Vận dụng lý thuyết kinh tế chinh trị của chủ nghĩa mác lê nin phân tích sự biến động giá cả trên thị trường vàng của việt nam từ năm 2021 đến nay

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN BÀI TẬP LỚN MÔN KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC-LÊNIN Đề tài: Vận dụng lý thuyết kinh tế chinh trị của chủ nghĩa Mác- Lê Nin phân tích sự biế

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

BÀI TẬP LỚN MÔN KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC-LÊNIN

Đề tài: Vận dụng lý thuyết kinh tế chinh trị của chủ nghĩa Mác- Lê Nin phân tích sự biến động giá cả trên thị trường vàng của Việt Nam từ năm

2021 đến nay.

Hà Nội, tháng 4 năm 2022

LỜI MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài:

Vàng đã xuất hiện từ rất lâu và được xem là thứ kim loại quý giá Người ta dùng vàng làm đồ trang sức, làm vật cất giữ giá trị Vàng miếng dùng làm công cụ tích trữ, mua bán thậm chí dung để đầu cơ, “lướt sóng” …Vàng còn là tiền tệ quốc tế mà cho đến nay chưa có vật nào có thể thay thế được Vì vậy các cá nhân, những nhà kinh doanh cho đến các quốc gia đều có nhu cầu rất cao về vàng Nhờ đó đã thúc đẩy các thị trường vàng ra đời và phát triển nở rộ từ rất sớm

Xu hướng dài hạn của giá vàng vẫn là tăng giá, trong ngắn hạn dưới tác động của kinh tế thị trường giá vàng biến động rất phức tạp, và thực tế vàng là kênh đầu tư ẩn chứa nhiều rủi ro Trong bối cảnh dịch bệnh COVID 19 diễn biến phức tạp và căng thẳng địa chính trị giữa Nga và Ukraine leo thang, giá vàng thế giới biến động mạnh kiểu “đi tàu lượn siêu tốc” Giá vàng trên thị trường vàng Việt Nam chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của giá vàng thế giới song trong giai đoạn này, có những lúc giá vàng trong nước lại biến động rất bất thường Tuy không tác động trực tiếp vào mặt bằng giá cũng như sản xuất kinh doanh, nhưng sự sôi động bất thường của thị trường vàng thời gian qua có thể để lại hệ quả khó lường với kinh tế xã hội Điều này đã tạo ra sức ép đối với một nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam hiện nay

Xuất phát từ những điều trên em xin chọn đề tài “Vận dụng lý thuyết kinh tế chinh trị của chủ nghĩa Mác- Lê Nin phân tích sự biến động giá cả trên thị trường vàng của Việt Nam từ năm 2021 đến nay” Nhưng vì thời gian nghiên cứu có hạn nên em sẽ đi sâu phân tích các quy luật, thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến sự biến động giá vàng đồng thời đề ra một số giải pháp

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là tìm hiểu những vấn đề cơ bản như:

- Nghiên cứu những vấn đề lý luận về sự biến động giá vàng

- Phân tích thực trạng về sự biến động giá cả trên thị trường vàng của Việt Nam từ năm 2021 đến nay

- Từ đó chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến sự biến động giá cả trên thị trường vàng của Việt Nam và đề ra một số biện pháp

NỘI DUNG

I- Những vấn đề lý luận về quy luật kinh tế liên quan đến phân tích biến động giá vàng trong nền kinh tế thị trường.

Theo quan điểm kinh tế chính trị học, sự biến động giá cả của bất kì mặt hàng nào

trên thị trường đều do có sự tác động của các quy luật kinh tế nhất định Trong phạm vi

đề tài này, sau khi nhìn nhận và đánh giá nguyên nhân biến động giá cả vàng tại Việt Nam giai đoạn 2021-đến nay, em đã chỉ ra được 1 số quy luật ảnh hưởng trực tiếp đến giá cả của mặt hàng này Đó chính là quy luật giá trị, quy luật cạnh tranh, quy luật cung-cầu và quy luật lưu thông tiền tệ Và trước khi tìm hiểu nguyên nhân của sự biến động này ta cần hiểu rõ nội dung của những quy luật trên

Quy luật giá trị

Quy luật giá trị là quy luật kinh tế căn bản (quan trọng nhất) của sản xuất và lưu thông hàng hóa, ở đâu có sản xuất và trao đổi hàng hoá thì ở đó có sự tồn tại và phát huy tác dụng của quy luật giá trị

Quy luật giá trị quy định bản chất và là cơ sở của tất cả các quy luật khác của sản xuất hàng hóa, nó quy định mặt chất và sự vận động về mặt lượng của giá trị hàng hoá, theo đó, việc sản xuất và trao đổi hàng hoá phải căn cứ vào hao phí lao động xã hội cần thiết cũng như trao đổi theo nguyên tắc ngang giá Trong nền kinh tế thị trường, quy luật giá trị được biểu hiện thông qua giá cả hàng hóa, đó là sự biểu hiện bằng tiền của giá trị hàng hóa, Quy luật giá trị hoạt động thể hiện ở sự vận động của giá cả xoay xung quanh trục giá trị

Trên thị trường, người mua bao giờ cũng muốn tối đa hóa lợi ích sử dụng, vì vậy người mua luôn muốn mua với giá thấp Ngược lại, người bán bao giờ cũng muốn tối

đa hóa lợi nhuận, do đó muốn bán với giá cao Để tồn tại và phát triển, những người bán một mặt phải phấn đấu giảm chi phí (đặc biệt là giai đoạn trước khi đưa hàng hóa

ra thị trường) để chi phí cá biệt bằng hoặc nhỏ hơn chi phí xã hội trung bình Mặt khác

họ lại tranh thủ tối đa các điều kiện của thị trường để bán với giá cao Họ cố gắng dùng mọi thủ đoạn và biện pháp để bán được với giá cao nhất nhằm tối đa hóa lợi nhuận Vì vậy, xét trên phương diện này, quy luật giá trị tác động tới người bán theo hướng thúc đẩy họ nâng giá thị trường lên cao Tuy nhiên đó chỉ là xu hướng

Quy luật cạnh tranh

Trong nền kinh tế thị trường, sự cạnh tranh giữa những người sản xuất hàng hóa, giữa người sản xuất và người tiêu dùng là một tất yếu khách quan, là yêu cầu thường xuyên Quy luật cạnh tranh xuất phát từ bản chất của nền sản xuất hàng hóa, của quy luật giá trị

Quy luật cạnh tranh là sự ganh đua đấu tranh gay gắt giữa những người sản xuất, kinh doanh hàng hóa nhằm giành giật những điều kiện có lợi về sản xuất và tiêu thụ hàng hóa để thu lợi nhuận cao nhất trong sản xuất tư bản

Có hai loại cạnh tranh: Cạnh tranh trong nội bộ ngành và Cạnh tranh giữa các ngành

Cạnh tranh trong nội bộ ngành: là sự cạnh tranh giữa các xí nghiệp trong cùng

một ngành cùng sản xuất ra cùng một loại hàng hóa nhằm giành giật được những điều kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu thụ hàng hóa để tăng thêm lợi nhuận siêu ngạch Nguyên nhân của sự cạnh tranh này là do sự theo đuổi lợi nhuận siêu ngạch của các nhà tư bản Biện pháp đó làm tăng năng suất lao động cá biệt và kết quả của quá trình này này là là hình thành nên giá trị xã hội hay giá trị thị trường của từng loại hàng hóa

Cạnh tranh giữa các ngành: là sự cạnh tranh giữa các ngành sản xuất khác nhau

nhằm mục đích tìm nơi đầu tư có lợi hơn tức là nơi nào đó có tỷ suất lợi nhuận cao hơn Nguyên nhân là do đặc điểm của các ngành khác nhau nên cấu tạo hữu cơ của tư bản khác nhau dẫn đến tỷ suất lợi nhuận khác nhau Biện pháp là các nhà tư bản tự do

di chuyển từ ngành này sang ngành khác và kết quả của quá trình này là hình thành tỷ suất lợi nhuận bình quânvà giá cả sản xuất chung giữa các ngành

Cạnh tranh thường diễn ra giữa những người bán với những người mua và giữa những người bán với nhau Do có những mâu thuẫn về lợi ích kinh tế, nên những người bán và người mua cạnh tranh gay gắt với nhau Tuy nhiên, sự cạnh tranh này lại được khắc phục bằng cơ chế thỏa thuận trực tiếp giữa họ để đạt được mức giá mà hai bên đều chấp nhận, hoặc là cùng chấp nhận mức giá thị trường mà mỗi cá nhân đều không có khả năng ảnh hưởng tới Cạnh tranh giữa những người bán với nhau thường

là những thủ đoạn chiếm lĩnh thị trường, trong đó thủ đoạn giá cả là một công cụ cạnh tranh rất quan trọng và phổ biến Người bán có thể áp dụng mức giá thấp để thu hút người mua Như vậy, cạnh tranh tạo ra 1 xu thế ép giá thị trường sát với giá trị

Quy luật cung cầu

Quy luật cung cầu được hiểu là một quy luật của nền kinh tế thị trường, trong đó cho rằng thông qua sự điều chỉnh của thị trường, mà một mức giá cân bằng và một lượng giao dịch hàng hóa cân bằng (hay còn gọi là mức giá thị trường và lượng cung cấp bằng lượng cầu) sẽ được xác định Tức là nhờ vào quy luật cung cầu này mà chúng

ta sẽ xác định mức giá và sản lượng cân bằng của thị trường, cũng như nhu cầu của người tiêu dùng và mức cung cần thiết để đáp ứng

Quy luật cung-cầu quyết định trực tiếp mức giá thị trường thông qua sự vận động của quan hệ cung-cầu Mức giá thị trường thực hiện các chức năng:

- Cân đối cầu-cung ở ngay thời điểm mua bán (và chỉ ở thời điểm đó mà thôi)

- Chỉ cho các nhà sản xuất biết cần phải giảm hay tăng khối lượng sản xuất, khối lượng hàng hóa cung ứng ra thị trường

Xét về mặt thời gian, giá thị trường là cái có trước quan hệ cung-cầu Đây là hiện tượng phổ biến của sự hình thành và vận động của giá cả trên thị trường Thông qua sự vận động của giá thị trường, các nhà sản xuất có thể nhận biết tương đối chính xác cầu của thị trường và họ có thể chủ động đưa ra thị trường một khối lượng hàng hóa phù hợp với nhu cầu đó Sự cân bằng cung cầu là cơ sở quan trọng để ổn định giá cả của từng loại hàng

Quy luật lưu thông tiền tệ

Là quy luật về số lượng tiền tệ cần thiết cho lưu thông hàng hóa, là “một trong những quy luật kinh tế quan trọng có ý nghĩa phổ biến” (Mac) Theo học thuyết của Mac, quy luật lưu thông tiền tệ được biểu hiện: với tốc độ chu chuyển nhất định của tổng phương tiện thanh toán, tổng số tiền đang nằm trong lưu thông trong một thời gian bằng tổng số giá cả hàng hóa và dịch vụ cần thực hiện, cộng với tổng số các khoản thanh toán đã đến hạn, trừ đi các khoản thanh toán đã bù trừ lẫn nhau, và cuối cùng chia cho tổng số vòng quay (hay tốc độ lưu thông của đồng tiền), trong khi đó cùng những đồng tiền ấy, lần lượt khi thì làm chức năng phương tiện lưu thông, khi thì làm chức năng phương tiện thanh toán Yêu cầu của quy luật lưu thông tiền tệ là khối lượng tiền thực tế trong lưu thông phải thích ứng với khối lượng tiền cần thiết cho lưu thông

II- Thực trạng sự biến động giá cả trên thị trường vàng của Việt Nam từ năm

2021 đến nay.

1 Thực trạng

Do thời gian nghiên cứu có hạn, em chỉ chọn ra một doanh phiệp để phân tích, đi sâu làm rõ vấn đề nghên cứu Đó là vàng SJC (S: Sài Gòn, J: Jewelry Holding, C: Company), tên đầy đủ là công ty TNHH Một thành viên Vàng bạc đá quý Sài Gòn

Sự biến động giá vàng SJC trong năm 2021:

Biểu đồ giá vàng SJC từ ngày 25/4/2021 đến 01/01/2022

(đơn vị triệu đồng /lượng)

- Trong những ngày đầu của năm 2021, giá vàng trong nước liên tiếp đi lên và đạt đỉnh 57,17 triệu đồng/lượng bán ra Tuy nhiên, sau đó giá vàng nhanh chóng giảm mạnh

- Chỉ vài tháng sau giá vàng SJC đạt mức thấp nhất trong năm với 55,12 triệu đồng/lượng bán ra và 54.45 triệu đồng/lượng mua vào, giảm 2,05 triệu đồng/ lượng bán ra so với đỉnh đầu năm

- Từ ngày 25/4/2021 đến ngày 02/11, giá vàng SJC có xu hướng chững lại sau sự sụt giảm mạnh hồi đầu năm Tuy nhiên nhìn chung giá vàng vẫn tăng nhẹ đạt 58,35 triệu đồng/lượng bán ra vè 57,65 triệu đồng/lượng mua vào (02/11/2021)

- Chỉ trong 2 tuần đầu tháng 11 (2/11-18/11), giá vàng có xu hướng tăng mạnh và đạt đỉnh cao nhất trong năm với 62,05 triệu đồng/lượng bán ra và 61,3 triệu đồng/lượng mua vào

- Những ngày cuối năm, giá vàng chững lại, tương đối ổn định Tính chung trong năm 2021, giá vàng trong nước tăng khoảng 5,5 triệu đồng/lượng

Sự biến động giá vàng SJC từ đầu năm 2022 đến nay:

Biểu đồ giá vàng SJC từ ngày 01/01/2022 đến 25/04/2022

(đơn vị triệu đồng/lượng)

- Trong 1 tháng đầu năm 2022, giá vàng SJC có xu hướng chững lại Sau đó lập tức đạt đỉnh vào ngày 8/2 (trước ngày vía Thần Tài) với 63,45 triệu đồng/ lượng bán ra và 62,8 triệu đồng/ lượng mua vào

- Từ nửa cuối tháng 2/2022, giá vàng tiếp tục tăng mạnh, liên tục đạt đỉnh Đến ngày 8/3 giá vàng tăng dựng đứng, đạt cao nhất trong năm với 73,4 triệu đồng/lượng bán ra

và 71,8 triệu đồng/lượng mua vào (mức tăng cao nhất trong 10 năm gần đây); tăng gần

12 triệu đồng/lượng bán ra so với đầu năm

- Tăng giá phi mã rồi lao dốc giảm 5,3 triệu đồng/lượng bán ra chỉ sau 2 ngày (10/3), sau đó giá vàng SJC tính đến ngày 25/4 có xu hướng tăng nhưng chỉ tăng nhẹ đạt 70,2 triệu đồng/ lượng bán ra (17h ngày 25/4/2022)

2 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự biến động giá cả trên thị trường vàng của Việt Nam

Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng tới giá vàng thế giới Các yếu tố quan trọng nhất có thể kể đến bao gồm: lạm phát, giá dầu, giá trị đồng USD, tình hình địa chính trị thế giới, khủng hoảng kinh tế, cung và cầu vàng vật chất, chu kỳ mùa, lượng dự trữ của các ngân hàng trung ương, yếu tố hành vi -tâm lý và các mức cản kỹ thuật của các chuyên gia phân tích Mặt khác giá vàng Việt Nam bị ảnh hưởng trưc tiếp từ giá vàng thế giới cho nên các yếu tố trên đều là các yếu tố ảnh hưởng đến giá cả trên thị trường vàng Việt Nam

Các Ngân Hàng Trung Ương:

Các NHTW giữ một vai trò quan trọng trong ảnh hưởng đối với giá vàng Xu hướng các NHTW ngày càng gia tăng dự trữ bằng vàng thay thế USD Ngoài việc mua bán vàng, các NHTW còn tác động đến hoạt động cho vay, hoán đổi và các công cụ phái sinh khác Hầu hết các NHTW đều phải báo cáo lượng vàng dự trữ họ đang nắm giữ cho Quỹ Tiền Tệ Thế Giới IMF vào cuối mỗi tháng Tuy nhiên có một số NHTW

mà lượng vàng họ nắm giữ không dùng vào mục đích dự trữ nên sẽ không báo cáo cho IMF

Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), tổ chức nghiên cứu quốc tế về ngành công nghiệp vàng, các ngân hàng trung ương đã tích lũy hơn 4.500 tấn vàng trong thập kỷ qua Tính đến tháng 9/2021, tổng dự trữ vàng trên toàn cầu đạt khoảng 36.000 tấn,

mức lớn nhất kể từ năm 1990 và tăng 15% so với một thập kỷ trước đó Điều đó làm giảm lượng vàng bán ra trên thế giới đồng thời cũng ảnh hưởng giá vàng Việt Nam

Lạm phát:

Giá vàng thường tỷ lệ thuận với sự gia tăng của lạm phát

Trong thời kỳ lạm phát cao, tiền giấy mất giá người ta có xu hướng đầu tư vào vàng để giữ giá trị tài sản, vàng là tài sản hữu hiệu để tích trữ và giá trị không tùy thuộc vào sức khỏe bất kỳ nền kinh tế nào Vàng là công cụ tài chính hữu hiệu để phòng ngừa lạm phát Thông thường để đối phó với tình trạng lạm phát tăng cao, thị trường có khuynh hướng mua vàng với kỳ vọng giá trị tài sản sẽ không bị giảm sút Các quỹ đầu tư, đầu cơ cũng mua vàng với mục tiêu là sử dụng vàng như một phần tài sản đảm bảo giá trị quỹ trong trường hợp lạm phát cao hay kinh tế suy thoái, giá chứng khoán sụt giảm

Thời kì dịch bệnh COVID 19, lạm phát tăng cao khiến người dân có xu hướng đi mua vàng tích trữ Điều đó cũng góp phần đẩy giá vàng Việt Nam lên cao trong năm 2021

Giá dầu:

Một quy luật bất thành văn trên thị trường từ trước đến nay là giá vàng thông thường luôn luôn tăng gấp 10 lần so với giá dầu Do giá dầu có khả năng tác động mạnh đến lạm phát nên nó cũng sẽ tác động mạnh đến giá vàng

Đầu năn 2022, do căng thẳng chính trị, sản lượng dầu giảm dẫn đến lo ngại về nguồn cung, đã đẩy giá dầu tăng cao Vấn đề này thường có hại cho nền kinh tế, ảnh hưởng xấu đến tăng trưởng và do đó đẩy giá cổ phiếu xuống Khi cổ phiếu không còn sinh lời nhiều như trước đây, các nhà đầu tư có xu hướng tìm đến vàng như một tài sản thay thế

Bất ổn địa-chính trị:

Khủng hoảng chính trị, khủng hoảng kinh tế, chiến tranh, khủng bố, thiên tai là các yếu tố tác động mạnh tới giá vàng Vàng là nơi trú ẩn an toàn khi có bất ổn xảy ra

Giá vàng còn được thúc đẩy mạnh bởi nhu cầu nắm giữ vàng tăng cao trong bối cảnh triển vọng kinh tế toàn cầu đang đối diện với nhiều áp lực rủi ro từ tình hình leo

thang căng thẳng giữa Nga - Ukraine và bất ổn ở khu vực Trung Đông Điều đó là minh chứng cho việc giá vàng liên tục tăng trong những tháng đầu năm 2022 thậm trí còn đạt đỉnh cao nhất trong 10 trở lại đây

Cung và cầu vàng vật chất:

Nhu cầu tiêu thụ: nhu cầu tích trữ, làm nữ trang, dùng trong công nghiệp ngày một tăng làm giá vàng tăng theo Điều này thể hiện rõ nét trong chu kỳ kinh doanh vàng đặc biệt của một số nước như mùa cưới hỏi ở Ấn Độ, dịp tết ở Trung Quốc Lượng cầu tăng làm giá vàng tăng và ngược lại Đặc biệt ở Việt nam trước ngày vía Thần Tài, nhu cầu mua vàng tăng cao đã đẩy giá vàng tăng và đạt đỉnh vào ngày 8/3/2022 nhưng ngay sau đó giá vàng lại giảm do nhu cầu mua vàng giảm

Lượng sản xuất: khối lượng sàn xuất vàng của các công ty khai thác vàng hàng đầu thế giới cũng tác động không nhỏ tới giá vàng Hiện tại, Úc, Trung Quốc, Châu Phi, Nga là những nơi sản xuất vàng chủ yếu của thế giới

Giá trị đồng USD:

Giá trị USD có tương quan tỷ lệ nghịch với giá vàng Chính vì thế, việc kinh doanh vàng phải đặc biệt theo dõi sức khỏe của nền kinh tế Mỹ và giá trị đồng USD

Trong thời kì dịch COVID 19 bùng phát tại Mỹ, giá trị đồng USD giảm dẫn tới các ngân hàng trung ương tăng dự trữ bằng vàng thay cho USD làm đẩy giá vàng lên cao

Các mức giá tâm lý và kỹ thuật:

Các mức giá tâm lý và kỹ thuật ảnh hưởng lớn tới hành động mua và bán trên thị

trường vàng Hiện tại, nếu mức giá “1000” đang là mức tâm lý vô cùng quan trọng thì các mức cản tâm lý khác đã tác động nhiều đến giá vàng trong quá khứ như: 500, 600,

700,

Các mức cản kỹ thuật do các chuyên gia khuyến cáo như 950, 992 hoặc các mức giá đã xuất hiện trong quá khứ như 732, 850, tác động rất lớn đến các lệnh mua , bán hoặc dừng lỗ, chốt lời

Sức khỏe các nền kinh tế lớn: Việc phân tích sức khỏe của các nền kinh tế lớn, đặc

biệt là Mỹ, đồng thời với việc phân tích giá trị các đồng tiền giúp ích rất nhiều đến việc kinh doanh vàng Sau khi suy thoái do Covid trong năm ngoái, kinh tế thế giới đã phục hồi trong năm nay, với sự phục hồi diễn ra đặc biệt mạnh ở Trung Quốc trong nửa đầu năm và ở Mỹ và châu Âu sau đó Khi kinh tế hồi phục, các nhà đầu tư có xu hướng rót vốn vào các tài sản có độ rủi ro cao hơn như cổ phiếu và các hàng hoá cơ bản Khi đó, những kênh đầu tư an toàn như vàng ít được ưa chuộng hơn

Cạnh tranh giữa các doanh nghiệp sản xuất, cung cấp vàng: Giá vàng trong nước

chịu sự quản lý của nhà nước với cơ chế một giá, thiếu sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp sản xuất và cung ứng vàng trên thị trường Việt Nam

Một số yếu tố khác:

Sự can thiệp của chính quyền vào quá trình khai thác khoáng sản cũng ảnh hưởng

lớn tới giá vàng Chính sách của quản lý tài chính của các chính quyển cũng là một yếu tố cần xem xét khi đầu tư vàng

Tin tức liên quan đến các công ty khai thác vàng, các mỏ vàng cũng ảnh hưởng đáng kể tới giá vàng

Việc kinh doanh vàng trên sàn giao dịch ETFs: sự ra đời của loại hình kinh doanh này đã tạo nên cơ hội kinh doanh vàng thuận tiện, hiệu quả cao cho giới đầu tư và là một trong những nhân tố tác động đến giá vàng tăng cao trong những năm gần đây

Giới đầu cơ đang có nhiều động thái tác động nhiều đến giá vàng thế giới Sự phân tích kỹ hành động của giới đầu cơ có thể giúp ích cho hoạt động kinh doanh vàng

Tâm lý người tiêu dùng bắt đầu quen với việc giá vàng tăng cao Tâm lý đám đông thường xuất hiện khi giá vàng tăng mạnh hay giảm mạnh

Quá trình bảo hiểm của các nhà sản xuất vàng lớn: các công ty sản xuất vàng thường có chiến lược bảo hiểm giá vàng cho số lượng vàng sản xuất theo kế hoạch trong tương lai thông qua việc thực hiện các nghiệp vụ như forward, option tuy nhiên quá trình này không phải lúc nào cũng được thực hiện mà tùy theo chu kỳ biến