Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 6 học tốt bài “làm quen với một số thiết bị máy tính

Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 6 học tốt bài “làm quen với một số thiết bị máy tínhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 6 học tốt bài “làm quen với một số thiết bị máy tínhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 6 học tốt bài “làm quen với một số thiết bị máy tínhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 6 học tốt bài “làm quen với một số thiết bị máy tínhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 6 học tốt bài “làm quen với một số thiết bị máy tínhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 6 học tốt bài “làm quen với một số thiết bị máy tínhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 6 học tốt bài “làm quen với một số thiết bị máy tínhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 6 học tốt bài “làm quen với một số thiết bị máy tínhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 6 học tốt bài “làm quen với một số thiết bị máy tínhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 6 học tốt bài “làm quen với một số thiết bị máy tínhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 6 học tốt bài “làm quen với một số thiết bị máy tínhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 6 học tốt bài “làm quen với một số thiết bị máy tínhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 6 học tốt bài “làm quen với một số thiết bị máy tínhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 6 học tốt bài “làm quen với một số thiết bị máy tínhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 6 học tốt bài “làm quen với một số thiết bị máy tínhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 6 học tốt bài “làm quen với một số thiết bị máy tính

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TAM ĐƯỜNG

TRƯỜNG THCS THỊ TRẤN

THUYẾT MINH SÁNG KIẾN

MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH LỚP 6 HỌC TỐT BÀI

“LÀM QUEN VỚI MỘT SỐ THIẾT BỊ MÁY TÍNH” Ở TRƯỜNG

THCS THỊ TRẤN TAM ĐƯỜNG

Tác giả/đồng tác giả: Nguyễn Văn Khoa

Trình độ chuyên môn: Cao đẳng

Chức vụ: Giáo viên

Nơi công tác: Trường THCS Thị Trấn

Thị Trấn, ngày 20 tháng 3 năm 2018

THUYẾT MINH SÁNG KIẾN MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH LỚP 6 HỌC TỐT BÀI

“LÀM QUEN VỚI MỘT SỐ THIẾT BỊ MÁY TÍNH” Ở TRƯỜNG THCS

THỊ TRẤN TAM ĐƯỜNG.

I THÔNG TIN CHUNG

1 Tên sáng kiến: Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 6 học tốt bài

“làm quen với một số thiết bị máy tính” ở trường THCS Thị Trấn Tam Đường

2 Tác giả:

2.1 Họ và tên: Nguyễn Văn Khoa

Năm sinh: 10/10/1987

Nơi thường trú: Thị Trấn Tam Đường - Tam Đường - Lai Châu

Trình độ chuyên môn: Cao đẳng

Chức vụ công tác: Giáo viên

Nơi làm việc: Trường THCS Thị Trấn

Điện thoại: 01683.223.123

Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100%

3 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Môn tin học lớp 6.

4 Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ ngày 6 tháng 9 năm 2017 đến ngày

20 tháng 3 năm 2018

5 Đơn vị áp dụng sáng kiến:

Tên đơn vị: Trường THCS Thị Trấn Tam Đường.

Địa chỉ: Thị Trấn Tam Đường - Tam Đường - Lai Châu

Điện thoại: 02313.879.106

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN

1 Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến:

1.1 Sự cần thiết của việc thực hiện sáng kiến:

Hiện tại môn Tin học là môn học tự chọn cho các cấp Tiểu học và Trung học cơ sở, nhằm giúp cho các em học sinh theo kịp với trình độ phát triển của khu vực và thế giới Đưa Tin học vào nhà trường nói chung và Trung học cơ sở nói riêng là một việc làm cần thiết để các em làm quen và tiếp cận với công nghệ khoa học tiên tiến Để học sinh có một kiến thức cơ bản nhất và mang lại cho các em một cái nhìn trực quan, sinh động về tin học và máy tính điện tử cũng như bước đầu làm quen với kĩ năng sử dụng máy tính phục vụ học tập và cuộc sống Chính vì thế để học sinh lớp 6 học tốt bộ môn Tin học thì tôi luôn chú trọng nhiều đến các tiết thực hành, đến việc cho học sinh tiếp cận với công nghệ mới và chỉ thực hành nhiều thì các em mới lĩnh hội được nhiều kiến thức

Vì vậy, để nâng cao chất lượng môn tin học nói chung và tin học 6 nói riêng

tôi đã đăng kí nghiên cứu và thực hiện sáng kiến kinh nghiệm: Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 6 học tốt bài làm quen với một số thiết bị máy tính ở trường THCS Thị Trấn Tam Đường.

1.2 Mục đích của việc thực hiện sáng kiến:

Giúp học sinh giảm áp lực và tăng hiệu quả nắm bắt kiến thức một cách logic và có hệ thống khi làm quen với một số thiết bị máy tính Đặc biệt là tăng chất lượng đại trà, tăng tỷ lệ học sinh khá, giỏi và giảm tỷ lệ học sinh yếu môn tin học lớp 6 ở trường THCS Thị Trấn Tam Đường

2 Phạm vi triển khai thực hiện:

Học sinh khối lớp 6 trường THCS Thị Trấn Tam Đường - huyện Tam Đường - tỉnh Lai Châu

3 Mô tả sáng kiến:

a Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến:

* Thực trạng:

Khi dạy bài "Làm quen với một số thiết bị máy tính", có giáo viên còn

không cho các em lên phòng máy mà chỉ giới thiệu nội dung, hình ảnh có trong sách giáo khoa, điều này sẽ khiến cho các em không có được hình ảnh trực quan nhất về các thiết bị máy tính Hoặc giáo viên cho các em lên phòng máy nhưng

chỉ giới thiệu sơ qua hình thức bề ngoài của một chiếc máy tính trên phòng máy, điều này có thể làm giảm khả năng nhận biết của một số học sinh vì kiểu dáng, màu sắc của các loại máy tính, các hãng máy tính khác nhau, ngoài ra còn những thiết bị bên trong mà giáo viên không dám tháo ra cho học sinh tìm hiểu

Ở khối lớp 6 trường THCS Thị Trấn Tam Đường, học sinh yếu môn Tin học chiếm tỷ lệ khá cao (khoảng trên 20%) nên khi dạy bài này giáo viên cần phải áp dụng một số phương pháp phù hợp với đối tượng học sinh của mình, để giúp các em nắm được các kiến thức cần thiết theo chuẩn kiến thức kỹ năng đề

ra

Trong những sáng kiến có những phương pháp dạy môn tin thì chưa có sáng kiến nào nghiên cứu hoặc nghiên cứu nhưng không phù hợp với đối tượng học sinh vùng miền tại đơn vị trường cũng như tại huyện

* Ưu điểm của giải pháp cũ:

Nhà trường có cơ sở vật chất khang trang, phòng máy và trang thiết bị phục vụ cho công tác dạy và học tương đối đầy đủ

Giáo viên bộ môn tin học còn khá trẻ, có năng lực, nhiệt tình trong công tác giảng dạy

Một số học sinh có tố chất thông minh có khả năng tiếp thu tốt, có điều kiện thực hành tại nhà, say mê môn học

* Những hạn chế của giải pháp cũ:

Khi chưa áp dụng sáng kiến, sau khi học sinh học xong bài 4 trong sách giáo khoa Để đánh giá học sinh qua các giải pháp cũ trước đây tôi đưa ra một số bài tập khảo sát như sau:

+ Bài 1: Hãy cho biết các thiết bị nhập dữ liệu cơ bản trên máy tính cá nhân.

+ Bài 2: Hãy phân biệt các bộ phận thuộc cấu trúc chung của máy tính điện tử do nhà toán học Von Neumann đưa ra

Qua thực tế giảng dạy các lớp đầu năm học 2017-2018, mức độ kiến thức

của các em được giáo viên khảo sát có kết quả như sau:

Tổng số HS

được khảo sát

Qua kết quả thu được qua khảo sát cho thấy, đa số học sinh chỉ đạt ở mức biết có thiết bị (đạt 86,9%), còn khi nhận biết các bộ phận thì còn rất nhiều học sinh chưa nắm được (chiếm 21,3%), số học sinh vận dụng để phân biệt được các

bộ phận thì càng ít hơn (đạt 68,0%) Trong khi chuẩn kiến thức kĩ năng yêu cầu:

 Nhận biết được một số bộ phận cấu thành cơ bản của máy tính cá nhân(loại máy tính thông dụng hiện nay);

 Biết cách bật tắt máy tính;

 Làm quen với bàn phím và chuột

Vì vậy để học sinh hiểu và nhận biết được nhiều hơn một số bộ phận cấu

thành cơ bản của máy tính cá nhân, tôi xin đưa ra “Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 6 học tốt bài làm quen với một số thiết bị máy tính” nhằm giúp các em

nắm được kiến thức bài học theo chuẩn kiến thức, kỹ năng yêu cầu

b Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến:

* Tính mới:

Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện sáng kiến kinh nghiệm giúp giáo viên tự trau dồi kiến thức, kinh nghiệm, đổi mới phương pháp dạy học như:

“Khảo sát tâm lí học sinh đối với bộ môn tin học”; “Trực quan hoá thông tin bài học”; “Linh hoạt trong thực hành”, đã tạo cho học sinh sự tự tin khi học tập

giúp cho học sinh có thể nắm bắt kiến thức một cách logic và có hệ thống Từ đó giúp cho học sinh hào hứng hơn, chú ý hơn, tham gia xây dựng bài sôi nổi hơn

Đặc biệt các em ghi nhớ kiến thức lâu hơn, chất lượng đi lên rõ rệt Sự khác biệt của giải pháp mới so với giải pháp cũ là tăng chất lượng đại trà, tăng tỷ

lệ học sinh khá giỏi và giảm tỷ lệ học sinh yếu của môn tin học lớp 6 ở trường THCS Thị Trấn

* Cách thực hiện:

Qua kinh nghiệm của bản thân tôi nhận thấy để giúp học sinh lớp 6 học

tốt bài “làm quen với một số thiết bị máy tính” cần thực hiện tốt các biện pháp

sau:

Biện pháp 1: Khảo sát tâm lí học sinh đối với môn tin học:

Qua khảo sát kết quả thu được là nhiều em chưa được nhìn thấy máy tính bao giờ, chưa biết máy tính hoạt động như thế nào và làm thế nào để thao tác được với máy tính Nên nhiều học sinh rất ngại thực hành mà đa phần chỉ có học sinh đã từng được tiếp cận với máy tính nhiều và học sinh khá giỏi thực hành, số còn lại chỉ quan sát vì vậy sẽ không thu hoạch được gì

Trong dạy học không có phương pháp nào là vạn năng, do vậy người giáo viên phải biết sáng tạo, biết vận dụng linh hoạt, thâm nhập tâm lí học sinh, từ đó đưa ra những biện pháp hiệu quả nhất

Tôi luôn giáo dục ý thức học tập của học sinh ở bộ môn mình, tạo cho học sinh sự hứng thú trong học tập bộ môn từ đó sẽ giúp cho học sinh có ý thức vươn lên Trong mỗi tiết dạy tôi luôn liên hệ nhiều kiến thức vào thực tế để học sinh thấy được ứng dụng của tin học và tầm quan trọng của môn Tin học trong thực tiễn và tương lai sau này

Kế tiếp là phải tạo cho không khí lớp học thoải mái nhẹ nhàng, phải làm cho học sinh thương yêu, tôn trọng mình Không nên dùng biện pháp mạnh khi học sinh không chép bài, học bài vì làm như thế học sinh sẽ không thu hoạch được gì

Luôn động viên đúng mức đối với học sinh chưa hoặc không làm bài tập, hay là với các em có làm nhưng bị sai, trên cơ sở đó giáo viên có thể chỉ ra chỗ sai, chỗ thiếu cho từng học sinh Bên cạnh đó khen ngợi, khích lệ kịp thời đối với từng học sinh tích cực, làm cho học sinh có lòng tin vào bản thân mình

Đánh giá: Qua thời gian áp dụng biện pháp, tôi nhận thấy giờ thực hành

thực sự thu hút các đối tượng học sinh hơn chứ không còn là giờ học của các đối tượng học sinh khá giỏi Học sinh hoạt động tích cực hơn nhiều so với đầu năm

Biện pháp 2: Trực quan hoá thông tin bài học:

Trực quan hoá thông tin bài học được hiểu là một quá trình thông qua các tài liệu học tập như các dạng hình ảnh, âm thanh, mô hình và vật thật, với sự

hỗ trợ của dụng cụ trực quan Có thể nói khi sử dụng dụng cụ trực quan có nhiều thuận lợi hơn hẳn so với dạy học bằng ngôn ngữ thông thường bởi nó sẽ giúp làm đơn giản các khái niệm, làm sáng tỏ các chi tiết của một khái niệm Đặc biệt

là tranh ảnh trực quan làm tăng khả năng tiếp nhận và ghi nhớ trong học tập

Từ những ưu điểm trên, tôi nhận thấy nếu áp dụng vào dạy học nhờ dụng

cụ trực quan là máy chiếu, tranh ảnh, biểu tượng, vật thật, vào dạy Tin học có hiệu quả rất cao

Trước khi sử dụng dụng cụ trực quan cho một bài học thì trước hết giáo viên cần xác định dụng cụ trực quan đó là gì và phục vụ cho những nội dung kiến thức nào trong bài học

Tiếp đến là công tác chuẩn bị với dụng cụ trực quan

Ví dụ: Khi dạy học sinh phân biệt các bộ phận thuộc cấu trúc chung của

máy tính cá nhân cần chuẩn bị những đồ dùng trực quan khi giới thiệu cấu trúc chung của máy tính cá nhân như: Chuột, bàn phím, bộ xử lí trung tâm (CPU), bộ nhớ (thanh RAM, ổ cứng(HDD) và các thiết bị lưu trữ thông tin như USB, đĩa mềm, đĩa CD, DVD, hay khi nói về các thiết bị xuất dữ liệu như màn hình máy tính, máy in, loa,… thì ta đưa ra các hình ảnh minh họa đồng thời cho học sinh quan sát trực tiếp thiết bị thật để học sinh quan sát và phân biệt, bằng quan sát trực quan như thế học sinh sẽ ghi nhớ kiết thức tốt nhất và khi thấy trong thực tế

có thể gọi tên các thiết bị một cách chính xác

Ví dụ: Khi nói đến thiết bị nhập dữ liệu là bàn phím máy tính thì tôi đưa hình ảnh minh họa một số mẫu bàn phím thông dụng và hướng dẫn học sinh nhận biết và phân biệt giữa bàn phím dành cho máy tính để bàn và bàn phím dành cho máy tính xách tay, bàn phím có dây với bàn phím không dây cũng như cách thức kết nối và sử dụng chúng

Bàn phím có dây Bàn phím không dây

Một số mẫu bàn phím khác Bàn phím trên máy tính xách tay

Hình 1

Đối với thiết bị nhập dữ liệu là chuột máy tính tôi cũng thực hiện tương

tự, khi giới thiệu các bộ phận của chuột máy tính, giáo viên phải mô tả con chuột, có mấy loại chuột, trên thân chuột có những phím nào, chức năng của phím đó, tay đặt lên con chuột đó như thế nào và hướng dẫn học sinh nhận biết cũng như cách thức kết nối và sử dụng

Một số mẫu chuột có dây Một số mẫu chuột không dây

Hình 2

Tiếp đến khi giảng về “Bộ xử lí” tôi cho học sinh quan sát hình ảnh bộ xử lí của một số hãng nổi tiếng hiện nay trên thị trường như: Intel, AMD, SiS, VIA, nVIDIA, ATI,…

để các em có thêm kiến thức phong phú về bộ xử lí.

Hình 3

Đối với bộ nhớ ngoài(HDD) của máy tính cũng tương tự, học sinh được quan sát, tiếp xúc với nhiều loại ổ cứng khác nhau hiện nay cả về hãng sản xuất cũng như dung lượng nhớ Từ đó học sinh ngoài việc nhớ được tác dụng của bộ nhớ thì học sinh còn nhận biết được rằng hiện nay, trên thị trường có khá nhiều nhà sản xuất khác nhau bao gồm Samsung, Transcend, Toshiba, Western Digital, Seagate, Adata,…

Hình 4

Đối với bộ nhớ trong(RAM) của máy tính cũng tương tự, học sinh được quan sát nhiều loại RAM khác nhau hiện nay cả về hãng sản xuất cũng như dung lượng nhớ và quan trọng nhất là học sinh nắm được RAM là bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên, là nơi máy tính lưu trữ thông tin hiện hành để CPU có thể truy xuất

để xử lý Dữ liệu trên RAM không được lưu lại khi tắt máy tính Dung lượng

RAM càng lớn thì lượng công việc nó giải quyết được càng nhiều

Hình 5

Đối với các thiết bị xuất dữ liệu tôi cũng sử dụng các hình ảnh phù hợp Bằng quan sát trực quan như thế học sinh sẽ ghi nhớ kiết thức tốt nhất

Đánh giá: Sau khi áp dụng biện pháp trong đề tài, số học sinh biết phân

biệt các thiết bị của máy tính tăng lên rõ rệt

Tỉ lệ khá giỏi đã được nâng lên so với chất lượng khảo sát đầu năm học: Tăng 8%

Tỉ lệ yếu kém giảm: 10%

Tuy nhiên một số học sinh vẫn chưa xác định đúng các vị trí thiết bị

Như vậy bước đầu việc vận dụng kiến thức, kĩ năng của các em để giải quyết vấn đề và làm bài tập đã có hiệu quả rõ rệt

Biện pháp 3: Linh hoạt trong thực hành:

Trên cơ sở cung cấp những kiến thức cơ bản về mặt lí thuyết cho học sinh thì việc trang bị kĩ năng thực hành để áp dụng vào thực tế là vô cùng cần thiết

Nhưng việc rèn luyện kĩ năng thực hành cho học sinh còn nhiều hạn chế

vì một số lí do như:

Thứ nhất, do phòng máy quá tải nên việc tổ chức các tiết thực hành còn gặp nhiều khó khăn, nếu tổ chức không tốt sẽ dẫn tới việc nhiều học sinh không được thực hành

Thứ hai, Không phải gia đình học sinh nào cũng có máy tính riêng cho con em học tập

Thứ ba, một số học sinh khi thực hành còn sử dụng máy tính vào các trò chơi

Để bài giảng cuốn hút và sinh động giúp học sinh tiếp thu, ghi nhớ và vận dụng tốt kiến thức vào thực tế, trong bài giảng tôi không chỉ dừng lại ở việc cho học sinh quan sát các thiết bị máy tính qua hình ảnh, mà tôi còn trực tiếp cho học sinh quan sát vật thật bằng các linh kiện được tháo rời từ chiếc máy tính của nhà không dùng tới Thông qua vật thật như: (Bộ xử lí, Bàn phím, chuột, bộ nhớ, màn hình,…) tôi cho học sinh quan sát thực tế để giúp học sinh nhận biết và được tiếp xúc tới từng bộ phận trong cấu trúc của máy tính điện tử, điều đó giúp ích cho học sinh rất nhiều trong việc vận dụng kiến thức vào trong thực tế Ngoài ra học sinh được quan sát các bước tháo lắp an toàn một số bộ phận của máy tính

Đánh giá: Sau khi áp dụng biện pháp nêu trên đã giúp cho học sinh tiếp

nhận kiến thức nhanh, ghi nhớ lâu từ đó vận dụng tốt trong thực tiễn Giáo viên cũng quan sát, giám sát, điều chỉnh kịp thời và quan tâm được tất cả các đối tượng học sinh Trong các biện pháp đã áp dụng thì biện pháp này đạt hiệu quả vượt trội và rất phù hợp với đặc trưng bộ môn và điều kiện của nhà trường

4 Hiệu quả do sáng kiến đem lại:

Sau khi áp dụng sáng kiến, để kiểm tra khả năng lĩnh hội của học sinh tôi đưa ra một số bài tập khảo sát như sau:

+ Bài 1: Hãy cho biết các thiết bị nhập dữ liệu cơ bản trên máy tính cá nhân.

+ Bài 2: Hãy phân biệt các bộ phận thuộc cấu trúc chung của máy tính điện tử do nhà toán học Von Neumann đưa ra.

Kết quả là học sinh đã không còn lúng túng trong quá trình làm bài tập Học sinh đã nắm được các kiến thức và kỹ năng cần thiết, các em hiểu được các khối chức năng chính của máy tính cá nhân và nhận biết được các thiết bị thuộc các khối chức năng Chất lượng bài kiểm tra sau khi đã áp dụng sáng kiến năm sau cao hơn năm trước cụ thể:

Qua thực tế các lớp dạy ở năm học 2017-2018, mức độ kiến thức học sinh đạt được khi khảo sát thu được kết quả như sau:

Sau khi áp dụng những biện pháp trên, tôi nhận thấy rằng mình đã áp dụng đúng với đối tượng học sinh của mình Đa số học sinh đã nắm được kiến thức và đạt được các nội dung kiến thức theo yêu cầu của chuẩn kiến thức, kĩ năng đề ra

5 Đánh giá về phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến:

Sáng kiến đã được áp dụng có hiệu quả với học sinh khối lớp 6 tại trường THCS Thị Trấn và có thể triển khai, áp dụng cho các thầy cô giáo đang giảng dạy môn tin học và học sinh lớp 6 tại các trường THCS trong huyện

6 Các thông tin cần được bảo mật: Không có.

7 Kiến nghị, đề xuất:

a) Về danh sách cá nhân được công nhận tác giả sáng kiến: