Tiểu lu n v xây d ng n ậ ề ự ề ệ ế n văn hóa vi t nam tiên ti n, đậm đà bản sắc dân tộc

4 Từ Đại hội VI đến Đại hội XI, Đảng ta đã hình thành từng bước nhận thức mới về đặc trưng của nền văn hóa mới mà chúng ta cần xây dựng; về chức năng, vai trò, vị trí của văn hóa trong

BỘ TÀI CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH – MARKETING

KHOA QU N TR KINH DOANH Ả Ị

ĐỀ TÀI

GV HƯỚNG DẪN: ĐẶNG HỮU SỬU

SV TH C HI N: NGUY N TH THÚY VY Ự Ệ Ễ Ị

MSSV: 1821005328 LỚP: CLC 18DQT03 – HỆ: CHÍNH QUY

KIÊN GIANG, NGÀY 30 THÁNG 4 NĂM 2020

BỘ TÀI CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH – MARKETING

KHOA QU N TR KINH DOANH Ả Ị

ĐỀ TÀI

GV HƯỚNG DẪN: ĐẶNG HỮU SỬU

SV TH C HI N: NGUY N TH THÚY VY Ự Ệ Ễ Ị

MSSV: 1821005328 LỚP: CLC 18DQT03 – HỆ: CHÍNH QUY

KIÊN GIANG, NGÀY 30 THÁNG 4 NĂM 2020

MỤC L C Ụ

I LÝ DO CH ỌN ĐỀ TÀI 1

II Ý NGHĨA LÝ LUẬ N VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 2

III NỘI DUNG ĐỀ TÀI 2

1 Tổng quan v n n hóa Vi Nam trề ề ệt ước th i k ờ ỳ đổi m ới .2

2 Xây dựng n ền văn hóa Việ t Nam tiên tiến, đậm đà bản s c dân tắ ộc trong thời k ỳ đổ i m ới 3

a Nền văn hóa tiên tiến 4

b Nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc 4

c Xây dựng nề văn hóa n Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc 5

IV KẾT LU N Ậ 7

V TÀI LI U THAM KH O, TRÍCH D N Ệ Ả Ẫ 7

1

I LÝ DO CH ỌN ĐỀ TÀI

Văn hóa là khái niệm mang nội hàm rộng với rất nhiều cách hi u khác nhau, ể liên quan đến mọi mặt đời sống vật chất và tinh thần của con người và nó là sản phẩm của con người Văn hóa bao gồm tất cả mọi thứ vốn là một bộ phận trong đời sống con người Trong cuộc sống hằng ngày, văn hóa thường được hiểu là văn học, nghệ thuật như hơ ca t , mỹ thuật, sân kh u, ấ điện ảnh Chính vì vậy, văn hóa có vai trò đặc

chỉnh suy nghĩ và hành vi của con người

mặt tr n: kinh t , chính trậ ế ị, văn hóa", vì vậy, "ph i hoàn thành cách mả ạng văn hóa mới

đại chúng hóa, khoa học hóa

dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội năm 1991 của Đảng xác định

2

Và t nh ng ừ ữ lý do đã nêu trên, cùng vớ ựi s tìm hi u, h c h i c a b n thân ể ọ ỏ ủ ả

II Ý NGHĨA LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

giá trị truyền th ng tố ốt đẹp c a dân tủ ộc, đồng thời đảm b o tính m , ti p thu tinh hoa ả ở ế

dân tộc?

III NỘI DUNG ĐỀ TÀI

1 Tổng quan v nề ền văn hóa Việt Nam trước th i k ờ ỳ đổi m i: ớ

- Đầu năm 1943, Ban Thường vụ Trung ương Đảng đã thông qua bản Đề cương văn hóa Việt Nam do đồng chí Tổng bí thư Trường Chinh trực tiếp

dự thảo Đề cương xác định lĩnh vực văn hóa là một trong ba mặt trận (kinh

tế, chính trị, văn hóa) của cách mạng Việt Nam, và đề ra ba nguyên tắc của nền văn hóa mới là: dân tộc hóa, đại chúng hóa và khoa học hóa

- Ngày 3/9/1945, trong phiên họp đầu tiên của Hội đồng Chính phủ, Chủ tịch

Hồ Chí Minh đã trình bày 6 nhiệm vụ cấp bách, trong đó đã có 2 nhiệm vụ thuộc về văn hóa là phải diệt giặc dốt và giáo dục lại tinh thần nhân dân (khắc phục những thói hư tật xấu, tham ô, gian xảo, lười biếng )

3

- Đại hội IV và Đại hội V của Đảng tiếp tục đường lối phát triển văn hóa của Đại hội III, xác định nền văn hóa mới là nền văn hóa có nội dung XHCN và tính dân tộc, có tính đảng và tính nhân dân Nhiệm vụ văn hóa quan trọng trong giai đoạn này là tiến hành cải cách giáo dục trong cả nước, phát triển mạnh khoa học, văn hóa nghệ thuật, giáo dục tinh thần làm chủ tập thể, chống

tư tưởng tư sản, tàn dư tư tưởng phong kiến, xóa bỏ ảnh hưởng của tư tưởng, văn hóa thực dân mới ở miền Nam

➢ Nền văn hóa dân chủ mới – văn hóa cứu quốc bước đầu được hình thành và

đạt nhiều thành t u: ự

✓ Đã xóa bỏ dần những mặt lạc hậu, lỗi thời trong di sản văn hóa phong kiến, văn hóa nô dịch

✓ Bước đầu xây dựng nền văn hóa mới

✓ Nhiều triệu đồng bào mù chữ đã biết đọc, vi t, hế ệ thống giáo d c phát ụ triển

✓ Hoạt động văn hóa nghệ thuật phát triển

✓ Động viên nhân dân tham gia tích c c vào cu c kháng chiến chống ự ộ Pháp

➢ Tuy nhiên, Đảng cũng có những h n ch : ạ ế

✓ Đường l i xây d ng, phát triố ự ển văn hóa giai đoạn 1955-1986 b chi phị ối

bởi tư duy chính trị “nắm ững chuyên chính vô sv ản” mà thực ch t là ấ

đấu tranh giai cấp, ai thắng ai giữa hai con đường, hai ý thức h ệ

✓ M c tiêu, n i dung cu c cách mụ ộ ộ ạng tư tưởng văn hóa giai đoạn này cũng bị chi phối bởi cuộc cách mạng quan hệ sản xuất mà tư tưởng chủ

đạo là triệt xóa b tư hữu, xóa bỏ bóc lột càng nhanh càng t t để ỏ ố

✓ Cơ chế kế hoạch hóa tập trung và tâm lý bình quân chủ nghĩa đã làm giảm động lực phát triển văn hóa, kìm hảm năng lực tự do sáng tạo

2 Xây dựng n ền văn hóa Việ t Nam tiên tiến, đậm đà bản s c dân t c trong ắ ộ thời

kỳ đổi m i ớ

4

Từ Đại hội VI đến Đại hội XI, Đảng ta đã hình thành từng bước nhận thức mới

về đặc trưng của nền văn hóa mới mà chúng ta cần xây dựng; về chức năng, vai trò, vị trí của văn hóa trong phát triển kinh tế xã hội và hội nhập quốc tế.-

Đại hội VI (năm 1986) xác định: khoa học - kỹ thuật là một động lực to lớn đẩy mạnh quá trình phát triển kinh tế xã hội; có vị trí then chốt trong sự nghiệp xây dựng - chủ nghĩa xã hội

Cương lĩnh năm 1991 (được Đại hội VII thông qua) lần đầu tiên đưa ra quan niệm nền văn hóa Việt Nam có đặc trưng: tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc thay cho quan niệm nền văn hóa Việt Nam có nội dung xã hội chủ nghĩa, có tính chất dân tộc, có tính đảng và tính nhân dân được nêu ra trước đây

a Nền văn hóa tiên tiến

Nền văn hóa tiên tiến trước hết là nền văn hóa yêu nước và tiến bộ, nội dung

-tưởng Hồ Chí Minh, tất cả vì con người, vì tự do, hạnh phúc và sự phát triển toàn diện của con người, trong mối quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng, giữa tự nhiên và xã hội Tiên tiến không chỉ thể hiện ở nội dung tư tưởng mà cả trong hình thức thể hiện, trong các phương tiện chuyển tải nội dung:

- Kế thừa và phát huy những truyền thống văn hóa tốt đẹp của các dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, xây dựng một xã hội dân chủ, văn minh

vì lợi ích chân chính và phẩm giá con người

- Khẳng định và biểu dương những giá trị chân chính, bồi dưỡng cái chân, thiện, mỹ theo quan điểm tiến bộ

- Đấu tranh phê phán những cái phản văn hóa, lỗi thời, thấp kém

- Chống tư tưởng, văn hóa phản tiến bộ, trái với truyền thống tốt đẹp của dân tộc, trái với phương hướng đi lên chủ nghĩa xã hội

- Bảo đảm quyền được thông tin, quyền tự do sáng tạo của công dân

- Phát triển các phương tiện thông tin đại chúng, thông tin đa dạng, nhiều chiều, kịp thời, chân thực và bổ ích

5

b Nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc

Bản sắc văn hóa dân tộc, là các giá trị đặc trưng, tiêu biểu phản ánh diện mạo, cốt cách, bản chất riêng của nền văn hóa, là dấu hiệu cơ bản để phân biệt nền văn hóa của dân tộc này với dân tộc khác, đó cũng là tổng hòa các khuynh hướng sáng tạo văn hóa, được hình thành trong mối liên hệ thường xuyên với điều kiện kinh tế, môi trường

tự nhiên, thể chế chính trị…trong quá trình phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc

- Bản sắc văn hóa được thể hiện rõ trong truyền thống dân tộc bao gồm những , giá trị văn hóa truyền thống bền vững của cộng đồng các dân tộc Việt Nam được vun đắp qua lịch sử hàng ngàn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước:

đó là lòng yêu nước nồng nàn, ý chí tự cường dân tộc, tinh thần đoàn kết, ý thức cộng đồng gắn kết cá nhân gia đình - làng xã - Tổ quốc; lòng nhân ái, khoan dung, trọng tình nghĩa, đạo lý, là đức tính cần cù, sáng tạo trong lao động; sự tinh tế trong ứng xử, tính giản dị trong lối sống

- Bản sắc dân tộc thể hiện trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội: cách

tư duy, cách sống, cách dựng nước, giữ nuớc, cách sáng tạo trong văn hóa, khoa học, văn học, nghệ thuật… nhưng nó được thể hiện sâu sắc nhất là trong

hệ giá trị của dân tộc Khi được chuyển thành các chuẩn mực xã hội, nó định hướng cho sự lựa chọn trong hành động của cá nhân và cộng đồng Vì vậy,

nó là cơ sở tinh thần cho sự ổn định xã hội và sự vững vàng của chế độ Trong sự tiến bộ và phát triển của xã hội, các giá trị này thường không biến mất mà hóa thân vào các giá trị của thời sau, theo quy luật thừa kế và tái tạo

- Bản sắc dân tộc phát triển theo sự phát triển của thể chế kinh tế thể chế xã hội và thể chế chính trị của các quốc gia Nó cũng phát triển theo quá trình hội nhập kinh tế thế giới, quá trình giao lưu văn hóa với các quốc gia khác

và sự tiếp nhận tích cực văn hỏa, văn minh nhân loại Vì vậy, chúng ta chủ trương xây dựng và hoàn thiện các giá trị và nhân cách con người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa; xây dựng kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế

c Xây dựng nề văn hóa ệt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc n Vi

6

Để xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà, đậm đà bản sắc dân tộc, làm cho văn hóa gắn kết chặt chẽ và thấm sâu vào toàn bộ đời sống xã hội, trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, sức mạnh nội sinh quan trọng của sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng

đã xác định các chủ trương, biện pháp sau:

- Củng cố và tiếp tục xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phong phú, đa dạng Đẩy mạnh việc giáo dục, bồi dưỡng đạo đức, lối sống có văn hóa; xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, tang, lễ xây dựng nếp sống ; gia đình Việt Nam văn hóa, văn minh; góp phần giữ gìn và phát triển những giá trị truyền thống của văn hóa, con người Việt Nam, nuôi dưỡng, giáo dục thế

hệ trẻ hú trọng nâng cao đời sống văn hóa ở nông thôn, vùng khó khăn, C thu hẹp khoảng cách hưởng thụ văn hóa giữa các vùng, các nhóm xã hội, giữa đô thị và nông thôn

- Phát triển sự nghiệp văn học, nghệ thuật tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, giàu chất nhân văn, dân chủ, vươn lên hiện đại, phản ánh chân thật, sâu sắc đời sống, lịch sử dân tộc và công cuộc đổi mới đất nước; bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa truyền thống, cách mạng Bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt, khắc phục yếu kém, nâng cao tính khoa học, sức thuyết phục của hoạt động lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật

- Chú trọng nâng cao tính tư tưởng, phát huy mạnh mẽ chức năng thông tin,

tổ chức và phản biện xã hội của các phương tiện thông tin đại chúng vì lợi ích của nhân dân và đất nước; khắc phục xu hướng thương mại hóa, xa rời tôn chỉ, mục đích trong hoạt động báo chí, xuất bản Tập trung đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ hoạt động báo chí, xuất bản vững vàng về chính trị, tư tưởng, nghiệp vụ và có năng lực đáp ứng tốt, yêu cầu của thời kỳ mới Phát triển và mở rộng việc sử dụng internet, đồng thời có biện pháp quản lý, hạn chế mặt tiêu cực

- Mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế về văn hóa; đổi mới, tăng cường việc giới thiệu, truyền bá văn hóa, văn học, nghệ thuật, đất nước con người Việt Nam với thế giới; mở rộng, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt

7

động thông tin đối ngoại, hợp tác quốc tế trong lĩnh vực văn hóa, báo chí, xuất bản Tiếp thu những kinh nghiệm tốt về phát triển văn hóa của các nước làng giềng, bạn bè quốc tế thực hiện đầy đủ cam kết quốc tế về bảo đảm ; quyền sở hữu trí tuệ, quyền tác giả

IV KẾT LU N Ậ

Bản s c dân t c và tính ch t tiên ti n cắ ộ ấ ế ủa nền văn hóa phải được thấm đượm trong mọi lĩnh vực của đờ ối s ng xã h i sao cho mộ ọi lĩnh vực hoạt động chúng ta có cách tư duy độc lập, có cách làm vừa hiện đại vừa mang diện mạo, cốt cách, bản chất riêng c a nủ ền văn hóa Việt Nam; làm cho nền văn hóa này đi vào kinh tế thị trường, vừa được mở rộng giao lưu ới văn hóa ốc t , ti p thu nh ng tinh hoa cv qu ế ế ữ ủa nhân loại, vừa ph i hoàn thành nhi m vả ệ ụ hội nh p, th c hi n công nghi p hóa, hiậ ự ệ ệ ện đại hóa đất nước phải song phải luôn luôn phát huy nh ng giá tr tữ ị ốt đẹp, mang bản sắc của dân tộc

V TÀI LI ỆU THAM KH O, TRÍCH D N Ả Ẫ

- Giáo trình môn Đường lối Đảng C ng s n Vi t Nam trộ ả ệ ường i h c Tài đạ ọ

chính – Marketing

- http://dangcongsan.vn/tu-tuong-van-hoa/xay-dung-nen-van-hoa-viet-nam-tien http://dangcongsan.vn/tu-tuong-van-hoa/xay-dung-nen-van-hoa-viet-nam-tien- -dam-da-ban-sac-dan-toc-208817.html

- http://hdll.vn/vi/nghien-cuu -trao-doi/xay-dung-va-phat-trien-nen-van-hoa-viet-nam-tien tien- -dam-da-ban-sac-dan-toc.html