Trong bối cảnh quốc tế này, Nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã và đang thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, rộng mở, đa phương hóa đa dạng hóa các quan hệ
Trang 1ĐỀ CHÍNH THỨC
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI THCS CẤP TỈNH
NĂM HỌC 2020 - 2021
Môn thi: Giáo dục công dân
Thời gian: 150 phút (Không kể thời gian giao đề)
(Đề thi gồm có 6 câu, 2 trang)
Câu 1 (3 điểm): Có ý kiến cho rằng: “Sống với lòng biết ơn, con
người sẽ
thêm tin yêu, chia sẻ và bao dung, quan hệ giữa người với người
sẽ tốt đẹp và
hòa bình sẽ ngự trị trên toàn thế giới”.
a Em có đồng ý với ý kiến trên hay không? Hãy lấy ví dụ từ trong cuộc
sống của em và những người xung quanh để minh họa cho ý kiến trên?
b Lòng biết ơn có ý nghĩa gì? Chúng ta cần phải làm những gì để thể hiện
lòng biết ơn?
Câu 2 (3 điểm): Tục ngữ có câu:
“ Thương người như thể thương thân”.
a Câu tục ngữ trên thể hiện phẩm chất đạo đức nào? Em hãy giải thích ý
nghĩa của câu tục ngữ trên?
b Em hãy lấy dẫn chứng về những hành động cho thấy trong thời gian đất
nước ta gặp thiên tai (lũ lụt, sạt lở đất ở miền Trung), dịch họa (dịch bệnh Covid
-19 bùng phát) thì phẩm chất đạo đức đó lại được thể hiện một cách sâu đậm? Ý
nghĩa từ những hành động đó?
Câu 3 ( 3 điểm):
a Em hãy trình bày hiểu biết của mình về ý kiến sau: “Sáng tạo là phẩm
chất riêng của những thiên tài”?
b Là học sinh, em phải làm gì để có được phẩm chất đạo đức đó?
Câu 4 (4 điểm):
a Theo em, tại sao tự chủ lại được coi là phẩm chất cần thiết trong cuộc
sống?
b Nếu được sử dụng một chiếc điện thoại thông minh có kết nối internet,
em sẽ thể hiện tính tự chủ như thế nào?
Trang 2Câu 5 (4 điểm): Thế giới ngày nay là thế giới của hội nhập và
toàn cầu
hóa Trong bối cảnh quốc tế này, Nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
đã và đang thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, rộng mở, đa
phương hóa đa dạng hóa các quan hệ hợp tác quốc tế, với phương châm: Việt
Nam sẵn sàng là bạn, là đối tác tin cậy của các nước trong cộng đồng quốc tế,
phấn đấu vì hòa bình, phát triển và tiến bộ của nhân loại
Trang 2/2
a Em hiểu thế nào là hợp tác? Vì sao phải hợp tác quốc tế? Theo
em, sự
hợp tác với các nước trên thế giới có tác dụng gì đối với Việt Nam?
b Em hãy giới thiệu để quảng bá hình ảnh đất nước và con người Việt
Nam với bạn bè quốc tế và mọi người xung quanh?
Câu 6 (3 điểm): Hiện nay nhiều bạn trẻ không thích các loại hình
nghệ
thuật dân tộc như: Tuồng, chèo, cải lương, các làn điệu dân
ca, thậm chí còn
cho là lạc hậu và không chịu tìm hiểu nghệ thuật dân tộc
a Em có tán thành với thái độ, việc làm của các bạn đó không? Vì sao?
b Trong thời kỳ hội nhập việc tiếp thu văn hóa nước ngoài chúng
ta cần
phải làm gì để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc?
HẾT
Học sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ và tên thí sinh :……… Số báo danh :
………
Chữ kí của giám thị 1:…….……… …Chữ kí của giám thị 2:
………
Trang 3KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI THCS CẤP TỈNH
NĂM HỌC 2020 - 2021
Môn: Giáo dục công dân
HƯỚNG DẪN CHẤM
(Hướng dẫn chấm gồm có 06 câu – 5 trang)
Yêu cầu: Thang điểm toàn bài là 20.0 điểm, cho điểm lẻ tới 0.25
điểm, cho điểm
tối đa khi bài làm của thí sinh chính xác về mặt kiến thức, không sai sót về chính
tả, ngữ pháp Thí sinh làm theo cách riêng, nhưng vẫn đảm bảo yêu cầu của câu hỏi
thì vẫn cho điểm
Câ
Biể
Trang 41
Có ý kiến cho rằng: “ Sống với lòng biết ơn, con
người sẽ
thêm tin yêu, chia sẻ và bao dung, quan hệ giữa
người với
người sẽ tốt đẹp, và hòa bình sẽ ngự trị trên
toàn thế giới”.
a Em có đồng ý với ý kiến trên hay không? Hãy
lấy ví dụ từ
trong cuộc sống của em và những người xung
quanh để minh
họa cho ý kiến trên?
1.5 điể m
- Em đồng ý với ý kiến trên
- Học sinh lấy được 2 ví dụ làm rõ ý kiến trên, như :
+ Thể hiện sự biết ơn thì giữa người với người sẽ thêm
tốt đẹp: Ví
dụ với cha mẹ mình (nói lời cảm ơn cha mẹ, giúp đỡ
cha mẹ, );
tri ân, chia sẻ với các y bác sĩ trên tuyến đầu chống
dịch (viết thư
tri ân, gửi những cốc cà phê với những lời nhắn nhủ
đầy yêu
thương, ); thì tình cảm gia đình sẽ thêm gắn bó,
hạnh phúc; là
động lực để các y bác sĩ có thêm sức mạnh trong việc
phòng
chống dịch bệnh Covid - 19, cũng như thêm tin yêu
vào cuộc
sống
+ Thể hiện sự biết ơn sẽ gắn kết tình hữu nghị, hòa
bình giữa các
quốc gia, dân tộc
(Lưu ý: Học sinh có thể lấy những dẫn chứng khác đảm
bảo yêu
cầu của đề; Học sinh diễn đạt tốt cho điểm tối đa 0.5
điểm/dẫn
chứng; diễn đạt không tốt cho 0.25 điểm/dẫn chứng)
0 5
0 5
0 5
b Lòng biết ơn có ý nghĩa gì? Chúng ta cần phải
làm những
gì để thể hiện lòng biết ơn?
1.5 điể m
Trang 5+ Là một truyền thống quý báu của dân tộc.
+ Tạo ra mối quan hệ tốt đẹp giữa con người với con
người
- Chúng ta cần phải làm những gì để thể hiện
lòng biết ơn?
+ Trao gửi những lời nói, cử chỉ: cảm ơn, ánh mắt biết
ơn, cái
nắm tay ấm áp, cúi đầu cảm tạ
+ Trao gửi những kỷ vật: bó hoa, quà lưu niệm,
+ Thực hiện các việc làm trực tiếp: hoạt động đền ơn,
đáp nghĩa;
chăm sóc người thân;
+ Thực hiện các nghi lễ, giỗ chạp, thăm viếng
0.25 0.25 0.25 0.25 0.25
a Câu tục ngữ trên thể hiện phẩm chất đạo đức
nào? Em hãy
giải thích ý nghĩa của câu tục ngữ trên?
1.0 điểm Học sinh trình bày được những ý cơ bản sau:
- Câu tục ngữ trên thể hiện phẩm chất: Yêu thương con
người
- Em hãy giải thích ý nghĩa của câu tục ngữ:
+ Thương người tức là yêu thương những người xung
quanh
mình
+ Thương thân tức là yêu thương bản thân mình
+ Ý nghĩa của câu tục ngữ trên: Hãy biết yêu thương
những người
xung quanh như yêu thương chính bản thân mình
0.25 0.25 0.25 0.25
b Em hãy lấy dẫn chứng về những hành động
cho thấy trong
thời gian đất nước ta gặp thiên tai (lũ lụt, sạt lở
đất ở miền
Trung), dịch họa (dịch bệnh Covid -19 bùng phát)
thì phẩm
chất đạo đức đó lại được thể hiện một cách sâu
đậm? Ý nghĩa
từ những hành động đó?
2.0 điểm
- Học sinh trình bày được tối thiểu 2 dẫn chứng
Như:
+ Cả nước hướng về miền Trung bằng các hoạt động
0.5 0.5 0.5
Trang 6quyên góp,
ủng hộ đồng bào miền Trung: ủng hộ tiền mặt, quần
áo, lương
thực
+ Tinh thần tương thân, tương ái, giúp đỡ lẫn nhau
trong khó
khăn do dịch bệnh Covid - 19 gây ra: Giải cứu nông
sản, Học sinh
quyên góp ủng hộ nhân dân vùng dịch và những người
khó khăn
do ảnh hưởng dịch bệnh,
(Lưu ý:Học sinh có thể lấy những dẫn chứng khác đảm
bảo yêu
cầu của đề; Học sinh diễn đạt tốt cho điểm tối đa 0.5
điểm/dẫn
chứng; diễn đạt không tốt cho 0.25 điểm/dẫn chứng)
- Ý nghĩa từ những hành động trên:
+ Đem lại niềm vui, hạnh phúc cho những người được
giúp đỡ;
họ có thêm động lực để vượt qua những khó khăn vươn
lên trong
cuộc sống
+ Tạo nên sự đoàn kết dân tộc trong mọi hoàn cảnh
Giúp mối
quan hệ giữa con người với con người trở nên tốt đẹp
hơn
0.5
Câu 3 a Em hãy trình bày hiểu biết của mình về
ý kiến sau: “Sáng
tạo là phẩm chất riêng của những thiên tài”?
1.0 điểm Học sinh trả lời được các ý kiến sau:
- Khẳng định ý kiến đó là không đúng Bởi vì, sáng tạo
là phẩm
chất của tất cả mọi người chứ không riêng của những
thiên tài
- Nêu được khái niệm sáng tạo: Sáng tạo là say mê
nghiên cứu,
tìm tòi để tạo ra những giá trị mới về vật chất, tinh
thần hoặc tìm
ra cái mới, cách giải quyết mới mà không bị gò bó phụ
thuộc vào những cái đã có
- Người sáng tạo là người luôn say mê, tìm tòi, phát
0.25 0.25
0.25 0.25
Trang 7hiện và linh
hoạt xử lí các tình huống trong học tập, lao động, công
tác
nhằm đạt kết quả cao
- Lấy ví dụ: Nhờ sáng tạo mà con người làm nên những
kì tích vẻ
vang, mang lại niềm vinh dự cho bản thân, gia đình và
đất nước
b Là học sinh, em phải làm gì để có được phẩm chất
trên?
2.0 điểm Học sinh trình bày được các ý cơ bản sau:
- Phải tích cực, kiên trì rèn luyện trong cuộc sống
- Xử lí linh hoạt các tình huống trong thực tế
- Có phương pháp học tập phù hợp
- Tích cực áp dụng những kiến thức, kĩ năng đã học vào trong
cuộc sống thực tế
( Học sinh diễn đạt tốt cho điểm tối đa 0.5 điểm/ý, diễn đạt
chưa
tốt cho 0.25 điểm/ý)
0.5 0.5 0.5 0.5
4 a Theo em, tại sao tự chủ lại được coi là phẩm chất
cần thiết
trong cuộc sống?
2.0 điểm
- Tự chủ là làm chủ bản thân Người biết tự chủ là người làm
chủ
được suy nghĩ, tình cảm và hành vi của mình trong mọi hoàn
cảnh, tình huống, luôn có thái độ bình tĩnh, tự tin và biết tự
điều
chỉnh hành vi của mình
- Sự cần thiết của tính tự chủ trong cuộc sống:
+ Nhờ tính tự chủ mà con người biết sống một cách đúng đắn
và
biết cư xử có đạo đức, có văn hóa
+ Tự chủ giúp ta đứng vững trước những tình huống khó khăn,
những thử thách và cám dỗ của cuộc sống
+ Trong xã hội, nếu mọi người đều biết tự chủ, biết xử sự như
những người có văn hóa thì xã hội sẽ tốt đẹp hơn
+ Ngược lại nếu không biết tự chủ sẽ có những suy nghĩ và
hành
0.25 0.25 0.25 0.25 0.25 0.25 0.25 0.25
Trang 8vi mang tính bột phát, thiếu cân nhắc, chín chắn, do đó dễ mắc
sai
lầm, gây ra những hậu quả xấu
- VD thực tế để chứng minh
- Liên hệ bản thân:
+ Cần rèn luyện tính tự chủ bằng cách tập suy nghĩ kĩ trước khi
hành động
+ Sau mỗi việc làm cần xem lại thái độ, lời nói, hành động của
mình là đúng hay sai và kịp thời rút kinh nghiệm, sửa chữa
b Nếu được sử dụng một chiếc điện thoại thông minh có
kết
nối internet, em sẽ thể hiện tính tự chủ như thế nào?
2.0 điểm Học sinh trả lời được các ý sau:
- Nếu sử dụng một chiếc điện thoại thông minh với nhiều chức
năng em sẽ tự chủ trong việc sử dụng nó, cụ thể:
+ Tự chủ về thời gian khi sử dụng điện thoại thông minh vào
việc
giải trí
0.25 0.25
+ Biết sử dụng các chức năng của điện thoại thông minh vào
phục vụ cho học tập và cuộc sống một cách đúng đắn
+ Biết sử dụng điện thoại đúng lúc, đúng chỗ (Không sử dụng
trong giờ học, )
+ Khi sử dụng điện thoại thông minh để tham gia vào mạng xã
hội cần có lời nói, phát ngôn chuẩn mực; đăng và tải các thông
tin, hình ảnh cần phù hợp
+ Không lạm dụng các chức năng của điện thoại thông minh
dẫn
đến sống ảo, ảnh hưởng bởi những tiêu cực trên mạng xã hội (
nghiện game, bạo lực, văn hóa phẩm đồi trụy )
0.25 0.25 0.5 0.5
5 Thế giới ngày nay là thế giới của hội nhập và toàn cầu
hóa.
Trong bối cảnh quốc tế này, Nhà nước cộng hòa xã hội
chủ
nghĩa Việt Nam đã và đang thực hiện nhất quán đường
lối đối
ngoại độc lập, tự chủ, rộng mở, đa phương hóa đa dạng
hóa
các quan hệ hợp tác quốc tế, với phương châm: Việt
Nam sẵn
Trang 9sàng là bạn, là đối tác tin cậy của các nước trong cộng
đồng
quốc tế, phấn đấu vì hòa bình, phát triển và tiến bộ của
nhân
loại.
a Em hiểu thế nào là hợp tác? Vì sao phải hợp tác quốc
tế?
Theo em, sự hợp tác với các nước trên thế giới có tác
dụng gì
đối với Việt Nam?
2.0 điểm
Học sinh trả lời được các nội dung cơ bản sau:
- Hợp tác là cùng chung sức làm việc, giúp đỡ, hỗ trợ lẫn nhau
trong công việc, lĩnh vực nào đó vì mục đích chúng
- Phải hợp tác quốc tế vì: Hiện nay thế giới đang đứng trước
những vấn đề cấp thiết, đe dọa sự sống còn của toàn nhân loại
nên
mỗi quốc gia không thể tự giải quyết được mà cần có sự hợp
tác
chặt chẽ giữa các quốc gia, như: dịch bệnh hiểm nghèo, ô
nhiễm
môi trường,
- Sự hợp tác với các nước trên thế giới có tác dụng gì đối với Việt
Nam:
+ Giúp chúng ta tiếp cận với trình độ khoa học kĩ thuật tiên tiến.
+ Giải quyết được nhiều vấn đề: Giải quyết việc làm, ô nhiễm môi
trường, dịch bệnh
+ Tạo điều kiện phát triển kinh tế.
+ Có được sự đồng tình, ủng hộ của các nhân dân yêu chuộng hòa
bình
thế giới trong bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia.
0.5 0.5 0.25 0.25 0.25 0.25
b Em hãy giới thiệu để quảng bá hình ảnh đất nước và
con
người Việt Nam với bạn bè quốc tế và mọi người xung
quanh?
2.0 điểm
HS có thể giới thiệu để quảng bá hình ảnh theo nhiều cách
khác
nhau nhưng phải đảm bảo trình bày được các nội dung sau:
- Đất nước và con người Việt Nam có lịch sử dựng nước và giữ
nước hào hùng
- Đất nước có sự ổn định về chính trị, trật tự an toàn xã hội;
quyền
lợi hợp pháp của con người được bảo đảm
0.5 0.5 0.5 0.5
Trang 10- Đất nước có nhiều danh lam thắng cảnh, nhiều di sản văn hóa thế giới
- Con người Việt Nam yêu nước, yêu hòa bình, dũng cảm, đoàn kết, thông minh, cần cù, thân thiện,
(Lưu ý: Học sinh diễn đạt tốt cho điểm tối đa 0.5 điểm/ý; học
sinh
diễn đạt không tốt cho 0.25 điểm/ý)
6 Hiện nay nhiều bạn trẻ không thích các loại hình
nghệ thuật
dân tộc như: Tuồng, chèo, cải lương, các làn điệu dân
ca, thậm chí còn cho là lạc hậu và không chịu tìm
hiểu nghệ
thuật dân tộc.
3.0 điểm
a Em có tán thành với thái độ, việc làm của các bạn
đó
không? Vì sao?
1.0 điểm Học sinh trả lời được các ý cơ bản sau:
- Không tán thành với thái độ, việc làm của các bạn đó
- Giải thích theo các ý:
+ Các loại hình nghệ thuật là vô cùng giá trị, được hình
thành
trong quá trình lịch sử lâu dài của dân tộc, vùng miền và
được lưu
truyền qua nhiều thế hệ
+ Nó góp phần vào sự phát triển của dân tộc, của mỗi cá
nhân
+ Các loại hình nghệ thuật dân tộc cần phải trân trọng, bảo
vệ để
giữ gìn bản sắc dân tộc, tích cực tìm hiểu, học tập để cái
hay, cái
đẹp được tiếp tục phát huy và tỏa sáng
0.25 0.25 0.25 0.25
b Trong thời kì hội nhập việc tiếp thu văn hóa nước
ngoài
chúng ta cần phải làm gì để giữ gìn bản sắc văn hóa
dân tộc?
2.0 điểm
Học sinh trả lời được các ý cơ bản sau:
- Mỗi dân tộc muốn phát triển phải có sự giao lưu rộng rãi
với các
0.5 0.5 0.5
Trang 11dân tộc khác, các nền văn hóa khác.
- Trong giao lưu, tiếp thu cần chọn lọc những tinh hoa văn
hóa,
những nét tương đồng, phù hợp với văn hóa dân tộc
- Chú ý giữ gìn, phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc
là góp
phần làm cho văn hóa dân tộc mang đậm bản sắc riêng
- Trong giao lưu, tiếp thu văn hóa nước ngoài cần tránh: Ngộ
nhận, chạy theo cái mới lạ, xa rời văn hóa truyền thống
( Học sinh diễn đạt tốt cho điểm tối đa 0.5 điểm/ý, diễn đạt
chưa
tốt cho 0.25 điểm/ý)
0.5