(SKKN HAY NHẤT) vận dụng linh hoạt các hoạt động dạy học tạo hứng thú và phát triển năng lực cho học sinh trong bài ôn tập văn học dân gian

Mặt khá́c, trong chương trình môn Ngữ văn, cá́c tiết ôn tậ̣p nói chung và̀ Ôn tập văn học dân gian nói riêng có vai trò rất quan trọ ̣ng.. Qua rất nhiề̀u cá́c tiết dạy ở̉ những n

MỤC LỤC

Nội dung

1 Mở đầu

1.1 Lí do chọn đề tài

1.2 Mục đích nghiên cứu

1.3 Đối tượng nghiên cứu

1.4 Phương pháp nghiên cứu

2 Nội dung sá́ng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lí luận

2.2 Thực trạng của vấn đề̀ trước khi á́p dụ ̣ng sá́ng kiến

2.3 Giải phá́p đã sử dụ ̣ng để giải quyết vấn đề̀

2 4 Hiệu quả của sá́ng kiến kinh nghiệm

2.4.1 Hiệu quả của sá́ng kiến kinh nghiệm đố́i với hoạt độ̣ng dạy và̀

họ ̣c

2.4.2 Đố́i với đồng nghiệp và̀ nhà̀ trường

3 Kết luậ̣n và̀ kiến nghị

3.1 Kết luậ̣n

3.2 Kiến nghị

DANH MỤC VIẾT TẮT

Ký hiệu viết tắt Được hiểu là

UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài

Trước hết, bản thân là̀ mộ̣t giá́o viên dạy văn, mộ̣t môn họ ̣c đặc thù - haynhưng khó, họ ̣c sinh rất dễ rơi và̀o trạng thá́i mệt mỏi, buồn ngủ cho nên khiđứ́ng trước mỗi tiết họ ̣c nói chung và̀ cá́c tiết ôn tậ̣p nói riêng tôi luôn có mongmuố́n là̀m thế nà̀o để có đượ̣c những tiết họ ̣c hiệu quả thực sự, họ ̣c sinh có niề̀mđam mê, yêu thí́ch với môn họ ̣c Ngữ văn Đây là̀ mộ̣t khó khăn và̀ thá́ch thứ́c đòihỏi tôi luôn cố́ gắng tìm ra giải phá́p để nâng cao chất lượ̣ng dạy họ ̣c phù hợ̣pvới đặc trưng bộ̣ môn

Mặt khá́c, trong chương trình môn Ngữ văn, cá́c tiết ôn tậ̣p nói chung và̀

Ôn tập văn học dân gian nói riêng có vai trò rất quan trọ ̣ng Tuy nhiên, trong

thực tế, ý thứ́c họ ̣c tậ̣p của họ ̣c sinh đố́i với cá́c tiết ôn tậ̣p chưa thậ̣t cao, nếu đểtrả lời cho câu hỏi vì sao lại có hiện tượ̣ng đó thì có rất nhiề̀u lý do khá́c nhaunguyên nhân khá́ch quan có, chủ quan có - Thứ́ nhất, vì đặc thù cá́c tiết họ ̣c nà̀ybao giờ cũng khô khan hơn so với tiết đọ ̣c hiểu văn bản; thứ́ hai, hầ̀u hết kiếnthứ́c của tiết họ ̣c đề̀u đã đượ̣c họ ̣c cụ ̣ thể, chi tiết trong cá́c tiết trước đó nên cá́c

em vừa không có hứ́ng thú và̀ chủ quan cho rằng đó chỉ là̀ phầ̀n họ ̣c lại khôngquan trọ ̣ng Từ những lí́ do trên mà̀ không chỉ họ ̣c sinh, đôi khi ngay cả giá́oviên cũng dễ rơi và̀o tâm lí́ nhà̀m chá́n, chủ quan, chưa tìm đượ̣c mộ̣t phươngphá́p tố́i ưu, tiếp cậ̣n tiết họ ̣c mộ̣t cá́ch qua loa dẫn đến kết quả là̀ cá́c em sẽkhông đượ̣c khắc sâu kiến thứ́c mộ̣t cá́ch có hệ thố́ng để có thể nhớ lâu mỗi phầ̀nlớn của chương trình Và̀ như vậ̣y, khi họ ̣c đến cá́c phầ̀n tiếp theo cá́c em sẽkhông nhớ kiến thứ́c ở̉ những phầ̀n trước để liên hệ, đố́i chiếu với phầ̀n đang họ ̣cgiúp kiến thứ́c sâu, chắc chắn, toà̀n diện hơn

Bên cạnh những lí́ do trên thì cũng không thể không nói đến xu thế đổi mớidạy và̀ họ ̣c diễn ra sôi nổi trong những năm gầ̀n đây Mỗi người giá́o viên phảiluôn tí́ch cực, nỗ lực tìm tòi đổi mới phương phá́p, đa dạng hóa hình thứ́c chomỗi tiết dạy, tạo hứ́ng thú cho họ ̣c sinh, trá́nh sự mệt mỏi nhà̀m chá́n Quantrọ ̣ng hơn là̀ giúp cá́c em đượ̣c là̀m việc, sá́ng tạo, đượ̣c hoạt độ̣ng nhóm, đượ̣cphân công công việc để phá́t triển năng lực và̀ phẩm chất theo hướng đổi mớicủa giá́o dụ ̣c Và̀ theo mụ ̣c đí́ch, yêu cầ̀u của bà̀i họ ̣c thì có thể nói đây là̀ mộ̣tphầ̀n giá́o viên có thể khai thá́c đượ̣c yếu tố́ tí́ch cực, chủ độ̣ng, sá́ng tạo của họ ̣csinh khá́ cao, lại có thể kết hợ̣p cá́c hình thứ́c dạy họ ̣c khá́c nhau

Từ những lí́ do trên, tôi đã suy nghĩ và̀ cố́ gắng tìm ra cho mình mộ̣t

phương phá́p tố́i ưu nhất để dạy cá́c tiết họ ̣c ôn tậ̣p nói chung và̀ tiết Ôn tập văn học dân gian nói riêng thực sự hiệu quả, họ ̣c sinh vẫn hứ́ng thú và̀ là̀m việc tí́ch

cực trong mỗi tiết họ ̣c giố́ng như khi cá́c em đượ̣c tiếp cậ̣n mộ̣t tiết đọ ̣c hiểu vănbản, trá́nh tình trạng mỗi khi đến tiết ôn tậ̣p cá́c em lại mặc định ngay mộ̣t suynghĩ là̀ không quan trọ ̣ng, đó chỉ là̀ những kiến thứ́c đã họ ̣c Qua rất nhiề̀u cá́c

tiết dạy ở̉ những năm họ ̣c khá́c nhau tôi đã lựa chọ ̣n cho mình cá́ch “Vận dụng linh hoạt các hoạt động dạy học tạo hứng thú và phát triển năng lực cho học sinh trong bài Ôn tập văn học dân gian” (Tiết 29, 30 Ngữ văn 10 - Chương

trình cơ bản)

1.2 Mục đích nghiên cứu.

1UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com

- Đề̀ tà̀i hướng đến những mụ ̣c đí́ch cụ ̣ thể sau: Kết hợ̣p linh hoạt cá́c phương phá́pkhá́c nhau trong tiết dạy - phá́t vấn, trả lời cá́ nhân với phương phá́p chia nhóm thực hiện cá́c hoạt độ̣ngngoại khóa - đóng kịch, đọ ̣c sá́ng tạo, diễn cảm tạo tí́nh mới mẻ, sự sôi nổi, hứ́ng thú cho tiết họ ̣c.

- Định hướng, hình thà̀nh cho họ ̣c sinh cá́c năng lực: năng lực hợ̣p tá́c - là̀m việc theonhóm, năng lực diễn xuất, năng lực giao tiếp, thẩm mĩ, sá́ng tạo, năng lực phản xạ nhanh Cá́c em sẽkhá́m phá́ ra bản thân có những khả năng đặc biệt để tự tin hơn trong cuộ̣c số́ng

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

- Đề̀ tà̀i tậ̣p trung nghiên cứ́u vận dụng linh hoạt các hoạt động dạy học tạo hứng thú

và rèn luyện năng lực cho học sinh trong bài Ôn tập văn học dân gian (Ngữ văn 10) tại lớp 10B5 (lớp dạy thực nghiệm) và lớp 10B9 (lớp đối chứng) tại trường THPT Triệu Sơn 1 năm họ ̣c 2020-2021.

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết: Đọ ̣c sá́ch giá́o khoa, sá́ch giá́o

viên Ngữ văn 10 tậ̣p 1, tà̀i liệu tham khảo có liên quan đến đề̀ tà̀i, soạn bà̀i giảng theo phương phá́p, kếhoạch đã đề̀ ra

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Khảo sá́t giờ dạy của giá́o viên để thấy đượ̣c

tí́nh hiệu quả của phương phá́p dạy họ ̣c tí́ch cực theo hướng phá́t triển năng lực của họ ̣c sinh

-Phương pháp thống kê, phân loại (thố́ng kê phân loại kết quả khảo sá́t

thực trạng và̀ kết quả dạy họ ̣c qua thực nghiệm và̀ lớp đôi chứ́ng)

- Phương pháp phân tích, tổng hợp (phân tí́ch, tổng hợ̣p kết quả khảo sá́t thực trạng

và̀ kết quả dạy họ ̣c ở̉ lớp thực nghiệm và̀ lớp đố́i chứ́ng)

- Đề̀ tà̀i của tôi tổng hợ̣p nhiề̀u phương phá́p khá́c nhau trong cá́c quá́ trình từ xâydựng cơ sở̉ lý thuyết, đến điề̀u tra khảo sá́t thực tế, thu thậ̣p thông tin hay thố́ng kê xử lý số́ liệu tôi đề̀uvừa phân tí́ch, so sá́nh, đố́i chiếu và̀ đi đến tổng hợ̣p

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾ́N KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lí luận:

Lý luậ̣n dạy họ ̣c đã chỉ ra rằng: trong quá́ trình họ ̣c tậ̣p, người họ ̣c sinhkhông ngừng lĩnh hộ̣i những kiến thứ́c do giá́o viên cung cấp, mà̀ quan trọ ̣nghơn cá́c em còn phải tự tìm ra tri thứ́c mới, kỹ năng mới từ những nguồn tà̀i liệukhá́c nhau Tuy nhiên, sự tìm kiếm cá́i mới của họ ̣c sinh không giố́ng như hoạtđộ̣ng hoà̀n toà̀n độ̣c lậ̣p, sá́ng tạo của cá́c nhà̀ khoa họ ̣c khi thực hiện mộ̣t đề̀ tà̀inghiên cứ́u khoa họ ̣c Vì hoạt độ̣ng của họ ̣c sinh đượ̣c thực hiện với vai trò cố́

vấn, tổ chứ́c, điề̀u khiển thường xuyên của người giá́o viên Do vậ̣y, trong nhiề̀unăm trở̉ lại đây việc cố́ gắng tìm ra mộ̣t số́ giải phá́p hữu hiệu để nhằm nâng caochất lượ̣ng giá́o dụ ̣c nói chung và̀ tạo sự hứ́ng thú cho cá́c em họ ̣c sinh nói riênglà̀ mộ̣t vấn đề̀ đặt ra cho mỗi giá́o viên cũng như toà̀n ngà̀nh giá́o dụ ̣c

Những năm gầ̀n đây cá́c Nghị quyết, chiến lượ̣c phá́t triển giá́o dụ ̣c củaĐảng và̀ chí́nh phủ đã tậ̣p trung và̀o dạy họ ̣c theo hướng đổi mới phương phá́p,phá́t triển năng lực họ ̣c sinh:

2UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com

Hộ̣i nghị TW 8 khóa XI đã ban hà̀nh Nghị quyết 29/2013/NQ-TW về̀ đổimới căn bản toà̀n diện giá́o dụ ̣c và đào tao “Tiêp tục đôi mơi manh me phươngpháp day và học theo hương hiên đai; phát huy tính tích cưc, chu động, sáng taovà vận dụng kiên thức, ky năng cua ngươi học; khăc phục lối truyền thụ áp đătmột chiều, ghi nhơ máy moc Tập trung day cách học, cách nghi, khuyên khích

tư học, tao cơ sở đê ngươi học tư cập nhật và đôi mơi tri thức, ky năng, pháttriên năng lưc Chuyên tư học chu yêu trên lơp sang tô chức hinh thức học tập đadang, chu y các hoat động xa hội, ngoai khoa, nghiên cứu khoa học” [1]

Chiên lược phát triên giáo dục giai đoan 2011 – 2020 ban hành kèm theoQuyêt đinh 711/QĐ - TTg ngày 13/6/2012 cua Thu tương chính phu chi rõ:

“Tiêp tục đôi mơi phương pháp day học và đánh giá kêt qua học tập, rèn luyêntheo hương phát huy tính tích cưc, tư giác, chu động, sáng tao và năng lưc tư họccua ngươi học” [2]

Nghi quyêt 88 Quốc hội XIII về đôi mơi chương trinh, sách giáo khoagiáo dục phô thông: “Tiêp tục đôi mơi phương pháp giáo dục theo hương pháttriên toàn diên năng lưc và phâm chât ngươi học, phát huy tính tích cưc, chuđộng, sáng tao, bôi dưỡng phương pháp tư học, hứng thu học tập, ky năng hợptác và kha năng tư duy đọc lập”; “ Đôi mơi căn ban phương pháp đánh giá châtlượng giáo dục theo hương phát triên phâm chât và năng lưc học sinh” [3]

Dạy họ ̣c theo định hướng phá́t triển năng lực: “Giá́o viên chủ yếu là̀

người tổ chứ́c, hỗ trợ̣ họ ̣c sinh tự lực và̀ tí́ch cực lĩnh hộ̣i tri thứ́c, chú trọ ̣ng sựphá́t triển khả năng giải quyết vấn đề̀, khả năng giao tiếp” [4] “Tăng cường phố́ihợ̣p họ ̣c tậ̣p cá́ thể với họ ̣c tậ̣p hợ̣p tá́c, tạo điề̀u kiện cho họ ̣c sinh nghĩ nhiề̀uhơn, là̀m nhiề̀u hơn và̀ thảo luậ̣n nhiề̀u hơn” [4]

Trong xu thế chung đó cá́c môn họ ̣c nói chung và̀ môn ngữ văn nói riêng

để dạy và̀ họ ̣c có hiệu quả theo chương trình sá́ch giá́o khoa mới cũng cầ̀n phải

đổi mới phương phá́p dạy họ ̣c Và̀ “Vận dụng linh hoạt các hoạt đông dạy học tạo hứng thú và rèn luyện năng lực cho học sinh trong bài Ôn tập văn học dân gian” mà̀ tôi đã lựa chọ ̣n cũng là̀ mộ̣t hình thứ́c phá́t huy tí́nh tí́ch cực, chủ độ̣ng

cho họ ̣c sinh Đồng thời có thể rè̀n luyện, phá́t triển cá́c năng lực khá́c nhau chongười họ ̣c

2. 2 Thực trạng trước khi thực hiện giải pháp của đề tài.

- Hiện nay phương phá́p dạy họ ̣c phá́t huy vai trò chủ độ̣ng, tí́ch cực của họ ̣c sinhtheo định hướng phá́t triển năng lực là̀ mộ̣t phương phá́p dạy họ ̣c mới phù hợ̣p với xu hướng của thời đại,tuy nhiên từ thực tế giảng dạy tại trường THPT, tôi nhậ̣n thấy sự sá́ng tạo trong việc đổi mới phươngphá́p dạy họ ̣c, phá́t huy tí́nh tí́ch cực, tự họ ̣c của họ ̣c sinh ở̉ môn Ngữ văn chưa nhiề̀u Dạy họ ̣c vẫn nặngvề̀ truyề̀n thụ ̣ kiến thứ́c Việc rè̀n luyện kỹ năng chưa đượ̣c quan tâm đúng mứ́c, dạy họ ̣c chưa thậ̣t sựphá́t huy đượ̣c năng lực của họ ̣c sinh

- Đa số́ họ ̣c sinh thường có tâm lí́ ngại họ ̣c, vì môn văn phải chép nhiề̀u, thuộ̣cnhiề̀u; cá́c em họ ̣c trong tâm lý văn là̀ mộ̣t môn để xét tố́t nghiệp, xét đại họ ̣c chứ́ chưa thậ̣t sự dà̀nh chomôn họ ̣c tình yêu và̀ sự hứ́ng thú, niề̀m đam mê

- Bà̀i Ôn tập văn học dân gian kiến thứ́c đề̀u đã họ ̣c, lại là̀ phầ̀n không thuộ̣c phạm

vi kiến thứ́c thi THPTQG cho nên nhiề̀u họ ̣c sinh chưa họ ̣c đã có tâm lí́ chá́n, ngại họ ̣c dẫn đến cá́c emkhông khắc sâu đượ̣c kiến thứ́c bộ̣ phậ̣n

3UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com

văn họ ̣c dân gian để là̀m nề̀n tảng tiếp cậ̣n văn họ ̣c viết Rất nhiề̀u họ ̣c sinhkhông nắm đượ̣c tí́nh sử thi trong văn họ ̣c cá́ch mạng vì cá́c em không hiểu bảnchất của thể loại sử thi trong văn họ ̣c dân gian Hay cá́c câu ca dao, thà̀nh ngữ,

cổ tí́ch truyề̀n thuyết trong Đất nước của Nguyễn Khoa Điề̀m

- Chí́nh vì vậ̣y với đề̀ tà̀i “Vận dụng linh hoạt các hoạt động dạy học tạo hứng thú

và phát triển năng lực cho học sinh trong bài Ôn tập văn học dân gian” (Tiết 29, 30 Ngữ văn 10 Chương trình cơ bản) tôi mong muố́n không chỉ tạo đượ̣c hứ́ng thú, phá́t triển năng lực mà̀ còn gợ̣i đượ̣c

-tình yêu thậ̣t sự cho cá́c em đố́i với bộ̣ phậ̣n VHDG

2.3 Giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

2.3.1. Giải pháp 1: Định hướng trọng tâm của bài học: Ôn tậ̣p văn họ ̣c dân gian theo

định hướng phát triển năng lực.

2.3.2 Giải pháp 2: Định hướng nộPi dung bài học.

1 Nộ̣i dung 1: Ôn tậ̣p cá́c đặc trưng cơ bản của VHDG

2 Nộ̣i dung 2: Hệ thố́ng lại cá́c thể loại của VHDG theo cá́c nhóm truyện dân gian; câunói dân gian; thơ ca dân gian; sân khấu dân gian Ôn tậ̣p đặc điểm của thể loại sử thi, truyề̀n thuyết, cổtí́ch, truyện cười, ca dao, truyện thơ

3 Nộ̣i dung 3: Bà̀i tậ̣p vậ̣n dụ ̣ng

4 Nộ̣i dung 4: Định hướng mộ̣t số́ hoạt độ̣ng ngoà̀i giờ họ ̣c

2.3.3 Giải pháp 3: Định hướng mục tiêu bài học.

1 Kiến thức:

- Củng cố́, hệ thố́ng hóa cá́c kiến thứ́c về̀ VHDG Việt Nam đã họ ̣c: kiến thứ́c chung, kiến thứ́c về̀ thể loại và̀ kiến thứ́c về̀ tá́c phẩm

2 Về kĩ năng

a Về̀ kĩ năng chuyên môn

- Biết cá́ch khá́i quá́t kiến thứ́c

- Biết vậ̣n dụ ̣ng đặc trưng của cá́c thể loại của văn họ ̣c dân gian để phân tí́ch những tá́c

phẩm cụ ̣ thể

b Về̀ kĩ năng số́ng

- Rè̀n luyện kĩ năng giao tiếp, kĩ năng là̀m việc nhóm

3 Thái độP:

- Bồi dưỡ̃ng tình cảm trân trọ ̣ng, tự hà̀o về̀ VHDG Việt Nam

- Yêu quê hương, tự hà̀o về̀ những giá́ trị văn hóa tinh thầ̀n của dân tộ̣c 4 Năng lực.

- Năng lực tự chủ và̀ tự họ ̣c, năng lực hợ̣p tá́c, năng lực giải quyết vấn đề̀ và̀ sá́ng tạo,

năng lực thẩm mỹ, năng lực tư duy, năng lực sử dụ ̣ng ngôn ngữ…

2.3.4 Giải pháp 4: Xây dựng khung năng lực vận dụng cho bài học.

Nhận biết Thông hiểu Vận dụng và vận dụng cao

- Nêu cá́c đặc trưng của - Minh họ ̣a bằng cá́c - Vậ̣n dụ ̣ng hiểu biết về̀ đặc

văn họ ̣c dân gian; Chỉ ra về̀ nghệ thuậ̣t và̀ tư tưở̉ngnhững đặc trưng chủ yếu của cá́c tá́c phẩm cụ ̣ thể.của cá́c thể loại

UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com

- Nêu cá́c thể loại truyện - Tổng hợ̣p so sá́nh - Vậ̣n dụ ̣ng hiểu biết về̀ đặcDGVN cá́c thể loại truyện điểm cá́c thể loại truyện để

DG: Sử thi; Truyề̀n phân tí́ch những đặc sắc về̀thuyết; Truyện cổ nghệ thuậ̣t và̀ tư tưở̉ng củatí́ch; Truyện cười cá́c đoạn trí́ch, tá́c phẩm cụ ̣trên cá́c phương diện thể Chiến thắng Mtao Mxây,

mụ ̣c đí́ch sá́ng tá́c, Truyện An Dương Vương và

hình thứ́c lưu truyề̀n, Mị Châu Trọng Thủy, Tấm

nộ̣i dung, kiểu nhân Cám, Tam đại con gà;

vậ̣t, đặc điểm nghệ Nhưng nó phải bằng hai

- Chuyển thể văn bản truyệndân gian thà̀nh cá́c hoạt cảnh

- Nêu cá́c thể loại ca dao - So sá́nh sự khá́c - Vậ̣n dụ ̣ng hiểu biết về̀ đặc

nhau giữa ca dao yêu điểm của mỗi dạng ca dao đểthương tình nghĩa; phân tí́ch nộ̣i dung, nghệ

Ca dao than thân; ca thuậ̣t của cá́c bà̀i cụ ̣ thể.dao hà̀i hước trên - Sá́ng tá́c ca dao

dung và̀ nghệ thuậ̣t

2.3.5 Giải pháp 5: Xây dựng quy trình dạy học bài Ôn tập VHDG.

- Để giúp họ ̣c sinh có sự hứ́ng thú, tí́ch cực chủ độ̣ng và̀ hình thà̀nh đượ̣c cá́c kĩnăng, năng lực trong tiết họ ̣c tôi đã không ngừng tìm tòi, nghiên cứ́u và̀ qua quá́ trình thực tế giảng dạytôi đã có những đổi mới nhất định đó là̀ sự vậ̣n dụ ̣ng linh hoạt cá́c phương phá́p, hình thứ́c, hoạt độ̣ng họ ̣ctậ̣p trong từng bước như sau:

Bước 1: Hoạt độPng khởi độPng

a Mụ ̣c đí́ch của bước nà̀y là̀ giúp HS:

- Huy độ̣ng vố́n kiến thứ́c và̀ kĩ năng để chuẩn bị tiếp nhậ̣n tiết họ ̣c mới, đồng thờitạo hứ́ng thú cho HS và̀ giúp GV nắm bắt đượ̣c những hiểu biết của HS những vấn đề̀ có liên quan đếnbà̀i họ ̣c

b Nộ̣i dung và̀ hình thứ́c khở̉i độ̣ng:

- Để thực hiện hoạt độ̣ng nà̀y tôi lồng ghép cho họ ̣c sinh nhậ̣n thứ́c về̀ nhan đề̀ tiếthọ ̣c Trước bất kỳ mộ̣t tiết họ ̣c nà̀o tôi cũng có thói quen giúp họ ̣c sinh tìm hiểu về̀ nhan đề̀ của nó, mộ̣tmặt cá́c em sẽ có ngay định hướng về̀ nộ̣i dung toà̀n tiết họ ̣c, mặt khá́c nó cũng sẽ giúp cá́c em có ý thứ́c

về̀ vị trí́, vai trò của tiết họ ̣c Cụ ̣ thể, tôi cho họ ̣c sinh trả lời câu hỏi: Khi thực hiện cá́c bà̀i tậ̣p, nhiệm vụ ̣

đượ̣c giao để chuẩn bị cho tiết họ ̣c Ôn tập văn học dân gian em đá́nh giá́ đây sẽ là̀ tiết họ ̣c dễ hay khó?

Thú vị hay không thú vị? (Trả lời chân thành, đúng với suy nghĩ, đánh giá) Trước câu hỏi nà̀y HS có thể sẽ chia là̀m 2 xu hướng khá́c nhau với 2 đá́p á́n, đá́p á́n thứ́ nhất sẽ là̀: Tiết họ ̣c dễ vì chỉ ôn lại những

kiến thứ́c đã họ ̣c, không thú vị vì không có kiến thứ́c mới; đá́p á́n thứ́ 2 sẽ là̀ khó vì chỉ trong 2 tiết phảitổng hợ̣p lại toà̀n bộ̣ kiến thứ́c của cả bộ̣ phậ̣n văn họ ̣c dân gian và̀ rất thú vị vì cá́c em sẽ có cá́c hoạtđộ̣ng mới í́t khi đượ̣c thực hiện trong giờ họ ̣c Sau cá́c ý kiến trả lời của HS tôi sẽ dẫn dắt và̀o bà̀i –

5UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com

Tiết họ ̣c nà̀y đúng là̀ ôn tậ̣p lại kiến thứ́c và̀ chỉ trong mộ̣t thời gian ngắn phảitổng hợ̣p lại toà̀n bộ̣ kiến thứ́c về̀ mộ̣t bộ̣ phậ̣n văn họ ̣c quan trọ ̣ng của văn họ ̣cViệt Nam mộ̣t cá́ch sá́ng tạo cho nên khó hay dễ, thú vị hay không cá́c em phảicùng thực hiện ta mới có đượ̣c kết luậ̣n chí́nh xá́c, đá́p á́n đúng nhất đang chờcá́c em Như vậ̣y, với câu hỏi trên trong khoảng 5 phút tôi đã tạo cho tất cả họ ̣csinh ngay từ những phút đầ̀u của tiết họ ̣c đã đứ́ng trước những tranh luậ̣n, cầ̀nphải tiếp cậ̣n bà̀i họ ̣c ngay để có lời giải đá́p và̀ cá́c em sẽ cuố́n và̀o bà̀i họ ̣c mộ̣tcá́ch há́o hứ́c; mặt khá́c cá́c em cũng đã ý thứ́c đượ̣c vị trí́, mụ ̣c tiêu của tiết họ ̣cmộ̣t cá́ch cụ ̣ thể hơn.

Bước 2: Hoạt độPng ôn tập kiến thức chung – luyện tập

a Mụ ̣c đí́ch của bước nà̀y: giúp HS củng cố́, hệ thố́ng hóa cá́c tri thứ́c đãhọ ̣c về̀ văn họ ̣c dân gian thông qua hệ thố́ng cá́c hoạt độ̣ng, bà̀i tậ̣p, nhiệm vụ ̣

b Nộ̣i dung và̀ hình thứ́c cá́c hoạt độ̣ng, bà̀i tậ̣p, nhiệm vụ ̣ đượ̣c tiến hà̀nhtheo trình tự sau:

- Phầ̀n nà̀y họ ̣c sinh tậ̣p trung và̀o 4 nộ̣i dung kiến thứ́c + Đặc trưng cơ bản của văn họ ̣c dân gian

+ Văn họ ̣c dân gian có những thể loại gì? (lậ̣p bảng tổng hợ̣p cá́c thể loạitheo mẫu)

+ Nêu đặc trưng của cá́c thể loại truyện dân gian sử thi, truyề̀n thuyết, cổ tí́ch, truyện cười (Lậ̣p bảng so sá́nh theo mẫu)

+ So sá́nh sự khá́c nhau của ca dao than thân, yêu thương tình nghĩa, ca dao hà̀i hước

- Đây đề̀u là̀ những kiến thứ́c cá́c em đã họ ̣c cho nên giá́o viên có thể sửdụ ̣ng phương phá́p hỏi đá́p cá́ nhân để cá́c em ôn tậ̣p nhanh tuy nhiên nếu nhưvậ̣y nhiề̀u HS sẽ không chú ý vì cá́c em thấy nó đề̀u là̀ kiến thứ́c đã họ ̣c Vì vậ̣y,

để tạo sự tậ̣p trung cho họ ̣c sinh, để cá́c em chủ độ̣ng tự ôn tậ̣p lại kiến thứ́c và̀

quan trọ ̣ng để cá́c em phá́t triển năng lực hợ̣p tá́c, tự chủ, sử dụ ̣ng ngôn ngữ…

phá́t triển kĩ năng giao tiếp, thuyết trình vấn đề̀ tôi sẽ giao 4 phầ̀n nà̀y cho 4 tổ

để cá́c em về̀ nhà̀ chuẩn bị bà̀i và̀o giấy A0 mộ̣t cá́ch ngắn gọ ̣n, tiết kiệm thờigian nhất nhưng đầ̀y đủ dễ hiểu để đến lớp thuyết trình cho cá́c tổ khá́c nhậ̣n xét

(Phầ̀n giao nhiệm vụ ̣ nà̀y thực hiện ở̉ cuố́i tiết họ ̣c trước - tiết 28) Như vậ̣y trongbước nà̀y HS vừa hoạt độ̣ng nhóm, vừa hoạt độ̣ng cá́ nhân và̀ có thể có hoạtđộ̣ng chung cả lớp….phá́t triển đượ̣c sự chủ độ̣ng, tí́ch cực và̀ cá́c năng lực củacá́c em

Bước 3: Hoạt độPng vận dụng- Bài tập vận dụng.

Bước 4: Hoạt độPng mở rộPng, sáng tạo.

- Tôi đã suy nghĩ, tư duy và quyết định lồng ghép 2 hoạt động này lại với nhau để tạo hứng thú cho giờ học và để học sinh có cơ hội rèn luyện, phát triển năng lực nhiều nhất Lý do tôi lồng ghép 2 hoạt động này là vì:

a) Mụ ̣c đí́ch của 2 hoạt độ̣ng nà̀y là̀ giúp HS từ những tri thứ́c đượ̣c ôntậ̣p, củng cố́ về̀ VHDG ở̉ phầ̀n trên vậ̣n dụ ̣ng và̀o cảm nhậ̣n, phân tí́ch, lý giảimộ̣t số́ tá́c phẩm cụ ̣ thể đã họ ̣c hoặc chưa họ ̣c nhằm củng cố́ và̀ rè̀n luyện kĩnăng đã có và̀ cá́c kĩ năng chưa có Tạo cho cá́c em những rung độ̣ng thẩm mĩvới cá́c tá́c phẩm văn họ ̣c dân gian và̀ phá́t huy những ý tưở̉ng sá́ng tạo

b) Nộ̣i dung và̀ hình thứ́c bà̀i tậ̣p/ nhiệm vụ ̣

- Nếu bình thường ở̉ Bước 3 với hoạt độ̣ng vậ̣n dụ ̣ng nà̀y GV sẽ cho HS là̀m cá́cbà̀i tậ̣p có sẵn trong SGK giúp HS đọ ̣c hiểu, phân tí́ch, ôn tậ̣p lại những đặc sắc về̀ nộ̣i dung, nghệ thuậ̣tcủa mộ̣t số́ đoạn trí́ch, tá́c phẩm thuộ̣c cá́c thể loại truyện và̀ thơ DG đã họ ̣c như:

+ Đọ ̣c hai đoạn miêu tả cảnh Đăm Săn múa khiên và̀ đoạn cuố́i tả hình ảnh và̀ sứ́c

khỏe của chà̀ng trong đoạn trí́ch Chiến thắng Mtao M xây Từ 3 đoạn văn đó em hãy cho biết những nét

nổi bậ̣t trong nghệ thuậ̣t miêu tả nhân vậ̣t anh hùng của sử thi? Và̀ nhờ những thủ phá́p đặc trưng đó, vẻđẹp của người anh hùng sử thi đã đượ̣c lí́ tưở̉ng hóa như thế nà̀o?

+ Từ tấn bi kịch của Mị Châu – Trọ ̣ng Thủy em hãy cảm nhậ̣n về̀ cố́t lõ̃i sự thậ̣t lịch

sử, bi kịch đượ̣c hư cấu, những chi tiết hoang đường kỳ ảo, kết cụ ̣c của bi kich, bà̀i họ ̣c rút ra

+ Đặc sắc nghệ thuậ̣t của truyện thể hiện ở̉ sự chuyển biến của hình tượ̣ng nhân vậ̣tTấm từ yếu đuố́i, thụ ̣ độ̣ng đến kiên quyết đấu tranh già̀nh lại sự số́ng Anh chị hãy phân tí́ch truyện cổtí́ch Tấm Cá́m để là̀m sá́ng tỏ

+ Căn cứ́ và̀o 2 truyện cười đã họ ̣c so sá́nh sự khá́c nhau trên cá́c phương

diện

+ Phân tí́ch giá́ trị của cụ ̣m từ thân em trong cá́c bà̀i ca dao than thân, thố́ng kê cá́c

hình ảnh so sá́nh ẩn dụ ̣ trong cá́c bà̀i ca dao đã họ ̣c và̀ nêu hiệu quả nghệ thuậ̣t

- Sau Hoạt độ̣ng 3 nà̀y sẽ là̀ Hoạt độ̣ng 4- Hoạt độ̣ng sá́ng tạo, thường thì

GV có thể chọ ̣n mộ̣t số́ bà̀i tậ̣p ngoà̀i SGK như bà̀i tậ̣p kiểu trắc nghiệm hoặc tựluậ̣n ngắn để giúp HS vừa khắc sâu kiến thứ́c vừa có những rung độ̣ng với cá́ctá́c phẩm

- Tuy nhiên, với 2 hoạt độ̣ng nà̀y tôi đã tư duy rất nhiề̀u, tất cả cá́c phầ̀nbà̀i tậ̣p ở̉ hoạt độ̣ng 3 đề̀u hướng đến mụ ̣c tiêu ôn tậ̣p lại những kiến thứ́c cá́c em

đã họ ̣c, đã biết về̀ cá́c tá́c phẩm truyện DG, ca dao cho nên nếu cho họ ̣c sinh là̀mtheo trình tự như vậ̣y sẽ đơn điệu không trá́nh đượ̣c sự nhà̀m chá́n, cá́c em sẽnhắc lại kiến thứ́c không hề̀ hứ́ng thú, tôi muố́n cá́c em chủ độ̣ng, thí́ch thú,hứ́ng khở̉i với vấn đề̀ Và̀ quan trọ ̣ng là̀ phá́t huy đượ̣c nhiề̀u nhất cá́c kĩ năng,năng lực của HS Chí́nh vì vậ̣y, tôi đã tá́o bạo lựa chọ ̣n mộ̣t hình thứ́c khá́c đểcho cá́c em thực hà̀nh, vậ̣n dụ ̣ng, sá́ng tạo mở̉ rộ̣ng - tôi kết hợ̣p Bước 3 vớiBước 4 Và̀ ở̉ Bước 4 nà̀y tôi không ra cá́c bà̀i tậ̣p mở̉ rộ̣ng mà̀ tôi sử dụ ̣ng phầ̀nIII trong SGK - Cá́c hình thứ́c hoạt độ̣ng ngoà̀i giờ họ ̣c, trong mụ ̣c nà̀y GV cóthể lựa chọ ̣n 1 trong 3 hình thứ́c: Chuyển cá́c văn bản truyện dân gian thà̀nh hoạtcảnh; Sưu tầ̀m cá́c tá́c phẩm văn họ ̣c dân gian ở̉ địa phương ; Viết bà̀i thu hoạch

Tôi chọ ̣n hình thứ́c chuyển các văn bản truyện dân gian thành hoạt cảnh (kịch nói) và Đọc diễn cảm, sáng tạo ca dao Tuy nhiên, để lồng ghép với Bước 3 và̀

để đảm bảo với dung lượ̣ng thời gian của tiết họ ̣c không thể chuyển toà̀n bộ̣ cá́cvăn bản, tôi sẽ định hướng cho họ ̣c sinh chọ ̣n cảnh, chi tiết nổi bậ̣t về̀ nộ̣i dung

tư tưở̉ng nghệ thuậ̣t, bá́m sá́t cá́c bà̀i tậ̣p trong SGK ở̉ Bước 3 (Phầ̀n định hướngnà̀y tôi cũng sẽ thực hiện nhanh và̀o cuố́i tiết 28) Như vậ̣y tôi sẽ thực hiện đượ̣c

2 hoạt độ̣ng mộ̣t cá́ch mới mẻ, cá́c em đượ̣c thay đổi không khí́ trong giờ họ ̣c, sẽthí́ch thú tự nguyện đọ ̣c lại cá́c tá́c phẩm để nắm đặc điểm nghệ thuậ̣t, chi tiết,nhân vậ̣t, lời thoại, nhậ̣p vai và̀ quan trọ ̣ng là̀ cá́c em đượ̣c hợ̣p tá́c là̀m việc

7UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com

nhóm mộ̣t cá́ch tí́ch cực, phá́t huy năng lực sá́ng tạo, năng lực thẩm mĩ, ngônngữ, năng lực diễn xuất, giao tiếp của bản thân Tôi nghĩ môn văn là̀ mộ̣t mônhọ ̣c đặc thù có nhiề̀u lợ̣i thế để rè̀n luyện kĩ năng, năng lực cho họ ̣c sinh, tôimuố́n khai thá́c yếu tố́ nà̀y ngay trong từng tiết họ ̣c để cá́c em hà̀o hứ́ng chứ́

không nhất thiết phải tá́ch thà̀nh mộ̣t buổi hoạt độ̣ng ngoại khóa riêng

- Cụ ̣ thể, tôi sẽ chia lớp là̀m 5 nhóm và̀ mỗi nhóm cá́c em sẽ chọ ̣n 1 hoặc 2 cảnh,chi tiết tương ứ́ng với mộ̣t bà̀i tậ̣p trong Bước 3 - Bà̀i tậ̣p vậ̣n dụ ̣ng để diễn

+ Nhóm 1 sẽ diễn cảnh Đăm Săn và̀ Mtao Mxây giao đấu

+ Nhóm 2 sẽ diễn cảnh An Dương Vương và̀ Mị Châu khi chạy tới bờ biển, MịChâu bị thầ̀n rùa và̀ng kết tộ̣i là̀ giặc, bị vua cha chém đầ̀u, sau đó An Dương Vương cùng Rùa và̀ng rẽnước xuố́ng thủy cung

+ Nhóm 3: Diễn cảnh Tấm khóc gọ ̣i bụ ̣t giúp đỡ̃ khi mất giỏ tép, khi mất cá́ bố́ng và̀cảnh Tấm biến thà̀nh chim, từ nhà̀ bà̀ hà̀ng nước trở̉ lại dạy Cá́m là̀m đẹp

+ Nhóm 4: Diễn 1 trong 2 truyện cười

+ Nhóm 5: Đọ ̣c diễn cảm và̀ sá́ng tạo 3 bà̀i ca dao đã họ ̣c hoặc chưa họ ̣c thuộ̣c 3dạng ca dao Trình bà̀y cảm nghĩ về̀ nét độ̣c đá́o của mỗi bà̀i mộ̣t cá́ch ngắn gọ ̣n

- Sau khi cá́c nhóm diễn và̀ đọ ̣c sá́ng tạo xong cá́c em sẽ trả lời cá́c câuhỏi ở̉ hoạt độ̣ng 3 - bà̀i tậ̣p vậ̣n dụ ̣ng để ôn tậ̣p lại kiến thứ́c bằng chí́nh sự trãinghiệm của mình và̀o nhân vậ̣t, chi tiết chứ́ không phải là̀ nhắc lại kiến thứ́c đãhọ ̣c mộ̣t cá́ch má́y móc Ví́ dụ ̣ nhóm 1 sẽ trả lời câu 1: Sau khi diễn xong cảnhgiao đấu của 2 nhân vậ̣t em thấy người anh hùng Đăm Săn đượ̣c miêu tả bằngnhững nghệ thuậ̣t nổi bậ̣t nà̀o? Tá́c dụ ̣ng của những biện phá́p nghệ thuậ̣t đó?

Tương tự vậ̣y nhóm 2 sẽ gắn với câu 2, nhóm 3 câu 3, nhóm 4 câu 4 và̀ nhóm 5câu 5 Vì cá́c em đã họ ̣c, giờ lại đọ ̣c lại, cùng nhau bà̀n bạc để nhậ̣p vai cho nên

sẽ nhớ lại kiến thứ́c mộ̣t cá́ch nhanh chóng Với phầ̀n cá́c câu hỏi nà̀y tôi sẽ đảmbảo đượ̣c mụ ̣c tiêu cho họ ̣c sinh vậ̣n dụ ̣ng kiến thứ́c khá́i quá́t cảm nhậ̣n, phântí́ch tá́c phẩm để cá́c em khắc sâu đặc điểm nộ̣i dung, nghệ thuậ̣t của mỗi thể loạimộ̣t cá́ch nhậ̣p tâm và̀ thí́ch thú Giờ họ ̣c diễn ra hoà̀n toà̀n do cá́c em chủ độ̣ng,cá́c em đượ̣c sá́ng tạo phá́t huy nhiề̀u năng lực của mình mà̀ vẫn ôn lại đượ̣c kiếnthứ́c mộ̣t cá́ch sôi nổi, hà̀o hứ́ng Tôi chỉ là̀ người định hướng cho cá́c em

Bước 5: Hoạt độPng bổ sung

a) Mụ ̣c đí́ch của hoạt độ̣ng nà̀y giúp HS tiếp tụ ̣c mở̉ rộ̣ng kiến thứ́c, kĩnăng Hoạt độ̣ng nà̀y dựa trên lậ̣p luậ̣n cho rằng, quá́ trình nhậ̣n thứ́c của HS là̀

không ngừng, do vậ̣y cầ̀n có sự định hướng để đá́p ứ́ng nhu cầ̀u tiếp tụ ̣c họ ̣c tậ̣p,rè̀n luyện sau mỗi bà̀i họ ̣c cụ ̣ thể

b) Nộ̣i dung và̀ hình thứ́c bà̀i tậ̣p/ nhiệm vụ ̣

- Là̀m bà̀i tậ̣p 6 SGK phầ̀n II để họ ̣c sinh thấy đượ̣c sự ảnh hưở̉ng củaVHDG tới văn họ ̣c viết phụ ̣c vụ ̣ cho cá́c em họ ̣c nhiề̀u tá́c phẩm văn họ ̣c viết saunà̀y

- Tìm đọ ̣c thêm sá́ch bá́o, mạng in-tơ-nét…cá́c bà̀i viết về̀ bộ̣ phậ̣n VHDG; cá́c bà̀i phân tí́ch, bình luậ̣n về̀ những tá́c phẩm đã họ ̣c

- Tậ̣p sá́ng tạo ca dao; Viết bà̀i thu hoạch

8UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com

- HS tự là̀m việc ở̉ nhà̀ HS có thể thực hiện độ̣c lậ̣p, hoặc kết hợ̣p cá́c bạn, nhóm bạn, tậ̣p thể lớp để thực hiện.

2.3.6 Giải pháp 5: Thiết kế nộPi dung dạy học: Ôn tập VHDG.

Hoạt độPng của GV – HS NộPi dung cần đạt Hoạt độPng 1: Khởi độPng

- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- GV: Khi thực hiện cá́c bà̀i tậ̣p, nhiệm vụ ̣ - Nhậ̣n thứ́c đượ̣c nhiệm vụ ̣ cầ̀n

đượ̣c giao để chuẩn bị cho tiết họ ̣c Ôn tập giải quyết của bà̀i họ ̣c

văn học dân gian em đá́nh giá́ đây sẽ là̀ - Tậ̣p trung cao và̀ hợ̣p tá́c tố́t đểtiết họ ̣c dễ hay khó? Thú vị hay không thú giải quyết nhiệm vụ ̣

- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

+ HS: suy nghĩ trả lời câu hỏi

+ GV: Quan sá́t, hỗ trợ̣ họ ̣c sinh

- Bước 3: Báo cáo kết quả + HS trả lời

-Bước 4: Nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện

- GV: Nhậ̣n xét, dẫn dắt và̀o bà̀i - Tất cả cá́c đá́p á́n đề̀u có sơ sở̉ Bà̀i họ ̣c nà̀y đúng là̀ ôntậ̣p lại kiến thứ́c và̀ ta phải tổng hợ̣p lại toà̀n bộ̣ kiến thứ́c về̀ mộ̣t bộ̣ phậ̣n văn họ ̣c quan trọ ̣ng của văn họ ̣cViệt Nam Nhưng cô trò ta sẽ ôn tậ̣p mộ̣t cá́ch sá́ng tạo kết hợ̣p với cả hoạt độ̣ng ngoại khóa cho nên khóhay dễ? thú vị hay không? Hay vừa khó vừa dễ? cá́c em phải cùng thực hiện ta mới có đượ̣c kết luậ̣nchí́nh xá́c, đá́p á́n đúng nhất đang chờ cá́c em

9UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com

Hoạt động 2: Luyện tập ôn tập kiến thức.

-Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

-GV chia HS thà̀nh 4nhóm, yêu cầ̀u mỗinhóm trình bà̀y cá́cphầ̀n kiến thứ́c đãgiao chuẩn bị trước ở̉

nhà̀ và̀o giấy A0

-Gv trình chiếu slide

1 để cá́c nhóm theodõ̃i nhiệm vụ ̣

Nhóm 1: Trình bà̀y

cá́c đặc trưng cơ bảncủa VHDG ViệtNam (Minh họ ̣abằng cá́c tá́c phẩm,đoạn trí́ch đã họ ̣c)

Nhóm 2: Kể tên cá́c

thể loại của VHDGViệt Nam Chỉ ra

những đặc trưng chủyếu của cá́c thể loại

sử thi, truyề̀n thuyết,truyện cổ tí́ch, truyệncười, ca dao, truyệnthơ

Nhóm 3: Lậ̣p bảng

tổng hợ̣p, so sá́nhtheo mẫu trong bà̀itậ̣p 3 để so sá́nh cá́cthể loại sử thi, truyề̀nthuyết, cổ tí́ch,truyện cười

Nhóm 4: Nét đặc sắc

về̀ nộ̣i dung và̀ nghệthuậ̣t của ca dao thanthân, ca dao hà̀ihước?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

nhiệm vụ ̣ đã thảo luậ̣n chuẩn bị ở̉ nhà̀

I Nội dung ôn tập:

1 Các đặc trưng cơ bản của VHDG:

- VHDG là̀ những tá́c phẩm nghệ thuậ̣t ngôn từ truyề̀n miệng (tí́nh truyề̀n miệng)

VD: Kể chuyện Tấm Cá́m, Thạch Sanh ; kể - há́t sửthi Đăm Săn; lời thơ trong ca dao đượ̣c há́t theo nhiề̀ulà̀n điệu; cá́c vở̉ chè̀o đượ̣c trình diễn bằng lời, nhạc,múa và̀ diễn xuất của nghệ nhân

- VHDG là̀ sản phẩm của quá́ trình sá́ng tá́c tậ̣p thể (tí́nh tậ̣p thể).VD: Cá́c bà̀i ca dao than thân cùng môtí́p mở̉ đầ̀u bằng

hai chữ “thân em”,

- VHDG gắn bó mậ̣t thiết với cá́c sinh hoạt khá́c nhau của đời số́ng cộ̣ng đồng (tí́nh thực hà̀nh)

VD: Kể khan Đăm Săn ở̉ cá́c nhà̀ Rông của người đê; Truyề̀n thuyết An Dương Vương và̀ Mị Châu-Trọ ̣ng Thủy gắn với lễ hộ̣i Cổ Loa

Ê-2 Các thể loại của VHDG; Những đặc trưng chủ yếu của các thể loại

- Bảng tổng hợp các thể loại VHDG:

Truyện DG Câu nói Thơ ca Sânkhấu

- Thầ̀n thoại - Tụ ̣c ngữ - Ca dao - Chè̀o

- Sử thi - Câu đố́ - Vè̀ - Tuồng

- Là̀ tá́c phẩm tự sự dân gian có quy mô lớn

- Nộ̣i dung: kể về̀ những biến cố́ lớn diễn ra trong đời số́ng cộ̣ng đồng thời cổ đại

hóa kiến thứ́c Vì đây đề̀u là̀ kiến

thứ́c đã họ ̣c cho nên GV sẽ dùng

luôn cá́c phầ̀n kiến thứ́c HS trình bà̀y

trên giấy A0 để chố́t và̀ chuẩn hóa

- Có sự hoà̀ trộ̣n giữa yếu tố́ hiện thực và̀ yếu tố́ thầ̀n kì

- Thể hiện nhậ̣n thứ́c, quan điểm đá́nh giá́, tình cảm của nhân dânlao độ̣ng đố́i với cá́c sự kiện và̀ nhân vậ̣t lịch sử

(3) Truyện cổ tích:

- Là̀ tá́c phẩm tự sự dân gian mà̀ cố́t truyện và̀ hình tượ̣ng đượ̣c

hư cấu có chủ định, kể về̀ số́ phậ̣n con người bình thường trong

xã hộ̣i, thể hiện tinh thầ̀n nhân đạo và̀ lạc quan của nhân dân laođộ̣ng

Truyện cổ tí́ch thầ̀n kì: Là̀ loại truyện cổ tí́ch có sựtham gia của cá́c yếu tố́ thầ̀n kì và̀o tiến trình phá́t triểncủa câu chuyện

+ Thể hiện tinh thầ̀n lạc quan, yêu đời của nhân dân lao độ̣ng

- Là̀ lời thơ trữ tình dân gian, thường đượ̣c kết hợ̣p với

âm nhạc khi diễn xướng

- Diễn tả đời số́ng nộ̣i tâm con người, thể hiện tâm tư,tình cảm của con người ở̉ nhiề̀u hoà̀n cảnh, nghề̀

11UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com

(6) Truyện thơ:

Là̀ tá́c phẩm tự sự dân gian bằng thơ, già̀u chất trữtình, phản á́nh số́ phậ̣n và̀ khá́t vọ ̣ng của con người khihạnh phúc lứ́a đôi và̀ sự công bằng xã hộ̣i bị tước đoạt

3 Lập bảng tổng hợp so sánh các truyện dân gian đã học theo mẫu SGK

Thể Mục Hình NộPi Kiểu loại đích thức dung nhân

sáng lưu phản vật tác truyền ánh chính

1 Sử Ghi lại Há́t-kể XH Tây Người

số́ng và̀ cổ đại ở̉ hùng sử

thuyết. thá́i độ̣ xướng kiện và̀ sử đượ̣c

và̀ (lễ hộ̣i nhân truyề̀ncá́ch dân vậ̣t lịch thuyếtđá́nh gian) sử có hoá́ (An

cổ tích. nguyện XH, riêng,

cười giải trí́ trá́i tự vậ̣t

cười,đá́ngphêphá́ntrongXH

+ Thân phậ̣n người phụ ̣ nữ hiện lên rất cụ ̣ thể qua lời so sá́nh hoặc ẩn dụ ̣

- Ca dao yêu thương tình nghĩa đề̀ cậ̣p đến những tình cảm: tìnhyêu quê hương đất nước, tình cảm gia đình, tình nghĩa xóm giề̀ng, tình cảm bạn bè̀, tình yêu nam nữ

13UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com

 Vẻ đẹp tâm hồn: già̀u nghĩa tình của người dân lao độ̣ng.

- Cá́c biểu tượ̣ng thường dùng:

+ Cá́i khăn: vậ̣t gầ̀n gũi- đố́i tượ̣ng tâm tình, bộ̣c lộ̣ tình cảm; vậ̣t trao duyên, vậ̣t kỉ niệm

+ Cây cầ̀u: nơi hò hẹn, gặp gỡ̃; nố́i nhịp tình yêu

+ Cây đa, bến nước những vậ̣t cố́ định biểu tượ̣ng cho người ở̉ lại đợ̣i chờ, chung thuỷ

+ Con thuyề̀n vậ̣t di chuyển biểu tượ̣ng cho người ra đi

+ Gừng cay - muố́i mặn những cay đắng, mặn mà̀ trongtình nghĩa con người đã trải nghiệm; tình cảm thuỷchung của con người

- Tiếng cười tự trà̀o: tự cười mình, phê phá́n, cảnh tỉnhtrong nộ̣i bộ̣ nhân dân, mong con người tự sửa nhữngthói hư tậ̣t xấu của mình ý nghĩa nhân văn

- Tiếng cười phê phá́n: đả kí́ch, châm biếm những kẻxấu xa, độ̣c á́c, bản chất bóc lộ̣t của giai cấp thố́ng trị ýnghĩa xã hộ̣i

- Những biện phá́p nghệ thuậ̣t thường đượ̣c sử dụ ̣ng trong ca dao:

+ Cá́c biện phá́p tu từ: So sá́nh, ẩn dụ ̣, hoá́n dụ ̣, nhân hoá́, chơi chữ, phóng đại, tương phản

+ Diễn đạt theo 3 lố́i: phú (trình bà̀y, diễn tả rõ̃ sự vậ̣t,

sự việc, tâm tư, tình cảm con người), tỉ (so sá́nh), và̀

hứ́ng (biểu lộ̣ cảm xúc đố́i với ngoại cảnh, mở̉ đầ̀u cho

sự biểu hiện tâm tình)

Hoạt độPng 3: Vận II Bài tập vận dụng kết hợp với các hình thức hoạt dụng độPng sáng tạo.

Hoạt độPng 4: Mở Bài 1 – Ôn tập đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây

rộPng, sáng tạo. - Những nét nổi bậ̣t trong nghệ thuậ̣t miêu tả nhân vậ̣t

Bước 1: Chuyển anh hùng trong sử thi:

giao nhiệm vụ học + Tưở̉ng tượ̣ng phong phú, phóng khoá́ng, bay bổng.

tập VD: Những hình ảnh miêu tả tà̀i múa khiên của Đăm

- GV chia HS thà̀nh 5 Săn

nhóm, 4 nhóm sẽ + So sá́nh, phóng đại, tương phản

chuyển 4 cảnh của VD: “Chàng múa trên cao như lốc”; “Thế là không

cá́c văn bản truyện thủng”; “Bắp chân xà dọc”;

dân gian thà̀nh hoạt - Tá́c dụ ̣ng: tôn vinh vẻ đẹp hà̀o hùng, kì vĩ của ngườicảnh để trình diễn từ anh hùng

đó đưa ra cá́c nhậ̣nxét về̀ những nét nổi Câu 2: Ôn tập Truyện An Dương Vương và Mị Châu

bậ̣t trên phương diện Trọng Thủy

nộ̣i dung, nghệ thuậ̣t Cái lõi Bi kịch Những chi Kết