TIỂU LUẬN môn học PHÁP LUẬT đại CƯƠNG HÌNH PHẠT tử HÌNH TRONG LUẬT HÌNH sự VIỆT NAM

Trong đó là sự thay đổi về lối sống với việc đề cao giá trị vật chất và sự hưởngthụ diễn ra ở một số bộ phận người dân trong xã hội, sự thay đổi về mặt đạo đức xã hội, sự ứng xử giữa ngư

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ



TIỂU LUẬN MÔN HỌC: PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG

HÌNH PHẠT TỬ HÌNH TRONG LUẬT HÌNH SỰ

VIỆT NAM

GVHD: ThS Nguyễn Thị Tuyết Nga

Mã LHP: GELA220405E_03CLC (Chiều thứ hai, tiết 7-8)

BẢNG PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ NHẬN XÉT VÀ ĐIỂM SỐ CỦA GIÁO VIÊN THỨ

TỰ

HỌ VÀ TÊN NGƯỜI

THỰC HIỆN

NHIỆM VỤ

ĐIỂM SỐ

1 Đặng Thái Bảo Phần 1.4 -> 1.6

và mục kết luận

Hoàn thành

2 Lê Trần Vũ Hoàng Mở đầu, tổng hợp

và chỉnh sửa bài

Hoàn thành

3 Nguyễn Trường Thịnh Phần 1.1 -> 1.3 Hoàn thành

NHẬN XÉT

Ký tên

ThS Nguyễn Thị Tuyết Nga

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích và nhiệm vụ, đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

3 Phương pháp nghiên cứu 3

4 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của tiểu luận 3

5 Kết cấu của tiểu luận 3

CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HÌNH PHẠT TỬ HÌNH 4

1.1 Khái niệm hình phạt 4

1.2 Khái niệm hình phạt tử hình 4

1.3 Mục đích áp dụng hình phạt tử hình 4

1.4 Hình thức áp dụng hình phạt tử hình 5

1.5 Các tội phạm áp dụng hình phạt tử hình 6

1.6 Các trường hợp miễn án tử hình 6

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG ÁP DỤNG HÌNH PHẠT TỬ HỈNH 8

CHƯƠNG 3 NHẬN XÉT VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP 15

KẾT LUẬN 18

TÀI LIỆU THAM KHẢO 19

A MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Từ sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng, đất nước ta chuyển sang nềnkinh tế nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của nhà nước,theo định hướng xã hội chủ nghĩa, mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại với nhiều nước trênthế giới Sự chuyển biến đấy đã đem lại kết quả tích cực trên các lĩnh vực kinh tế, chínhtrị, văn hóa, xã hội và được nhiều nước trên thế giới đánh giá cao Và trong Đại hội đạibiểu toàn quốc lần thứ XIII, Đảng và Nhà nước đã đề ra mục tiêu khôi phục lại nền kinh

tế do ảnh hưởng của dịch Covid – 19 và phát triền nền kinh tế thị trường định hướng xãhội chủ nghĩa

Bên cạnh những mặt tích cực, nền kinh tế thị trường đã làm nảy sinh nhiều vấn đềtiêu cực Trong đó là sự thay đổi về lối sống với việc đề cao giá trị vật chất và sự hưởngthụ diễn ra ở một số bộ phận người dân trong xã hội, sự thay đổi về mặt đạo đức xã hội,

sự ứng xử giữa người với người, sự phân hóa giàu nghèo ngày càng rõ rệt, các hành vikhông chuẩn mực của những nhà lãnh đạo Tình hình trên không những ảnh hưởng đếncuộc sống người dân, lợi ích của nước nhà mà còn đe dọa phá vỡ chính sách kinh tế xãhội, làm giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước, gây ra những hậu quảnặng nề về kinh tế, chính trị và xã hội Thậm chí còn làm cho tỉ lệ tội phạm ở Việt Namngày càng tăng

Về mặt xã hội, tội phạm được coi là một hiện tượng xã hội tồn tại song song cùngvới sự phát triển của xã hội Không bao giờ có thể loại bỏ hết tội phạm mà chỉ có thể làmgiảm tỉ lệ tội phạm trên tất cả các mặt, để giảm được tỉ lệ tội phạm Nhà nước đã ra cáchình phạt nhằm ranh đe, trừng trị, cải tạo và giáo dục con người Trong lịch sử pháp luậthình sự Việt Nam, các hình phạt trong luật hình sự đã góp phần quan trọng trong công tácđấu tranh, phòng chống tội phạm, giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế xã hội củađất nước qua các thời kỳ Trong đó, hình phạt tử hình là hình phạt nghiêm khắc nhất trong

hệ thống hình phạt của Bộ Luật Hình sự Việt Nam

Tuy Bộ Luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 đã có những sửa đổi,

các vụ án vẫn còn tồn tại một số vướng mắc như: cần sự phối hợp chặt chẽ của các cơquan có thẩm quyển để xử lý đúng tội, tiêm thuốc độc là trái với đạo đức nghề y của bác

sĩ giết chết đi một mạng người và thực tiễn cho thấy việc duy trình hình phạt này không

có tác dụng làm giảm tội phạm, kể cả các tội đặc biệt nghiêm trọng Thậm chí là có tổngcộng 104 nước trên thế giới đã bãi bỏ án tử hình cho tất cả các tội danh Mặt khác, cónhiều đề xuất bãi bỏ hình phạt tử hình đối với một số tội danh nhất định Cùng với đấy làViệt Nam đang hội nhập quốc tế và tính nhân đạo được đặt lên hàng đầu Xung quanhhình phạt tử hình vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau và trái ngược nhau Vì vậy, nhóm emquyết định chọn đề tài: “HÌNH PHẠT TỬ HÌNH TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT

Nhiệm vụ nghiên cứu

Với mục đích trên, tiểu luận thực hiện những nhiệm vụ sau:

 Nghiên cứu những vấn đề khái quát chung về hình phạt tử hình Với nhiệm vụ nàynhóm em sẽ trình bày khái niệm hình phạt; khái niệm hình phạt tử hình; mục đích,hình thức áp dụng hình phạt tử hình; các tội phạm áp dụng và các trường hợp miễn

án tử hình

 Nghiên cứu về thực trạng áp dụng tử hình Về nội dung này, nhóm em đưa ra thống

kê về số liệu vụ án có áp dụng hình phạt tử hình Đồng thời nhóm cũng đưa ra 3 vụ

án hình sự trên thực tế có áp dụng hình phạt tử hình và nêu một số ý kiến

 Nhận xét và đề xuất một số giải pháp Nhóm đứa ra một số nhận xét và những giảipháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả của việc áp dụng hình phạt

tử hình

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng và phạm vị nghiên cứu của tiểu luận là những vấn đề lý luận về hình phạt

tử hình trên cơ sở các quy định của pháp luật hình sự và thực tiễn áp dụng hình phạt tửhình dưới góc độ luật hình sự

3 Phương pháp nghiên cứu

Tra cứu tài liệu, tổng hợp và phân tích thông tin, nghiên cứu và đưa ra những nhậnxét, đánh giá

Vận dụng quan điểm toàn diện và hệ thống, kết hợp khái quát và mô tả, phân tích vàtổng hợp, các phương pháp liên ngành xã hội và nhân văn

Phương pháp nghiên cứu trong bài luận văn sử dụng những phương pháp sau đây:phương pháp luận, phương pháp lịch sử, phương pháp phân tích, tổng hợp, phương phápthống kê, phương pháp so sánh,…

4 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của tiểu luận

Với những đề xuất, kiến nghị một số giải pháp của mình về hình phạt tử hình Nhóm

em mong muốn góp một phần nhỏ bé của mình vào sự phát triển của Bộ Luật Hình sự,góp phần vào công cuộc cải cách tư pháp ở nước ta hiện nay Đồng thời nhóm em hy vọng

sẽ góp phần làm sáng tỏ cơ sở khoa học cho việc đổi mới tổ chức, bộ máy, bố trí cán bộcác cơ quan có trách nhiệm trong việc thi hành hình phạt tử hình

 Chương 3: Quan điểm và đề xuất một số giải pháp

Trong quá trình thực hiện đề tài, nhóm em chắc chắn sẽ không thoát khỏi nhữngthiếu sót nhất định, vì vậy nhóm em rất mong nhận được ý kiến đóng góp từ cô

B NỘI DUNG CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HÌNH PHẠT TỬ HÌNH

1.1 Khái niệm hình phạt

Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 (sau đây gọi là "Bộ luật Hìnhsự") đưa ra khái niệm hình phạt như sau: "Hình phạt là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắcnhất của Nhà nước được quy định trong Bộ luật này, do Tòa án quyết định áp dụng đốivới người hoặc pháp nhân thương mại phạm tội nhằm tước bỏ hoặc hạn chế quyền, lợi íchcủa người, pháp nhân thương mại đó."

1.2 Khái niệm hình phạt tử hình

Trong hệ thống hình phạt được quy định trong luật hình sự Việt Nam, tử hình là hìnhphạt nghiêm khắc nhất, thể hiện mức độ trừng trị cao nhất của Nhà nước đối với ngườiphạm tội, bởi lẽ nó tước đi quyền sống của người bị kết án, tước bỏ quyền được sống -quyền năng tự nhiên, thiêng liêng, cao quý nhất của con người, loại bỏ sự tồn tại củangười phạm tội khỏi đời sống cộng đồng Hình phạt tử hình chỉ áp dụng đối với ngườiphạm tội đặc biệt nghiêm trọng thuộc một trong nhóm các tội xâm phạm an ninh quốc gia,xâm phạm tính mạng con người, các tội phạm về ma túy, tham nhũng và một số tội phạmđặc biệt nghiêm trong khác

1.3 Mục đích áp dụng hình phạt tử hình

Hình phạt tử hình không đặt ra mục đích cải tạo, giáo dục người bị kết án Tuynhiên, tử hình vẫn đạt được mục đích phòng ngừa riêng của nó khi loại bỏ khả năng phạmtội mới của người bị kết án Và mục đích phòng ngừa chung khi có tác dụng răn đe mạnh

mẽ, ngăn ngừa những cá nhân không vững vàng trong xã hội đi vào con đường phạm tội.Xuất phát từ điểm này chúng ta có thể thấy hình phạt tử hình luôn có tính chất không thểthay đổi Bởi nếu ở những hình phạt khác, thì khi phát hiện có oan sai, chúng ta vẫn có thểkhắc phục được hậu quả Nhưng người bị kết án tử hình thì sau đó dù có chứng minhđược người đó hoàn toàn vô tội thì cũng không làm cách nào để họ có thể sống lại để tiếptục cuộc sống mà họ đáng được có

có thể tiến hành mai táng theo phong tục, … Vì thế nên theo Nghị định 82/2011, ViệtNam chuyển sang áp dụng phương pháp tiêm thuốc độc vào cơ thể thay vì xử bắn.

Tuy nhiên, Nghị định 82 đã hết hiệu lực vào ngày 15/04/2020 và đã được thay thếbằng Nghị định 43/2020/NĐ-CP Nghị định 43 đã quy định rõ thuốc tiêm để sử dụng chothi hành án tử hình bao gồm 03 loại thuốc sau:

 Thuốc làm mất tri giác

 Người dưới 18 tuổi khi phạm tội

 Người từ đủ 75 tuổi trở lên khi phạm tội hoặc xét xử

 Phụ nữ mang thai

 Theo khoản 3 Điều 40 Bộ luật Hình sự 2015, không thi hành án tử hình (chuyểnthành tù chung thân):

 Phụ nữ có thai

 Phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi

 Người từ đủ 75 tuổi trở lên khi phạm tội hoặc xét xử

 Người bị kết án tử hình về tội tham ô tài sản, tội nhận hối lộ mà sau khi bị kết án đãchủ động nộp lại ít nhất 3/4 tài sản tham ô, nhận hối lộ và hợp tác tích cực với cơquan chức năng trong việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm hoặc lập công lớn.

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ÁP DỤNG HÌNH PHẠT TỬ HÌNH

Việt Nam theo Bộ Công an từ tháng 8 năm 2013 đến 30 tháng 6 năm 2016 có 429 người bị xử tử hình, và như vậy trở thành nước có số án tử hình nhiều thứ 3 sau Trung Quốc và Iran

Một số vụ án nổi tiếng ở Việt Nam:

Vụ án cô gái giao gà:

Sáng 17/6, TAND Cấp cao đưa ra phán quyết đối với các bị cáo có đơn kháng ántrong vụ bắt cóc, hiếp dâm rồi sát hại cô gái đi giao gà ở Điện Biên dịp Tết Kỷ Hợi 2019.Công bố bản án, chủ tọa Bùi Xuân Trọng cho biết căn cứ các tài liệu, chứng cứ trong

hồ sơ vụ án và lời khai các bị cáo tại 2 phiên tòa, xác định xuất phát từ việc bà Trần ThịHiền nợ Vì Văn Toán 300 triệu sau vụ mua bán 2 bánh heroin, Toán đã bàn bạc vớiVương Văn Hùng và Bùi Văn Công bắt cóc con gái bà Hiền để đòi tiền Việc bàn bạc, bắtcóc và sát hại Cao Mỹ Duyên là do Vì Văn Toán chủ mưu Ngoài ra, bà Hiền còn nợ Công

30 triệu đồng nên Công cùng đồng bọn đã tích cực tham gia kế hoạch bắt cóc Cao MỹDuyên theo sự chỉ đạo, định hướng của Toán

Trong vụ án, Vương Văn Hùng ngoài giúp sức cho Toán còn là người đã tiêu hủychứng cứ Hùng cũng giữ vai trò tiếp sức, hỗ trợ Toán và nhóm của Công thực hiện hành

vi phạm tội Đối với Bùi Văn Công, hội đồng xét xử xác định sau khi được Toán hứa trảcông bằng tiền và ma túy, Công đã cùng Vương Văn Hùng các bị cáo khác đã bàn bạc, lên

kế hoạch và chuẩn bị mọi thứ để gây án

18h ngày 4/2/2019, Vương Văn Hùng đã ra chợ gà để tiếp cận Cao Mỹ Duyên vớimục đích giả vờ mua gà nhằm hẹn nạn nhân ra chỗ vắng Các bị cáo còn lại đến nhà Công

để chuẩn bị công cụ, phương tiện phục vụ kế hoạch bắt cóc nữ sinh

Tối cùng ngày, Duyên chở lồng gà ra khu C13 phường Thanh Trường, TP Điện BiênPhủ để giao cho khách thì bị Bùi Văn Công dùng côn siết cổ Sau đó, nhóm đồng phạmcủa Công hỗ trợ khống chế để đưa nạn nhân lên xe tải của Công đưa về nhà Công Vương

Văn Hùng là người điều khiển xe máy chở gà của nạn nhân để mang đi phi tang Quátrình gây án, Hùng đã chiếm đoạt xe máy, tiền và điện thoại của Duyên Trong suốt 4 ngàygiam giữ Cao Mỹ Duyên, Bùi Văn Công và đồng bọn đã thay nhau khống chế, hiếp dâmnạn nhân nhiều lần Đến ngày 7/2, thấy sức khỏe của Duyên rất yếu, dưới sự định hướng

và chứng kiến của Vì Văn Toán, Bùi Văn Công đã dùng côn siết cổ giết chết cô gái đigiao gà

Quá trình gây án, các bị cáo còn lại đã hỗ trợ, giúp sức Công đoạt mạng nạn nhân.Bùi Thị Kim Thu (vợ Công) chứng kiến toàn bộ tội ác của chồng và đồng bọn nhưngkhông tố giác với cơ quan chức năng mà tìm cách che giấu hành vi của nhóm bắt cóc.Ngoài ra, nữ bị cáo này còn cố tình đánh lạc hướng cơ quan điều tra bằng cách tung thôngtin giả

Quá trình điều tra vụ án, cơ quan công an còn thu giữ tại nhà Bùi Văn Công sốlượng ma túy tổng hợp Công khai mục đích giấu hàng cấm để sử dụng Hội đồng xét xửnhận thấy trong vụ án này, Vì Văn Toán là kẻ chủ mưu, cầm đầu Còn Vương Văn Hùng,Bùi Văn Công và nhóm còn lại có vai trò giúp sức tích cực Trong đó, Vương Hùng có vaitrò quan trọng, hỗ trợ Vì Văn Toán và Bùi Văn Công ngay từ đầu khi lên kế hoạch hãmhại Duyên

Tòa xác định Hùng là người có vai trò giúp sức tích cực nhất cho Toán và Công

“Hành vi của 9 bị cáo đặc biệt nghiêm trọng, gây hoang mang dư luận và làm ảnh hưởng

an ninh trật tự ở địa phương, đặc biệt là trong dịp Tết”, chủ tọa đánh giá

1.Vì Văn Toán: Tử hình về tội Giết người, 13 năm tù về tội Bắt cóc nhằm chiếm đoạt tàisản Tổng hình phạt là tử hình

2.Bùi Văn Công: Tử hình về tội Giết người, 14 năm tù tội Hiếp dâm, 13 năm tù về tội Bắtcóc nhằm chiếm đoạt tài sản, 24 tháng về tội Tàng trữ ma túy Tổng hình phạt là tử hình.3.Vương Văn Hùng: Tử hình về tội Giết người, 10 năm tù tội Hiếp dâm, 12 năm tù tội Bắtcóc nhằm chiếm đoạt tài sản Tổng hình phạt là tử hình

4.Phạm Văn Nhiệm: Tử hình về tội Giết người, 12 năm tù tội Hiếp dâm, 11 năm tù tội Bắtcóc nhằm chiếm đoạt tài sản Tổng hình phạt là tử hình.

5.Lường Văn Hùng: Tử hình về tội Giết người, 13 năm tù tội Hiếp dâm, 12 năm tù tội Bắtcóc nhằm chiếm đoạt tài sản Tổng hình phạt là tử hình

6.Lường Văn Lả: Tử hình về tội Giết người, 12 năm tù tội Hiếp dâm, 11 năm tù tội Bắtcóc nhằm chiếm đoạt tài sản Tổng hình phạt là tử hình

7.Phạm Văn Dũng: 10 năm tù tội Hiếp dâm

8.Cầm Văn Chương: 9 năm tù tội Hiếp dâm

9.Bùi Thị Kim Thu: 3 năm tù về tội Không tố giác tội phạm

Về trách nhiệm dân sự, tòa buộc các bị cáo bồi thường cho gia đình bị hại Cụ thể:Bùi Văn Công 55 triệu, Vì Văn Toán 49 triệu, Phạm Văn Nhiệm 23 triệu, Lường Văn Lả

23 triệu, Vương Văn Hùng 25 triệu, Lường Văn Hùng 23 triệu, Phạm Văn Dũng và CầmVăn Chương tổng 3 triệu đồng

Vụ án thảm sát Bình Phước:

Thông tin từ Ban chuyên án cho biết, Nguyễn Hải Dương khai nhận có quan hệ tìnhcảm với Lê Thị Ánh Linh (22 tuổi), con gái ông Lê Văn Mỹ (xã Minh Hưng, huyện ChơnThành, tỉnh Bình Phước) nhưng bị gia đình ông Mỹ ngăn cản Dương lên kế hoạch giếtgia đình ông Mỹ để trả thù

Để chuẩn bị cho hành vi phạm tội, Dương vạch kế hoạch mua súng bắn bi với giá 6triệu đồng, súng điện giá 2 triệu đồng, dao Thái Lan (dài 30cm), dao bấm lưỡi (dài 7cm),mua sim rác để liên lạc, mua găng tay, khẩu trang bịt mặt, mượn xe máy của chị T.T.C (dìcủa Dương), lấy 10 dây rút nhựa, băng keo dính để gây án

Trưa 6/7, Dương hẹn Tiến uống cà phê và rủ tham gia cướp tài sản của một gia đìnhgiàu có ở huyện Chơn Thành (Bình Phước) Đang túng tiền tiêu xài, Tiến đồng ý tham giangay Để đột nhập vào nhà ông Mỹ, Dương biết trước nhà ông Mỹ đều có khóa trong nên

Dương đã lừa Vỹ (cháu ông Mỹ) là sẽ cho tiền và quà để Vỹ xuống mở cửa nhà ông Mỹ.Theo đúng kế hoạch đã đặt ra, 2h ngày 7/7, Dương và Tiến đi xe máy đến cổng nhà ông

Mỹ và nhắn tin cho Vỹ ra mở cổng Khi Vỹ ra mở cổng, Dương và Tiến đã khống chế Vỹ

và ra tay hạ thủ Sau khi giết xong Vỹ, Dương và Tiến đã đột nhập lên lầu một bắt tróiLinh và Như, dùng băng keo bịt miệng các nạn nhân rồi trói vào cửa sổ Tiếp đó, chúngxuống tầng trệt bắt trói ông Mỹ và cháu Quốc Anh (con ruột ông Mỹ), khống chế bà Ngayêu cầu chỉ nơi cất giấu tiền và tài sản Bà Nga đã tự mở két sắt nhưng không có tiền vàtài sản quý nên chúng lục soát trong phòng và cướp hơn 4 triệu đồng và 1 số đô la Mỹ.Sau đó, chúng trói bà Nga và tra khảo cháu Quốc Anh để chỉ nơi cất giấu tiền, tài sản quý.Lúc này, cháu Quốc Anh trả lời không biết thì bị chúng nhẫn tâm sát hại Sau đó, Dương

và Tiến tiếp tục quay trở lại phòng ông Mỹ sát hại vợ chồng nạn nhân Chưa dừng lại, cácđối tượng tiếp tục lên lầu một tra khảo Ánh Linh và Như về tiền và tài sản Tuy nhiên, cácnạn nhân không hợp tác nên cũng bị chúng ra tay sát hại Đồng thời, chúng lấy 5 ĐTDĐ,

1 Ipad của các nạn nhân

Trước khi rời hiện trường, để che giấu hành vi phạm tội, bọn chúng đã xuống tầngtrệt lấy quần của ông Mỹ mặc vào và tẩu thoát Về đến phòng trọ của Tiến, bọn chúng đãkiểm tra lại tài sản cướp được, cùng những quần áo, phương tiện gây án như dao, súng,giày dép cho vào ba lô giao cho Tiến quản lý

Khi bắt giữ Dương và Tiến, cơ quan điều tra đã thu giữ toàn bộ các vật chứng, hungkhí của vụ án Căn cứ dấu vết hiện trường và thi thể nạn nhân có thể thấy Dương đã trựctiếp dùng một hung khí là dao sắc nhọn đâm 5 người và vết thương ở cổ của các nạn nhânnày cũng là do dao đâm chứ không phải bị cắt Riêng vợ ông Mỹ do Tiến dùng dao TháiLan để đâm gây tử vong Ngoài ra, Tiến cũng là người dùng dây để trói các nạn nhântrước khi bị sát hại

Thượng tướng Lê Quý Vương, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, đến thời điểm nàychỉ có hai hung thủ này mà chưa có đồng phạm Theo đánh giá thì toàn bộ lời khai của đốitượng phù hợp với diễn biến vụ án Sau khi gây án, Dương đã quay lại hiện trường nhiều