Bài giảng Sinh học lớp 7 bài 49: Đa dạng của lớp thú bộ dơi - bộ cá voi

Bài giảng Sinh học lớp 7 bài 49: Đa dạng của lớp thú bộ dơi - bộ cá voi được biên soạn dành cho quý thầy cô giáo và các em học sinh để phục vụ quá trình dạy và học. Giúp thầy cô có thêm tư liệu để chuẩn bị bài giảng thật kỹ lương và chi tiết trước khi lên lớp, cũng như giúp các em học sinh nắm được kiến thức môn Sinh. Mời quý thầy cô và các em cùng tham khảo.

BÀI GI NG SINH H C 7 Ả Ọ

Giáo viên th c hi n ự ệ :  Tr n Th  Oanh ầ ị

Phòng giáo d c & đào t o Đông Tri u  ụ ạ ề

KI M TRA BÀI CŨ  Ể

1 Hãy so sánh đ c đi m c u t o và t p tính c a thú m  v t và ặ ể ấ ạ ậ ủ ỏ ị

Kanguru thích nghi v i đ i s ng c a chúng?ớ ờ ố ủ

con li m s a do thú m  ti t ế ữ ẹ ế

ra  (bám  trên  lông  m   ho c ẹ ặ

u ng  s a  hòa  l n  trong ố ữ ẫ

nước)

  ­ Kanguru s ng   đ ng c , chi ố ở ồ ỏsau l n, kh e,  đuôi to dài, có ớ ỏ

vú,  đ   con,  con  s   sinh  r t ẻ ơ ấ

nh  đỏ ược nuôi trong túi da   ở

b ng  thú  m ,  bú  m   th  ụ ẹ ẹ ụ

đ ng.ộ

2.  Hãy  dánh  d u  ấ   vào    cho  ý  tr   l i  đúng    các  câu  ả ờ ở

sau: 1. Đ c đi m c a b  thú huy t là: ặ ể ủ ộ ệ

   a) Thú đ  tr ng ẻ ứ

   b) Thú con bú m  th  đ ng ẹ ụ ộ

   c) Thú m  ch a có núm vú  ẹ ư

   d) Con s  sinh li m s a do thú m  ti t ra dính vào lông ơ ế ữ ẹ ế

   2. Đ c đi m c a b  thú túi là: ặ ể ủ ộ

TI T 49 Ế         ĐA D NG C A L P THÚ Ạ Ủ Ớ

       B  D I ­ B  CÁ VOI Ộ Ơ Ộ

I. B  D IỘ Ơ

1. D i có đ c đi m c u t o c  th  nh  th  nào đ  thích ơ ặ ể ấ ạ ơ ể ư ế ể

nghi v i đ i s ng bay lớ ờ ố ượn?

4.  B   d i  có  nh ng  đ i  di n  nào?  Đ c  đi m  c u  t o ộ ơ ữ ạ ệ ặ ể ấ ạ

răng c a chúng? D i thủ ơ ường ki m ăn vào lúc nào?ế

1.  D i  có  đ c  đi m  c u  t o  c   th   nh   ơ ặ ể ấ ạ ơ ể ư

th  nào đ  thích nghi v i đ i s ng bay  ế ể ớ ờ ố

3.Phân  bi t  cách  bay  c a  d i  v i  cách  bay  c a  ệ ủ ơ ớ ủ

chim?

­  Khi  c t  cánh  chim  dùng  2  chân  sau  nhún  l y  đà ấ ấ

­    D i  do  chi  sau  y u  nên  không  th   nhún  l y  đà  nh   ơ ế ể ấ ư

chim đ ượ c, nên ph i t  trên cao th  mình xu ng l y đà  ả ừ ả ố ấ

r i bay nên d i th ồ ơ ườ ng treo ng ượ ơ ể ừ c c  th  t  trên cao (do  màng cánh r ng, thân nh  nên d i bay thoăn tho t, đ i  ộ ỏ ơ ắ ổ

chi u thay h ề ướ ng m t cách đ t ng t) ộ ộ ộ

4.B  d i có nh ng đ i di n nào? Đ c đi m c u t o  ộ ơ ữ ạ ệ ặ ể ấ ạ

răng  c a  chúng?  D i  th ủ ơ ườ ng  ki m  ăn  vào  lúc  ế

nào?

­ D i ơ  ăn sâu bọ (bộ răng nh n ọ  để dễ dàng phá vỏ kitin c a ủ  

 ­ D i ơ  ăn quả: l ưỡ i  dài, có nhi u ề  gai s ng ừ  để bào quả

 D i ơ  th ườ ng  ki m ế  ăn vào ban đêm

TI T 49 Ế         ĐA D NG C A L P THÚ Ạ Ủ Ớ

       B  D I ­ B  CÁ VOI Ộ Ơ Ộ

I. B  D IỘ Ơ    Em rút ra k t lu n gì v  c u  ế ậ ề ấ

t o  ngoài  và  t p  tính  c a  ạ ậ ủ

d i? ơ

Bộ  d i ơ  là  thú  có  c uấ  t oạ  thích  nghi  v iớ  đ iờ  s ngố  bay

 Có  màng  cánh  r ngộ ,  thân 

ng nắ  và  h pẹ  nên  có  cách bay  thoăn  tho tắ ,  thay 

hướng đ iổ  chi uề  linh ho tạ

 Chân  y uế  có  tư  thế  bám 

vào  cành  cây  treo  ngược 

cơ  thể.  Khi  b t ắ  đ uầ  bay chân r iờ  v tậ  bám, tự đ ng ộ  

buông mình từ trên cao

 D i cũng bi t bay, t i sao không x p d i vào l p chim?ơ ế ạ ế ơ ớ

 D i có đ i s ng bay lơ ờ ố ượn nh  chim nh ng d i ư ư ơ

thu c  loài  thú  vì:  Thân  có  lông  mao  bao  ph , ộ ủ

mi ng  có  răng  phân  hóa,  đ   con  và  nuôi  con ệ ẻ

b ng s a.ằ ữ

Tuy nhiên d i còn có bi u hi n g n thú b c th p: ơ ể ệ ầ ậ ấ

con  non  y u,  bán  c u  não  nh ,  nh n  ch a ế ầ ỏ ẵ ư

phát tri n.ể

   Theo em d i là thú có ích hay có h i ? Vì saoơ ạ

Ph n l n d i có ích . Kho ng 70% s  loài d i ăn ầ ớ ơ ả ố ơ sâu bọ, 

s  còn l i ch  y u ăn hoa qu  và ch  có vài loài ăn th t. D i ố ạ ủ ế ả ỉ ị ơ

c n thi t cho ầ ế sinh thái b i chúng đóng vai trò ở th  ph n hoaụ ấ  hay phát tán h t cây, s  phân tán c a nhi u loài cây l  ạ ự ủ ề ệ

thu c hoàn toàn vào d i.ộ ơ

TI T 49 Ế         ĐA D NG C A L P THÚ Ạ Ủ Ớ

       B  D I ­ B  CÁ VOI Ộ Ơ Ộ

I. B  D IỘ Ơ

II. B  CÁ VOIỘ

1. C  th  cá voi có nh ng bi n đ i nh  th  nào đ  thích ơ ể ữ ế ổ ư ế ể

nghi v i đ i s ng   nớ ờ ố ở ước?

2. Tìm các đ c đi m ch ng t  chi trặ ể ứ ỏ ước bi n đ i thành vây ế ổ

b i  nh ng  v n  có  c u  t o  nh   chi    đ ng  v t  có ơ ư ẫ ấ ạ ư ở ộ ậ

xương s ng   c n?ố ở ạ

Đ c thông tin SGK m c II, xem hình, th o lu n  ọ ụ ả ậ

nhóm và tr  l i các câu h i sau: ả ờ ỏ

3. Cách l y th c ăn c a cá voi nh  th  nào?ấ ứ ủ ư ế

4.Trong  b   cá  voi  có  nh ng  đ i  di n ộ ữ ạ ệ

nào?

1. C  th  cá Voi có nh ng bi n đ i nh  th  nào đ  ơ ể ữ ế ổ ư ế ể

thích nghi v i đ i s ng   nớ ờ ố ở ước?

 C  th  hình thoi, chi tr ơ ể ướ c bi n thành vây, chi  ế

sau  tiêu  gi m,  phía  sau  mình  có  vây  đuôi  n m  ả ằ

ngang (r t kh e), b i b ng cách u n mình theo  ấ ỏ ơ ằ ố

chi u d c ề ọ

Xem hình và tr  l i các câu h i sau: ả ờ ỏ

Cá voi xanh

2.  Tìm  các  đ c  đi m  ch ng  t   chi  trặ ể ứ ỏ ước  bi n  đ i  thành  vây ế ổ

b i nh ng v n có c u t o nh  chi    đ ng v t có xơ ư ẫ ấ ạ ư ở ộ ậ ương 

s ng   c n?ố ở ạ

 Chi tr ướ c bi n đ i thành vây b i d ng b i chèo, song  ế ổ ơ ạ ơ

v n đ ẫ ượ c nâng đ  b i các x ỡ ở ươ ng chi nh    đ ng v t có  ư ở ộ ậ

3.Cách l y th c ăn c a cá voi nh  th  nào?ấ ứ ủ ư ế

  Hàm  không  có  răng,  hàm  trên  có  nhi u  t m s ng  ề ấ ừ

r  xu ng nh  cái sàng l c n ủ ố ư ọ ướ c, l c m i b ng các  ọ ồ ằ

khe c a t m s ng mi ng (khi b i th nh tho ng cá voi  ủ ấ ừ ệ ơ ỉ ả

ng m mi ng l i đ  l y th c ăn) ậ ệ ạ ể ấ ứ

Xem  nh và đ c thông tin đ  tr  l i câu h i ả ọ ể ả ờ ỏ

 Vì sao g i là “cá” mà l i x p cá voi vào l p thú?  ọ ạ ế ớ

 Cá voi tuy hình d ng ngoài gi ng cá, s ng   n ạ ố ố ở ướ c, nh ng  ư

v n mang đ c đi m c a thú: ẫ ặ ể ủ

+ Hô h p b ng ph i ấ ằ ổ

+ Đ  con và nuôi con b ng s a ẻ ằ ữ

TI T 49 Ế         ĐA D NG C A L P THÚ Ạ Ủ Ớ

       B  D I ­ B  CÁ VOI Ộ Ơ Ộ

I. B  D IỘ Ơ

II. B  CÁ VOIỘ

TI T 49 Ế         ĐA D NG C A L P THÚ Ạ Ủ Ớ

       B  D I ­ B  CÁ VOI Ộ Ơ Ộ

I. B  D IỘ Ơ

II. B  CÁ VOIỘ

      C u  t o  ngoài  cá  voi  thích  ấ ạ

nghi  đ i  s ng  trong  n ờ ố ướ c 

nh  th  nào? ư ế

B   Cá  voi  thích  nghi  v i ộ ớ

đ i  s ng  hoàn  toàn  trong ờ ố

nước

 C  th  hình thoi, c  ng n.ơ ể ổ ắ

 L p m  dớ ỡ ưới da r t dày.ấ

 Chi  trước  bi n  đ i  thành ế ổ

chi b i, có d ng b i chèo.ơ ạ ơ

 Vây  đuôi  n m  ngang,  b i ằ ơ

b ng  cách  u n  mình  theo ằ ố

chi u d c.ề ọ

c ng c a sâu b ứ ủ ọ

c ng c a sâu b ứ ủ ọ

Chùa Dơi ở Sóc Trăng thuộc còn gọi là chùa Mã Tộc Gọi là chùa Dơi vì ngôi chùa nổi tiếng với một đàn dơi hàng vạn con Ban ngày dơi treo mình trên các cành cây ngủ yên lành Có nhiều cây dơi treo dốc đầu ngủ, chi chít

kẽ lá Khoảng thời gian từ tháng năm đến tháng tám là mùa sinh sản, mỗi dơi mẹ

ôm một dơi con mà ngủ Dơi trong chùa thuộc loại dơi quạ (Flying-fox) Con dơi mới đẻ sải cánh đã dài tới 50 cm, dơi trưởng thành sải cánh khoảng 1 m và nặng xấp xỉ 1,5 kg Đã từ hàng trăm năm nay, đàn dơi chọn vườn chùa làm nơi cư trú và nghỉ ngơi ban ngày Hoàng hôn xuống, chúng thức giấc bay lên, ríu rít gọi nhau,

lượn qua lượn lại mấy vòng, rồi mới từ giã ngôi chùa đi kiếm ăn.đàn dơi quạ trú

ngụ ở chùa nhiều năm qua (có lúc trên 10 ngàn con) nay đã giảm xuống còn khoảng 1/5

Nguyên do: vào chập choạng tối, khi rời các tàng cây ở chùa đi kiếm ăn, dơi đã bị người dân xung quanh săn bắt bán cho các quán ăn nên tổng đàn giảm nhanh, lượng dơi con chào đời không bù đắp kịp số dơi lớn bị giết thịt Được biết, hiện nay, dơi quạ được các quán bán giá 180.000đ đến 200.000đ/kg

EM CÓ BIẾT

• Việc săn bắt cá voi ngày nay có giá trị thương mại đầu tiên như là một nguồn cung cấp chất đạm Săn bắt cá voi và các mối đe dọa khác đã dẫn đến việc ít nhất 5 đến 13 loài cá voi lớn bị liệt vào

loài có nguy cơ tuyệt chủng

Một số hình ảnh về các cuộc săn cá voi

Hàng trăm con cá voi bị mắc can ở vùng biểnNew zea land vào ngày21/2/2011

H ƯỚ NG D N V  NHÀ Ẫ Ề

H ƯỚ NG D N V  NHÀ Ẫ Ề  

 H c thu c bài.ọ ộ

 Hoàn thành các câu tr  l i trong v  bài t pả ờ ở ậ

 S u t m tranh  nh c a B  ăn sâu b , B  g m nh m, B  ăn ư ầ ả ủ ộ ọ ộ ặ ấ ộ

th tị

C m  n quý th y cô  ả ơ ầ

Xin trân trọng kính chào