NGHllN CCrU - TRAO 06l DANH GIA 0 0 B^N M 6 | V 6 CAU SAU XE TAI V O I KICH DONG MAT OUdNG NGAU NHIEN TIEU CHUAN ISO 8608:1995 ESTIMATION FATIGUE FAILURE OF REAR AXLE HOUSING TRUCK USIN
Trang 1NGHllN CCrU - TRAO 06l
DANH GIA 0 0 B^N M 6 | V 6 CAU SAU XE TAI V O I KICH DONG MAT OUdNG NGAU NHIEN TIEU CHUAN ISO 8608:1995
ESTIMATION FATIGUE FAILURE OF REAR AXLE HOUSING TRUCK USING RANDOM
ROAD ROUGHNESS EXCITATION ISO 8608:1995
Tran Phuc Hoa'^ Tran Thanh Tiing', Ll H^ng QuSn"
'Vien Co khi Dpng lire, Trudng Dai hpc Bich Khoa Ha Npi
"Khoa Cdng ngh^ 6 td, Trudng Dai hpc Cdng nghi$p Hi Npi
TOM TAT
Kieh thieh lie mgt du&ng gay nen tdi trpng dpng biin thien lien tuc theo thdi gian ldc dgng ten vd cdu, tr& ihdnh nguyen nhdn tiim Idng gdy nen hign luang hu hdng do moi Nhieu cong trinh nghien cieu vi linh vtfc ndy da chung minh linh dung ddn khi sie dgng mo hinh dao dpng cda d td v&i kich thich tie du&ng Id hdm ngdu nhien di xdc dinh tdi trgng ddt ten vo edu Cdc tdi trpng ndy sau dd dupe sie dtfng ldm dieu kign ddu de ddnh gid dp bin mdi cua vd cdu Trong bdi bdo ndy, ldc gid dd khdo sdt md hinh mgt du&ng ngdu nhien Idc dpng len vd cdu xe tdi ldm nguon kich ddng de ddnh gid dg bin mdi cua xe tdi trong qud trinh hogt dpng Bdi bdo dua ra dugrc phuang phdp lugn nghien cuu, edc lieu chudn ddnh gid ve dp ben mdi ciia vd edu trong th&i gian hogt dpng
Tir khia: Bin mdi, vd edu chu dgng, md htnh dpng luc hgc, tieu chudn ISO 8608:1995
ABSTRACT
Road roughness excitation apply on rear axle housing of truck in time domain to make vari-able force and reasonoffatigue failure on it Many researchers on this field showed that it is trust using random road roughness excitation as input data to solve and analyse problems Dynamics force apply on axle housing to estimate fatigue failure On this research, we calculated input data then using to analysis fatigue during time life of truck This paper showed that the methodology and standazation to estimate life lime of rear axle housing truck
Keywords: Fatigue failure, driving axle housing, dyrmmic model, ISO 8608:1995
l.DATVANDE tupng hu hdng do mdi Nhiiu cdng trinh di
cdng bd cic kit qui nghiSn cuu vi Ilnh vyc niy,
Nghien ciiu dp ben mdi thudng xuit trong do, cd tic gia di sii dymg md hinh dao phit tir tai trpng map mo mit dudng Kich thich dpng cua d td vdi kich thich tit dudng Ii him
tu mit dudng gay nen tii trpng dpng biin thien ngau nhiSn de xic djnh tii trpng dit Ien vd ciu lien tyc theo thdi gian tic dung ien vd ciu vi Cic tai trpng niy sau dd dupc sii dimg lim diiu trd thinh nguyen nhin tilm ting giy nen hi?n ki$n diu di danh gii dp bin mdi ciia vd ciu
ISSN 0866 - 7056
TAP CHl CO KHl VI|T NAM, Sd 8 nim 2016
Trang 2Vi?c md ta map md mat dudng cung
dupc cac nha nghien curu dac biet quan tam
Nhieu cdng trinh nghidn cuu da cdng bd cac
phuong phap mo ta map md m^t dudng khac
nhau Neu nhu trudc day, m ^ md mat dudng
dupc su dving chu yeu trong nghien cuu dao
dgng d td, thi g ^ day Itnh vi;c ung dung cua nd
da dupc md rpng sang bai toan bdn mdi ciia cac
chi tiet lien quan, trong dd cd vd cau
Hi^n nay, phuong phap md ta map md
m$t dudng bang ham ngau nhidn dk dupc chuan
hod theo tieu chuin ISO 8608:1995 Vi v|y, cac
nha nghien cuu thudng su dyng tieu chuSn nay
dh md ta kich thich tu m^t dudng trong cac md
hinh dpng lyc hpc ciia d td
Theo tieu chuan 8608:1995, mAp md
m$t dudng dupc md ta thdng qua 3 thdng sd co
ban la tin sd khdng gian, bien dang dudng va
hilm m^t dd pho nSng lupng (Power Spectra!
Density, vidt t4t 1^ PSD) Tan sd khdng gian n
dupc tinh bang sd chu ky tren mpt met dudng
(chu ky/m) Bien d^ng dudng dupc hidu \k
bidn thien chidu cao map md theo tryc dpc cua
dudng PSD la ham m§t dp phd nSng lupng cua
chidu cao map md cua m$t dudng tinh theo tan
so n ho$c tin sd gdc Q:
:/.) = C.K)(^]
G
Hoic:
G,(n)=G,(n„)|
(1)
(2)
Tix)ng cdng thiic tren, n la tan sd khdng
gian (chu ky/m), n,, li gii tri tham chiiu ciia n
(dirpc liy n,, = 0,1 chu ky/m), G^ (n„) Ii mat dp
phd d tin sd Uj (dupc liy theo bing I), n la
tin sd gdc (lad/m), n,, =lrad/m Klii tinh toin
cic lo9i dudng d td, chi sd w thudng dupc chpn
bing 2 Mdi quan h^ giiia tin sd n vi tin sd gdc
dupc the hi^n bing biiu thiic: n = Q/2n
Tieu chuin ISO 8608:1995 phin biet cic d?mg dudng (dudng phd, cao tdc vi dia hinh khdng dudng xi) theo mit dp phd ning luong va chia chiing thanh 8 losu vdi ky hieu quy udc tii A din H Trong dd, A Ii loai dudng chit lupng tdt nhit, cic chii cii tiip theo md ta cac loji dirdng
cd chit Iupng kem din vi H li loiii dudng xiu nhit Mdi loai dudng dupc die trung bdi mit dp phd ning Iupng G^ (n^ (xem bing 1.1) Tii tieu chuin ISO 8608:1995, cic nhi nghien ciiu sii dyng cic phucmg phip khac nhau
di md t i raip mo mat dudng dudi d?ng:
h = f{x) hoic A = / ' ( ' )
Vdi h Ii chiiu cao mip mo, t la thdi gian
vi X li dich chuyin theo hudng chuyin dpng Him mip md mjt dudng tten day dupc sir dyng lim kich thich diu vio cho md hinh dpng lyc hpc d td, nhim xae dinh tii trpng tir mip md mit dudng tic dyng Ien ciu chu dpng
Bdngl Tieu chudn ISO 8608:1995 phdn logi du&ng:
Lo^i duimg
A - B
B - C
C - D
D - E
E - F
F - G
G - H
H +
Thong so md t i mip mo theo tio s6 khdng gian, n
k
3
4
5
6
7
8
9
-G,(n^[10-'m'] Mln
-25
27
29
211
213
215
217
Trung binh
24
26
28
210
212
214
216
-Max
25
27
29
211
213
215
217
-Hg = 0.1 chu ky/m
Banh gij d$ b^n mdi vd cau chu d$ng:
Dd danh gia dd ben ISu ciia chi tidt chiu "^
ISSN 0866 - 7056
TAP CHi CO KHf VI^T NAM, Sd 8 nam 20! 6
Trang 3NGHieN CU'U-TRAOBOI
tii trpng lip cd chu ky, ngudi ta thudng sir dyng
dudng cong mdi do bing thuc nghiem (cdn gpi
li dudng cong S - N)
Dd thj tren cho thiy, neu chi tiet chiu
img suit thip hon S\ thi khdng xiy ra hdng
do mdi ngay ci khi N ->IJO Gii Ui ung suit S',
dupc gpi Ii gidi h?n mdi chuin cua vit li$u, do
dupc xic dinh bing thiet bi vi quy oinh chuin
S6 chu ky tii tic dpng len chi tiet tuong iing vdi
gii tri S' theo kit qui tren hinh 1, nim trong
khoang lb'-10'
Cic kit qui nghien ciiu thuc nghi$m
khic da cho thiy, so chu ky tii tic dpng tuong
img vdi gidi 1 ^ mdi ddi vdi thep vi gang
thudng nim trong khoing tir 10* din 10" Vi
viy, cic nha nghien ciru cho ting, cd the chip
nhin gii thiit Ii chi tiit si khdng hdng do mdi
sau khi chju dupc 10* chu ky, dudng cong mdi
nim ngang sau khi d?t 10* chu ky, nhu ben
dudi
TSW^STFT^
Hinh I Kit qud Ihi nghigm tren thiet bi tteu chudn
Do vi?c tien hinh thi nghidm xiy dyng
ducmg cong mdi mit nhieu thdi gian va chi phi,
nen ngudi ta di cd ging dya tren cic ket qui thi
nghi$m tim ra mpt sd quy luit d6 tir do cd the
xiy dyng dudng cong mdi bing cich tinh toin
dya tr^n cic thu$c tinh ciia vit Ii$u Ching h ^ ,
tren hinh 1,gii tri gidi han mdi cd the dupc tinh
tir gidi h^n bin cua vit Ii$u:
S,=0,5S„
Vdi dudng cong mdi di dupc xay dyng,
niu xic djnh dupc gii tri img suit mi chi tiit
phii chju la S thi ta cd the dya vio dudng cong
mdi de suy ra sd chu ky tii tic ddng gay hdng
do mdi N vi tit dd tinh dupc tudi thp cua nd Tuy nhien, cic chi tiit miy trong diiu kipn lim viec thuc cua nd khdng chiu tii trpng gidng nhu diiu ki?n thi nghi$m chuin trin diy
Vi vjiy, gii tri gioi hsm mdi sS khdng cdn li S'^ nhu hinh I,mi thudng thip hon Ching h?n, thi nghiem miu thir vdi tii trpng kdo - nen diing
tim s6 cho gii tri g'^ h?" ™°' * ^ P ' ' " " ^° ^*'
S'^ chuin khoing 10% Thi nghi$m vdi cac diuig tii trpng khic ciing cho kit qui thip hon
so vdi S'^ chuin tir 10 - 30%, tuy tnidng hpp cy thi
Do khdng thi Iim thi nghi?m xic dinh S' cho mpi diiu kipn tii trpng, nen chip nhin vi$c xic dinh gidi h ^ bin mdi S'^ theo ling suit gidi hsm cua vit Ii?u S (ultimate tensile strength) thdng qua m0t he so kinh nghipm:
S', = k,.S„,
Trong dd: k, Ii hp sd kinh nghi$m, phy thupc chil yiu vio lo^i vit lipu Doi vdi cic lo^i gang vi th^p:
k, = (0,45-0,65) Ngoii ra, mdt sd thdng so ket cau, che
dd tii trpng vi diiu kipn lim vipc ciia chi tiet ciing gdp phin Iim giim gidi h?n mdi Vi viy, gidi h^n mdi thyc te S,, thudng dupc tinh tit gidi h^n chuin S'^ thdng qua mpt loat cic hp so anh hudng Thdng thudng, ta cd:
S< S\
Gidi h?ui b6n mdi thyc te S^ dupc sir dyng Iim ca sd di dinh gii ben mdi ciia chi tiet bing nhiing phuong phip khic nhau Mpt trong nhiing phuong phip thdng dyng nhat hipn nay
li sur dyng cic tieu chuin bin mdi
Cic ket qui nghien cihi thyc n g h i ^
ISSN 0866-7056 TAP CHl CO KHl VI$T NAM, Sd 8 nim 2016
Trang 4NGHieNCCrU-TRAODd
cho thay, hu hdng do mdi phy thudc chu ydu
vio 2 thdng sd d ^ tnmg cua iing su5t ma chi
tidt phai chiu: Gi^ tri trung binh o^ va bien dp
o^ cua nd Vi vky, cac tieu chuin bdn mdi dupc
xay dyng dua trdn gii thiet ve mdi quan he giira
cdc ucng suat o^ va a vdi cac gia tri umg suat
gidi h ^ cua vat lieu nhu gidi han biln d^ng
deo Sy (yield strength), gidi hgn bdn pha huy
Su (ultunate tensile strength) va img su4t pha
huy thyc o^ (true fracture stress) vdi S < S^<Oj
Cac tieu chuan bdn mdi thudng dupc
thh hi^n dudi dang db tlq quan h§ giCta o^ va
o^vdi ten gpi Ik "ducmg ddng thudi thp" Viing
ben trai cua dudng cong la vijng an toan (khdng
hdng do mdi), cdn viing ben phai la vung cd
tu6i thp gidi han (sg hdng sau N chu k^ tai tac
dpng)
Tren hhih 2, the hi^n 4 tieu chuin b ^
mdi ciia cdc tac gia Goodman, Gerber, Soderberg
va Morrow
Ohg mdt tnmg bl/th
Hinh 2 Cdc tieu chudn ben mdi
Neu su dyng tieu chuin Goodman thi
dudng ddng thudi thp dupc md ta bang bidu
thuc:
-2- + ^=- = l
Khi dd, h^ so an toin n dir^ tinh nhu sau:
(4)
Trong dd, S^ la gidi h ^ mdi thyc te (thudng nhd hon nhieu so vdi a do dupc tren dudng cong mdi thuc nghifm)
2 XAC DINH TAI TRQNG TAC DVNG LEN VO CAU CHU D Q N G 6 TO TAI
De md ta ham kich thich tir m$t dudng
tac ddng ldn ckc hanh xe ciia clu chu dpng,
ngudi ta thudng sii dyng cac lo^ map md khac
nhau t>h phan anh dung trgng Uiai chju tai cua
vd cau, mlp md theo bien dgng ducmg ngau nhidn tiiudng dupc sur d ^ g Hi^n nay, ISO 8608-1995 la tieu chuan ve mip md m§t dudng dupc su dyng phd bien nhat trong cac tinh toan dpng luc hpc d td Tidu chuin nay, phin bift cac dgng dudng theo mat dp phd nang lupng (PSD)
va chia chung thanh 8 toai vdi k;^ hieu quy udc tir A ddn H
Theo tieu chuin ISO 8608:1995, bidu thurc md ta chidu cao mlp md cua m$t dudng dupc viet nhu sau:
MJ:) = y VAn.2*.10"'.f-^ l.cos(2;r.i.An_c+a) (5) Vdi A^ la bien dd, n la tin s6 khdng gian
va <p la pha (bien thien ngiu nhien trong khoang 0-27t)
Neu coi d td chuydn dpng deu vdi v ^ toe V thi bidu thuc tinh dp cao mlp md theo bidn
X cd the viet lgi theo bien thdi gian t nhu sau:
A(0 = X•^/AJ^.2^I0"^f-^|.cos(2;^.i.A«.^'i+^J (6)
Mo hinh d$ng 1 ^ hpc xe tai:
Md hinh xae djnh cac tai trpng dpng tac dung len vd cau trong trudng hpp xe chuydn dpng tren dudng dupc xae djnh tir md hinh dpng luc hpc cua xe tai 2 cau Trong nghien cuu nay, tdc ^ a sii dung phuong phap tach clu tnic h?
nhieu vat dd thiet lap hf phuong trinh vi phan
md ta dpng lyc hpc xe tai »
ISSN 0866 - 7056
T ^ CHf CO KHl VI$T NAM, Sd 8 nim 2016
Trang 5NGHieN c u u - T R A O D 6 I
Hinh 3 Md hinh khdng gian xe tdi
Md hinh dpng lyc hpc khdng gian cua
xe tii nhe 2.45 tan, cd 2 true (cau sau chii dpng)
dupc md ti d hinh 3 Trong đ, thin xe dupc
coi nhu mpt tim phing cd khdi Iupng M dat
t^i trpng tam Trong trudng hpp tdng quit, than
xe cd 6 chuyen dpng (6 bic ty do), bao gdm: 3
chuySn dpng tinh tien theo cac tryc x (tryc dpc),
y (tryc ngang), z (tryc thing diing) vi 3 gdc
xoay tuong img: cp (gdc lie dpc - Quay quanh
tryc y), y (gdc Ifich ben - Quay quanh true z),
P (gdc lie ngang - Quay quanh tryc x) Cic ciu
xe (ciu trudc - 1 , ciu sau - 2) Ii cic Ichdi lupng
khdng dupc treo dupc coi nhu cic thanh phing,
cd khdi Iupng m^,, m„ dat tai trpng tim ciia
chiing M6i cau xe cd 3 chuyin đng tinh tiin:
Theo tryc dpc (x,, Xj), theo tryc ngang (y,, y^),
theo tryc thing diing {^^^, ^^) vi I chuyin vi
gdc lie ngang quanh true dpc (P^,, p^) Thin
xe dupc ndi vdi cic ciu xe thdng qua hp thing treo (die trung bdi cic dp cirng C vi hp sd cin giam chin K^.) (chi sd i: 1 - trudc; 2-sau; chi si
j : I -trai; 2-phii) Cau xe lidn ket vdi mit dudng bing binh xe din hdi, die trung bdi dp ciing
Hp phuang trinh vi phin tong quit m6
ti dpng lyc hpc cua xe tai 2 ciu nhim xic dinh cic tii trpng dpng I6n vd ciu dupc md ti d h$ (7), bao gdm: 10 phuang trinh vi phin A& ^ i ? , , + F ^ + i ? y + i r j j + i T j j + i r ^ + 1 ^ + i r ^
''<y+Ví>-F,i,iosS„*F^„caS„+F,^^S„+F,,,!iiS^i-F^*F^
-',*—'i(''m*'iii+''co*'iii)*'!('Jii-fF„+J^j,*ii„)
-{"„ +Mi -fMa +«i,)-('i-1)(F^, +F^) -(ft-r^XFji+'ị)
Afi-lfcu +'iij-'m-'ii>i +(Fai+Faj-Fa, "ajM +'',,lh'h„J+F^-h,„J
<"j,L -Caii+Faa+faii *'',u,)*Cci,+'iứ'ai +''«u/l
lílFc.+F^-'iu '',u,M,*IF^,+F,^,-F^-F,^Jt,,
'•M,ia-Ca„*Fa!,+F,^+F,^J-(F„+F,^.F,^-F,^J
iA,-tFc*l'.^-F^-F^M,+(F„*F^.F^-F,^)b,
*(lU*F^Jr^*F^(h„-r^
(7)
ISSN 0866 - 7056 TAP CHf COKHf VlfiTNAM Sd 8 nam 2016
Trang 6NGHieNCCfU-TRAO Ddi
Trong dd:
- m: Khdi lupng dupc treo;
- M: Khoi lupng toan bd;
- m^,, m^: Khdi lupng khdng dupc treo
cau 1 va cau 2;
-5,,, Sj^: Gdc quay banh xe din hudng bdn
trai va ben phai;
"PAP PA2'*^°*^ ' ^ ngang cua cau 1 va cau 2;
- P: Gdc lie ngang cua than xe;
- <p; Gdc lie dpc ciia than xe;
- v: Gdc quay than xe theo tryc dung;
- ^Ai- Chuydn vi ciia khdi lupng khdng
dupc treo clu i (i = 1 -^ 2);
- X, y, z: Chuyen vi theo cac phuong dpc,
ngang va thing dung cua khdi lupng dupc
treo;
- Cj^, Kj.: Dp cung cua nhip va he sd can
giam chin d$t gin vdi banh xe ij (i=l-^2,
J=H2);
- Cj^ij, K^.: D$ Cling hudng kinh vi h^
so cin hudng kinh ciia ldp thir ij (1=1+2,
j=H2);
- J^, Jj J_^: Md men quan tinh tryc z, tryc y,
tryc xcua khdi lupng dupc treo xe tai;
- J^_, J : Md men quan tinh tryc x, y cua
khdi lupng khdng dupc treo clu i (i=1^2);
- Mj,: Md men quay banh xe thu ij quanh
trycy(i=l^2,j=l-5-2);
- F^., F^-, F : Lyc tac dyng len banh
xe meo phuang dpc, phucmg ngang va
phuong thing dung banh xe thu ij(i=l-^2,
j=1^2);
- P- Tai trpng tTnh ung vdi banh xe thii ij
(i=l^2,j=l-^2);
- F(,., F : Lyc dan hdi va lyc can giam
chin h? thdng treo gan banh xe thu ij
(i=K2,j=K2);
- F : Lyc dan hdi l6p banh xe thii ij
(i=K2,j=K2)
De giai h$ phuang trinh toan hpc (7),
hifn nay, Matlab Simulink la mpt phin mem rat
hihi hifu va dupc sir dyng rpng rai trong nudc
va qudc td Trong nghien cuu nay, vifc lgp trinh dupc thyc hien theo clu tnic md dun cho phdp quan ly chuang trinh hay khao sat anh hudng ciia cac thong sd dlu vao mpt each de dang
Du&ng mdp mo theo tiiu chudn ISO 8608:1995:
Map md mat dudng dupc md ta theo tieu chuin ISO 8608:1995, dupc sii dyng trong khao sat tidp theo nhim xae dinh anh hudng ciia tai trpng ddng tren md hinh dudng thuc \^fc khao sat tai trpng dpng tac dpng ldn vd cau khi
xe chay tren cac mat dudng tieu chuan, m^t mat cho phdp xae dinh dp ben ciia vd cau, m^t khdc cho phdp xae dinh cac che dp tai trpng iam thdng sd dlu vao cho bai toan xae djnh dp ben mdi cua vd cau
Map md be m$t cua 7 logi dudng theo ISO 8608:1995, dupc thd hifn tren 1 khoang chi^u dai 250m, nhu tren hinh 4
Hinh 4 Mdp md m^t duang theo tieu chudn ISO 8608:1995
Trong nghien ciiu nay, 4 logi dudng theo ISO 8608:1995, da dupc thii nghifm, bao gdm: loai dudng B-C (dudng tdt), dudng C-D (dudng trung binh), dudng D-E (dudng xiu) va dudng E-F (dudng rit xiu) dupc khao sat Mlp
md m|t dudng dupc dat ddu tren 2 vdt banh xe,
xe chuyen dpng thing Day la trudng hpp khao sat khi khdng cd cac thanh phan lyc ngang tac dung Van tdc ciia xe thay ddi tir 30 ddn 60 km/h '
ISSN 0866 - 7056 TAP CHl CO KHf V I £ T NAM Sd 8 nam 2016
Trang 7NGHieN CUU - TRAO OOl
Cic kit qui phin tich Ii cic thanh phin
lyc dpc (F^,, i = 1, 2) vi Iuc diing diing (F^, i
= 1,2) dit Ien vd ciu vi cic gii tn cue d^i ciia
cic tii trpng dpng (max(F^,), max(F^i))
tfinhSa Tdi trgng dgng theo phuang dgc
F^, (V = 40 hn/h, du&ng E-F)
V (kmh)
Hinh 5b Tdi trgng dgng euc dgi theo phuang dge
ffmh 6a Tdi trgng ddng theo phmmg thdng ddng
F^, (v = 40 km/h, du&ng E-F)
tftnh 6b Tdi trgng dgng cue dgi theo phuang thdng dirng
Khi xe chiiy vdi y$n tdc v = 40 km/h tren dudng E-F (dudng rit xau), gii tri eye d^ cua Iuc dpc raax(F^) dat 7851 N, gii tri cyc d^ eua Iyc thing dimg max(F^) dat 47616 N Gii tri lyc thing dimg cyc d^i d miic 1,59 lin so vdi trudng hpp tii tinh (xe diing ySn)
3 XAY DVXG M 6 HINH M 6 P H 6 N G V 6
cAu
HyperWorks li mpt trong nhiing phin mem CAE ndi tieng ciia ciia cdng ty Altair (My)
vi dupc ling dyng trong nhiiu Imh vyc vdi khi ning phin tich chinh xic dya tren phuang phip phin tu hiiu h ^ Day Ii mpt phin mim phye vi^ cho vi|c tinh toin, md phdng, tii uu hda chi tiet, ket ciu nhim giim chi phi, giim thdi gian dua sin phim ra thi tnrdng vi ting dp tin c$y cua sin phim
Cic budc xic lip md hinh tinh toin bin mpt chi tiit tronig HyperWorks vi ca bin cung nhu cic phin mem CAE khic, bao gom 6 budc chinh:
- Xiy dyng md hinh 3D cia chi tiit;
- Gin vit li^u;
- Chia ludi;
- Dit ring bupc (diiu kipn bi6n);
- Dit lyc;
- Xuit ket qui
Sau day li cic budc cy thi trong xiy
ISSN 0866-7056
TAP CHl CO KHl VI$T NAM, Sd 8 nim 2016
Trang 8NGHieNCO'U-TRAOOdi
dyng md hinh tinh tokn bdn vd cSu chii dpng xe
tai bang HyperWoiics
Md hinh 3D vd cku chu d$ng xe tAi:
Vifc xay dyng md hinh 3D cua vd cau
chti dpng xe tai theo phuang phaf} trvc tiep tir
phin mem HyperWoite tuang ddi khd khan,
do md hinh tinh toan yeu cau cd tinh chinh
xae va dp phiic tgp cao Vi the, vifc xay dung
md hinh vd cau dupc tidn hanh trong cac phan
mdm CAD (md hinh 3D^, sau dd dupc dua vao
HyperWorks Trong phan mem HyperWorks
cho phdp lien kdt vdi cac md hinh CAD dd cd
thd nhgn dgng md hinh mpt each chinh xae
Trong nghien ciiu nay, md hinh 3D cua vd cau
chu d$ng d td tai dupc xay dyng bing phan
mem Catia (hinh 2.15)
Hmh 7 Md hinh vo cdu chu dpngxe tdi
Gkn \%t lifu:
HyperWorks cung zip kho vgt lifu ldn
da dupc kidm chiing thyc te Vdi vd clu chu
ddng d td tai, vgt tifu thudng dupc sii dyng la
gang clu vdri cac thdng so nhu sau:
Bdng 2 Thdng so vgt lipu:
Thdng s i
IChoi lupng rieng
Mo dun dan hoi
H$ so Poisson
Ung suit gidi h^n chay cua
gang ciu
U'ng suit gidi b^n phi hiiy
cua gang cau
Dom v|
Kg/m' MPa
MPa MPa
Gii trj
7200 1,7.10=
0.29
490
690
Dinh gii dp ben moi ciia v5 ciu:
Trong bii toin cy thi vi vd ciu, vipc phin tich bii toin mdi vd ciu trong phin mem chuyen dung theo cac thdng so dupc dua la theo tieu chuin Goodman vi dudng cong S-N Diu tien, cic thdng sd ciia dudng cong mdi S-N se dupc dua vio didng qua vi^c xic dinh thdng sd cho vit li$u mdi (material fatigue) trong phin mim
Bdng 3 Cde thdng sd vgt ligu nhgp vdo de ptidn
tich bdi todn mdi:
e MATMT UMT
VS UTS
e SN sni
01 NCI B2
FL
a
B MPA Gsao
B 29(147 -ai25 looooono i5asi
Trong dd:
- UNIT la dan vi cho iing suit, d day la MPa
- UTS (ultimate tensile strength): Cng suit gidi hgn cua v$t lifu, lly theo bang thdng so vat lifu ban dau bing 690 Mpa
- SRIl: La hf sd chju mdi Trong phin mdm, hf sd nay dupc dinh nghta la iing suit ma tai img suat do vat lifu chi chiu dupc tai trong mpt chu kt, cd gia tri hang 4,263*UTS
- B1 :La hf sd mu chju mdi, the hifn df ddc ciia dudng mdi S-N, dupc tinh toan dua tren tieu ling suat pha huy tai tai chu ki dau tien, cd gia trj bing -0,125
- NCI: La ±dng sd xae dinh so chu ki gidi hgn mdi cua md hinh (tuoi thp chi tiet;
- FL (fatigue limit): La iing suat gidi hgn bdn mdi, vdi iing suat dd vft lifu dupc coi
la ben vd hgn Gia tri ciia FL tuang tuong gia tri S^ trong phin ly thuydt ben mdi phia =
ISSN 0866' 7056
TAP CHl CO KHl VI$T NAM Sd 8 nam 2016
Trang 9NGHltN CCfU - TRAO D O I
tren FL dupc tinh theo iing suit gidi han
phi huy ciia vit lieu UTS = 690 MPa vi ip
dyng cic cdng thirc thuc nghiem nhu sau:
Ddi v&i vgt lieu bdng gang: S'^ = 0,4*UTS
Tren thuc te, chi tiet thudng chiu img
suit khdng gidng vdi dieu kipn thir nghiem xiy
dyng dudng eong mdi, nen vipc xic dinh gii tri
gidi h ^ bin mdi thyc ti S^ thudng rit phirc t?p
Vi viy, gidi h ^ mdi fliyc ti dupc tinh thdng
qua cic hp sd hieu chinh:
FL = S^=kJ^kk^k^S'^
Trong cdng thire tren:
k^ li hp sd ke den inh hudng cua dp
nhim be mit: k„ = aS,
Mpt sd nghien ciiu di clii ra ring, iing
suit du tjo nen hipu iing ting bin Vi viy, khi
tinh bin mdi ngudi ta thudng liy: k_ = 0,959;
K^ - Hp sd kich thudc: k^ = 6,75;
k^ - Hp sd tii trpng: k^ = 1 khi chju udn;
kj - Hp sd inh hudng cua nhipt dp: k^ =
1 trong dii nhipt dp tit 0 - 250°C;
k^ - Hp sd tip trung iing suit: k^ = 0,8;
Dod6:FL= 158,81 MPa
Sau Ichi di nhip tit ci cic thdng sd tren
vio phin m6m chuyen dyng, la se cd d^ng biiu
do gidi h?n mdi dupc phin mim HyperWorks
dinh nghia nhu hinh 8:
Sau khi di cd thdng sd ciia vit lieu, ta can xic dinh cac thdng sd cho tinh toin mdi, cic thdng sd niy se dupc dinh nghTa qua bing gii tri 3.10 (fatigue parameter)
Bdng 4 Bdng xdc dinh cde thdng sd ddu vdo lieu chudn ptidn tieh bdi todn mdi:
3 STRESS COMBINE CORflECT ' RMNFliW
R n i T GATEREL
B aRTNTY SURVdRT
V 0 N M I S E 5
MM UIAO
as
ITmh 8 Du&ng cong mdi S-W Irong tru&ng hgp xde
dfnh theo ung sudt mdi gi&i hgn eiia vgt ligu FL
Trong do:
- COMBINE: Diing de xic dinh lo^i ling suit sa dupc sii dyng cho tinh toin mdi, d diy ta sir dyng irng suit tuong ducmg Von Misses
- CORRECT li tieu chuin sir dyng cho
tinh toin mdi d day, tic gii chpn tieu
chuin GOODMAN, tieu chuin tinh toin GOODMAN trong phin mim giing nhu
di trinh biy d phin 2.1 vi ly thuyit mdi
- STRESSU: Dan vj iing suit, chpn Mpa
- RTYPE: Xic dinh lojii tii trpng djt vio li6n tyc, d ^ g tii trpng ddng (Rainflow type) day li phin xic dinh Io?i LOAD trong bii toin mdi
- SURVCERT: Survival of certainy Phy thupc vao thdng sd SE trong vjt lipu d diy
SE mic dinh bing 0, nen he so niy di theo m|ic djnh bing 0.5
Tren diy Ii qui trinh nh|p thdng si xic dinh diiu kipn cua bii toin mdi, tic gii di xic dinh dupc ca sd di phin tich trong phin mim chuyen dung Sau dd, dii lipu tinh toin tii bii toin dpng ngau nhien, gom: Cic dil li$u vi lyc, moment theo thdi gian, thii ty cic sy kifn tic dpng vio vd ciu, s6 dupc nhip vio phin
ISSN 08«6-7056
TAP CH! CO KHl VIET NAM, Sd 8 nim 2016
Trang 10NGHieN CLfU-TRAO 0 6 l
mem de tinh toan tudi thp cua chi tidt (Nc - life
cycles)
4 DANH GIA BQ BEN MOI CUA VO CAU
CHU DONG
Trong n$i dung khao sat nay, vide danh
gia dp bdn mdi ciia ca vd cau nguyen ban va
vd cau sau cai tidn kdt cau dupc thpc hifn
trong trudng hpp tai trpng dpng Idn vdi che dp
thudng xuyen hogt dpng ciia xe (trudng hpp xe
di tren dudng rat xau) Cac che dp map md m^t
dudng khao sat la loai dudng D-E va E-F theo
tieu chuin ISO 8606:1995
cac tai trpng dpng tac dpng ldn vd cau
khi xe chay tren dudng dupc xae dinh tu md
hinh dpng li;c hpc
Hinh 9 Sd chu ky mdi tren md hinh nguyen bdn
v&i logi du&ng D-E
Hinh 10 Sd chu ky mdi tren md hlnh nguyen bdn,
v&i logi du&ng E-F
Bdng 5 So sdnh cdc sd chu ki bin mdi tren md
hinh vd cdu nghien cuu trong 2 logi mgt du&ng
ngdu nhien DE vd EF:
Md hmh
Logi dudng
Vi tri diem moi
nhd nhit
Sh chu ki nho nhat
Yd clu chu df ng
Dudng D-E
374998
2.428x10*
Dudng E-F
374998 3.431x10*
Kdt qua tdng hop ve nghien ciiu dp ben radi ddi vdi md hinh vd clu chu dpng khi xe chay trdn dudng D-E va E-F, dupc the hifn trong bang 5 Khi xe chay tren dudng D-E sd chu ky mdi tai mpi didm tren vd cau deu ldn hem 10*, nen cd thd coi la tren vd clu khdng cd didm mdi va vd clu dug^ coi la ludn dii dp ben radi, vd clu thira bdn trong logi dirdng xau Khi xe chgy tren dudng E-F, sd chu ky mdi tai mpi diem tren vd cau deu ldn hon 10*, nen cd the coi la vd cau du df bdn mdi Tuy nhien, so vdi loai dudng D-E, sd chu ki mdi cua
vd clu da giam han 100 lln, dieu nay hoan toan phil hop quy lugt myen tinh
Vgy, ca 2 logi dudng xiu (duomg ndng thdn) va rat xau (dudng ddi mii) deu du bdn do
dd dd xult cac giai phap cai tien vd cau nfaim tdi uu khdi lupng
5 KET LUAN Bai bao da nghien ciiu df ng tpc hpc md hinh xe tai, xae dinh tai trpng dpng tac dpng ldn
vd clu chii dpng xe tai nh^ san xuat, lip rap tgi Vift Nam Md hinh xae djnh tai trpng dfng va cac kdt qua tinh toan l^c dpng sd dupc sur dpng cho bai toan xae dinh dp ben ciia vd cau chii dpng
Danh gia dp ben mdi ciia vd cau khi xe chgy tren 2 logi dudng xau (dudng D-E) va rat xau (dudng E F) theo tieu chuan ISO Ket qua cho thay, vd cau can dupc cai tidn nham giam khdi lupng do thira ben Thdng thudng, day la cac logi dudng xau, van dam bao didu kifn ben mdi cho vd cau, do dd, cd the iam ca sd nghien Cliu tdi uu cho logi vd ciu nay
Cac nghien ciiu dupc thpc hifn tren 2 phan mem tien tidn hang dau hifn nay tren thd gidi la Matlab va HyperWorks Khi xay dung
md hinh da thpc hifn cac budc theo tieu chuin
va da dupc danh gia bing phin mdm Do dd
ISSN 0866 - 7056
TAP CHf CO KHf V I £ T NAM, Sd 8 nam 2016