lý nghiên cứu những quan hệ xã hội trong quá trình quản lý xã hội Qua quá trình học tập và nghiên cứu các chuyên đề của học phần Xã hội học

cũng như những kiến thức tìm hiểu được học viên đã cho chọn nội dung “Những vấn đề cơ bản trong Xã hội học quản lý” để viết bài thu hoạch của mình Nội

dung bài thu hoạch chủ yếu tìm hiểu về những vấn đề như: trình bày khái niệm

và phương pháp của XHHQL, những yêu cầu cơ bản của một nhà quản lý tiếp cận từ góc độ xã hội học Bài viết rất mong nhận được sự đóng góp của các thầy

cô để học viên hoàn thiện và có cái nhìn đầy đủ về vấn đề mình quan tâm

1

NỘI DUNG

I KHÁI NIỆM, ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA

XÃ HỘI HỌC QUẢN LÝ

1 Khái niệm xã hội học quản lý

Xã hội học quản lý là một chuyên ngành xã hội học tập trung nghiên cứu quy luật, đặc điểm và tính chất của sự nảy sinh, vận động biến đổi mới quan hệ giữa lãnh đạo, quản lý và với con người.1

Định nghĩa này là sự cụ thể hóa một cách nhất quán quan niệm về xã hội học với đối tượng được xác định là quy luật của mối quan hệ cơ bản giữa con người và

xã hội Câu hỏi nghiên cứu cơ bản ở đây là: lãnh đạo, quản lý có vị trí, vai trò như thế nào trong đời sống xã hội của con người? Sự biến đổi xã hội và sự phát triển con người có tác động như thế nào đối với lãnh đạo, quản lý?

Theo cách xác định đối tượng như vậy, lãnh đạo, quản lý cũng được hiểu không chỉ là những hiện tượng xã hội mà là những loại quan hệ giữa con người và xã hội biểu hiện dưới hình thức có thể quan sát được trong mối quan hệ giữa các cá nhân, giữa cá nhân với nhóm, quan hệ giữa các nhóm Lãnh đạo là một bộ phận có thể phân biệt “người lãnh đạo” và “người bị lãnh đạo”, xét trong bộ phận khác của mối quan hệ khác, tương tự như mối quan hệ nhân - quả, người lãnh đạo có thể trở thành người bị lãnh đạo, người bị lãnh đạo có thể trở thành người lãnh đạo Nghiên cứu cho biết: lãnh đạo có tác động tích cực cho sự phát triển trong lĩnh vực này có thể trở thành tiêu cực, cản trở sự phát triển trong các lĩnh vực khác Nói cách khác, người lãnh đạo rất giỏi trong một lĩnh vực này vẫn có thể là người lãnh đạo rất kém trong các lĩnh vực khác, nhất là khi người đó cố tính tìm cách lãnh đạo đủ thứ

Trong một định nghĩa khác, tác giả Vũ Hào Quang cho rằng: Xã hội học quản

lý nghiên cứu mối quan hệ xã hội giữa người quản lý và người được quản lý với tư cách là một quá trình xã hội trong một cấu trúc xã hội xác định.2

2 Đối tượng, khách thể nghiên cứu của xã hội học quản lý

Khách thể của Xã hội học quản lý là quá trình xã hội diễn ra trong hệ thống xã hội cũng như trong các tiểu hệ thống của nó như kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội

1 Lê Ngọc Hùng (chủ biên): Xã hội học về lãnh đạo, quản lý Nxb ĐHQG Hà Nội H 2010 Tr 64.

2 Vũ Hào Quang: Xã hội học quản lý Nxb ĐHQG Hà Nội H 2004 Tr 31.

(một loại hình tổ chức xã hội với những quan hệ xã hội của nó từ cấp vi mô đến cấp

vĩ mô)

Xã hội học nghiên cứu “mặt xã hội” của quản lý, khía cạnh xã hội của quản

lý Nó nghiên cứu một phức thể các khía cạnh con người – xã hội – kỹ năng tổ chức của quản lý Cụ thể:

Quan hệ quản lý: quan hệ giữa chủ thể quản lý và đối tượng quản lý (người

quản lý và người bị quản lý); quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng cũng tham gia vào việc giải quyết (điều chỉnh, dự báo, can thiệp các lĩnh vực quản lý)

Phương thức quản lý: những hình thức tổ chức cụ thể trong việc phân công vị thế, vai trò cũng như các kênh thông tin liên quan giữa cá nhân, nhóm và

tổ chức xã hội; cấu trúc quản lý, hệ thống quản lý, cơ chế tác động xã hội, kích thích lao động, phương pháp quản lý và hành vi tổ chức; áp dụng các nguyên tắc, biện pháp quản lý nhằm tối ưu hóa cấu trúc thang bậc quản lý, nâng cao hiệu quả quản lý

Nghiên cứu, đánh giá việc thực hiện các quá trình quản lý trong các dạng thức khác nhau của các cộng đồng, các tổ chức, các thiết chế xã hội và trong toàn xã hội nói chung Một trong những đặc trưng của Xã hội học quản lý là nghiên cứu hoạt động tập thể của con người với những cương vị và vai trò khác nhau, đó là các loại hoạt động trong một cơ cấu tổ chức nhất định Từ đây cho phép chúng ta xác định thêm các khía cạnh chính của Xã hội học quản lý là:

- Hoạt động của nhà quản lý trong tương tác với cấp dưới, cấp trên hay đồng cấp

- Hoạt động của các thành viên trong một tổ chức xã hội

- Mối quan hệ giữa người quản lý và bị quản lý với tư cách là vị trí quản

lý và bị quản lí trong một nhóm xã hội, một tổ chức hay trong một văn phòng hành chính

- Mối quan hệ giữa cá nhân với nhóm xã hội

- Mối quan hệ giữa nhóm xã hội, các thiết chế, các tổ chức xã hội với nhau thông qua quan hệ kinh tế, chính trị, văn hóa – xã hội

- Sự biến đổi cấu trúc, chức năng xã hội dưới tác động của hoạt động quản lý

Về mặt lí luận, nó nghiên cứu các hình thức và các quy luật trong quan hệ quản lý

Cũng là con người trong một tổ chức nhưng mỗi người giữ một vị trí khác nhau, người thì giữ vị trí quản lý, người thì giữ vị trí bị quản lý, cho nên mối quan hệ giữa vị thế quản lí và vị thế bị quản lí chính là những khóa cạnh đặc biệt quan trọng trong cấn đề nghiên cứu quản lí của xã hội học quản lý Từ đây, chúng ta thấy mối quan hệ giữa vị trí quản lý và bị quản lý chỉ có thể được thể hiện trong quan hệ quản

lý trong hoạt động quản lý mà thôi Các vị trí này sẽ chết cứng trong một cơ cấu tổ chức nếu như chúng ta không nhìn thấy tính hoạt động của tổ chức đó Do vậy, chỉ

có thông qua hoạt động mới có thể xác định mối quan hệ giữa vị trí của người quản

lý và người bị quản lý

Có một điều rất lý thú trong những quan sát của các nhà xã hội học là: người

ta thấy rằng hai nhân viên của một cơ quan nào đó, họ trao đổi với nhau, họ thống nhất với nhau, họ thỏa hiệp với nhau về một kế hoạch liên quan đến mục đích, một nhiệm vụ nào đó mà tập thể sắp bàn tới trong cuộc họp nhưng khi bước vào cuộc họp thì chính hai người đó lại thay đổi quan điểm của mình, có nghĩa là họ không còn giữ được cái mà họ đã thỏa hiệp ngoài cuộc họp Điều này, đối với nhà xã hội học quản lý không phải là vấn đề phản bội hay tốt hoặc xấu về một phẩm chất cá nhân, mà là một loại câu hỏi nghiên cứu về quan hệ giữa cá nhân với nhau cũng như giữa tập thể Nhiệm vụ của nhà xã hội học trong tình huống này là: tập trung vào việc nghiên cứu tại sao tại sao hai người kia lại thay đổi quan điểm, thay đổi thỏa thuận giữa hai cá nhân khi bước vào sinh hoạt tập thể, thảo luận tập thể Các nhà xã hội học đều thấy khi các cá nhân đó gia nhập vào một hệ thống tổ chức, dưới áp lực của các vị thế xã hội khác mà họ đã phải thay đổi quan điểm Hơn nữa dưới áp lực của mục tiêu tập thể chi phối mục tiêu của cá nhân, hành vi của cá nhân, hành vi cá nhân phải thay đổi để họ liên kết hòa nhập vào đời sống tập thể Đó là lí do chính các nhà xã hội học phải quan tâm đến quan điểm riêng của các cá nhân Mối quan hệ giữa con người với nhau không chỉ dừng lại ở các quan hệ cá nhân hoặc các quan hệ

mặt đối mặt ở các nhóm vi mô mà nó còn ở cấp độ vĩ mô Cụ thể là quan hệ giữa các nhóm vĩ mô, các tầng lớp các giai cấp trên các lĩnh vực chính như vấn đề kinh tế, chính sách xã hội, cách thức tổ chức đời sống xã hội, đời sống văn hóa, tinh thần, vấn đề dân chủ, vấn đề quản lý

3 Phương pháp của xã hội học quản lý

Xã hội học quán triệt lý luận và phương pháp nghiên cứu chung của xã hội học Đó là lý luận về sự thống nhất của 3 cấp độ nghiên cứu, cụ thể:

Cấp độ nghiên cứu phương pháp luận và phương pháp tiếp cận nghiên cứu, đây chính là sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng cũng như việc vận dụng các lý thuyết xã hội học trong tiếp cận, giải thích các hiện tượng xã hội có liên quan đến quản lý, lãnh đạo

Cấp độ nghiên cứu điều tra (bao gồm các phương pháp thu thập, xử lý, phân tích thông tin) đây là việc cụ thể hóa các phương pháp luận và phương pháp tiếp cận nghiên cứu để tiến hành thu thập, xử lý thông tin cụ thể về quản lý, lãnh đạo xã hội

Cấp độ kỹ thuật nghiên cứu (bao gồm các kỹ năng, thao tác cụ thể như kỹ năng quan sát, khả năng phỏng vấn sâu, kỹ năng thu thập thông tin sơ cấp, thứ cấp chính là sự cụ thể hóa việc thu thập thông tin phục vụ cho việc chứng mĩnh các hiện tượng quản lý, lãnh đạo xã hội

Đồng thời quán triệt và sử dụng thành thạo, hiệu quả vận dụng linh hoạt sự kết hợp của cả phương pháp nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng trong nghiên cứu, điều tra để thông tin thu được có giá trị chứng minh cao về mặt lý luận cũng như thực tiễn

4 Một số nội dung nghiên cứu cơ bản của xã hội học quản lý

- Biến đổi lãnh đạo, quản lý và biến đổi xã hội

Đây là nội dung nghiên cứu có tính chất kinh điển, truyền thống cần được thừa kế, phát huy là phận loại lãnh đạo, quản lý và xem xét mối quan hệ của lãnh đạo, quản lý với tính huống xã hội, biên đổi xã hội Trong xã hội học hiện đại, cách phân loại lãnh đạo của Weber được kế thừa và phát triển: cụ thể vào năm 1969, một

số nhà xã hội học vẫn sử dụng các thuật ngữ mà Weber nêu ra, đồng thời kết hợp với thuật ngữ của tâm lý học và bổ sung một số thuật ngữ mới về lãnh đạo: lãnh đạo siêu

nhiên, lãnh đạo độc đoán, lãnh đạo dân chủ, người lãnh đạo danh nghĩa, người lãnh đạo dư luận

Một số nhà xã hội học cho rằng, nhóm nào cũng có lãnh đạo và người lãnh đạo, mặc dù họ không có vị trí chính thức trong nhóm Tuy nhiên, khi nghiên cứu về lãnh đạo, một số nhà xã hội học chủ yếu quan tâm tới những câu hỏi, ví dụ: tại sao một số nhóm có lãnh đạo nhưng một số nhóm khác lại không có lãnh đạo? Khi nào thì cần phải có lãnh đạo? Lãnh đạo ở đâu mà ra? Khác với tâm lý học chủ yếu quan tâm tới các yếu tố cá nhân của người lãnh đạo, như cách nói “anh hùng tạo ra thời thế”, xã hội học quan tâm tới các yếu tố xã hội, bên ngoài người lãnh đạo, như cách nói “thời thế tạo anh hùng” hay “tình huống xã hội tạo ra lãnh đạo, quản lý”

Những câu hỏi xã hội học vừa nêu cần được giải đáp trên các cấp độ từ vi mô đến vĩ mô, từ tổ chức đến cộng đồng đến tổng thể xã hội Cũng nói về người lãnh đạo, nhưng khác với tâm lý học chỉ tập trung nói về năng lực và phẩm chất cá nhân,

xã hội học đặt câu hỏi về các nhân tố xã hội của lãnh đạo, ví dụ trong tổ chức nào thì cần lãnh đạo độc đoán, trong giai đoạn biến đổi xã hội nào thì cần lãnh đạo dân chủ, bối cảnh xã hội nào thì người lãnh đạo xuất hiện? Các yếu tố nào tác động tới lãnh đao?

- Sự hình thành và phát triển tầng lớp lãnh đạo, quản lý

Khi nói về quản lý, xã hội học quan tâm nghiên cứu những chủ đề cơ bản liên quan tới sự hình thành và phát triển tầng lớp lãnh đạo, quản lý trong xã hội hiện đại,

cụ thể là: i) các nhóm xã hội có ưu thế, tức là tầng lớp lãnh đạo, quản lý, ii) các mối quan hệ bên trong của các bộ máy quản lý trong doanh nghiệp, iii) quá trình kiểm soát kỹ thuật và kiểm soát xã hội, iv) vị trí của phụ nữ trong quản lý Đối với xã hội học, quản lý được xem xét với tư cách là một nghề nghiệp và nghề nghiệp này đã phát triển rõ rệt trong xã hội ngày nay Chẳng hạn ở Anh, những người làm nghề quản lý đã tăng hơn 3 lần từ 3.6% tổng số người làm việc năm 1911 lên gần 13% năm 1991 Ở Mỹ, năm 1993, giai tầng quản lý và chuyên nghiệp chiếm 26.5% tổng

số người có việc làm trong khi đó nông dân chỉ chiếm 3%, lao động kỹ năng thấp chiếm 13.5%

Trong nền kinh tế tư bản chủ nghĩa, quản lý là người kiểm soát lao động của người khác nhưng lại là người làm thuê cho giới chủ Nhà tư bản là người sở hữu tư liệu sản xuất cơ bản tức là giới chủ kiểm soát cả công nhân và người quản lý Như vậy, chỉ có giai tầng tiểu sư sản gồm những chủ trang trại, chủ doanh nghiệp nhỏ mới cùng lúc thực hiện các vai trò như vừa tự tạo việc làm – vừa là công nhân, vừa là chủ sở hữu và vừa là quản lý cho chính doanh nghiệp của mình

Một số tác giả đã nói đến sự hình thành giai tầng xã hội đặc biệt là “giai tầng quản lý chuyên nghiệp” có trình độ chuyên môn và học vấn đại học trở lên cùng nhiều phẩm chất quan trọng khác Các nhà xã hội học phát hiện thấy rằng giai tầng này rất khó phân biệt với những người lao động chuyên nghiệp cổ cồn,

do vậy mà thường gộp thành giai tầng “các nhà quản lý, các nhà chuyên nghiệp”

Trong cấu trúc nghề nghiệp của các nước phát triển gồm 4 nhóm nghề là “lao động thủ công không có kỹ năng”, “lao động cổ trắng bậc dưới”, “lao động thủ công bậc cao” và “quản lý chuyên nghiệp”, những người thuộc nhóm nghề quản lý và chuyên nghiệp thường có mức lương trung bình gấp rưỡi mức lương trung bình của người lao động thủ công không kỹ năng

Ở một số nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa trước đây, tầng lớp doanh nhân và thương nhân bị thay thế bởi đội ngũ các “cán bộ lãnh đạo, quản

lý các doanh nghiệp nhà nước”, những người này chiếm tỷ lệ lớn trong các tầng lớp thượng lưu và tầng lớp trung lưu trên, nói theo thuật ngữ cấu trúc của xã hội

tư bản chủ nghĩa

- Chuyên nghiệp hóa lãnh đạo, quản lý

Lãnh đạo, quản lý dựa vào khoa học, tin học Gắn liền với quá trình hình thành tầng lớp lãnh đạo, quản lý là quá trình duy lý hóa, chuyên nghiệp hóa khởi đầu bằng cuộc cách mạng quản lý trong đó quản lý được tách ra khỏi sở hữu và diễn ra không chỉ trong các tổ chức công nghiệp và xã hội thành thị mà cả ở nông nghiệp và xã hội nông thôn Chuyên nghiệp hóa lãnh đạo, quản lý dựa vào hai quá trình cơ bản là nghiên cứu và đào tạo một cách khoa học về lãnh đạo,

quản lý một cách chuyên nghiệp thường đạt được ưu thế vượt trội về hiệu quả kinh tế Do vậy, các chương trình đào tạo, huấn luyện về lãnh đạo, quản lý hiện nay cần được phát triển theo hướng chuyên nghiệp hóa lãnh đạo, quản lý với nghĩa là truyền đạt tri thức khoa học, kỹ năng, kỹ thuật chuyên môn và đạo đức chuyên nghiệp của nghề nghiệp lãnh đạo, quản lý chứ không phải chỉ dạy kỹ năng, kỹ xảo lãnh đạo, quản lý

- Lãnh đạo, quản lý và phong trào xã hội

Trong xã hội học, phong trào xã hội thường được xem xét trong mối quan

hệ biện chứng với sự biến đổi xã hội Trong số các nhân tố cơ bản của sư biến đổi xã hội như môi trường địa lý, tổ chức chính trị, kinh tế còn có nhân tố quan trọng thuộc nhóm nhân tố văn hóa là “lãnh đạo” Phong trào xã hội có thể kéo theo sự biến đổi xã hội và ngược lại sư biến đổi xã hội có thể dẫn đến các phong trào xã hội khác nhau Để phong trào xã hội có thể diễn ra thành công thì một trong những yếu tố bên trong cần phải có là sự huy động mọi người và nguồn lực cho sự biến đổi xã hội Nhưng điểu này đòi hỏi phải có sự lãnh đạo hiệu quả với nghĩa là cần phải tạo ra nhóm người có đủ điều kiện kinh nghiệm và kỹ năng xây dựng thực thi các kế hoạch hành động một cách có hiệu quả Nhưng để làm được những điều này, lãnh đạo phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tương quan lực lượng của các nhóm lợi ích trong xã hội và các điều kiện bên trong, bên ngoài rất phức tạp

- Lãnh đạo, quản lý và vấn đề bình đẳng giới

Các quan niệm truyền thống về lãnh đạo, quản lý chủ yếu nói về nam giới

và trên thực tế nam giới chiếm đại đa số các chức vụ lãnh đạo, quản lý Trước

xu thế phụ nữ tích cực, chủ động tham gia lao động xã hội và nữ hóa các nghề nghiệp, vấn đề bình đẳng giới trong lãnh đạo, quản lý trở thành mối quan tâm hàng đầu của phong trào nữ quyền, phong trào vì sự tiến bộ phụ nữ, phong trào giới và phát triển nhất là lồng ghép giới

Nghiên cứu về sự cơ động nghề nghiệp của phụ nữ phát hiện thấy hiện tượng “cơ động bị phong tỏa”, trong đó phụ nữ thăng tiến đến chức vụ lãnh đạo, quản lý nhất định nào đấy rồi bị dừng lại mặc dù họ có khả năng Hiện

tượng này còn được gọi là hiện tượng “trần kính”; phụ nữ nhìn thấy các vị trí lãnh đạo – quản lý cao hơn ở trên nhưng không được với đến Các phong trào nữ quyền và các phong trào vì sự tiến bộ của phụ nữ cho thấy tầm quan trọng to lớn của lãnh đạo, quản lý tổng thể xã hội hướng vào thực hiện bình đẳng giới

Vấn đề là không thể trong chờ vào lòng tốt hay năng lực, phẩm chất bình đẳng giới ở cá nhân người lãnh đạo, quản lý trong việc thiết lập sự bình đẳng giới thực chất, mà vấn đề là phải thiết chế hóa thành các quy định pháp luật về bình đảng giới cấp quốc tế và quốc gia để trên cơ sở quyền uy pháp lý đó tìm các biện pháp tiến hành bình đẳng giới hình thức thành bình đẳng giới thực chất

II NHỮNG YÊU CẦU CƠ BẢN ĐỐI VỚI MỘT NHÀ QUẢN LÝ

Một nhà quản lý đích thực trong xã hội hiện đại như ngày nay cần phải đáp ứng được nhiều đòi hỏi khác nhau từ năng lực, phẩm chất, trí tuệ cho tới cả những yêu cầu khác nhau trong giải quyết hài hòa các mối quan hệ xã hội trong

và ngoài tổ chức, để đáp ứng được những mong đợi của xã hội trên vai trò xã hội đang đóng, người lãnh đạo, quản lý cần phải có:

Trước tiên và cũng là yêu cầu quan trọng có tính chất chi phối đến mức

độ hoàn thành nhiệm vụ của một nhà quản lý là phải có một khối lượng kiến thức phong phú, đa dạng Mà kiến thức quan trọng nhất đó chính là những hiểu biết về lĩnh vực cá nhân đang tiến hành hoạt động, sự thông hiểu kiến thức này

là cơ sở giúp cho nhà lãnh đạo, quản lý nắm được thứ tự nội dung, quy trình, tính chất của công việc để có thể tiến hành lãnh đạo, tổ chức hoạt động một cách phù hợp

Ngoài những kiến thức về chuyên môn, nhà quản lý, lãnh đạo giỏi còn phải là một người có sự am hiểu về các kiến thức thuộc các lĩnh vực khác nhau

từ kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội cho đến cả những sự hiểu biết về tâm sinh

lý của con người, mà ở đây chính là những nhân viên, những người thuộc quyền lãnh đạo của chính mình Sự hiểu biết kiến thức thuộc các lĩnh vực khác sẽ là cơ

sở giúp cho nhà quản lý, lãnh đạo hình dung được rõ ràng vị trí, vai trò của loại

hình công việc mà bản thân, tổ chức bản thân đang hoạt động Sự nhận thức được vấn đề này là tiền đề giúp cho nhà quản lý, lãnh đạo có được một tầm nhìn, định hướng lâu dài cho sự phát triển của tổ chức trong vòng quay, sự phát triển chung của xã hội Và đồng thời, sự am hiểu về tâm sinh lý, năng lực, phẩm chất của các nhân viên trong đó đặc biệt là tâm lý của nhân viên, những người thuộc quyền lãnh đạo của mình sẽ là cơ sở giúp cho nhà lãnh đạo, quản lý có sự đối

xử, cách thức sử dụng con người trong tổ chức hợp lý, phát huy được năng lực, phẩm chất của từng cá nhân Sự phát huy tốt năng lực, phẩm chất của từng cá nhân trong tổ chức lại là tiền đề cho sự hoàn thành nhiệm vụ chung của tổ chức

Sự đòi hỏi về mặt kiến thức mới chỉ là chúng ta đang nói đến khía cạnh

“tài” của người lãnh đạo, quản lý, trong một tổ chức hay trong một công việc cụ thể nhất định, ngoài tài năng mà không có những phẩm chất tốt đẹp hay nói cách khác là cái “đức” thì cũng khó có thể hoàn thành nhiệm vụ, công việc Như Chủ tịch Hổ Chí Minh đã từng khẳng định “người có tài mà không có đức thì cũng không , người có đức mà không có tài thì ” nói như vậy để chúng ta thấy đối với một người lãnh đạo, quản lý giỏi ngoài tài năng ra còn phải cần đến đạo đức nghề nghiệp trong công việc

Đạo đức nghề nghề nghiệp, đạo đức ứng xử trong cuộc sống hàng ngày chính là sự biểu hiện chân thành nhất những phẩm chất của một người lãnh đạo Một nhà lãnh đạo quản lý quan liêu, hách dịch, cửa quyền chỉ thích áp đặt mệnh lệnh một chiều, không lắng nghe ý kiến đóng góp của cấp dưới thì sẽ khó có thể thu phục được nhân tâm, thu phục được các thuộc cấp của mình, vô hình chung đây cũng chính là những lực cản, rào cản về mặt tâm lý giúp cho họ có thể hoàn thành được nhiệm vụ của bản thân, nhiệm vụ của tổ chức Ngoài ra, trong cuộc sống hàng ngày xa hoa, không gần gũi tìm hiểu đời sống, hoàn cảnh của cấp dưới thường sẽ có những sự sắp xếp, bố trí công việc một cách máy móc, nguyên tắc

Ngược lại, một người lãnh đạo có phẩm chất đạo đức tốt hay nói cách khác có lối sống trong sạch, lành mạnh, giản dị, hòa đồng với cấp trên, cấp dưới; quan tâm tìm hiểu đời sống, hoàn cảnh của cấp dưới thuộc quyền, lắng nghe ý