ĐỀ CƯƠNG CÂU HỎI THI VẤN ĐÁP HẾT HỌC PHẦN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Câu 1 Phân tích khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh? Trả lời (SGK trang 12 cuốn Nội dung cơ bản tư tưởng HCM) Tại Đại hội Đại biểu Toàn quốc l.
Trang 1ĐỀ CƯƠNG CÂU HỎI THI VẤN ĐÁP HẾT HỌC PHẦN
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Câu 1: Phân tích khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh?
Trả lời: (SGK - trang 12 - cuốn Nội dung cơ bản tư tưởng HCM)
Tại Đại hội Đại biểu Toàn quốc lần thứ VII năm 1991, lần đầu tiên Đảng
ta đã nêu khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX (4/ 2001) Đảng ta đã bổ sung khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh
- Đại hội XI của Đảng (2011) khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh được khái quát lại, bổ sung hoàn chỉnh:
“Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc
về những vấn đề cơ bản cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa
và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa của nhân loại; là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi”
- Phân tích khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh
+ Một là về nội dung: là hệ thống các quan điểm lý luận “toàn diện và sâu sắc của cách mạng Việt Nam”; phản ánh những vấn đề có tính quy luật của cách mạng Việt Nam
+ Hai là về nguồn gốc: là sự bổ sung, phát triển và vận dụng sáng tạo lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin trong điều kiện mới, kết hợp nhuần nhuyễn với các giá trị tinh hoa của văn hóa dân tộc và văn hóa nhân loại Cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng và cách mạng Việt Nam
+ Ba là về giá trị: mãi mãi soi đường cho thắng lợi của cách mạng Việt Nam; là tài sản tinh thần vô cùng to lớn, quý giá của Đảng và dân tộc trong thực hiện nhiệm vụ đấu tranh giành, bảo vệ độc lập dân tộc và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Tư tưởng Hồ Chí Minh có giá trị to lớn đối với phong trào cách mạng thế giới, vì hòa bình, độc lập dân tộc và tiến
bộ xã hội
Trang 2Câu 2: Phân tích nguồn gốc chủ nghĩa Mác - Lênin hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh?
Trả lời: (SGK - trang 17->19 - cuốn Nội dung cơ bản tư tưởng HCM)
Nguồn gốc chủ nghĩa Mác - Lênin hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh gồm
4 nguồn gốc:
1 Kế thừa và phát triển các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc
2 Tiếp thu tinh hoa văn hóa của nhân loại
3 Chủ nghĩa Mác - Lênin
4 Phẩm chất của Hồ Chí Minh
*Phân tích cụ thể nguồn gốc thứ 3 (Chủ nghĩa Mác – Lênin)
- Từ khát vọng giải phóng dân tộc, giải phóng nhân dân khỏi mọi sự áp bức bóc lột, Hồ chí Minh đến với chủ nghĩa Mác - Lênin Người tìm thấy ở chủ nghĩa Mác - Lênin cơ sở lý luận của con đường giải phóng dân tộc và phát triển đất nước
- Đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh được trang bị thế giới quan duy vật lịch sử và phương pháp luận biện chứng Người đã vận dụng thế giới quan
và phương pháp luận cách mạng, khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin để nghiên cứu thực tiễn Việt Nam, thực tiễn thế giới và tìm ra con đường giải phóng dân tộc,
xây dựng đất nước phù hợp với sự phát triển của lịch sử và thời đại mới
- Chủ nghĩa Mác-Lênin là cơ sở lý luận làm cho tư tưởng Hồ Chí Minh vượt lên trước những nhà yêu nước đương thời, khắc phục được sự khủng
khoảng về con đường cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam
- Trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, Người đã hấp thụ và chuyển hóa được những nhân tố tích cực và tiến bộ của truyền thống dân tộc cũng như của tư tưởng - văn hóa nhân loại để hình thành nên hệ thống quan điểm của mình
Vì vậy, Chủ nghĩa Mác - Lênin là một nguồn gốc lý luận, là cơ sở chủ yếu có vai trò quyết định trong việc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh
Trang 3Câu 3: Tư tưởng của Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc là tiền đề đi lên chủ nghĩa xã hội?
Trả lời: (SGK - trang 48 - 49 - mục 2.4 - cuốn Nội dung cơ bản tư tưởng HCM)
Độc lập dân tộc là mục tiêu trực tiếp, trước hết trong cách mạng dân tộc dân chủ, nó cũng là khởi điểm của con đường cách mạng Việt Nam
Độc lập dân tộc không phải là mục tiêu cuối cùng của cách mạng Việt Nam, mà thực hiện độc lập dân tộc còn là quá trình tạo tiền đề đi lên chủ nghĩa
xa hội cụ thể là:
- Trước hết, về chính trị:
+ Xác lập và phát triển các thành tố của hệ thống chính trị do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Đó là sự ra đời và nắm quyền lãnh đạo cách mạng của đảng;
+ Sự thành lập mặt trận dân tộc thống nhất và thực hiện đoàn kết toàn dân trong toàn dân;
+ Là việc giành chính quyền và xây dựng một nhà nước cách mạng thật
sự của dân, do dân và vì dân
Có tiền đề chính trị này, khi cách mạng Việt Nam bước sang giai đoạn cách mạng xã hội chủ nghĩa như là sự phát triển tự nhiên, tất yếu của giai đoạn trước, không bắt đầu bằng một cuộc cách mạng xã hội
- Thứ hai, về kinh tế:
+ Bước đầu hình thành đường lối kinh tế, từng bước xây dựng các cơ sở kinh tế
có tính chất xã hội chủ nghĩa
+ Mục đích xây dựng phát triển kinh tế là từng bước cải thiện đời sống nhân dân, bồi bổ các lực lượng cách mạng
Những yếu tố kinh tế này khi đi vào cách mạng xã hội chủ nghĩa được tiếp nối
và phát triển toàn diện trong điều kiện mới
- Thứ ba, về văn hóa - xã hội:
Ngay trong cách mạng dân tộc dân chủ, Hồ Chí Minh và Đảng cộng sản do người sáng lập đã đưa ra đường lối xây dựng nền văn hóa mới, nền văn hóa cách mạng, và giải quyết những vấn đề xã hội trên nền tảng của chủ nghĩa Mác -Lênin
Đường lối xây dựng và phát triển văn hóa - xã hội này được tiếp nối và phát triển trong cách mạng xã hội chủ nghĩa
Trang 4- Những tiền đề được tạo ra từ trong cách mạng dân tộc dân chủ là những nhân tố bên trong, quy định tính định hướng đi lên chủ nghĩa xã hội, xây dựng chế độ mới - chế độ xã hội chủ nghĩa
Câu 4: Hình thức tổ chức của khối đại đoàn kết toàn dân tộc theo quan niệm của HCM
Khái niệm: Hình thức tổ chức đoàn kết dân tộc theo HCM là đoàn kết trong mặt
trận dân tộc thống nhất Mặt trận là một liên minh chính trị nhằm đoàn kết rộng rãi các tổ chức yêu nước vào một khối thống nhất, đấu tranh vì độc lập dân tộc, dân chủ và CNXH Mặt trận là phương tiện để thực hiện mục đích đoàn kết
Yêu cầu về xây dựng mặt trận dân tộc thống nhất.
- Một là: Mặt trận phải lấy liên minh công – nông – trí làm nền tảng, liên minh
có vững mặt trận mới bền bững lâu dài được (yếu tố cần); mặt trận phải đoàn kết với các tầng lớp yêu nước khác để mở rộng tổ chức, mở rộng khối đại đoàn kêt (yếu tố đủ)
- Hai là: Mặt trận do Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo Được thể hiện theo
nguyên tắc hiệp thương dân chủ Đảng tổ chức và xây dựng mặt trận phù hợp với từng thời kỳ (bằng phương pháp như tuyên truyền, vận động, giáo dục, thuyết phục thông qua tổ chức cơ sở đảng và đội ngủ đảng viên)
Vai trò của mặt trận:
HCM nhận định “ Trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân cũng như trong cách mạng xã hội chủ nghĩa, mặt trận dân tộc thống nhất vẫn là một trong những lực lượng to lớn của cách mạng CN”
Người nêu rõ vài trò của mặt trận trong các thời kỳ như:
- Đoàn kết trong mặt trận Việt Minh , nhân dân ta làm Cách mạng tháng 8 thành công
- Đoàn kết trong mặt trận Liên – Việt nhân dân ta kháng chiến thắng lợi, lập lại hòa bình ở đông dương, giải phóng miền bắc
- Đoàn kết trong mặt trận tổ quốc VN, nhân dân ta dành thắng lợi công cuộc khôi phục kinh tế, cải tạo XHCN và trong sự nghiệp xây dựng CNXH ở miền bắc
(Trích Sgk Trang 82-83)
Trang 5Câu 5: Nguyên tắc tin vào dân, dựa vào dân, phấn đấu vì quyền lợi của nhân dân theo quan điểm của HCM?
- Dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về vai trò của quần chúng nhân dân, Hồ Chí Minh đưa ra những luận điểm chủ yếu: Dân là gốc rễ,
là nền tảng của đại đoàn kết; Dân là chủ thể của đại đoàn kết; Dân là nguồn sức mạnh vô tận, vô địch của khối đại đoàn kết; Dân là chỗ dựa vững chắc
của Đảng Cộng sản
- Người yêu cầu, cán bộ lãnh đạo phải: “lắng tai nghe ý kiến của đảng viên, của nhân dân, của những người không quan trọng”, đó là bí quyết để thắt chặt mối quan hệ máu thịt, tạo lập niềm tin giữa Đảng với dân Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn căn dặn cán bộ, đảng viên, nhất là người lãnh đạo, người đứng đầu cần có tác phong làm việc dân chủ, quần chúng, tôn trọng quyền bình đẳng của mọi người, phát huy trí tuệ tập thể Người nói: “Thực hành dân chủ là cái chìa khóa vạn năng có thể giải quyết mọi khó khăn"
- Để giải quyết mọi công việc, nhất là những công việc có liên quan trực tiếp với nhân dân, Hồ Chí Minh chỉ đạo: “Việc gì cũng phải học hỏi và bàn bạc với dân chúng, giải thích cho dân chúng”; “Tin vào dân chúng Đưa mọi vấn đề
cho dân chúng thảo luận và tìm cách giải quyết”
- Đối với cán bộ, đảng viên ở cương vị lãnh đạo, Người đòi hỏi phải có phong cách lãnh đạo dân chủ thực sự chứ không phải giả tạo, hình thức Bởi
vì, mọi sự giả tạo đều làm suy yếu, thậm chí phá vỡ tập thể; mọi thói hình thức chủ nghĩa sớm muộn sẽ làm xói mòn, thậm chí triệt tiêu dân chủ, gây mâu thuẫn nội bộ và phá vỡ tình đoàn kết với nhân dân
- Phải chú trọng bàn bạc, học hỏi quần chúng, nhưng tuyệt đối không nên theo đuôi quần chúng: “Trong dân chúng có nhiều tầng lớp khác nhau, trình độ khác nhau, ý kiến khác nhau Có lớp tiên tiến, có lớp lừng chừng, có lớp lạc hậu” trong những công việc và những thời điểm nhất định, người lãnh đạo phải có tính quyết đoán, dám làm, dám chịu trách nhiệm trước nhân dân, bảo
vệ quyền lợi của dân, khẳng định mối quan hệ đoàn kết máu thịt giữa Đảng
Trang 6với dân
(Trích Sgk Trang 84-85)/
Câu 6: Quan điểm của Hồ Chí Minh về Nhà nước vì dân
- Là nhà nước phục vụ lợi ích và nguyện vọng chính đáng của nhân dân
Hồ Chí Minh nói, dân là chủ thì Chính phủ là đày tớ, là công bộc của dân, chứ không phải là “quan cách mạng”; không phải để “đè đầu cưỡi cổ dân” Người căn dặn: “Chúng ta phải hiểu rằng, các cơ quan của Chính phủ từ toàn quốc cho đến các làng, đều là công bộc của dân, nghĩa là để gánh việc chung cho dân, chứ không phải để đè đầu dân như trong thời kỳ dưới quyền thống trị của Pháp, Nhật Việc gì lợi cho dân, ta phải hết sức làm Việc gì hại đến dân, ta phải hết
sức tránh Chúng ta phải yêu dân, kính dân thì dân mới yêu ta, kính ta”
- Những cán bộ, công chức trong bộ máy nhà nước phải luôn ý thức rõ được nhân dân ủy quyền và phải thực hiện chức trách, nhiệm vụ công chức xứng đáng với sự ủy quyền đó Đặc biệt, họ phải hết sức chú ý tránh việc lạm quyền,
thậm chí lộng quyền, cửa quyền
- Được nhân dân giao phó trọng trách, Hồ Chí Minh là tấm gương sáng
về tinh thần tận tụy phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân Người nói rõ: “Tôi tuyệt nhiên không ham muốn công danh phú quý chút nào Bây giờ phải gánh chức Chủ tịch là vì đồng bào ủy thác thì tôi phải gắng sức làm, cũng như một người lính vâng mệnh lệnh của quốc dân ra trước mặt trận Bao giờ đồng bào
cho tôi lui, thì tôi rất vui lòng lui ”
- Nhà nước vì dân không có nghĩa là sẽ làm thay mọi việc cho dân Nhà
nước có trách nhiệm hướng dẫn nhân dân nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của nhân dân để tự chăm lo đời sống của mình Trách nhệm của Nhà nước là: “đem tài dân, sức dân, của dân làm lợi cho dân”
- Bên cạnh việc chăm lo lợi ích của nhân dân nói chung, nhà nước phải biết kết hợp, điều chỉnh các lợi ích khác nhau giữa các giai cấp, các tầng lớp, các
bộ phận dân cư một cách hài hòa, đảm bảo ổn định xã hội
Trang 7Câu 7: Xây dựng bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước theo quan điểm của Hồ Chí Minh
- Khẳng định quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, Hồ Chí Minh chỉ rõ,
bộ máy Nhà nước là một chỉnh thể thống nhất, bao gồm nhiều bộ phận hợp thành như các bộ phận trong một chiếc đồng hồ Do đó muốn Nhà nước hoạt
động hiệu quả phải xây dựng một bộ máy đồng bộ, thống nhất
- Trong xây dựng bộ máy nhà nước, Hồ Chí Minh đề ra một phương châm nhất quán: xây dựng một bộ máy Nhà nước gọn, nhẹ, có cơ cấu hợp lý, có khả năng giải quyết các vấn đề kinh tế, xã hội, văn hóa của đất nước
- Các nguyên tắc xây dựng bộ máy Nhà nước:
Một là, xây dựng Quốc hội thành cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất, đại diện ý chí, nguyện vọng của toàn dân, ở cả ba miền Bắc, Trung, Nam
Hai là, xây dựng Chính phủ thành một cơ quan hành pháp cao nhất, thực
sự mạnh mẽ, sáng suốt của nhân dân; xây dựng một nền hành chính quốc gia
thống nhất trên nền tảng dân chủ, hiện đại và hoạt động có hiệu lực thực tế
Ba là, xây dựng một bộ máy tư pháp có tính độc lập tương đối, dân chủ, hiện đại, xét xử công bằng theo luật, với phương châm “phụng công thủ pháp”
- Hồ Chí Minh cũng đặc biệt quan tâm xây dựng bộ máy chính quyền cơ
sở, coi đó là tế bào cấu thành hệ thống tổ chức nhà nước
- Sức mạnh, hiệu quả quản lý điều hành của Nhà nước biểu hiện ở tính nghiêm minh của pháp luật, đồng thời còn biểu hiện ở chất lượng đội ngũ công chức Đó là trình độ chuyên môn, năng lực thực thi nhiệm vụ, chức trách công
vụ và phẩm chất đạo đức của đội ngũ công chức
- Theo Hồ Chí Minh sự trong sạch của cán bộ trước hết là sự liêm khiết.
Từ rất sớm Hồ Chí Minh đã khẳng định, chủ nghĩa cá nhân là “giặc nội xâm”, là căn bệnh gốc sinh ra thói “quan cách mạng”, quan liêu, tham ô, lãng phí, ăn cắp của công Người cho rằng nếu Đảng, Chính phủ, đồng bào và chiến sĩ “ra sức
chống giặc ngoại xâm mà quên chống giặc nội xâm” là chưa làm tròn bổn phận của người cách mạng, người yêu nước
Trang 8- Hồ Chí Minh yêu cầu cán bộ công chức phải nâng cao năng lực công tác, đồng thời phải tu dưỡng đạo đức cần kiệm liêm chính, chí công vô tư; phải
có tinh thần phụng công thủ pháp, phải nhận thức rõ chúng ta làm cách mạng là
để chống lại tình trạng bất công, bất bình đẳng
Người đã sớm định hướng về việc thi tuyển, bổ nhiệm vào các bậc, ngạch công chức theo các tiêu chuẩn hiện đại với những yêu cầu khá toàn diện về kiến
thức chính trị, kinh tế, pháp luật, lịch sử, địa lý, ngoại ngữ vv
Tóm lại xây dựng bộ máy và cán bộ công chức liên quan với nhau Bộ máy trong sạch, vững mạnh là nhờ đội ngũ cán bộ công chức trong sạch, vững mạnh Đội ngũ cán bộ, công chức trong sạch thì bộ máy trong sạch
Câu 8 Nguyên tắc kỷ luật nghiêm minh và tự giác theo quan điểm Hồ Chí Minh?
Theo Hồ Chí Minh, sức mạnh của Đảng là ở tinh thần kỷ luật, ý thức tổ chức nghiêm minh, tự giác của cán bộ, đảng viên Kỷ luật nghiêm minh, tự giác trước hết thể hiện ở việc chấp hành chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng
và tuân thủ các nguyên tắc tổ chức, lãnh đạo, sinh hoạt Đảng, các nguyên tắc xây dựng Đảng Đay là yêu cầu cao nhất của kỷ luật Đảng Kỷ luật này tạo điều kiện để Đảng thống nhất về tư tưởng và hành động Kỷ luật của Đảng còn thể hiện ở chỗ mọi đảng viên nói và làm đúng đường lối, chủ trương, nghị quyết của Đảng
Đảng Cộng sản Việt Nam là một tổ chức gồm những người tự nguyện phấn đâu cho lý tưởng cộng sản chủ nghĩa, cho nên tự giác là một yêu cầu bắt buộc đối với mọi tổ chức đảng và đảng viên Tính nghiêm minh của kỷ luật Đảng đòi hỏi mọi tổ chức Đảng, mọi đảng viên đều bình đảng trước Điều lệ Đảng, trước pháp luật của Nhà nước, trước mọi quyết định của Đảng Tính nghiêm minh, tự giác đòi hỏi ở đảng viên phải gương mẫu trong cuộc sống, trong công tác hàng ngày Uy tín của Đảng bắt nguồn từ sự gương mẫu của mỗi đảng viên trong việc tự giác tuân thủ kỷ luật của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các quy định của đoàn thể nhân dân
Đảng phải giữ kỉ luật rất nghiêm từ trên xuống dưới Kỷ luật này đòi hỏi
tư tưởng phải nhất trí, hành đồng phải nhất trí Nếu không có kỷ luật, không thống nhất tư tưởng và hành động, “Đảng xệch xoạc, ý kiến lung tung, kỷ luật lỏng lẻo, công việc bê trễ” Hồ Chí Minh cũng chỉ rõ mục đích của việc chấp hành và thi hành kỷ luật đảng là đảm bảo cho các tổ chức đảng và mọi đảng viên: Giữ gìn và củng cố sự đoàn kết thống nhất của Đảng Phục tùng nghiêm chỉnh kỷ luật của Đảng” và “Gương mẫu chấp hành pháp luật của Nhà nước và
kỷ luật của các đoàn thể cách mạng của quần chúng mà mình tham gia” Kỷ luật
Trang 9của Đảng bao gồm hai nội dung cơ bản: (1): Chấp hành kỷ luật; (2): Thi hành kỷ luật trong Đảng
Giữa chấp hành kỷ luật của Đảng và thi hành ký luật trong Đảng có mối quan hệ biện chứng với nhau Chấp hành kỷ luật của Đảng càng nghiêm túc, đầy
đủ, tự giác bao nhiêu thì việc thi hành kỷ luật trong Đảng sẽ càng công minh, kịp thời, hiệu quả bấy nhiêu và ngược lại Xử lý mối quan hệ giữa chấp hành kỷ luật và thi hành kỷ luật trong Đảng chính là giải quyết mối quan hệ giữa “Xây
và chống” Trong đó, lấy xây làm mục tiêu lâu dài, là chính Nhưng khi tổ chức đảng và đảng viên có vi phạm đến mức thi hành kỹ luật thì phải cương quyết xem xét, xử lý công minh, chính xác, kịp thời theo đúng quy định của Điều lệ Đảng
Để làm được điều đó, Hồ Chí Minh đòi hỏi “phải nâng cao ý thức tổ chức
và kỷ luật, phải thật thà phê bình và tự phê bình để làm gương mẫu trong việc chấp hành kỹ luật của Đảng Phải chí công vô tư, không thiên vị, không thành kiến” và “hễ thấy cán bộ sai lầm, phải lập tức sửa chữa ngay”
Câu 9 Trình bày những yêu cầu cơ bản trong việc vận dụng, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn cách mạng hiện nay?
Hồ Chí Minh là một nhà lý luận- thực tiễn Người xây dựng lý luật, vạch cương lĩnh, đường lối, chủ trương cách mạng và trực tiếp tổ chức, lãnh đạo thực hiện Từ thực tiễn, Người tổng kết, bổ sung để hoàn chỉnh và phát triển lý luận, cho nên tư tưởng Hồ Chí Minh mang tính cách mạng, luôn sáng tạo, không lạc hậu, giáo điều Nghiên cứu tư tường Hồ Chí Minh không chỉ căn cứ vào các tác phẩm mà cần coi trọng hoạt động thực tiễn và lãnh đạo của Đảng do người đứng đầu hành động thực tiễn, chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong chiến đấu và xây dựng của nhân dân Việt nam theo tư tưởng Hồ Chí minh cũng chính là lời giải thích rõ ràng giá trị khoa học của tư tưởng Hồ Chí Minh
Do đó, khi vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh, phải nằm chắc bối cảnh ra đời, phạm vi nhiệm vụ mà tư tưởng, nguyên lý đó phải giải quyết Không thể dựa vào một câu nói, một luận điểm tư tưởng HCm mà áp dụng máy móc vào tình hình thực tiễn, bởi vì có những luận điểm đưa ra chỉ mang tính chất dự báo, có những điểm đã không còn phù hợp với thực tiễn hiện nay Vì vậy, trong bối cảnh, tình hình mời, cần quán triệt:
(1), Phải nắm chắc đặc điểm nước ta, xuất phát đầy đủ từ tình hình thực tiễn đất nước, xác định rõ những yêu cầu và nhiệm vụ thực tiễn cần giải quyết, bối cảnh quốc tế để xây dựng chủ trương, đường lối, chính sách cho phù hợp, hiệu quả
Trang 10(2), Phải đẩy mạnh tổng kết thực tiễn đất nước và nghiên cứu lý luận, tham khảo có chọn lọc kinh nghiệm các nước, từ đó khái quát những bài học cho cách mạng nước ta trong từng giai đoạn, từng thời kỳ
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh và Đảng rất coi trọng tổng kết thực tiễn để bổ sung, phát triển lý luận Nhờ thường xuyên tổng kết thực tiễn để bổ sung, phát triển lý luận Nhờ thường xuyên tổng kết thực tiễn mà đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng luôn phù hợp với thực tiễn, đủ năng lực chỉ đạo thực tiễn, được kiểm chứng bằng những thắng lợi to lớn của cách mạng Việt Nam Kinh nghiệm lích sử cũng chỉ ra rằng, những lúc
xa rời thực tiễn thì không nắm bắt được quy luật khách quan, rơi vào sai lầm, khuyết điểm của chủ nghĩa giáo điều
(3) cần phải nắm vững hệ thống các quan điểm của Hồ Chí Minh có tính chất nền tảng, định hướng, dẫn dắt sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam
Câu 10 Triết lý, phương châm, nguyên tắc đổi mới theo quan niệm của Hồ Chí Minh?
Về triết lỷ đổi mới, Hồ Chí Minh nói đổi mới phải mang lại “ích nước, lợi dân” Đó là chân lý phải hướng tới, Người nhấn mạnh: “Chân lý là cái gì có lợi cho Tổ quốc, cho nhân dân Cái gì trái với lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân tức
là không phải chân lý”1
Về phương châm đổi mới' “Việc gì lợi cho dân, thì phải làm cho kỳ được.
Việc gì hại cho dân, thì phải hết sức tránh”2 Đổi mới là sự nghiệp lâu dài, phức tạp, gian khổ; phải kiên định, kiên trì, kiên quyết, lựa chọn bước đi thích hợp, không nôn nóng chủ quan mới giành thắng lợi Hồ Chí Minh căn dặn: “Thắng đế quốc và phong kiến là tương đối dễ; thắng bần cùng và lạc hậu còn khó hơn nhiều”3; đấu tranh xóa bỏ cái cũ, xây dựng cái mới là công việc cực kỳ to lớn, nặng nề, phức tạp và khó khăn, do vậy phương châm kế hoạch phải chuẩn bị chu đáo, tỉ mỉ, thực hiện chắc chắn
Về nguyên tắc đổi mới: Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, đổi mới không phải là
phủ định sạch trơn, mà là sự kế thừa và phát triển; cái cũ mà xấu thì phải bỏ, cái
gì cũ mà không xấu, nhưng phiền phức thì phải sửa đổi cho họp lý, cái gì cũ mà tốt thì phát triển thêm, cái gì mới mà hay thì phải làm (Nguyên tắc kế thừa và phát triển)
1
2
3