(SKKN HAY NHẤT) sử dụng sơ đồ tư duy thiết kế bằng phần mềm edraw mind map 8kết hợp giải các bài tập nhằm nâng cao hiệu quả dạy học bài cấu trúc lặp tiết 14, tin học 11

[1] Là một giáo viên Tin học tôi luôn trăn trở làm thế nào đào tạo ra các thế hệhọc sinh có trình độ nhất định về tin học và sự đam mê Tin học cũng như biếtlập trình, gây mầm cho các em

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT THẠCH THÀNH II

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

SỬ DỤNG SƠ ĐỒ TƯ DUY THIẾT KẾ BẰNG PHẦN MỀM EDRAW MIND MAP8 KẾT HỢP GIẢI CÁC BÀI TẬP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY- HỌC BÀI CẤU TRÚC

LẶP-TIẾT 14, TIN HỌC 11

Người thực hiện: Bùi Thị Vui Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Tin Học

THANH HOÁ NĂM 2021

MỤC LỤC

1.1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1

1.2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 1

1.3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2

1.4 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 3

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 CƠ SỞ LÍ LUẬN 3

2.2 CƠ SỞ THỰC TIỄN 4

2.3 THỰC TRẠNG 5

2.4 NỘI DUNG ĐỀ TÀI 6

2.5 HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 15

2.5.1 Hiệu quả thực tiễn 15

2.5.2 Hiệu quả đối chứng 16

III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 3.1 KẾT LUẬN 17

3.2 KIẾN NGHỊ 17

I- MỞ ĐẦU

1.1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Trong thời đại thông tin bùng nổ như ngày nay, việc lập được các chươngtrình tự hoạt động cho máy tính, máy gia dụng là rất cần thiết Để làm được việc

đó cần có một quá trình nghiên cứu, học tập về ngôn ngữ lập trình lâu dài, qua

đó nhà lập trình có thể chọn một ngôn ngữ lập trình thích hợp Tuy nhiên mọithứ đều có điểm khởi đầu của nó, với học sinh việc học Pascal là khởi đầu choviệc tiếp cận ngôn ngữ lập trình bậc cao là ngôn ngữ nền tảng cho việc học cácngôn ngữ bậc cao khác Vậy làm sao để các em viết tốt được các chương trìnhtrong pascal? Một trong những yếu tố quan trọng là các em phải nắm vững cấutrúc các câu lệnh và biết vận dụng chúng vào bài toán cụ thể, đặc biệt là hai cấutrúc câu lệnh lặp Xuyên suốt khi hai cấu trúc này áp dụng vào hầu hết các bài

tập ở các chương còn lại [1]

Là một giáo viên Tin học tôi luôn trăn trở làm thế nào đào tạo ra các thế hệhọc sinh có trình độ nhất định về tin học và sự đam mê Tin học cũng như biếtlập trình, gây mầm cho các em sau này trở thành các nhà lập trình viên chuyênnghiệp, vậy để làm được điều đó tôi luôn phải đổi mới phương pháp giảng dạycho phù hợp với từng bài học, tiết học, từng đối tượng học sinh

Xuất phát từ thực tiễn dạy học tại trường THPT Thạch thành 2 Tôi đã dạynhiều khoá học, khi học tin 11 các em mới biết thể hiện thuật toán thành chươngtrình, biết máy tính thực hiện chương trình như thế nào nên các em rất hướngthú và muốn khám phá Nhưng khi tôi dạy đến Bài10 : “Cấu trúc lặp”, học sinhvẫn thấy nội dung kiến thức mới, rộng, trừu tượng và khó hiểu hơn nhiều so vớicác bài học trước Nên tôi đưa ra sơ đồ tư duy kết hợp giải các bài tập thì thấykết quả tốt hơn hẳn, vận dụng tốt cấu trúc lặp vào bài toán Học sinh học hănghái, tích cực, chủ động sáng tạo kết quả học tập môn Tin học được nâng lênđáng kể

Vì các lí do trên tôi mạnh dạn đưa ra sáng kiến kinh nghiệm “sử dụng sơ

đồ tư duy thiết kế bằng phần mềm edraw mind map 8 kết hợp giải các bài tập nhằm nâng cao hiệu quả dạy- học bài cấu trúc lặp- tiết 14, tin học 11”.

Đây là tiết bài tập về cấu trúc lặp, đối với phần lý thuyết tôi sử dụng sơ đồ tư

duy được thiết kế bằng phầm mềm EDRAW MIND MAP 8 để củng cố kiến

thức về mặt lý thuyết, tạo hứng thú học tập cho học sinh, về phần rèn luyện kĩnăng tư duy tính toán, lập trình tôi đưa ra một số bài tập từ dễ đến khó để họcsinh dần dần nâng cao tư duy rèn luyện đối với 2 cấu trúc lặp này Với mục đíchchia sẻ kinh nghiệm này với các đồng nghiệp và xin được ý kiến góp ý để hoànthiện hơn phương pháp giảng dạy bộ môn nói chung và bản thân nói riêng

1.2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

- Tạo được hứng thú và chủ động cho học sinh khi học tiết bài tập về cấu trúc lặp

- Giúp học sinh hiểu rõ, nắm vững và khắc sâu hoạt động của cấu trúc for-do và

while-do trong biểu diễn thuật toán.

- Rèn luyện, nâng cao kĩ năng sử dụng, vận dụng từng loại cấu trúc lặp phù hợp vớitừng bài tập tình huống cụ thể Biết chuyển đổi qua lại giữa hai cấu trúc lặp này

- Sử dụng hiệu quả sơ đồ tư duy để củng cố kiến thức về mặt lý thuyết

- Nâng cao được kết quả học tập môn Tin học lớp 11

* Mục tiêu của tiết học 14- Bài tập- Bài 10: “Cấu trúc lặp” + Về kiến thức

Củng cố những hiểu biết về hai cấu trúc lặp for-do và while-do :Hiểu đúng, sâu sắc về cấu trúcà hoạt động lặp For-do và whille-do

Viết đúng các lệnh lặp số lần biết trước và kiểm tra điều kiện trước

Biết cách vận dụng đúng đắn cấu trúc lặp For-do và While-do vào tình huống cụ thể;

Mô tả được thuật toán của một số bài toán đơn giản có sử dụng lệnh lặp;

Chuyển đổi qua lại giữa hai dạng lặp

1.3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Để có cơ sở tiến hành nghiên cứu và áp dụng đề tài vào thực tế dạy học, tôi

đã: - Tìm hiểu về thực trạng dạy và học tiết 14- bài tập môn Tin học ở trườngTHPT Thạch Thành 2

- Tìm hiểu về cách vẽ , kĩ thuật sử dụng sơ đồ tư duy trong dạy học môn Tin học để tổng hợp kiến thức về mặt lý thuyết

- Tìm hiểu thực trạng về đổi mới phương pháp dạy học môn Tin học

- Lựa chọn bài tập cơ bản, nâng cao phát huy tư duy của học sinh;

- Tổ chức thực hiện đề tài vào thực tế dạy học tại trường THPT Thạch Thành 2

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu và sản phẩm hoạt động sư phạm

- Tiến hành so sánh, đối chiếu và đánh giá về hiệu quả của đề tài khi áp dụng

2

UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com

1.4 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Phương pháp sơ đồ tư duy thiết kế bằng phần mềm edraw mind map 8, các bài tập bài cấu trúc lặp

Giáo dục và đào tạo là một vấn đề hết sức quan trọng trong đời sống chínhtrị của mỗi nước, là biểu hiện trình độ phát triển của mỗi nước Vì vậy, ngay từkhi giành được chính quyền, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ "một dân tộc dốt là một dân

tộc yếu" [4] Do đó xác định Giáo dục và đào tạo là một nhiệm vụ quan trọng

của cách mạng Việt Nam

Định hướng đổi mới phương pháp dạy học đã được xác định trong nghịquyết TW4 khóa VII (1/1993), nghị quyết TW2 khóa VIII (1/1996), được thểchế hóa trong luật giáo dục (2005), được cụ thể hóa trong các chỉ thị của bộ giáodục và đào tạo, đặc biệt chỉ thị số 14 (4/1999)

Đổi mới chương trình, sách giáo khoa đặt trọng tâm vào việc đổi mớiphương pháp dạy học Chỉ có đổi mới phương pháp dạy học chúng ta mới có thểtạo ra được sự đổi mới thực sự trong giáo dục, mới có thể đào tạo lớp ngườinăng động, sáng tạo, có tiềm năng cạnh tranh trí tuệ trong bối cảnh nhiều nước

trên thế giới đang hướng tới và phát triển nền kinh tế tri thức.[2]

Nước ta đang trên con đường hội nhập và phát triển thì đổi mới giáo dục,trong đó đổi mới phương pháp dạy học là hết sức cần thiết Luật giáo dục 2005,

điều 28 đã ghi “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự

giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm cảu từng môn học, lớp học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại

niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”.[7]

Trong các bài toán có những lúc chúng ta tỏ ra bế tắc trước những hướng đi

để tìm lời giải cho bài toán, vấn đề tìm ra một hướng đi đúng đắn cho bài toánthực sự là một vấn đề khó đối với học sinh nói chung và đối với học sinh họcmôn tin học THPT nói riêng Khi đứng trước một bài toán lạ, không chỉ học sinhthường tỏ ra lúng túng, mà đối với các giáo viên cũng tỏ ra rất lúng túng khôngbiết lựa chọn phương pháp nào để đưa ra lời giải cho bài toán Có nhiều lúcnhững bài toán hết sức đơn giản nhưng chúng ta chưa khôn khéo đưa bài toán đó

về dạng quen thuộc để giải bài toán, cuối cùng dẫn tới con đường bế tắc khôngtìm ra được lời giải hay thuật toán đúng đắn Nhìn chung chính học sinh và cảchúng ta nữa, chúng ta chưa có phương pháp đúng để đưa một bài toán đó từ bàitoán mà chúng ta chưa hề hay biết về bài toán chúng ta đã biết Với những bàitoán ta luôn hướng tới sự hoàn thiện tư duy và phát triển khả năng thuật toáncho học sinh

Sơ đồ tư duy là một công cụ tổ chức tư duy, là con đường dễ nhất đểchuyển tải thông tin vào bộ não rồi đưa thông tin ra ngoài bộ não Đồng thời là

một phương tiện ghi chép đầy sáng tạo và rất hiệu qảu theo đúng nghĩa của nó

“sắp xếp” ý nghĩ

Sơ đồ tư duy là một hình thức ghi chép có thể sử dụng màu sắc và hình ảnh

để mở rộng và đào sâu các ý tưởng Nhờ sự kết nối giữa các nhánh, các ý tưởngđược liên kết với nhau khiến sơ đồ tư duy có thể bao quát được các ý tưởng trên

một phạm vi rộng [2]

2.2 CƠ SỞ THỰC TIỄN

Trường THPT Thạch Thành 2 là ngôi trường được thành lập năm 1999

Nằm trên địa bàn Xã Thạch Tân- Huyện Thạch Thành Là một trong các trườngmiền núi nên đa số học sinh của trường là con em dân tộc điều kiện máy tính ởnhà còn thiếu thốn, học sinh trường Thạch Thành 2 có đầu vào không cao nên

đa số các em có khả năng tư duy hạn chế.Nhà trường còn nhiều khó khăn về cơ

sở vật chất, thiết bị dạy học nhất là phòng máy tính cho các em thực hành cònnhiều hạn chế

Tin học là một môn học mới ở các trường phổ thông nên học sinh cònnhiều bỡ ngỡ khi tiếp cận với môn học này Nội dung tin học lập trình lớp 11 làmột nội dung mới lạ đối với đa số học sinh với nhiều khái niệm, thuật ngữ, cấutrúc dữ liệu mà học sinh mới được tiếp xúc lần đầu Chính vì vậy mà học sinh dễmắc sai lầm khi lập trình giải quyết các bài toán Nguyên nhân dẫn đến nhữngkhó khăn mà học sinh thường gặp là rất phong phú nhưng có thể thấy một sốnguyên nhân chính sau đây:

- Là môn học khó và liên quan nhiều đến kiến thức môn Toán

- Là bộ môn học không thuộc khối học nào hoặc không thi tốt nghiệp nên học sinh có

tư tưởng không cần thiết quan tâm, hiểu bản chất của vấn đề và không cần ghi nhớ nội dung, chỉ cần họccho qua, học đối phó

- Thời gian cần để giải một bài toán và thực hiện trên máy là tương đối nhiều nên số lượng bài tập có thể giải quyết được trong một tiết học ít

- Học sinh thường gặp khó khăn khi xác định bài toán

- Khó liên hệ phương pháp giải một bài toán trong toán học với thuật giải trong tin học;

- Điều kiện về thiết bị máy móc

Tuy nhiên cũng có một số lượng không nhỏ học sinh rất yêu thích tin học,yêu thích lập trình và thích tìm hiểu một số bài toán, dạng toán ngoài phạm visách giáo khoa Một số em có tư duy và tố chất của người lập trình Vì vậy, cầnphải tạo điều kiện và phát huy tài năng của các em

Tôi nhận thấy rằng mọi ngôn ngữ lập trình muốn học tốt cần nắm được cấutrúc của các câu lệnh Với học sinh việc học Pascal là khởi đầu cho việc tiếp cậnngôn ngữ lập trình, mà việc học cú pháp các câu lệnh là nền tảng của việc học lập trình Qua đó giúp các em hình dung được sự ra đời, cấu tạo, hoạt đông cũngnhư ích lợi của các chương trình hoạt động trong máy tính…giúp các em có thêm một định hướng, một niềm đam mê về tin học, về nghề nghiệp mà các em chọn sau này

“CẤU TRÚC LẶP” Học sinh đã có rất nhiều khó khăn khi lựa chọn sử dụng

câu lệnh nào cho phù hợp, hay nhầm lẫn trong việc xác định vòng lặp và xácđịnh điều kiện dừng của vòng lặp cũng như hiểu một cách mơ hồ về hoạt độngcủa vòng lặp

Những khó khăn trên là do:

- Thực trạng đối với học sinh:

Ngôn ngữ lập trình pascal là một môn có đặc điểm khác biệt so với cácmôn khác trong các bộ môn học cấp phổ thông Bởi vì, nó không phải chỉ tư duyrồi viết ra giấy mà còn phải có kĩ năng lập trình bằng máy tính Đó là sự kết hợpkhông thể thiếu giữa giấy bút và máy tính Một học sinh dù viết thuật toán tốtđến mấy nhưng chưa có kĩ năng thao tác máy tính thì việc học lập trình sẽ rấtkhó khăn Nó đòi hỏi phải có tư duy toán học, kỹ năng lập trình

Khi học các bài đầu của sách giáo khoa các em thấy kiến thức nhẹ nhàng,học đến đâu là có thể làm tốt các bài tập ngay, nhưng khi học đến bài10 (cấutrúc lặp) thì hầu hết các em thấy kiến thức nhiều hơn nhiều, khó hơn, trừu tượng

và đòi hỏi kiến thức tổng hợp của các bài trước mới viết được chương trình, đặcbiệt khi vết hai cấu trúc lặp thường chưa đúng ở phần điều kiện Vì vậy làmgiảm lòng yêu thích khi học các bài tiếp theo

Đa phần do các em chưa chú trọng vào môn học, vì các em cho môn học làmôn phụ, không phải thi tốt nghiệp hay đại học, nên đa số các em không tíchcực trong việc học trên lớp cũng như làm bài tập về nhà Việc tự học là chưa có

Ngoài việc học trên lớp, các em còn cần phải học bài cũ và làm bài tập ở nhà,đầu tư thêm vào làm các bài tập Và cơ bản nữa là cần có máy tính Mà đa sốhọc sinh là con em ở vùng quê điều kiện về máy tính đang còn thiếu thốn nênviệc dạy - học ngôn ngữ lập trình pascal là rất khó khăn cho cả giáo viên và họcsinh

SGK chỉ là những kiến thức cơ bản, giáo viên và học sinh nếu muốn thamkhảo thêm thì cần phải siêu tầm thêm tài liệu, đối với môn pascal tài liệu tham

khảo trong thư viện trường còn hạn chế.

- Thực trạng đối với giáo viên:

Giáo viên khi dạy các bài trước thì được các em hắng hái học nên cũnghăng hái dạy, nhưng khi đến bài 10 thì không hứng thú dạy vì các em tinh thầnhọc giảm và vì kiến thức trừu tượng nên nhiều giáo viên dạy theo kiểu thuyếttrình là chính, không lấy học sinh làm trung tâm, nên học sinh lại càng khó hiểu

mà chỉ học theo kiểu học thuộc lòng, nhưng như vậy sẽ không tự áp dụng làmcác bài tập khác

Một số thầy, cô đang trực tiếp giảng dạy môn tin học chưa thực sự đầu tưvào bài giảng, tâm huyết cho tiết dạy, dạy chay, không có hình ảnh mô phỏng,minh họa, không sử dụng máy chiếu giới thiệu cho học sinh rõ về cách thứcsoạn thảo và thực hiện chương trình cho học sinh thấy ngay từ buổi bắt đầu họclập trình để học sinh có thể mường tượng, hình dung ra các thức học môn học.

Điều đó làm cho giờ dạy trở nên nặng nề, không tạo được hứng thú đối với họcsinh, học sinh nghe rồi để đó và nghiêm trọng nhất là ngay từ buổi đầu khônghiểu thì sau này việc học sâu hơn về lập trình là rất khó khăn

Dạy học tiết bài tập trong hầu hết các môn học luôn là tiết học khiến cảgiáo viên và học sinh cảm thấy khô khan Thông thường giáo viên chỉ đưa ramột số bài tập để học sinh tự suy nghĩ, giáo viên có thể hướng dẫn học sinh làm

và học sinh hoàn thiện bài làm rồi giáo viên sửa bài cho học sinh ghi chép lại,hoặc giáo viên làm mẫu và học sinh làm các bài tập tương tự Điều này làm chonhiều học sinh chỉ nhớ máy móc cách làm, nhớ bài làm đó mà chưa nhìn rõđược phần kiến thức vận dụng vào bài Đối với một số học sinh khá, giỏi thì cóthể tham gia vào bài học và hiểu được, nhưng với đa số học sinh trong lớp thì rõràng là chưa nắm được vấn đề, nhiều em thực sự không có hứng thú trong giờhọc và ngồi cho qua tiết học

Vì vậy, các tiết bài tập không cho kết quả như mong đợi của giáo viên; Kếtquả mỗi lần kiểm tra bài cũ thì học sinh thường được điểm thấp, điểm yếu, kém,hoặc kiểm tra thường xuyên thì vi phạm qui chế như: Sử dụng tài liệu, quay cópbài của bạn, quay cóp bài trong sách vở mà “gần” với yêu cầu của kiểm tra

Trong nhiều trường hợp tiết thao giảng của giáo viên gặp phải tiết bài tập thìthường có tâm lí ít hứng thú, thiếu hình ảnh, nội dung minh họa,

Cấu trúc lặp là phần học khá quan trọng (nền tảng cơ sở ban đầu) trongchương trình Tin học 11 Các bài tập có sử dụng cấu trúc lặp là khá nhiều, kể cảtrong các bài tập trong quá trình học, là phương tiện dùng thể hiện các ý nghĩacủa câu lệnh trong lập trình pascal, trong các bài toán thực tiễn

Trước thực trạng trên làm cho cả giáo viên và học sinh đều giảm hứng thúkhi dạy và học đến bài này Vậy nên tôi nghĩ bản thân phải tìm ra giải pháp cảithiện thực trạng trên nên tôi đã tìm ra giải pháp là SKKN này

2.4 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Bước 1 Thiết kế các sơ đồ tư duy :

Tôi sử dụng phần mềm Edraw mind map8 thiết kế 02 sơ đồ:

* Sơ đồ 1(Hình 1a- Trang 7): Tôi dùng sơ đồ này để củng cố lại kiến thức về mặt lý

thuyết cho học sinh

*Sơ đồ 2 (Hình 1b- Trang 8): Để giáo viên chuẩn kiến thức sau khi học sinh

đã thực hiện sơ đồ 1.Sơ đồ này tôi sẽ dùng để treo bảng, cho học sinh nhận biết

và làm bài tập theo từng nội dung trong suốt tiết học, cũng là phần củng cố chotiết học

Hình 1a: Sơ đồ tư duy nội dung kiến thức về cấu trúc lặp

Hình 1b- Sơ đồ tư duy về cấu trúc lặp

Bước 2 Thiết kế câu hỏi và bài tập cho nội dung dạy học.

Để củng cố lại kiến thức về mặt lý thuyết của câu lệnh lặp For-do và

While-do tôi đưa ra các câu hỏi lý thuyết như sau:

Bài tập 1:

Câu 1: Em hãy nêu cấu trúc, hoạt động của vòng for-do ở 2 dạng ? Lấy ví dụ?

Câu 2: Nêu cấu trúc và hoạt động của vòng while-do? Lấy ví dụ?

Câu 3: Nêu những điểm khác nhau về cấu trúc và hoạt động của 2 loại lặp

for-do và while-for-do?

Câu 4: Có thể chuyển đổi qua lại giữa 2 dạng lặp này được không?

Học sinh lên bảng điền vào khổ A0 sơ đồ 1 Sau đó, tôi đưa ra sơ đồ 2 để chuẩn kiến thức cho học sinh Sơ đồ 2 là sơ đồ theo suốt tiến trình buổi học

Nội dung (4) trên sơ đồ 2: Là các dạng bài tập cơ bản nhất từ dễ đến khó đểhọc sinh làm quen dần và hiểu sâu hơn về hoạt động của cấu trúc for-do và

while-do, để giải quyết các nhánh kiến thức (1), (2) và (3) trong sơ đồ 2(Hình 1b-Trang 8).

Lưu ý: Trước khi học sinh lên bảng làm tôi yêu cầu học sinh lập trình tính các

tổng sau bằng câu lệnh for-do Sau đó viết lại chương trình bằng câu lệnh

while-do.

Tôi lần lượt đưa ra các bài tập như sau:

Bài tập 2:Tính tổng S= 1+2+ +N (N nguyên, dương được nhập từ bàn

Đối với bài này: khi viết bằng câu lệnh while-do Học sinh thường không

có biểu thức i:=i+1; và thường không khởi tạo i:=1;

Tôi đặt câu hỏi : Nếu i:=0 thì biểu thức i:=i+1; có thay đổi gì không về vị

trí?

Câu hỏi này nhằm giúp học sinh hiểu rõ hơn về cách thức hoạt động của vòng lặp? Lý do vì có một số học sinh thường dập khuôn khởi tạo i:=1; nhưng

lại nhầm trong câu lệnh sau “do”: Begin i:=i+1; s:=s+i; end; kết quả sẽ sai khác 1 đơn vị; hoặc khởi tạo i:=0 nhưng câu lệnh sau “do” lại viết là : Begin

s:=s+i; i:=i+1;end; trong trường hợp này kết quả vẫn đúng nhưng thêm 1 lần lặp

ban đầu không cần thiết [5]

GV: Mô phỏng quá trình thực hiện câu lệnh đơn giản như sau: Giả sử cô

nhập giá trị N=5

Đối với vòng for-do: Ban đầu máy tính ghi nhận giá trị đầu=1 và giá trị cuối

=5;

Sau đó gán biến đếm bằng giá trị đầu i:=1;

Lần 1: So sánh i=1<5; Thực hiện s:=0+1=1; Tự động tăng i:=i+1=2;

Lần 2: So sánh i=2<5; Thực hiện s:=s+i=1+2=3; Tự động tăng i:=i+1=3;

Lần 3: So sánh i=3< 5; Thực hiện s:=s+i=3+3=6; Tự động tăng i:=i+1=4;

Lần 4: So sánh i=4<5; Thực hiện s:=s+i=6+4=10; Tự động tăng i:=i+1=5;

Lần 5: So sánh i=5=5; Thực hiện s:=s+i=10+5=15; Tự động tăng i:=i+1=6;

Lần 6: So sánh i=6 > 5; kết quả s=15, dừng lặp.

Vậy sau khi kết thúc vòng lặp biến điều khiển bao giờ cũng bằng N+1;

Đối với vòng while-do: Khởi tạo s:=0; i:=1;

Lần 1: Kiểm tra i=1<5 (đúng); Thực hiện s:=0+1=1; i:=i+1=2;

Lần 2: Kiểm tra i=2<5 (đúng); Thực hiện s:=1+2=3; i:=2+1=3;

Lần 3: Kiểm tra i=3<5(đúng) ; Thực hiện s:=3+3=6; i:=3+1=4

Lần 4: Kiểm tra i=4<5(đúng) ; Thực hiện s:=6+4=10; i:=4+1=5;

Lần 5: Kiểm tra i=5=5(còn đúng); Thực hiện s:=10+5=15; i:=5+1=6;

Lần 6: Kiểm tra i=6<=5( Đã sai); Kết thúc, dừng rồi thoát lặpKết quả s=15

Giáo viên mô phỏng và kết hợp với sơ đồ tư duy 2(Hình 1b- Trang 8) để

học sinh thấy được quá trình thực hiện vòng lặp của câu lệnh;

Bài tập 3: Tính tổng : S= 1+3+6+ +3N (Với N nguyên, dương được nhập

For i:=1 to N do s:=s+3*i; while (i<=N) do

end;