Đề tài: Thị trường tiền tệ Việt Nam pptx

Do vậy, việc đánh giá đúng thực trạng, hạn chế của thị trường tiền tệ Việt Nam trong thời gian qua và đưa ra những mục tiêu, định hướng đúng đắn cho những năm tới là vô cù

DANH SÁCH NHÓM ECO

HỌ VÀ TÊN MSSV

8 Trương Thị Kim Thúy Vi 11029501

- -

MỤC LỤC

LỜI MỞ 1

PHẦN MỘT: MỞ ĐẦU 2

1 MỤC TIÊU VÀ NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI 2

1.1 Mục tiêu 2

1.2 Nhiệm vụ 2

2 PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG CỦA ĐỀ TÀI 2

2.1 Phạm vi nghiên cứu 2

2.2 Đối tượng nghiên cứu 2

2.3 Ý nghĩa 2

3 CƠ SỞ LÍ LUẬN 2

4 CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT 2

PHẦN HAI: NỘI DUNG CHÍNH 3

1 TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ 3

1.1 Khái niệm thị trường tiền tệ 3

1.2 Chức năng của thị trường tiền tệ 3

2 PHÂN LOẠI THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ 3

2.1 Phân loại theo cách thức tổ chức 3

2.2 Phân loại theo đối tượng tham gia 4

3 CÁC CHỦ THỂ THAM GIA THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ 4

4 THỰC TRẠNG THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ VIỆT NAM 5

4.1 Thị trường liên ngân hàng 6

4.1.1 Khái niệm 6

4.1.2 Các chủ thể tham gia thị trường liên ngân hàng 6

4.1.3 Các giao dịch trên thị trường 8

4.1.4 Kết quả đạt được 9

4.1.5 Những bất cập tồn tại và hạn chế 10

4.2 Thị trường mở 10

4.2.1 Khái niệm 10

4.2.2 Các chủ thể tham gia 11

4.2.3 Các giao dịch trên thị trường 11

4.2.4 Hàng hóa của thị trường mở 13

4.2.5 Kết quả và một số hạn chế, bất cập 14

4.3 Thị trường tiền gửi 14

4.3.1 Khái niệm 14

4.3.2 Các loại tiền gửi của thị trường 15

4.4 Thị trường đấu thầu tín phiếu kho bạc 15

4.4.1 Nghiệp vụ thị trường 15

4.4.2 Thành viên thị trường 15

4.4.3 Kết quả, hạn chế và một số bất cập 15

5 ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP 16

5.1 Định hướng 16

5.2 Giải pháp 18

5.2.1 Giải pháp trước mắt 18

5.2.2 Các giải pháp thường xuyên và lâu dài 18

LỜI KẾT 21

TÀI LIỆU THAM KHẢO 22

LỜI MỞ

Ở mỗi quốc gia, thị trường tiền tệ luôn đóng một vai trò quan trọng trong việc điều tiết cung cầu vốn ngắn hạn, nhằm đảm bảo yêu cầu hỗ trợ cho các hoạt động kinh doanh, sản xuất, dịch vụ, đời sống xã hội của các tổ chức và cá nhân

Dù trong giai đoạn hoàn thiện nhưng thị trường tiền tệ nước ta vẫn chưa thực sự phát triển so với các nước bạn Chúng ta vẫn còn quá non trẻ, gặp nhiều bất cập và rất cần

sự đẩy nhanh quá trình hoàn thiện để phát triển

Do vậy, việc đánh giá đúng thực trạng, hạn chế của thị trường tiền tệ Việt Nam trong thời gian qua và đưa ra những mục tiêu, định hướng đúng đắn cho những năm tới là

vô cùng quan trọng, vì chúng ta đang trên đà hội nhập với thế giới, vẫn đang tiếp tục tiến trình công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước

Nhận thấy tầm quan trọng của đề tài này, nhóm ECO đã dành thời gian tìm hiểu,

nghiên cứu và trình bày thành tập tiểu luận môn Tài chính - tiền tệ với chủ đề “Thị

trường tiền tệ Việt Nam”, cung cấp những thông tin trong phạm vi nghiên cứu của nhóm

Vì đây là một đề tài rất quan trọng, phạm vi nghiên cứu sâu rộng nhưng kiến thức trên lý thuyết cũng như thực tế của nhóm trong lĩnh vực này còn nhiều hạn chế, nên khó có thể tránh khỏi những sai sót trong khi làm cũng như trong việc đưa ra một số ý kiến đánh giá một cách chủ quan Nhóm mong nhận được ý kiến đánh giá, góp ý của giảng viên bộ môn, giúp nhóm rút kinh nghiệm và cố gắng hơn trong những đề tài sau giảm dần những sai sót Nhóm xin chân thành cảm ơn thầy đã tạo điều kiện để nhóm tìm hiểu và hoàn thành bài tiểu luận này!

- Hiểu được khái niệm, chức năng của thị trường tiền tệ

- Cách phân loại thị trường tiền tệ Việt Nam

- Các chủ thể tham gia thị trường và thực trang thị trường tiền tệ Việt Nam

2 PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG CỦA ĐỀ TÀI

2.1 Phạm vi nghiên cứu

- Không gian nghiên cứu: thị trường tiền tệ Việt Nam

- Thời gian: từ 1997 đến nay và từ nay đến 2015

2.2 Đối tượng nghiên cứu

Thị trường tiền tệ Việt Nam

Và các văn bản liên quan

4 CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT

NHTW: Ngân hàng trung ương

NHNN: Ngân hàng nhà nước

TCTD: Tổ chức tính dụng

NHTM: Ngân hàng thương mại

PHẦN HAI: NỘI DUNG CHÍNH

1 TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ

1.1 Khái niệm thị trường tiền tệ

“Thị trường tiền tệ là thị trường mua bán các loại giấy tờ có giá ngắn hạn có kì hạn dưới một năm, là nơi đáp ứng nhu cầu vốn ngắn hạn cho nền kinh tế”

Ở nước ta, thị trường tiền tệ mới hình thành, công cụ giao dịch trên thị trường tiền tệ còn

ít nên luật pháp cho phép các giấy tờ có giá dài hạn được phép giao dịch trên thị trường tiền tệ Theo điều 9, luật sửa đổi một số điều của Luật NHNN (2003) định nghĩa: “Thị trường tiền tệ là thị trường vốn ngắn hạn, nơi mua, bán ngắn hạn các giấy tờ có giá, bao gồm tín phiếu kho bạc, tín phiếu NHNN, chứng chỉ tiền gửi và các giấy tờ có giá trị khác”

1.2 Chức năng của thị trường tiền tệ

- Thị trường tiền tệ là kênh dẫn truyền tác động của chính sách tiền tệ đến nền kinh tế

- Thị trường tiền tệ là kênh tạo thông tin và phản hồi những tác động của chính sách tiền tệ đối với nền kinh tế

- Thị trường tiền tệ là công cụ để điều tiết khối tiền của nền kinh tế, trong đó thể hiện rõ nét qua chức năng của thị trường mở

- Thị trường tiền tệ là công cụ để NHTW thực hiện vai trò là người cho vay cuối cùng đối với các ngân hàng trung gian

- Thị trường tiền tệ tạo cơ chế để NHTW hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống NHTM

2 PHÂN LOẠI THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ

Thị trường tiền tệ được phân loại theo cách thức tổ chức và theo công cụ nợ

2.1 Phân loại theo cách thức tổ chức

Thị trường tiền tệ bao gồm:

 Thị trường mở (Openmaret operation )

2.2 Phân loại theo đối tượng tham gia

Thị trường tiền tệ bao gồm:

 Thị trường tín dụng ngắn hạn giữa các NHTM (hay thị trường liên ngân hàng –

Interbank): thị trường này dưới sự điều hành của NHTM nhằm mục đích điều tiết vốn

trong hệ thống NHTM đồng thời tạo điều kiện cho NHTM thực hiện vai trò là người cho vay cuối cùng

 Thị trường các cộng nợ ngắn hạn như: tín phiếu kho bạc, thương phiếu, kỳ phiếu

ngân hàng, chứng chỉ tiền gửi, các khế ước cho vay,…bao gồm cả thị trường phát hành và thị trường lưu thông , thị trường này biểu hiện cho sự phát triển thị trường tiền tệ

 Thị trường hối đoái: là thị trường giao dịch các loại ngoại tệ và các phương tiện thanh

toán có giá trị ngoại tệ, là một bộ phận quan trọng trong kết cấu thị trường tiền tệ Thị trường ngoại hối mang đặc trưng là tính quốc tế cao, hoạt động của nó đáp ứng những nhu cầu về thương mại, đầu tư ngắn hạn trên bình diện quốc tế, đặc biệt là tạo điều kiện can thiệp của NHTM nhằm đảm bảo sức mua đối ngoại của đồng tiền quốc gia

3 CÁC CHỦ THỂ THAM GIA THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ

Trong quá trình phát triển của thị trường tiền tệ, thị trường liên ngân hàng là hình thức sơ khai của thị trường tiền tệ hoạt động với mục đích cân đối, điều hòa vốn giữa các NHTM với các TCTD nhằm khai thông khả năng thanh toán cho các TCTD Vì vậy, nếu xét theo chiều ngang, thị trường tiền tệ biểu hiện quan hệ điều tiết vốn giữa các NHTM, các

TCTD Còn nếu xét theo chiều dọc, thị trường tiền tệ biểu hiện mối quan hệ giữa NHTW và NHTM qua con đường tái chiết khấu, trong đó lãi xuất tái chiết khấu là một công cụ linh hoạt để NHTM điều tiết vĩ mô nền kinh tế trong quá trình thực thi chính sách tiền tệ Ngày nay, quy mô hoạt động của thị trường tiền tệ được mở rộng về phạm vi điều tiết vốn, theo đó các chủ thể tham gia trên thị trường đa dạng hơn

Các chủ thể tham gia trên thị trường tiền tệ bao gồm:

 Chủ thể cung ứng nguồn vốn như: NHTW , NHTM, các TCTD khác… Việc đầu tư nguồn vốn ngắn hạn trên thị trường này có độ rủi ro thấp, do trong thời gian ngắn giá cả chứng khoán biến động không đáng kể

 Chủ thể có nhu cầu về vốn như: NHTM, các đơn vị kinh tế khác, kho bạc nhà nước…Thông qua thị trường tiền tệ, các chủ thể này có thể thu hút được nguồn vốn ngắn hạn dễ dàng và chi phí thấp

 Chủ thể trung gian môi giới, vừa đi vay và vừa cho vay như: NHTM, Công ty chuyên môi giới

4 THỰC TRẠNG THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ VIỆT NAM

Thị trường tiền tệ Việt Nam đã được hình thành và từng bước hoàn thành gắn liền với tiến trình đổi mới và phát triển nền kinh tế đất nước Cho đến nay, mặc dù thị trường tiền tệ Việt Nam chưa thực sự phát triển, nhưng nó đã đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết cung cầu và nguồn vốn ngắn hạn nhằm hỗ trợ cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, đời sống của các chủ thể trong nền kinh tế Đặc biệt thị trường đã thực hiện chức năng cân đối, điều hòa nguồn vốn giữa các ngân hàng, góp phần hỗ trợ cho các ngân hàng đảm bảo khả năng thanh toán, hoạt động an toàn và hiệu quả Thông qua các hoạt động trên thị trường tiền tệ, NHNN Việt Nam đã thực hiện điều tiết tiền tệ nhằm thực thi chính sách tiền tệ quốc gia Có thể khẳng định rằng, thị trường tiền tệ Việt Nam đã góp phần nhất định trong quá trình phát triển kinh tế đất nước, nhất là quá trình chuyển đổi sang kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa và từng bước hội nhập kinh tế quốc tế

Tuy nhiên so với lịch sử phát triển thị trường tiền tệ các nước trên thế giới, thị trường tiền tệ Việt Nam vẫn còn non trẻ và nhiều bất cập, cần đẩy nhanh hoàn thiện để phát triển

Nghị quyết Hội nghị lần thứ 9 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa IX và nghị quyết Hội nghị lần thứ 6 Ban chấp hành trung ương đảng khóa X xác định phát triển thị trường tài chính có vai trò quan trọng trong việc phát triển đồng bộ các yếu tố thị trường Do đó việc đánh giá đúng thực trạng các kết quả đạt được, các hạn chế của thị trường tiền tệ Việt Nam trong thời gian qua và đề ra mục tiêu, định hướng, giải pháp phát triển thị trường trong những năm tới có ý nghĩa rất lớn để tiếp tục hoàn thiện thị trường tiền tệ, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa , hiện đại hóa đất nước và tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế

4.1 Thị trường liên ngân hàng

4.1.2 Các chủ thể tham gia thị trường liên ngân hàng

4.1.2.1 Ngân hàng trung ương

a) Nhiệm vụ:

 Là ngân hàng lớn nhất trong 1 nước Nhiệm vụ của NHTW bao gồm việc phát hành tiền, quản lí và giám sát các chính sách tiền tệ như tỷ giá hối đoái hay tỷ lệ lãi suất, dự trữ ngoại hối, nghiệp vụ thị trường mở, và các giao dịch khác nhằm mục đích làm thuận lợi hoá các quá trình kinh doanh hướng đến một nền kinh tế phát triển lành mạnh

 NHTW cũng có nhiệm vụ duy trì sự ổn định của tiền tệ, kiềm chế lạm phát và giảm thiểu thất nghiệp NHTW cũng có trách nhiệm quản lí các NHTM và giữ vai trò là ngân hàng cho vay cuối cùng

b) Chức năng:

NHTW thực hiện các chức năng cơ bản là ngân hàng của quốc gia và thực hiện chức năng quản lý nhà nước của NHTW nhằm đảm bảo sự ổn định tiền tệ và an toàn cho cả hệ thống ngân hàng, qua đó mà thực hiện các mục tiêu kinh tế vĩ mô của nền kinh tế NHTW thực hiện các chức năng này thông qua các nghiệp vụ mang tính kinh doanh song mang tính chất kinh doanh chỉ là phương tiện nâng cao hiệu quả của hoạt động quản lý chứ không phải là mục đích của NHTW Nói cách khác, mục đích hoạt động của NHTW không phải là mưu tìm doanh lợi mà là ổn định lưu thông tiền tệ, tín dụng và hoạt động ngân hàng từ đó tạo điều kiện thúc đẩy sự phát triển kinh tế Các chức năng: phát hành tiền tệ, tổ chức tín dụng, ngân hàng của chính phủ, quản lý nhà nước

về tiền tệ và hoạt động ngân hàng

 Ta nhận thấy NHTM là một trong những định chế tài chính mà đặc trưng là cung cấp

đa dạng các dịch vụ tài chính với nghiệp vụ cơ bản là nhận tiền gửi, cho vay và cung ứng các dịch vụ thanh toán Ngoài ra, NHTM còn cung cấp nhiều dịch vụ khác nhằm thoả mãn tối đa nhu cầu về sản phẩm dịch vụ của xã hội

 NHTM là tổ chức tín dụng thể hiện nhiệm vụ cơ bản nhất của ngân hàng đó là huy động vốn và cho vay vốn NHTM là cầu nối giữa các cá nhân và tổ chức, hút vốn từ nơi nhàn rỗi và bơm vào nơi khan thiếu Hoạt động của NHTM nhằm mục đích kinh doanh một hàng hóa đặc biệt đó là "vốn - tiền", trả lãi suất huy động vốn thấp hơn lãi suất cho vay vốn, và phần chênh lệch lãi suất đó chính là lợi nhuận của NHTM Hoạt động của NHTM phục vụ cho mọi nhu cầu về vốn của mọi tầng lớp dân chúng, loại hình doanh nghiệp và các tổ chức khác trong xã hội

4.1.3 Các giao dịch trên thị trường

4.1.3.1 Vay và cho vay để bổ sung nguồn vốn ngắn hạn giữa các NHTM

 Công cụ điều chỉnh: lãi suất liên ngân hàng

 Lãi suất liên ngân hàng chỉ đơn giản là mức lãi suất mà các ngân hàng áp dụng cho nhau vay, thông thường các khoản vay này sẽ rất lớn nên có thể nói như “buôn bán” và do vậy lãi suất áp dụng ở mức bán buôn thấp hơn nhiều so với các tổ chức kinh tế Thị trường thì các ngân hàng cho nhau vay thời hạn ngắn, các ngân hàng nhỏ, thị phần kém không huy động được nhiều vốn từ dân cư, còn tổ chức kinh tế thì phải vay lại từ ngân hàng lớn hơn, nơi có thừa nguồn vốn

 Thị trường liên ngân hàng khá ổn định cả ở diễn biến lãi suất và quy mô giao dịch Những cú sốc lãi suất, hay bất cập từng gây lo ngại trước đây đã tạm lắng

Năm 2011 đã và đang thể hiện là một năm khó khăn của các NHTM Sẽ không bất ngờ nếu chốt lại cả năm nhiều thành viên bị vỡ các chỉ tiêu kinh doanh chính

 Tác dụng: sử dụng triệt để nguồn vốn khả dụng của toàn bộ hệ thống NHTM

4.1.3.2 Cho vay thanh toán

 Vay qua đêm là vay một ngày, bản chất đó là hình thức tái cấp vốn cho các ngân hàng bị thâm hụt vốn mà phải có tài sản cầm cố

 Thấu chi: là khoản vay linh hoạt dành cho khách hàng có nhu cầu chi tiêu vượt số tiền trên tài khoản cá nhân mở tại ngân hàng Khách hàng chỉ trả lãi trên số tiền và số ngày thực tế sử dụng Thực chất, nghiệp vụ thấu chi cho phép những người có tài khoản tiền gửi có thể chi vượt số tiền mình có, theo một hạn mức nhất định

 Cho vay thấu chi :

 Vay thấu chi thường được sử dụng khi bạn cần nóng một khoản tiền Lãi suất thấu chi khá cao và tính theo ngày, nên khi nhận một khoản vay thấu chi tuy

được chi tiêu thoải mái nhưng phải tính đến khả năng trả nợ

 Ngân hàng cấp cho bạn một hạn mức sử dụng tiền trên tài khoản vãng lai tại ngân hàng, với hạn mức thấu chi này, bạn có thể dùng tiền trong hạn mức này khi tài khoản bạn không có số dư Chủ yếu nhằm mục đích cho vay đáp ứng

các nhu cầu tiêu dùng nảy sinh bất chợt

 Ngân hàng có thể tùy vào uy tín hoặc chính sách của mình mà cấp cho hạn mức

thấu chi có tài sản đảm bảo hoặc không

 Lãi suất thấu chi rất cao, gấp 1,5 lần lãi suất vay thông thường

 Những ai có tài khoản tiền lương gửi tại Ngân hàng có thể yêu cầu ngân hàng cho hưởng dịch vụ này, hạn mức thấu chi có thể gấp 3 lần tiền lương, thậm chí lên tới 5 lần Trong trường hợp cần tiền gấp, thấu chi có thể là một dịch vụ tiện ích nhưng nhiều ngân hàng còn dè dặt khi cung cấp sản phẩm này Bởi lẽ yêu cầu cho vay thấu chi là khách hàng phải đáp ứng độ tin cậy với ngân hàng Đối tượng phù hợp dịch vụ này là những người có thu nhập cao, ổn định, đang công

tác tại công ty liên doanh, nước ngoài, cổ phần

 Tác dụng: thúc đẩy hệ thống thanh toán được thực hiện nhanh chóng, tiện lợi

4.1.4 Kết quả đạt được

Doanh số giao dịch thị trường liên ngân hàng từ năm 2002 đến nay, theo đánh giá của các chuyên gia ngân hàng thì doanh số giao dịch tăng khoảng 20% mỗi năm Kết quả này phản ánh phần nào vai trò thị trường liên ngân hàng với tư cách là “kênh” dẫn vốn quan trọng của các TCTD, làm tăng hiệu quả sử dụng nguồn vốn của các TCTD, đồng thời có tác dụng đảm bảo an toàn hoạt động kinh doanh cho toàn hệ thống

Hình thức và thời hạn của các giao dịch liên ngân hàng cũng khá đa dạng và nhìn chung tương tự như các giao dịch trên thị trường tiền tệ quốc tế Các TCTD ở Việt Nam thực hiện mua bán vốn lẫn nhau thông qua hai hình thức: thứ nhất, mở khoản tiền gửi lẫn nhau và giao dịch thông qua điện thoại, fax, mạng vi tính về điều khoản của món vay và thực hiện chuyển tiền; thứ hai, hoạt động mua bán vốn lẫn nhau tại trung tâm thanh toán bù trừ của NHNN Hoạt động mua bán vốn giữa các TCTD, NHNN và các TCTD được thực hiện dưới hai hình thức: cho vay (tái cấp vốn) và cho vay theo bộ hồ sơ khách hàng

 Số lượng thành viên và doanh số hoạt động liên ngân hàng dần tăng đáng kể

 Hiện nay gần 30 NHTW đã thực hiện giao dịch vốn liên ngân hàng thông qua hệ thống hãng Reuters